Στα 5 δισ. ο λογαριασμός της συμφωνίας-Το κόστος για φορολογουμένους και συνταξιούχους

Η λιτό­τητα συνε­χί­ζε­ται για τα επόμενα χρόνια και μάλιστα με την εφαρ­μογή σκληρών μέτρων, όπως η μείωση των συντά­ξεων από το 2019, αλλά και η μείωση του αφο­ρο­λό­γη­του ορίου το 2020.

Η κυβέρ­νηση, όπως ανέφερε και ο πρω­θυ­πουρ­γός Αλέξης Τσίπρας, θα συνε­χί­σει τον δρόμο των μεταρ­ρυθ­μί­σεων, επι­βε­βαιώ­νο­ντας επί της ουσίας ότι το 2019 θα εφαρ­μο­στούν όλα όσα έχουν συμ­φω­νη­θεί με τους πιστω­τές της χώρας.

Την ίδια στιγμή, η Κομι­σιόν (όπως προ­κύ­πτει από την έκθεση συμ­μόρ­φω­σης) «μπλο­κά­ρει» τις δια­νο­μές των υπερ­πλε­ο­να­σμά­των χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της. Επίσης, η ίδια εκτιμά ότι τα υπερ­πλε­ο­νά­σματα θα είναι χαμη­λό­τερα κατά περίπου 50% σε σχέση με όσα είχε προ­βλέ­ψει η ελλη­νική κυβέρ­νηση για την περίοδο 2019-2022.

Συνο­λικά, πάντως, έρχο­νται μέτρα 5 δισ. ευρώ την επόμενη διετία. Οι περι­κο­πές σε κύριες και επι­κου­ρι­κές συντά­ξεις θα επι­φέ­ρουν δημο­σιο­νο­μικό όφελος 2,9 δισ. Ειδικά κατά το 2019, θα εξοι­κο­νο­μη­θούν 1,4 δισ. ευρώ από την περι­κοπή των συντά­ξεων πλην Δημο­σίου, άλλο 1,1 δισ. θα απο­δώ­σουν οι περι­κο­πές στις συντά­ξεις δημο­σίων υπαλ­λή­λων, ενώ σε 232 εκατ. εκτι­μά­ται η «εξοι­κο­νό­μηση» από τις περι­κο­πές των επι­κου­ρι­κών συντά­ξεων, που εξα­κο­λου­θούν να έχουν προ­σω­πι­κές δια­φο­ρές. Μάλιστα, τα αντί­με­τρα που θα εφαρ­μο­στούν το 2019 δεν ανα­πλη­ρώ­νουν τις περι­κο­πές που θα έχουν οι εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες συντα­ξιού­χοι. Το 2020 θα μειωθεί για δεύτερη φορά το αφο­ρο­λό­γητο όριο από την παρούσα κυβέρ­νηση και θα δια­μορ­φω­θεί στις 5.686 ευρώ από 8.636 ευρώ που είναι σήμερα. Η εξέλιξη αυτή θα οδη­γή­σει σε πρό­σθε­τες επι­βα­ρύν­σεις ύψους 650 ευρώ.

Στην περί­πτωση που επι­τευ­χθούν οι δημο­σιο­νο­μι­κοί στόχοι, θα εφαρ­μο­σθούν τα αντί­με­τρα στον τομέα της φορο­λο­γίας που θα οδη­γή­σουν στη μείωση των επι­βα­ρύν­σεων για όσους έχουν εισο­δή­ματα πάνω από 25.000 ευρώ. Συγκε­κρι­μένα, θα μειωθεί ο κατώ­τα­τος φορο­λο­γι­κός συντε­λε­στής στο 20% από 22% σήμερα, ενώ μηδε­νί­ζο­νται μέχρι τις 30.000 ευρώ οι συντε­λε­στές της εισφο­ράς αλλη­λεγ­γύης. Δηλαδή όσοι έχουν εισο­δή­ματα μέχρι το ποσό αυτό δεν θα πλη­ρώ­νουν από το 2020 και μετά την εισφορά αλλη­λεγ­γύης. Πάντως, οι φορο­λο­γού­με­νοι με εισο­δή­ματα χαμη­λό­τερα των 25.000 θα είναι χαμένοι τόσο με τα μέτρα όσο και με τα αντί­με­τρα.

Βάζουν φόρους και υπό­σχο­νται αντί­με­τρα

Αυξη­μέ­νους φόρους θα κληθούν να πλη­ρώ­σουν όλοι οι φορο­λο­γού­με­νοι από το 2020, συνε­πεία της μείωσης του αφο­ρο­λό­γη­του ορίου, επι­βα­ρύ­νο­ντάς τους με 650 ευρώ. Μάλιστα, για πρώτη φορά περίπου 1 εκατ. φορο­λο­γού­με­νοι τα εισο­δή­ματα των οποίων βρί­σκο­νται σήμερα υπό την ομπρέλα του αφο­ρο­λό­γη­του ορίου θα πλη­ρώ­σουν φόρο, ενώ συντα­ξιού­χοι με μηνιαία εισο­δή­ματα 500-600 ευρώ θα χάσουν μία σύνταξη μόνο από τα σκληρά μέτρα της φορο­λο­γίας (εάν συνυ­πο­λο­γι­στούν και οι περι­κο­πές συντά­ξεων χάνουν 3 συντά­ξεις). Ωστόσο, από το 2020 και εφόσον κυβέρ­νηση και δανει­στές δια­πι­στώ­σουν ότι επι­τυγ­χά­νε­ται ο στόχος για το πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα ύψους 3,5% του ΑΕΠ, θα τεθούν σε ισχύ και τα αντί­με­τρα, τα οποία όμως θα τονώ­σουν τη μεσαία τάξη κατά κύριο λόγο, η οποία επω­μί­στηκε τα βάρη τριών μνη­μο­νίων. Αντί­θετα, όσοι απο­κτούν εισο­δή­ματα κάτω από 25.000 ευρώ ετησίως θα είναι χαμένοι τόσο από τα μέτρα όσο και από τα αντί­με­τρα.

Οπως προ­κύ­πτει από τη συμ­φω­νία, η έκπτωση φόρου μετά το κούρεμα των 650 ευρώ δια­μορ­φώ­νε­ται ως εξής:

• Για άγαμο φορο­λο­γού­μενο η έκπτωση φόρου μειώ­νε­ται από τα 1.900 ευρώ σήμερα, σε 1.250 ευρώ και το έμμεσο αφο­ρο­λό­γητο όριο από 8.636 ευρώ σε 5.685 ευρώ, ενώ για φορο­λο­γού­μενο με ένα παιδί, το αφο­ρο­λό­γητο όριο περιο­ρί­ζε­ται από 8.864 ευρώ σε 5.905 ευρώ. Ταυ­τό­χρονα με την εφαρ­μογή των σκληρών μέτρων θα εφαρ­μο­στούν και τα αντί­με­τρα. Ωστόσο, χαμένοι από τα μέτρα, χαμένοι και από τα αντί­με­τρα είναι οι περισ­σό­τε­ροι φορο­λο­γού­με­νοι από το 2020 κυρίως όσοι δηλώ­νουν εισο­δή­ματα μέχρι 25.000 ευρώ. Συγκε­κρι­μένα, οι φορο­λο­γού­με­νοι με εισο­δή­ματα από 25.000 ευρώ και άνω θα δια­πι­στώ­σουν τη μείωση των φορο­λο­γι­κών επι­βα­ρύν­σεων ακόμα και σε σύγκριση με τους φόρους που κατα­βάλ­λο­νται σήμερα. Αυτό θα συμβεί εξαι­τίας όχι μόνο της μείωσης του πρώτου φορο­λο­γι­κού συντε­λε­στή (στο 20%) αλλά και της νέας ευνοϊ­κό­τε­ρης κλί­μα­κας για τον υπο­λο­γι­σμό της εισφο­ράς αλλη­λεγ­γύης. Με την εφαρ­μογή των αντί­με­τρων το αφο­ρο­λό­γητο θα δια­μορ­φω­θεί:

• Για άγαμο φορο­λο­γού­μενο το αφο­ρο­λό­γητο μειώ­νε­ται από τις 8.636 ευρώ στις 6.250 ευρώ.

• Για φορο­λο­γού­μενο με ένα παιδί, το αφο­ρο­λό­γητο δια­μορ­φώ­νε­ται στις 6.500 ευρώ από 8.864 ευρώ.

• Για φορο­λο­γού­μενο με δύο παιδιά, το αφο­ρο­λό­γητο όριο περιο­ρί­ζε­ται στις 6.750 ευρώ από 9.090 ευρώ σήμερα.

• Για φορο­λο­γού­μενο με τρία παιδιά και άνω το αφο­ρο­λό­γητο θα συρ­ρι­κνω­θεί κατά 2.295 ευρώ και θα δια­μορ­φω­θεί στις 7.250 ευρώ.

Με τη νέα κλίμακα για τον υπο­λο­γι­σμό της εισφο­ράς αλλη­λεγ­γύης μηδε­νί­ζο­νται οι συντε­λε­στές μέχρι 30.000 ευρώ, ενώ περιο­ρί­ζο­νται και στα επόμενα κλι­μά­κια.

Παρα­δείγ­ματα

• Φορο­λο­γού­με­νος άγαμος με ετήσιο εισό­δημα 8.500 σήμερα δεν πλη­ρώ­νει φόρο στο ελλη­νικό Δημόσιο, καθώς καλύ­πτε­ται από το αφο­ρο­λό­γητο όριο. Με τη μείωση του στις 5.685 ευρώ ο φόρος θα φθάσει στα 620 ευρώ. Στην περί­πτωση που εφαρ­μο­στούν τα αντί­με­τρα, ο κατώ­τε­ρος φορο­λο­γι­κός συντε­λε­στής θα μειωθεί κατά δύο μονάδες και θα δια­μορ­φω­θεί στο 20%, με απο­τέ­λε­σμα ο φόρος να περιο­ρι­στεί στα 450 ευρώ.

• Φορο­λο­γού­με­νος, με ετήσιο εισό­δημα 30.000 ευρώ πλη­ρώ­νει συνο­λικά 6.176. Με τη μείωση του αφο­ρο­λό­γη­του ορίου ο φόρος θα ανέλθει στις 6.826 ευρώ. Με μειω­μένο τον πρώτο φορο­λο­γικό συντε­λε­στή και τη νέα κλίμακα της εισφο­ράς αλλη­λεγ­γύης, ο φόρος δια­μορ­φώ­νε­ται στις 5.750 ευρώ, δηλαδή προ­κύ­πτει όφελος 426 ευρώ ετησίως.

2,9 δισ. ευρώ θα χάσουν οι συντα­ξιού­χοι

Ο κύβος ερρίφθη. Το 2019, και για την ακρί­βεια τον Δεκέμ­βριο του 2018, οι συντά­ξεις εκα­το­ντά­δων χιλιά­δων συντα­ξιού­χων θα κοπούν, με μέγιστη μείωση το 18%. Η πλήρης εφαρ­μογή του νόμου Κατρού­γκα­λου αλλά και των νέων περι­κο­πών στις συντά­ξεις που ψηφί­στη­καν το 2017, παράλ­ληλα με το «πάγωμα» των αυξή­σεων έως το 2021, απο­τε­λεί ξεκά­θαρη δέσμευση της κυβέρ­νη­σης, κατα­γρά­φε­ται και στην τελευ­ταία Εκθεση Συμ­μόρ­φω­σης, ενώ προ­ε­ξο­φλεί­ται ακόμη και στο Μεσο­πρό­θε­σμο για το διά­στημα 2019-2022. Συνο­λικά, οι περι­κο­πές σε κύριες και επι­κου­ρι­κές συντά­ξεις θα επι­φέ­ρουν δημο­σιο­νο­μικό όφελος 2,9 δισ. Ειδικά κατά το 2019, έτος που θα εφαρ­μο­στεί η περι­κοπή των συντά­ξεων, το μέτρο θα απο­δώ­σει 2,88 δισ. για τις κύριες και επι­κου­ρι­κές συντά­ξεις και συγκε­κρι­μένα 1,4 δισ. θα κοπεί από τις κύριες συντά­ξεις πλην Δημο­σίου, άλλο 1,1 δισ. θα απο­δώ­σουν οι περι­κο­πές στις συντά­ξεις δημο­σίων υπαλ­λή­λων, ενώ σε 232 εκατ. εκτι­μά­ται η «εξοι­κο­νό­μηση» από τις περι­κο­πές των επι­κου­ρι­κών συντά­ξεων που εξα­κο­λου­θούν να έχουν προ­σω­πι­κές δια­φο­ρές. Επι­πλέον 95 εκατ. το 2019 θα εξοι­κο­νο­μη­θούν από τη μη τιμα­ριθ­μική ανα­προ­σαρ­μογή των συντά­ξεων, που θα μείνουν «παγω­μέ­νες» έως το τέλος του 2021. Μάλιστα, το ποσό αυξά­νε­ται σημα­ντικά τα επόμενα χρόνια, ώστε έως το 2022 σωρευ­τικά να μην απο­δο­θούν στους συντα­ξιού­χους εξαι­τίας του «παγώ­μα­τος» των συντά­ξεων, 688 εκατ.

Οι ειδικοί εκτι­μούν ότι οι περι­κο­πές θα αγγί­ξουν ή ακόμη και θα ξεπε­ρά­σουν –σε ορι­σμέ­νες περι­πτώ­σεις– τα 350 ευρώ τον μήνα. Ηδη, στην πρό­σφατη Εκθεση Συμ­μόρ­φω­σης για την ολο­κλή­ρωση της 4ης αξιο­λό­γη­σης, επι­ση­μαί­νε­ται ότι επα­νυ­πο­λο­γί­στη­καν 2 εκατ. συντά­ξεις. Από αυτές, εκτι­μά­ται ότι το 2019 θα κοπούν περίπου οι 1,1 εκατ. συντά­ξεις, έως και κατά 18% μέσω της μερικής ή πλήρους κατάρ­γη­σης της προ­σω­πι­κής δια­φο­ράς. Οι περι­κο­πές ξεκι­νούν από 5 και ενδέ­χε­ται να φθάσουν και τα 350 ευρώ. Μάλιστα, μειώ­σεις θα υπο­στούν ακόμη και οι συντά­ξεις που δεν έχουν προ­σω­πι­κές δια­φο­ρές, λόγω της κατάρ­γη­σης των οικο­γε­νεια­κών παροχών που κατα­βάλ­λο­νται μαζί με τη σύνταξη, σε δημόσιο και ιδιω­τικό τομέα. Οπως θα κοπούν και οι πολύ χαμηλές συντά­ξεις, με τα κατώ­τατα όρια, καθώς ο νόμος δεν παρέχει καμία προ­στα­σία. Περίπου 200.000 συντα­ξιού­χους εκτι­μά­ται ότι αφορά η περι­κοπή των προ­σω­πι­κών δια­φο­ρών στις επι­κου­ρι­κές συντά­ξεις. Και σε αυτή την περί­πτωση το ανώτατο ποσό μείωσης δεν μπορεί να υπερ­βαί­νει το 18% της συνο­λι­κής επι­κου­ρι­κής σύντα­ξης και μάλιστα πριν από τις περι­κο­πές του 2016. Ο επα­νυ­πο­λο­γι­σμός των συντά­ξεων, που σε μεγάλο βαθμό έχει ολο­κλη­ρω­θεί, δείχνει βέβαια και αυξή­σεις σε περίπου 350.000 συντα­ξιού­χους που λαμ­βά­νουν σήμερα μικρό­τερη σύνταξη από αυτήν που αντι­στοι­χεί στον νέο τρόπο υπο­λο­γι­σμού. Η διαφορά σε αυτή την περί­πτωση θα επι­στρα­φεί μέσα σε 5 χρόνια, από το 2019.

Μεγάλοι χαμένοι θεω­ρού­νται οι συντα­ξιού­χοι του πρώην ΤΕΒΕ – ΟΑΕΕ, συντα­ξιού­χοι δημό­σιοι υπάλ­λη­λοι, συντα­ξιού­χοι του Ταμείου Νομικών, του ΤΣΜΕΔΕ και του ΤΣΑΥ που έλαβαν σύνταξη με κλί­μα­κες εισφο­ρών και προ­σαύ­ξη­σης από κοι­νω­νικό πόρο, ενώ δεν γλι­τώ­νουν ούτε οι συντα­ξιού­χοι του ΙΚΑ που συντα­ξιο­δο­τή­θη­καν σε υψηλές ασφα­λι­στι­κές κλάσεις (20ή και άνω) αλλά και οι συντα­ξιού­χοι του ΙΚΑ που η σύνταξή τους έχει υπο­λο­γι­στεί με τα κατώ­τατα όρια. Στον αντί­ποδα, φαί­νε­ται πως δια­σώ­ζο­νται συντα­ξιού­χοι του ΙΚΑ με 20-25 έτη ασφά­λι­σης και μέσες ή χαμηλές ασφα­λι­στι­κές κατη­γο­ρίες, καθώς και οι συντα­ξιού­χοι του πρώην ΤΣΑ – ΟΑΕΕ.

«Φρένο» στις παροχές και στις φορο­ε­λα­φρύν­σεις βάζει η Κομι­σιόν

Σημα­ντι­κές απο­κλί­σεις στις προ­βλέ­ψεις όσον αφορά τα υπερ­πλε­ο­νά­σματα, επο­μέ­νως και τον δημο­σιο­νο­μικό χώρο που θα προ­κύ­ψει για παροχές την περίοδο 2018-22 ανάμεσα στην κυβέρ­νηση και τους δανει­στές, δια­πι­στώ­νει η έκθεση συμ­μόρ­φω­σης της Κομι­σιόν που δημο­σιο­ποι­ή­θηκε τις προη­γού­με­νες μέρες. Συγκε­κρι­μένα, η κυβέρ­νηση είχε υπο­λο­γί­σει ότι μέχρι το 2022 θα δημιουρ­γη­θούν υπερ­πλε­ο­νά­σματα (δηλαδή, πάνω από τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ) ύψους περίπου 8 δισ. ευρώ. Ωστόσο, η Κομι­σιόν χαμη­λώ­νει αισθητά τον πήχυ περιο­ρί­ζο­ντας τον δημο­σιο­νο­μικό χώρο για ελα­φρύν­σεις και παροχές στα 4 δισ. ευρώ. Ταυ­τό­χρονα, ακόμα και για το ποσό αυτό η Κομι­σιόν βάζει «φρένο», ξεκα­θα­ρί­ζο­ντας ότι οι όποιες παροχές και φορο­ε­λα­φρύν­σεις πρέπει πρώτα να συμ­φω­νη­θούν μαζί της.

Σημειώ­νε­ται ότι πρόθεση της κυβέρ­νη­σης ήταν να αξιο­ποι­ή­σει τον δημο­σιο­νο­μικό αυτό χώρο «για την υιο­θέ­τηση μόνιμων μειώ­σεων φόρων που θα συμ­βά­λουν στην αύξηση του δια­θε­σί­μου εισο­δή­μα­τος των νοι­κο­κυ­ριών και της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας των επι­χει­ρή­σεων, καθώς και στο­χευ­μέ­νης ενί­σχυ­σης των πρω­το­γε­νών δαπανών με στόχο τη δια­τη­ρή­σιμη μείωση της ανερ­γίας, την κατα­πο­λέ­μηση της παι­δι­κής φτώ­χειας και την επέν­δυση στο ανθρώ­πινο κεφά­λαιο», όπως τονί­ζε­ται στο μεσο­πρό­θε­σμο σχέδιο. Συγκε­κρι­μένα έχει εξαγ­γεί­λει ότι το 2019 θα δια­τε­θούν 700 εκατ. ευρώ απο­κλει­στικά για μειώ­σεις φόρων, ενώ το 2020 το υπερ­πλε­ό­να­σμα θα δοθεί κατά 75% σε φορο­ε­λα­φρύν­σεις και 25% σε κοι­νω­νι­κές δαπάνες και το 2021-2022 θα το μοι­ρά­σει ισόποσα μεταξύ φορο­ε­λα­φρύν­σεων και κοι­νω­νι­κών δαπανών.

Η Κομι­σιόν επι­κα­λεί­ται κι έναν ακόμη λόγο για να συστή­σει «σύνεση στην ανάληψη δεσμεύ­σεων για τον δημο­σιο­νο­μικό χώρο που προ­βλέ­πε­ται να προ­κύ­ψει τα επόμενα χρόνια»: τις αβε­βαιό­τη­τες που υπάρ­χουν εξαι­τίας και των ανα­με­νό­με­νων απο­φά­σεων του Συμ­βου­λίου Επι­κρα­τείας για τα μισθο­λο­γικά και συντα­ξιο­δο­τικά θέματα.

Ηδη, οι πρό­σφα­τες απο­φά­σεις του Συμ­βου­λίου δημιούρ­γη­σαν υπο­χρε­ώ­σεις 0,4% του ΑΕΠ και η έκθεση ανα­φέ­ρει ότι οι σχε­τι­κοί πόροι «εξοι­κο­νο­μή­θη­καν» από το πρό­γραμμα δημο­σίων επεν­δύ­σεων.

Το «μπλο­κά­ρι­σμα» όμως από την Κομι­σιόν θα οδη­γή­σει σε αλλαγές του μεσο­πρό­θε­σμου προ­γράμ­μα­τος του­λά­χι­στον στο σκέλος της δια­νο­μής των υπερ­πλε­ο­να­σμά­των, ενώ δεν απο­κλεί­ε­ται να τρο­πο­ποι­η­θούν και οι εκτι­μή­σεις για τα πλε­ο­νά­σματα των επό­με­νων ετών.

Ειδι­κό­τερα, για το 2018, όταν το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών προ­βλέ­πει πλε­ό­να­σμα 3,56% του ΑΕΠ, οι δανει­στές προ­βλέ­πουν 3,5% του ΑΕΠ, ενώ για το 2019 το μεσο­πρό­θε­σμο προ­βλέ­πει πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα 3,96% του ΑΕΠ έναντι 3,8% του ΑΕΠ στο βασικό σενάριο της έκθεσης συμ­μόρ­φω­σης. Στα επόμενα χρόνια η ψαλίδα αρχίζει να διευ­ρύ­νε­ται περαι­τέρω. Συγκε­κρι­μένα, το 2020, οι θεσμοί προ­βλέ­πουν 3,8% του ΑΕΠ (4,15% στο Μεσο­πρό­θε­σμο), το 2021 το πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα εκτι­μά­ται σε 4,1% του ΑΕΠ (4,53%) και το 2022 κατα­γρά­φε­ται η μεγα­λύ­τερη διαφορά της τάξεως των 2 δισ. ευρώ στον δημο­σιο­νο­μικό χώρο για παροχές, καθώς οι δανει­στές προ­βλέ­πουν πλε­ό­να­σμα 4,3% του ΑΕΠ έναντι 5,19% του ΑΕΠ που προ­βλέ­πει το Μεσο­πρό­θε­σμο.

Πηγή: Καθη­με­ρινή