ΣτΕ: Τα παιδιά μπορούν να έχουν και το επώνυμο της μητέρας τους

Το Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας έκρινε ότι είναι δυνατή η αλλαγή του επω­νύ­μου του ανή­λι­κου τέκνου ή η προ­σθήκη και του επω­νύ­μου του δεύ­τε­ρου (δύο επώνυμα) γονέα, εφόσον συντρέ­χουν σοβαροί λόγοι που να δικαιο­λο­γούν την αλλαγή αυτή και ακύρωσε απόφαση του δημάρ­χου Αθηνών που είχε κρίνει τα αντί­θετα.

Σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ, γονείς προ­σέ­φυ­γαν στο ΣτΕ και ζητού­σαν να ακυ­ρω­θεί απόφαση του δημάρ­χου Αθη­ναίων με την οποία ανα­κλή­θηκε παλαιό­τερη απόφασή του που είχε εγκρί­νει την αλλαγή του επω­νύ­μου του ανή­λι­κου παιδιού τους, με την προ­σθήκη σε αυτό του επω­νύ­μου της μητέρας του.

Κατά την ισχύ­ουσα νομο­θε­σία και νομο­λο­γία: «Το επώνυμο απο­τε­λεί μεν στοι­χείο της προ­σω­πι­κό­τη­τας του ατόμου, πλην η πρό­σκτηση ή η αλλαγή του δεν από­κει­ται στην ιδιω­τική βούληση, αλλά ενδια­φέ­ρει την δημόσια τάξη, ως θέμα συνα­πτό­μενο με την ασφά­λεια των συναλ­λα­γών και των εννόμων εν γένει σχέσεων δημο­σίου ή ιδιω­τι­κού δικαίου του ατόμου, χωρεί δε κατ’ αρχήν διά της διοι­κη­τι­κής οδού.

Το αρμόδιο διοι­κη­τικό όργανο οφείλει σε κάθε περί­πτωση, προ­πα­ντός, να εκτιμά τους λόγους που επι­κα­λεί­ται ο αιτών την μετα­βολή του επω­νύ­μου του και να απο­φαί­νε­ται εν όψει της σοβα­ρό­τη­τας των λόγων αυτών, αν ενδεί­κνυ­ται ή όχι να εγκρι­θεί η ζητού­μενη μετα­βολή, αιτιο­λο­γώ­ντας ειδικά, από την άποψη αυτή, την απόφασή του».

Παράλ­ληλα, το άρθρο 1505 του Αστικού Κώδικα, «δεν απο­κλείει την μετα­βολή του επω­νύ­μου του τέκνου, με την αντι­κα­τά­σταση του αρχικού επω­νύ­μου με το επώνυμο του άλλου γονέα ή με την προ­σθήκη του επω­νύ­μου και του άλλου γονέα, κατόπιν αιτή­σεως του ιδίου του τέκνου ή, εφ’ όσον είναι ανήλικο, των γονέων του ως ασκού­ντων τη γονική μέριμνα» και εφόσον «συντρέ­χουν σοβαροί λόγοι, οι οποίοι δικαιο­λο­γούν, την αιτου­μένη μετα­βολή».

Στη συγκε­κρι­μένη περί­πτωση, γονείς μετά το γάμο τους δήλωσαν ως επώνυμο του παιδιού τους αυτό του πατέρα. Στη συνέ­χεια, οι γονείς με αίτησή τους στον δήμαρχο Αθη­ναίων ζήτησαν να εγκρι­θεί η αλλαγή του επω­νύ­μου του παιδιού και στο επώνυμο του πατέρα να προ­στε­θεί και της μητέρας του.

Οι γονείς επι­κα­λέ­σθη­καν ως σοβαρό λόγο το γεγονός ότι το επώνυμο της μητέρας, «έλκει σημα­ντικό θετικό παρελ­θόν ήδη από τον 19ο αιώνα», μνη­μο­νεύ­ο­ντας πρόσωπα της μητρι­κής γραμμής (παππού και προ­πάππο του ανη­λί­κου) που έφεραν το επώνυμο αυτό και ότι πρό­κει­ται για ένα «βαρύ και χρήσιμο στην σύγ­χρονη ζωή επώνυμο» για την στα­διο­δρο­μία του ανη­λί­κου τέκνου».

Αρχικά ο δήμαρ­χος Αθη­ναίων έκανε δεκτή την αλλαγή-προσθήκη του δεύ­τε­ρου επω­νύ­μου, αλλά μέσα σε 6 μήνες ανα­κά­λεσε την πρώτη απόφασή του.

Όμως, το Δ΄ Τμήμα του ΣτΕ με πρόεδρο τον αντι­πρό­ε­δρο Χρήστο Ράμμο και ειση­γητή τον πάρεδρο Ιωάννη Μιχα­λα­κό­πουλο έκρινε, κατά πλειο­ψη­φία, ότι η δεύτερη απόφαση του δημάρ­χου Αθη­ναίων είναι μη νόμιμη και ακυ­ρω­τέα.