Κ. Φίλης: Ο Ερντογάν δεν θα διακινδυνεύσει την πρόκληση “θερμών” καταστάσεων στο Αιγαίο

Με­τε­κλο­γι­κή στρο­φή προς την Δύση εξαι­τί­ας της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης και ανα­θε­ώ­ρη­ση της έως τώρα συ­γκρου­σια­κής πο­λι­τι­κής της με τις ΗΠΑ προ­βλέ­πει για την Τουρ­κία ο Διευ­θυ­ντής Ερευ­νών του Ιν­στι­τού­του Διε­θνών Σχέ­σε­ων του Πα­ντεί­ου

Με­τε­κλο­γι­κή στρο­φή προς την Δύση εξαι­τί­ας της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης και ανα­θε­ώ­ρη­ση της έως τώρα συ­γκρου­σια­κής πο­λι­τι­κής της με τις ΗΠΑ προ­βλέ­πει ο Δρ. Κων­στα­ντί­νος Φίλης, διευ­θυ­ντής Ερευ­νών του του Ιν­στι­τού­του Διε­θνών Σχέ­σε­ων του Πα­ντεί­ου και συγ­γρα­φέ­ας του πρό­σφα­τα εκ­δο­θέ­ντος βι­βλί­ου του με τίτλο, « Τουρ­κία, Ισλάμ, Ερ­ντο­γάν», που ακτι­νο­γρα­φεί με επι­τυ­χία την πο­ρεία της πο­λυ­σχι­δούς προ­σω­πι­κό­τη­τας του Τούρ­κου ηγέτη από την έντα­ξή του στην πο­λι­τι­κή μέχρι σή­με­ρα.

Ανα­λύ­ο­ντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ την τα­κτι­κή του τούρ­κου προ­έ­δρου το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα ενό­ψει των εκλο­γών της 24ης Ιου­νί­ου, ο κ. Φίλης εκτι­μά ότι η οι­κο­νο­μι­κή κρίση, θα ανα­γκά­σει τον Ερ­ντο­γάν να αντι­λη­φθεί ότι «σε συν­θή­κες ρήξης με τους δυ­τι­κούς του εταί­ρους στε­ρεί­ται της ανα­γκαί­ας στή­ρι­ξης σε διά­φο­ρα επί­πε­δα, ορ­γα­νι­σμούς, μη­χα­νι­σμούς και fora για να επα­να­φέ­ρει την οι­κο­νο­μία σε μία σχε­τι­κή κα­νο­νι­κό­τη­τα και να απο­φύ­γει κοι­νω­νι­κές και πο­λι­τι­κές ανα­τα­ρά­ξεις».

Για την πο­λι­τι­κή του ένα­ντι της Ελ­λά­δας, ο κ. Φίλης εκτι­μά ότι ο Ερ­ντο­γάν «θα δια­τη­ρή­σει το επό­με­νο χρο­νι­κό διά­στη­μα το μο­μέ­ντουμ ενερ­γειών προ­βο­λής ισχύ­ος προ­κει­μέ­νου -κατά το κυ­ρί­αρ­χο αφή­γη­μα- να απο­τρέ­ψει την Ελ­λά­δα από τη δη­μιουρ­γία τε­τε­λε­σμέ­νων, απα­ντώ­ντας έτσι και στις κα­τη­γο­ρί­ες της κε­μα­λι­κής αντι­πο­λί­τευ­σης για εν­δο­τι­σμό» και προ­σθέ­τει ότι «το ίδιο με με­γα­λύ­τε­ρη έντα­ση και πα­ρεμ­βα­τι­κή διά­θε­ση θα πρά­ξει στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο». Ωστό­σο, ο κ. Φίλης προ­βλέ­πει ότι ο Τούρ­κος πρό­ε­δρος «λο­γι­κά, δεν θα δια­κιν­δυ­νεύ­σει την πρό­κλη­ση «θερ­μών» κα­τα­στά­σε­ων στο Αι­γαίο, προ­σθέ­το­ντας ακόμη μία αβε­βαιό­τη­τα στην ατζέ­ντα δια­χεί­ρι­σης»

Ως προς την εκλο­γι­κή ανα­μέ­τρη­ση, ο κ. Φίλης θε­ω­ρεί κομ­βι­κής ση­μα­σί­ας την ψήφο του κουρ­δι­κού πλη­θυ­σμού που δια­δρα­μά­τι­σε κα­τα­λυ­τι­κό ρόλο στις προη­γού­με­νες εκλο­γές και πα­ρα­τη­ρεί ότι ο Ερ­ντο­γάν «θα δώσει τις επό­με­νες τριά­ντα μέρες τη με­γα­λύ­τε­ρη μάχη της πο­λι­τι­κής του κα­ριέ­ρας».

Η τα­κτι­κή του Ερ­ντο­γάν

Ει­δι­κό­τε­ρα, ο κ. Φίλης ση­μειώ­νει ότι «από το 2002 μέχρι σή­με­ρα , ο Τούρ­κος πρό­ε­δρος έχει δεί­ξει πως γνω­ρί­ζει να κερ­δί­ζει εκλο­γές» και προ­σθέ­τει:

«Και αν το δη­μο­ψή­φι­σμα του 2017 διε­ξή­χθη υπό αντι­κα­νο­νι­κές συν­θή­κες (βλ. κα­τά­στα­ση έκτα­κτης ανά­γκης που ση­μειω­τέ­ον ισχύ­ει και στις επι­κεί­με­νες), στις ανα­με­τρή­σεις που προη­γή­θη­καν από το 2002 μέχρι το 2017, έβρι­σκε πάντα τον τρόπο να επι­κρα­τεί. Βέ­βαια, προ­ϊ­ό­ντος του χρό­νου, και ει­δι­κό­τε­ρα μετά τις εκλο­γές του Ιου­νί­ου 2015, όταν το AKP δεν εξα­σφά­λι­σε την αυ­το­δυ­να­μία εξαι­τί­ας της ει­σό­δου του φι­λο­κουρ­δι­κού κόμ­μα­τος στο Κοι­νο­βού­λιο και αφού είχε φου­ντώ­σει νω­ρί­τε­ρα η αντι­πα­ρά­θε­ση με τον Γκιου­λέν, με τον Ερ­ντο­γάν να δια­πι­στώ­νει τον έλεγ­χο του πρώ­του σε δι­καιο­σύ­νη και αστυ­νο­μία, ο Τούρ­κος πρό­ε­δρος πέ­τα­ξε το προ­σω­πείο του ενω­τι­κού και φι­λε­λεύ­θε­ρου (με βάση τα ανα­το­λι­κά πρό­τυ­πα) ηγέτη.

Ο πο­λι­τι­κός που ανα­γνώ­ρι­σε δι­καιώ­μα­τα στους Κούρ­δους, δια­πραγ­μα­τεύ­τη­κε δύο φορές μαζί τους την ει­ρή­νη και έδωσε λόγο στους κα­τα­πιε­σμέ­νους από το κε­μα­λι­κό κα­θε­στώς πο­λί­τες, με­τα­τρά­πη­κε στα­δια­κά σε δε­σπο­τι­κό ηγέτη. Δαι­μο­νο­ποί­η­σε κάθε αντί­θε­τη άποψη και ταύ­τι­σε τον εαυτό του με την πα­τρί­δα ώστε όσοι του ασκούν κρι­τι­κή να κα­τα­τάσ­σο­νται αυ­τό­μα­τα στους «εχθρούς» της Τουρ­κί­ας. Βά­φτι­σε τρο­μο­κρα­τι­κό το δί­κτυο Γκιου­λέν, κα­θυ­πό­τα­ξε ση­μα­ντι­κό μέρος των σχέ­σε­ων του με τρίτα κράτη στην ανά­γκη εκρί­ζω­σης των απα­ντα­χού γκιου­λε­νι­στών, απε­μπό­λη­σε την ανα­γκαία ευ­ε­λι­ξία προ­κει­μέ­νου να πε­ρι­θω­ριο­ποι­ή­σει το PKK από την πλειο­νό­τη­τα των Κούρ­δων και έχασε τα όποια ερεί­σμα­τα είχε απο­κτή­σει στη φι­λε­λεύ­θε­ρη πτέ­ρυ­γα της τουρ­κι­κής κοι­νω­νί­ας. Η δια­τά­ρα­ξη των σχέ­σε­ων με τη Δύση απέ­κτη­σε πο­λι­τι­σμι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά, η ηθική ανω­τε­ρό­τη­τα του Ισλάμ και η «αν­θρω­πι­στι­κή» δι­πλω­μα­τία αντι­δια­στέλ­λο­νται όλο και συ­χνό­τε­ρα με τη «δια­βρω­μέ­νη» Δύση της «αποι­κιο­κρα­τι­κής» εξω­τε­ρι­κής πο­λι­τι­κής. Η εθνι­κή συ­νεί­δη­ση της Τουρ­κί­ας έχει πλέον στον πυ­ρή­να της τη θρη­σκεία, εξ ου και η δαι­μο­νο­ποί­η­ση του Ισ­ρα­ήλ και δη από την ηγε­τι­κή θέση του προ­στά­τη των κα­τα­τρεγ­μέ­νων μου­σουλ­μά­νων απο­τε­λεί συ­νει­δη­τή και βο­λι­κή επι­λο­γή. Προ­κει­μέ­νου δε να νο­μι­μο­ποι­η­θεί η στρα­τη­γι­κή σύ­μπρα­ξη με τους εθνι­κι­στές του Μπα­χτσε­λί, απο­δο­μώ­ντας τον κε­μα­λι­κό εθνι­κι­σμό, το νέο-οθω­μα­νι­κό δόγμα εν­θυ­λα­κώ­νει στα­θε­ρά τον τουρ­κι­κό εθνι­κι­σμό.

Οι αντι­δρά­σεις – οι Κούρ­δοι

Σύμ­φω­να με την ανά­λυ­ση του κ. Φίλη «οι μέ­θο­δοι που με­τέρ­χε­ται ο Τούρ­κος πρό­ε­δρος (εκ­κα­θα­ρί­σεις, απου­σία κρά­τους δι­καί­ου και ελευ­θε­ρί­ας της έκ­φρα­σης) έχουν δη­μιουρ­γή­σει μία (κρί­σι­μη;) μάζα πο­λι­τών που ασφυ­κτιά υπό τις πα­ρού­σες συν­θή­κες», οι οποί­οι ωστό­σο , «δεν μπο­ρούν, πά­ντως, να βρουν γνή­σιο εκ­φρα­στή γύρω από τον οποίο να συ­σπει­ρω­θούν» και επι­ση­μαί­νει:

«Ο κουρ­δι­κός πλη­θυ­σμός θα απο­τε­λέ­σει κλει­δί των εξε­λί­ξε­ων, ίσως ακόμη και να κρί­νει το απο­τέ­λε­σμα, με την Ακ­σε­νέρ να του ξυπνά δυ­σά­ρε­στες μνή­μες (ως υπουρ­γός εσω­τε­ρι­κών της κυ­βέρ­νη­σης Τσι­λέρ) και τον Ιντζέ (υπο­ψή­φιο του ρε­που­μπλι­κα­νι­κού κόμ­μα­τος) να επι­χει­ρεί άνοιγ­μα, προ­τεί­νο­ντας την απο­φυ­λά­κι­ση του Ντε­μιρ­τάς. Είναι, όμως, απί­θα­νο το κουρ­δι­κό στοι­χείο να στη­ρί­ξει σύσ­σω­μο τον κε­μα­λι­κό υπο­ψή­φιο, ενώ ση­μα­ντι­κό μέρος αυτού (ιδίως οι πιο συ­ντη­ρη­τι­κοί και θρη­σκευό­με­νοι) έλ­κε­ται πα­ρα­δο­σια­κά από τον Ερ­ντο­γάν.

Προς με­τε­κλο­γι­κή στρο­φή

Το ση­μείο στο επι­κε­ντρώ­νει τις εκτι­μή­σεις του για την επο­μέ­νη των εκλο­γών ο κ. Φίλης είναι το εν­δε­χό­με­νο στρο­φής του Ερ­ντο­γάν ένα­ντι της Δύσης, καθώς η οι­κο­νο­μι­κή κρίση γί­νε­ται όλο και πιο απει­λη­τι­κή και για την Τουρ­κία και για το προ­σω­πι­κό προ­φίλ του. Όπως επι­ση­μαί­νει ο Διευ­θυ­ντής του ΙΔΙΣ, ο Ερ­ντο­γάν «στο δρόμο προς τις εκλο­γές προ­σπα­θεί να με­τριά­σει τους κιν­δύ­νους «εκτρο­πής» της οι­κο­νο­μί­ας και τυχόν επι­πλο­κών από την πα­ρου­σία στη Συρία», ενώ υπο­γραμ­μί­ζει ότι:

«Ως προς τη Δύση, η φθί­νου­σα και ανη­συ­χη­τι­κή πλέον πο­ρεία της τουρ­κι­κής οι­κο­νο­μί­ας δεν αφή­νει με­γά­λα πε­ρι­θώ­ρια ελιγ­μών στον Ερ­ντο­γάν. Η ‘Αγκυ­ρα χρειά­ζε­ται δυ­τι­κά κε­φά­λαια πιε­ζό­με­νη από τις συ­νε­χείς υπο­βαθ­μί­σεις των οίκων αξιο­λό­γη­σης. Η οι­κο­νο­μία της είναι ευά­λω­τη, εξαρ­τη­μέ­νη από τις ει­σα­γω­γές, τις δια­κυ­μάν­σεις του δο­λα­ρί­ου και τις ευ­ρω­παϊ­κές επεν­δύ­σεις (το 2017 σχε­δόν το 70% των άμε­σων ξένων επεν­δύ­σε­ων προ­ήλ­θαν από ευ­ρω­παϊ­κά κε­φά­λαια) και τα με­γα­λε­πή­βο­λα σχέ­δια του προ­έ­δρου της κιν­δυ­νεύ­ουν να μεί­νουν στα χαρ­τιά. Επα­κό­λου­θα, ο Ερ­ντο­γάν αντι­λαμ­βά­νε­ται ότι υπό συν­θή­κες ρήξης με τους δυ­τι­κούς του εταί­ρους στε­ρεί­ται της ανα­γκαί­ας στή­ρι­ξης σε διά­φο­ρα επί­πε­δα, ορ­γα­νι­σμούς, μη­χα­νι­σμούς και fora για να επα­να­φέ­ρει την οι­κο­νο­μία σε μία σχε­τι­κή κα­νο­νι­κό­τη­τα και να απο­φύ­γει κοι­νω­νι­κές και πο­λι­τι­κές ανα­τα­ρά­ξεις. Τα δύ­σκο­λα μέτρα που θα κλη­θεί να λάβει κα­τό­πιν των εκλο­γών (στο εξαι­ρε­τι­κά πι­θα­νό σε­νά­ριο επα­νε­κλο­γής του) δια­μορ­φώ­νουν τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις ώστε να ρίξει γέ­φυ­ρες, του­λά­χι­στον προς την ΕΕ. Στην πε­ρί­πτω­ση των σχέ­σε­ων με τις ΗΠΑ, οι οποί­ες εσχά­τως έχουν επι­βα­ρυν­θεί ση­μα­ντι­κά, στρα­τη­γι­κοί λόγοι ασφα­λεί­ας μάλ­λον θα υπο­χρε­ώ­σουν την Τουρ­κία να ανα­θε­ω­ρή­σει την υφι­στά­με­νη συ­γκρου­σια­κή πο­λι­τι­κή της. Ωστό­σο, η στρο­φή της Άγκυ­ρας προς την Ανα­το­λή -πο­λι­τι­σμι­κά, θρη­σκευ­τι­κά αλλά και σε πρα­κτι­κό επί­πε­δο με τις συ­νερ­γα­σί­ες με Ρωσία και Ιράν και το άνοιγ­μα στην αγορά της Μέσης Ανα­το­λής- θα έχει συ­νέ­χεια».

Πηγή news247.gr