Κάπα Research: Η ακτινογραφία των δημοσκοπήσεων του 2017

Την επιτομή των δημο­σκο­πή­σεων της για το 2017 παρου­σιά­ζει η Κάπα Research και επι­κε­ντρώ­νει στα «10 σημεία» που όχι μόνο  χαρα­κτη­ρί­ζουν την χρονιά που φεύγει αλλά θα σημα­το­δο­τή­σουν πολλά και την χρονιά που αρχίζει.

Στην ανα­σκό­πηση των δημο­σκο­πή­σεων της, η εταιρία ξεχω­ρί­ζει το εύρημα ότι περίπου ένα εκα­τομ­μύ­ριο ανα­πο­φά­σι­στοι θα κρίνουν τις επό­με­νες εκλογές!  Επίσης την ανά­καμψη της Κεντρο­α­ρι­στε­ράς, την υπο­χώ­ρηση του δίπολου μνη­μό­νιο – αντι­μνη­μό­νιο αλλά και το ότι οι Ελληνες δεν μετα­νιώ­νουν για την ψήφο τους στο δημο­ψή­φι­σμα του 2015!

Γίνεται επίσης ειδική μνεία στο εύρημα πως η εμπι­στο­σύνη στις ιδιω­τι­κές επι­χει­ρή­σεις αγγίζει υψηλό για την εποχή. Ωστόσο, δεν υπάρχει η ίδια αντι­με­τώ­πιση για τους παρα­δο­σια­κούς Έλληνες επι­χει­ρη­μα­τίες!

Σημεία ανα­φο­ράς επίσης είναι η έλλειψη εμπι­στο­σύ­νης για φορείς της δημό­σιας ζωής, η αλλαγή στην κατα­να­λω­τική συμπε­ρι­φορά των νοι­κο­κυ­ριών και η υπο­χώ­ρηση του «διλήμ­μα­τος» μνημόνιο-αντιμνημόνιο.

1 Υπο­χω­ρεί η διαί­ρεση «μνημόνιο-αντιμνημόνιο» και το αίτημα για ρήξη με τους πιστω­τές – στα χαμη­λό­τερα επίπεδα η ανη­συ­χία για Grexit

Ύστερα από μια μακρά περίοδο εντά­σεων και διχα­σμών γύρω από την ακο­λου­θού­μενη πολι­τική αντι­με­τώ­πι­σης της κρίσης, η ελλη­νική κοι­νω­νία φαί­νε­ται να στρέφει το βλέμμα προς το μέλλον και να αναζητά το νέο μοντέλο ανά­πτυ­ξης εντός της ζώνης του Ευρώ με ταυ­τό­χρονη τήρηση των συμ­φω­νη­θέ­ντων με τους πιστω­τές. Την ίδια περίοδο, μετά και την ολο­κλή­ρωση της 2ης αξιο­λό­γη­σης, υπο­χω­ρεί σε ιστο­ρικά χαμηλά η ανη­συ­χία για Grexit.

 

2 Ωστόσο, δεν μετα­νιώ­νουν για την ψήφο τους στο δημο­ψή­φι­σμα του 2015

Δύο χρόνια μετά τη διε­ξα­γωγή του ελλη­νι­κού δημο­ψη­φί­σμα­τος τον Ιούλιο του 2015, το 85% των ψηφο­φό­ρων του «Όχι» και το 88,5% των ψηφο­φό­ρων του «Ναι» δήλωσαν ότι σε περί­πτωση επα­νά­λη­ψης του δημο­ψη­φί­σμα­τος θα ψήφιζαν ό,τι είχαν ψηφίσει και τότε. Από τους υπό­λοι­πους, οι περισ­σό­τε­ροι θα επέ­λε­γαν την αποχή (10% των ψηφο­φό­ρων του «Όχι» και 8,5% των ψηφο­φό­ρων του «Ναι») ενώ μόλις ένα 3% του «Όχι» και ένα 2% «Ναι» θα πήγαινε να ψηφίσει δια­φο­ρε­τικά.

 

3

Έλλειψη εμπι­στο­σύ­νης σε φορείς και προ­σω­πι­κό­τη­τες της δημό­σιας ζωής

 

4

Αρνη­τι­κοί σε περαι­τέρω θυσίες: σύγχυση για το ιδανικό μείγμα μέτρων για την ανά­πτυξη

Επτά χρόνια δημο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής φαί­νε­ται ότι έχουν εξα­ντλή­σει τις αντοχές της ελλη­νι­κής κοι­νω­νίας όσον αφορά στις θυσίες που απαι­τού­νται για την επι­στροφή της χώρας σε σταθερή ανά­πτυξη. Στο δίλλημα μεταξύ μείωσης συντά­ξεων/κρα­τι­κών δαπανών και αύξησης φόρων/εισφο­ρών, μόλις το 32% παίρνει ξεκά­θαρη θέση υπέρ του ενός ή του άλλου μείγ­μα­τος μέτρων, καθώς σε ποσοστό 66,5% απα­ντούν «ούτε το ένα, ούτε το άλλο».

 

5 Ένα εκα­τομ­μύ­ριο ανα­πο­φά­σι­στοι κρίνουν την επόμενη εκλο­γική ανα­μέ­τρηση

Ένα εκα­τομ­μύ­ριο (1.000.000) είναι οι ανα­πο­φά­σι­στοι για την επόμενη εθνική εκλο­γική ανα­μέ­τρηση. Η πιο ενδια­φέ­ρουσα και δύσκολη ομάδα του εκλο­γι­κού σώματος απο­τε­λεί­ται από ψηφο­φό­ρους με χαμηλό εισό­δημα και επίπεδο εκπαί­δευ­σης, κυρίως από γυναί­κες και ανέρ­γους. Στην έρευνα που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε μεταξύ Νοεμ­βρίου και Δεκεμ­βρίου στις 13 περι­φέ­ρειες της χώρας, περίπου 1.800 άτομα (το 13,9% του δείγ­μα­τος) δήλωσαν ότι δεν έχουν απο­φα­σί­σει για το κόμμα που θα ψήφιζαν σε περί­πτωση εθνικών εκλογών. Ωστόσο, με βάση τις απα­ντή­σεις τους στα επι­μέ­ρους ποιο­τικά ερω­τή­ματα, οι ανα­πο­φά­σι­στοι δεν είναι μια άβουλη ή «α-πολιτίκ» ομάδα. Είναι ενη­με­ρω­μέ­νοι, παρα­κο­λου­θούν τις εξε­λί­ξεις, τοπο­θε­τού­νται με σαφή­νεια και επί­γνωση απέ­να­ντι στα μεγάλα ζητή­ματα της χώρας και της εποχής. Η απόφασή τους για το πιο κόμμα θα επι­λέ­ξουν, τελικά, θα ληφθεί, το πιθα­νό­τερο, αφού προ­κη­ρυ­χθούν οι εκλογές και τεθεί το εκλο­γικό δίλλημα. Σε κάθε περί­πτωση, όμως, η επιλογή θα έχει τον χαρα­κτήρα της «πιο έξυπνης» και συμ­φέ­ρου­σας, γι’ αυτούς, ψήφου, θα αφορά «στα ευρώ» του νοι­κο­κυ­ριού και όχι «στο Ευρώ» (και την παρα­μονή στην ΟΝΕ) και θα ληφθεί γύρω από το τραπέζι της κου­ζί­νας, με ισχυ­ρό­τε­ρους ειση­γη­τές τη γυναίκα ή τον άνεργο της οικο­γέ­νειας.

 

6

Ενί­σχυση της κεντρο­α­ρι­στε­ράς – 3η πολι­τική δύναμη το Κίνημα Αλλαγής – άνοδος στη δημο­τι­κό­τητα της Φ. Γεν­νη­ματά

Την τελευ­ταία φορά που κόμμα της κεντρο­α­ρι­στε­ράς κατέ­λαβε την τρίτη θέση σε εκλογές εθνικής εμβέ­λειας ήταν τον Ιούνιο του 2012. Η εικόνα ενό­τη­τας των κομ­μά­των του χώρου και η σχετικά μεγάλη συμ­με­τοχή στην εκλογή προ­έ­δρου του νέου φορέα προ­κά­λε­σαν τη θετική αντί­δραση ικανού μέρους της κοινής γνώμης, απέ­να­ντι σε μια παρά­ταξη που μετρά τις μεγα­λύ­τε­ρες απώ­λειες από την αρχή της κρίσης.

 

7

Ευρεία αποδοχή της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας – εμπι­στο­σύνη στις ιδιω­τι­κές επι­χει­ρή­σεις – αρνη­τική εικόνα για τους παρα­δο­σια­κούς Έλληνες επι­χει­ρη­μα­τίες

Το αδιέ­ξοδο στα οικο­νο­μικά του κράτους – εμφανές από το 2009 – και η μετέ­πειτα αδυ­να­μία του να απο­τε­λέ­σει πυλώνα αντι­με­τώ­πι­σης της κρίσης, έστρε­ψαν το βλέμμα του δυνα­μι­κού μέρους της ελλη­νι­κής κοι­νω­νίας στον ιδιω­τικό τομέα και την ιδιω­τική πρω­το­βου­λία. Η εμπι­στο­σύνη στις ιδιω­τι­κές επι­χει­ρή­σεις αγγίζει υψηλά για την εποχή επίπεδα και βαίνει ανοδικά, ενώ η έννοια της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας χαίρει σχεδόν καθο­λι­κής απο­δο­χής. Το ίδιο δεν φαί­νε­ται να ισχύει, όμως, για τις παρα­δο­σια­κές επι­χει­ρη­μα­τι­κές οικο­γέ­νειες και τους εκπρο­σώ­πους τους.

 

8

Ανα­γνώ­ριση της σημα­σίας των ΗΠΑ ως χώρα-σύμμαχος της Ελλάδας, παρά την ανάληψη της προ­ε­δρίας από τον αντι­δη­μο­φιλή Ντ. Τραμπ

Η παρα­δο­σιακή τάση αντια­με­ρι­κα­νι­σμού που δια­τρέ­χει την ελλη­νική κοι­νω­νία κατά το μεγα­λύ­τερο μέρος της μετα­πο­λί­τευ­σης φαί­νε­ται να «σπάει» με την έκρηξη της οικο­νο­μι­κής κρίσης του 2010 και την ανά­δειξη της Γερ­μα­νίας ως την πιο αντι-δημοφιλή (ισχυρή) χώρα στην Ελλάδα. Στην ανα­τροπή αυτή συνέ­βαλε σημα­ντικά η θετική απήχηση του Μπ. Ομπάμα στην ελλη­νική κοινή γνώμη. Το ίδιο δεν ισχύει σήμερα στην περί­πτωση του Ντ. Τραμπ, χωρίς, ωστόσο, αυτό να επη­ρε­ά­ζει – προς το παρόν – τη σημασία των ελληνο-αμερικανικών σχέσεων στη συνεί­δηση των πολιτών, όταν καλού­νται να σχο­λιά­σουν την αντι­με­τώ­πιση της χώρας από τη διεθνή κοι­νό­τητα και την εθνική εξω­τε­ρική πολι­τική.

 

9

Αλλαγή στην καταναλωτική-οικονομική συμπε­ρι­φορά: χρήση κάρτας και προ­σε­κτική δια­χεί­ριση των δαπανών του νοι­κο­κυ­ριού

Η εφαρ­μογή των capital controls το καλο­καίρι του 2015, εκτός από τις δυσκο­λίες που προ­κά­λεσε στη ρευ­στό­τητα και την εύρυθμη λει­τουρ­γία των ελλη­νι­κών επι­χει­ρή­σεων, συντέ­λεσε, επίσης, στη μετα­τό­πιση της συμπε­ρι­φο­ράς των Ελλήνων κατα­να­λω­τών προς τις συναλ­λα­γές μέσω πιστω­τι­κών/χρε­ω­στι­κών καρτών και τις υπη­ρε­σίες ηλε­κτρο­νι­κής τρα­πε­ζι­κής και, βαθύ­τερα, σε μια πιο προ­σε­κτική δια­χεί­ριση των δαπανών του νοι­κο­κυ­ριού.

 

10

Η πρώτη – οριακή – πλειο­ψη­φία αισιο­δο­ξίας για το μέλλον της χώρας

Θετική έκπληξη της χρονιάς απο­τε­λεί το γεγονός ότι, έστω και οριακά, ανα­δύ­ε­ται η αίσθηση ότι, τελικά, μπο­ρούμε να τα κατα­φέ­ρουμε.

1

Υπο­χω­ρεί η διαί­ρεση «μνημόνιο-αντιμνημόνιο» και το αίτημα για ρήξη με τους πιστω­τές – στα χαμη­λό­τερα επίπεδα η ανη­συ­χία για Grexit

Ύστερα από μια μακρά περίοδο εντά­σεων και διχα­σμών γύρω από την ακο­λου­θού­μενη πολι­τική αντι­με­τώ­πι­σης της κρίσης, η ελλη­νική κοι­νω­νία φαί­νε­ται να στρέφει το βλέμμα προς το μέλλον και να αναζητά το νέο μοντέλο ανά­πτυ­ξης εντός της ζώνης του Ευρώ με ταυ­τό­χρονη τήρηση των συμ­φω­νη­θέ­ντων με τους πιστω­τές. Την ίδια περίοδο, μετά και την ολο­κλή­ρωση της 2ης αξιο­λό­γη­σης, υπο­χω­ρεί σε ιστο­ρικά χαμηλά η ανη­συ­χία για Grexit.

 

2

Ωστόσο, δεν μετα­νιώ­νουν για την ψήφο τους στο δημο­ψή­φι­σμα του 2015

Δύο χρόνια μετά τη διε­ξα­γωγή του ελλη­νι­κού δημο­ψη­φί­σμα­τος τον Ιούλιο του 2015, το 85% των ψηφο­φό­ρων του «Όχι» και το 88,5% των ψηφο­φό­ρων του «Ναι» δήλωσαν ότι σε περί­πτωση επα­νά­λη­ψης του δημο­ψη­φί­σμα­τος θα ψήφιζαν ό,τι είχαν ψηφίσει και τότε. Από τους υπό­λοι­πους, οι περισ­σό­τε­ροι θα επέ­λε­γαν την αποχή (10% των ψηφο­φό­ρων του «Όχι» και 8,5% των ψηφο­φό­ρων του «Ναι») ενώ μόλις ένα 3% του «Όχι» και ένα 2% «Ναι» θα πήγαινε να ψηφίσει δια­φο­ρε­τικά.

 

3

Έλλειψη εμπι­στο­σύ­νης σε φορείς και προ­σω­πι­κό­τη­τες της δημό­σιας ζωής

 

4

Αρνη­τι­κοί σε περαι­τέρω θυσίες: σύγχυση για το ιδανικό μείγμα μέτρων για την ανά­πτυξη

Επτά χρόνια δημο­σιο­νο­μι­κής προ­σαρ­μο­γής φαί­νε­ται ότι έχουν εξα­ντλή­σει τις αντοχές της ελλη­νι­κής κοι­νω­νίας όσον αφορά στις θυσίες που απαι­τού­νται για την επι­στροφή της χώρας σε σταθερή ανά­πτυξη. Στο δίλλημα μεταξύ μείωσης συντά­ξεων/κρα­τι­κών δαπανών και αύξησης φόρων/εισφο­ρών, μόλις το 32% παίρνει ξεκά­θαρη θέση υπέρ του ενός ή του άλλου μείγ­μα­τος μέτρων, καθώς σε ποσοστό 66,5% απα­ντούν «ούτε το ένα, ούτε το άλλο».

 

5

Ένα εκα­τομ­μύ­ριο ανα­πο­φά­σι­στοι κρίνουν την επόμενη εκλο­γική ανα­μέ­τρηση

Ένα εκα­τομ­μύ­ριο (1.000.000) είναι οι ανα­πο­φά­σι­στοι για την επόμενη εθνική εκλο­γική ανα­μέ­τρηση. Η πιο ενδια­φέ­ρουσα και δύσκολη ομάδα του εκλο­γι­κού σώματος απο­τε­λεί­ται από ψηφο­φό­ρους με χαμηλό εισό­δημα και επίπεδο εκπαί­δευ­σης, κυρίως από γυναί­κες και ανέρ­γους. Στην έρευνα που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε μεταξύ Νοεμ­βρίου και Δεκεμ­βρίου στις 13 περι­φέ­ρειες της χώρας, περίπου 1.800 άτομα (το 13,9% του δείγ­μα­τος) δήλωσαν ότι δεν έχουν απο­φα­σί­σει για το κόμμα που θα ψήφιζαν σε περί­πτωση εθνικών εκλογών. Ωστόσο, με βάση τις απα­ντή­σεις τους στα επι­μέ­ρους ποιο­τικά ερω­τή­ματα, οι ανα­πο­φά­σι­στοι δεν είναι μια άβουλη ή «α-πολιτίκ» ομάδα. Είναι ενη­με­ρω­μέ­νοι, παρα­κο­λου­θούν τις εξε­λί­ξεις, τοπο­θε­τού­νται με σαφή­νεια και επί­γνωση απέ­να­ντι στα μεγάλα ζητή­ματα της χώρας και της εποχής. Η απόφασή τους για το πιο κόμμα θα επι­λέ­ξουν, τελικά, θα ληφθεί, το πιθα­νό­τερο, αφού προ­κη­ρυ­χθούν οι εκλογές και τεθεί το εκλο­γικό δίλλημα. Σε κάθε περί­πτωση, όμως, η επιλογή θα έχει τον χαρα­κτήρα της «πιο έξυπνης» και συμ­φέ­ρου­σας, γι’ αυτούς, ψήφου, θα αφορά «στα ευρώ» του νοι­κο­κυ­ριού και όχι «στο Ευρώ» (και την παρα­μονή στην ΟΝΕ) και θα ληφθεί γύρω από το τραπέζι της κου­ζί­νας, με ισχυ­ρό­τε­ρους ειση­γη­τές τη γυναίκα ή τον άνεργο της οικο­γέ­νειας.

 

6

Ενί­σχυση της κεντρο­α­ρι­στε­ράς – 3η πολι­τική δύναμη το Κίνημα Αλλαγής – άνοδος στη δημο­τι­κό­τητα της Φ. Γεν­νη­ματά

Την τελευ­ταία φορά που κόμμα της κεντρο­α­ρι­στε­ράς κατέ­λαβε την τρίτη θέση σε εκλογές εθνικής εμβέ­λειας ήταν τον Ιούνιο του 2012. Η εικόνα ενό­τη­τας των κομ­μά­των του χώρου και η σχετικά μεγάλη συμ­με­τοχή στην εκλογή προ­έ­δρου του νέου φορέα προ­κά­λε­σαν τη θετική αντί­δραση ικανού μέρους της κοινής γνώμης, απέ­να­ντι σε μια παρά­ταξη που μετρά τις μεγα­λύ­τε­ρες απώ­λειες από την αρχή της κρίσης.

 

7

Ευρεία αποδοχή της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας – εμπι­στο­σύνη στις ιδιω­τι­κές επι­χει­ρή­σεις – αρνη­τική εικόνα για τους παρα­δο­σια­κούς Έλληνες επι­χει­ρη­μα­τίες

Το αδιέ­ξοδο στα οικο­νο­μικά του κράτους – εμφανές από το 2009 – και η μετέ­πειτα αδυ­να­μία του να απο­τε­λέ­σει πυλώνα αντι­με­τώ­πι­σης της κρίσης, έστρε­ψαν το βλέμμα του δυνα­μι­κού μέρους της ελλη­νι­κής κοι­νω­νίας στον ιδιω­τικό τομέα και την ιδιω­τική πρω­το­βου­λία. Η εμπι­στο­σύνη στις ιδιω­τι­κές επι­χει­ρή­σεις αγγίζει υψηλά για την εποχή επίπεδα και βαίνει ανοδικά, ενώ η έννοια της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας χαίρει σχεδόν καθο­λι­κής απο­δο­χής. Το ίδιο δεν φαί­νε­ται να ισχύει, όμως, για τις παρα­δο­σια­κές επι­χει­ρη­μα­τι­κές οικο­γέ­νειες και τους εκπρο­σώ­πους τους.

 

8

Ανα­γνώ­ριση της σημα­σίας των ΗΠΑ ως χώρα-σύμμαχος της Ελλάδας, παρά την ανάληψη της προ­ε­δρίας από τον αντι­δη­μο­φιλή Ντ. Τραμπ

Η παρα­δο­σιακή τάση αντια­με­ρι­κα­νι­σμού που δια­τρέ­χει την ελλη­νική κοι­νω­νία κατά το μεγα­λύ­τερο μέρος της μετα­πο­λί­τευ­σης φαί­νε­ται να «σπάει» με την έκρηξη της οικο­νο­μι­κής κρίσης του 2010 και την ανά­δειξη της Γερ­μα­νίας ως την πιο αντι-δημοφιλή (ισχυρή) χώρα στην Ελλάδα. Στην ανα­τροπή αυτή συνέ­βαλε σημα­ντικά η θετική απήχηση του Μπ. Ομπάμα στην ελλη­νική κοινή γνώμη. Το ίδιο δεν ισχύει σήμερα στην περί­πτωση του Ντ. Τραμπ, χωρίς, ωστόσο, αυτό να επη­ρε­ά­ζει – προς το παρόν – τη σημασία των ελληνο-αμερικανικών σχέσεων στη συνεί­δηση των πολιτών, όταν καλού­νται να σχο­λιά­σουν την αντι­με­τώ­πιση της χώρας από τη διεθνή κοι­νό­τητα και την εθνική εξω­τε­ρική πολι­τική.

 

9

Αλλαγή στην καταναλωτική-οικονομική συμπε­ρι­φορά: χρήση κάρτας και προ­σε­κτική δια­χεί­ριση των δαπανών του νοι­κο­κυ­ριού

Η εφαρ­μογή των capital controls το καλο­καίρι του 2015, εκτός από τις δυσκο­λίες που προ­κά­λεσε στη ρευ­στό­τητα και την εύρυθμη λει­τουρ­γία των ελλη­νι­κών επι­χει­ρή­σεων, συντέ­λεσε, επίσης, στη μετα­τό­πιση της συμπε­ρι­φο­ράς των Ελλήνων κατα­να­λω­τών προς τις συναλ­λα­γές μέσω πιστω­τι­κών/χρε­ω­στι­κών καρτών και τις υπη­ρε­σίες ηλε­κτρο­νι­κής τρα­πε­ζι­κής και, βαθύ­τερα, σε μια πιο προ­σε­κτική δια­χεί­ριση των δαπανών του νοι­κο­κυ­ριού.

 

10

Η πρώτη – οριακή – πλειο­ψη­φία αισιο­δο­ξίας για το μέλλον της χώρας

Θετική έκπληξη της χρονιάς απο­τε­λεί το γεγονός ότι, έστω και οριακά, ανα­δύ­ε­ται η αίσθηση ότι, τελικά, μπο­ρούμε να τα κατα­φέ­ρουμε.