Ερντογάν: Οι Έλληνες έχουν εμμονές με την Συνθήκη της Λωζάννης

Ενη­μέ­ρωση για όλα τα θέματα που συζη­τή­θη­καν στην Ελλάδα με τους ομο­λό­γους του έδωσε στους Τούρ­κους δημο­σιο­γρά­φους ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν, κατά την επι­στροφή του μέσα στο αερο­πλάνο από την Θράκη, χωρίς πάντως να ανα­φερ­θεί στο “διπλω­μα­τικό επει­σό­διο” με τον Γιάννη Αμα­να­τίδη, το οποίο έχει απο­τυ­πω­θεί σε βίντεο.

Ο Τούρκος Πρό­ε­δρος ανέφερε ότι στις επαφές που είχε με τον Προκόπη Παυ­λό­πουλο και τον Αλέξη Τσίπρα, συζη­τή­θηκε η συμ­φω­νία ΕΕ-Τουρκίας για το Προ­σφυ­γικό, το θέμα του Αιγαίου, οι διε­ρευ­νη­τι­κές συνο­μι­λίες και το Κυπριακό, ενώ μεγάλο μέρος των συζη­τή­σεων τους κάλυψαν ζητή­ματα για την “τουρ­κική” σύμφωνα με τον Ερντο­γάν, αλλά “μου­σουλ­μα­νική” σύμφωνα με την Συνθήκη της Λωζάν­νης μειο­νό­τητα στην Θράκη, στην οποία ανα­φέρ­θηκε ξανά απο την Τουρκία ο κ. Ερντο­γάν.

Όπως μετα­δί­δει η αντα­πο­κρί­τρια του ΑΝΤ1 στην Τουρκία, Μαρία Ζαχα­ράκη, ο Τούρκος Πρό­ε­δρος είπε ότι τόνισε στους συνο­μι­λη­τές του τους λόγους για τους οποίους θεωρεί ότι πρέπει να επι­και­ρο­ποι­η­θεί η Συνθήκη της Λωζάν­νης και ότι η ελλη­νική πολι­τική και πολι­τειακή ηγεσία έχει κοινό μέτωπο και κοινή εμμονή με τη μη τρο­πο­ποί­ησή της.

Ο Ταγίπ Ερντο­γάν ανα­φέρ­θηκε στα προ­βλή­ματα που, όπως ισχυ­ρί­στηκε, δια­πί­στωσε ο ίδιος στην Θράκη και έκανε λόγο για “αναλ­γη­σία” στο θέμα της κατα­σκευής τζαμιού στην Αθήνα.

Αν και είχαν έντονη δια­φω­νία μπροστά στις κάμερες, πάντως ο Ταγίπ Ερντο­γάν έπλεξε το εγκώμιο του Έλληνα Προ­έ­δρου της Δημο­κρα­τίας, Προκόπη Παυ­λό­που­λου για τη στάση απέ­να­ντι του την νύχτα του απο­τυ­χη­μέ­νου πρα­ξι­κο­πή­μα­τος στην Τουρκία, χαρα­κτη­ρί­ζο­ντάς τον άνθρωπο “πιστό”.

Ολό­κληρη η συνέ­ντευξη Ερντο­γάν μέσα στο αερο­πλάνο της επι­στρο­φής στην Τουρκία

“Έκανα κάποιους να ανη­συ­χή­σουν στην Ελλάδα”

-Κατά την επί­σκεψή σας στην Αθήνα και ειδι­κό­τερα κατά τις εκτι­μή­σεις που κάνατε με τον Πρόεδρο Παυ­λό­πουλο προ­έ­κυψε θέμα Λωζάν­νης…

Πριν από την επί­σκεψη, σε συνέ­ντευξη που έδωσα στην ελλη­νική τηλε­ό­ραση νομίζω ότι προ­κά­λεσε ανη­συ­χία η απά­ντηση που έδωσα στην ερώτηση ανα­φο­ρικά με τη Λωζάννη. Δημιουρ­γή­θηκε η εντύ­πωση ότι η Τουρκία επο­φθαλ­μιά τα εδάφη της Ελλάδας. Δεν βγήκε όμως από το στόμα μου εμένα κάτι τέτοιο. Εμείς δεν επο­φθαλ­μιούμε τα εδάφη κανενός. Εγώ απά­ντησα σε μία ερώτηση που μου απευ­θύν­θηκε σχετικά με τη Λωζάννη και αυτό που είπα ήταν ότι “αν χρειά­ζε­ται, μπορεί να γίνει επι­και­ρο­ποί­ηση”. Άλλωστε η Λωζάννη δεν είναι μία Συνθήκη μεταξύ Τουρ­κίας και Ελλάδας. Και το διευ­κρί­νισα αυτό εκεί. Η Λωζάννη είναι μία λεπτο­με­ρής Συνθήκη, στην οποία υπάρ­χουν μέσα κι άλλες χώρες και απο­τε­λεί­ται από διάφορα Πρω­τό­κολλα για δια­φο­ρε­τικά θέματα. Εγώ πιστεύω ότι αν χρειά­ζε­ται, μπορεί κάλ­λι­στα να τρο­πο­ποι­η­θεί. Αυτό πιστεύω εγώ. Εσείς μπορεί να μην συμ­φω­νείτε. Ο Έλληνας Πρό­ε­δρος είναι ομοίως της άποψης ότι τέτοιου είδους Συν­θή­κες δεν μπορούν να τρο­πο­ποι­η­θούν. Κατ’ εμένα αν οι ενδια­φε­ρό­με­νες πλευρές αισθαν­θούν αυτή την ανάγκη, τότε μπορεί κάλ­λι­στα να τρο­πο­ποι­η­θεί. Και αυτό είπα στον Πρόεδρο Παυ­λό­πουλο εκεί. Όταν χρειά­ζε­ται, ακόμη και τα Συντάγ­ματα δεν τρο­πο­ποιούμε στην Βουλή; Τα τρο­πο­ποιούμε. Επο­μέ­νως, και οι Συν­θή­κες αν χρειά­ζε­ται, φυσικά και μπορούν να τρο­πο­ποι­η­θούν. Αλλά αυτό το θέμα σαν να έχει γίνει λίγο εμμονή. Το ίδιο επε­σή­μανα και στον Πρω­θυ­πουργό Τσίπρα, όταν μίλησα μαζί του. Πάντως, η Λωζάννη είναι λάθος να εκλαμ­βά­νε­ται ως θέμα που αφορά μόνο την Τουρκία και την Ελλάδα.

Παυ­λό­που­λος – Ερντο­γάν – Προ­ε­δρικό Μέγαρο

“Αυτό δεν μοιάζει με τζαμί”

-Αλλά και κατά την επί­σκεψή σας στη Δυτική Θράκη σαν να ενο­χλή­σατε κάποιους…

Δεν κατα­λα­βαίνω γιατί να ενο­χλού­νται κάποιοι που συνα­ντή­θηκα με ομο­ε­θνείς μας στο Λύκειο “Τζελάλ Μπαγιάρ”. Αν δεν μπορούν να ανε­χθούν μία τέτοια συνά­ντηση, αυτό επ’ ουδενί συνάδει με τη δημο­κρα­τία. Είναι σημα­ντικό να εφαρ­μό­ζο­νται τα δικαιώ­ματα που ανα­γνω­ρί­ζει η Λωζάννη για τις μειο­νό­τη­τες. Αλλά για παρά­δειγμα εκεί, για το θέμα της εκλογής Μουφτή, παρά τις συζη­τή­σεις χρόνια, το θέμα αυτό ακόμη δεν το έχουμε διευ­θε­τή­σει. Όλο μας λένε για τη Σχολή της Χάλκης. Άντε και το λύσαμε αυτό το θέμα, ας πούμε… Άραγε για τα σχολεία των ομο­ε­θνών μας στη “Δυτική” Θράκη θα υπάρξει ανάλογη στάση; Ή στο θέμα του τεμέ­νους στην Αθήνα; Όλο συζη­τάνε και εξέλιξη καμιά. Για παρά­δειγμα, δήθεν κάνανε κάτι, αλλά για τζαμί δεν μοιάζει. Ούτε μιναρές δεν υπάρχει. Και εγώ τους είπα ‘ωραία, κάνατε κάτι και είπατε ότι μετά από δύο μήνες θα ανοίξει. Αλλά ούτε μιναρές δεν υπάρχει. Στη δική μας κουλ­τούρα τζαμί χωρίς μιναρέ δεν νοείται’. Όπως και για εκεί­νους ‘εκκλη­σία χωρίς καμπάνα, γίνεται;’, τους ρώτησα. ‘Όχι, χρειά­ζε­ται και καμπάνα’ μου είπαν. Επο­μέ­νως και ο μιναρές για εμάς είναι το ίδιο σημα­ντι­κός. Όλα αυτά πρέπει να τα διευ­θε­τή­σουμε, το να τα φοβό­μα­στε δεν έχει νόημα. Ανα­φέρ­θηκα και στο θέμα του μουφτή, τον οποίο διο­ρί­ζουν. Όμως οι εκεί μου­σουλ­μά­νοι έχουν το δικαί­ωμα να εκλέ­γουν μόνοι τους τους μου­φτή­δες τους. Σε αυτά πρέπει να υπάρχει αμοι­βαιό­τητα, όπως για παρά­δειγμα τους εξήγησα πώς γίνεται η εκλογών των μελών της Ιεράς Συνόδου. Εσύ για να εκλέ­ξεις Πατριάρχη στη Σύνοδο, πρέπει να δια­θέ­τεις έναν ικανό αριθμό Μητρο­πο­λι­τών. Έστειλα μήνυμα στον Πατριάρχη και του είπα ‘δώσε μας τα ονόματα, ας τους κάνουμε Τούρ­κους πολίτες και τότε θα έχεις τον απαι­τού­μενο αριθμό στην Ιερά Σύνοδο’. Και μας έδωσαν 17 ονόματα. Και τα λύσαμε αυτά τα θέματα.

Επίσης, για να γίνει μία εκκλη­σία… Δεν αντι­με­τω­πί­ζουμε προ­βλή­ματα με τέτοια θέματα εμείς. Αυτή τη στιγμή φτιά­χνουμε τη Σουμελά και άλλες εκκλη­σίες. Για παρά­δειγμα στις 7 Ιανουα­ρίου θα κάνουμε τα εγκαί­νια της εκκλη­σίας που ανήκει στους Βούλ­γα­ρους Ορθο­δό­ξους στο Φανάρι μαζί με τον Πρ. της Βουλ­γα­ρίας Μπόϊκο Μπο­ρί­σοφ. Εμείς αυτά τα πράγ­ματα δεν τα βλέ­πουμε ως προ­βλή­ματα. Μαζί τα κάνουμε. Και πριν όταν ήμουν Δήμαρ­χος είχα πάει εκεί και εγώ ο ίδιος είχα εγκρί­νει την ανα­καί­νισή της και τώρα πάλι τα εγκαί­νια μαζί θα τα κάνουμε. Όλα αυτά τα εξήγησα στις συνο­μι­λίες μου στην Ελλάδα.

Ερντο­γάν – Κομο­τηνή

“Δεν αμφι­σβη­τούμε κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα της Ελλάδας”

“Ο Παυ­λό­που­λος είναι άνθρω­πος πιστός”

Να θυμίσω ότι το βράδυ της 15ης Ιουλίου, ο πρώτος που μου τηλε­φώ­νησε ήταν ο Πρό­ε­δρος Παυ­λό­που­λος. Αμέσως μου τηλε­φώ­νησε. Τέτοιος “πιστός” άνθρω­πος είναι. Το να απο­δέ­χε­σαι την πρό­σκληση ενός τέτοιου πιστού ανθρώ­που, έχει για εμάς ξεχω­ρι­στή σημασία. Είπαμε ότι είναι καλύ­τερο να λύνουμε τα προ­βλή­ματά μας με συζή­τηση και ότι το να τα ανα­βάλ­λουμε δεν κερ­δί­ζει κανένας μας. Και η Τουρκία και η Ελλάδα πρέπει να βλέπουν τους ομο­ε­θνείς τους και στις δύο χώρες αντι­στοί­χως ως “γέφυρα”. Είναι αρχή μας, να βοηθάμε να βρί­σκε­ται λύση όταν βλέ­πουμε ένα πρό­βλημα κάπου. Για παρά­δειγμα το Ορφα­νο­τρο­φείο στην Πρί­γκηπο. Αν δεν κάνω λάθος, ήταν την περίοδο Καρα­μανλή. Η ΕΕ υπο­σχέ­θηκε να δώσει 150 εκ. ευρώ για την ανα­καί­νιση του Ορφα­νο­τρο­φείου. Αλλά έμεινε στα λόγια. Όταν με ενη­μέ­ρωσε ο πατριάρ­χης Βαρ­θο­λο­μαίος, αμέσως εμείς ενδια­φερ­θή­καμε.

Πρ. Παυ­λό­που­λος – Τ. Ερντο­γάν

-Κύριε πρόεδρε, όταν μιλάτε για επι­και­ρο­ποί­ηση της Λωζάν­νης ανα­φέ­ρε­στε μόνο στις λατρευ­τι­κές/θρη­σκευ­τι­κές ελευ­θε­ρίες; Ή υπάρ­χουν και άλλα θέματα (σημ: προς επι­και­ρο­ποί­ηση;)

H Λωζάννη δεν είναι μία συμ­φω­νία μεταξύ της Τουρ­κίας και της Ελλάδας. Η Λωζάννη είναι μία τερά­στια Συνθήκη με πολλές δια­φο­ρε­τι­κές δια­στά­σεις. Αν πρέπει, μπορεί να τρο­πο­ποι­η­θεί. Αν χρειά­ζε­ται να συνε­χί­σει έτσι όμως, φυσικά και θα συνε­χί­σει έτσι. Αλλά, αν οι πλευρές αισθά­νο­νται την ανάγκη να αλλά­ξουν κάποια συγκε­κρι­μένα σημεία, μπορούν κάλ­λι­στα να το κάνουν.

-Όπως κατα­λα­βαί­νουμε, υπάρ­χουν κάποια θέματα στα οποία η Ελλάδα δεν συμ­μορ­φώ­νε­ται απόλυτα με τις επι­τα­γές της Λωζάν­νης…

Ναι υπάρ­χουν. Και μέσα σε αυτό το πλαίσιο εξήγησα προ ολίγου τα προ­βλή­ματα που υπάρ­χουν.

-Υπάρχει διαφορά απόψεων ανάμεσα στον Έλληνα Πρόεδρο Παυ­λό­πουλο και τον Πρω­θυ­πουργό Τσίπρα; Ο Πρό­ε­δρος λέει ότι οι αρμο­διό­τη­τές του είναι συμ­βο­λι­κές. Ο Τσίπρας έχει δια­φο­ρε­τική άποψη για τη Λωζάννη;

Όχι, και οι δύο πιστεύ­ουν ότι η Λωζάννη δεν μπορεί να επι­και­ρο­ποι­η­θεί.

Το μεγα­λύ­τερο μέρος των ερω­τή­σεων αφο­ρούσε στην επί­σκεψη στην Ελλάδα και λιγό­τερο στα υπό­λοιπα θέματα της επι­και­ρό­τη­τας. Όσον αφορά την ανα­γνώ­ριση της Ιερου­σα­λήμ, ο Ταγίπ Ερντο­γάν επα­νέ­λαβε ότι η απόφαση των ΗΠΑ δεν δεσμεύει άλλα κράτη και ότι στη σύνοδο της Οργά­νω­σης Ισλα­μι­κής Συνερ­γα­σίας που θα πραγ­μα­το­ποι­η­θεί την Τετάρτη στην Κων­στα­ντι­νού­πολη, θα συζη­τη­θούν τα βήματα που πρέπει να γίνουν για το θέμα, σημειώ­νο­ντας ότι πραγ­μα­το­ποιεί εντα­τι­κές συνο­μι­λίες με διά­φο­ρους ηγέτες ανά τον κόσμο για το θέμα της Ιερου­σα­λήμ, για το οποίο εξα­πέ­λυσε νέα επίθεση την Κυριακή χαρα­κτη­ρί­ζο­ντας το Ισραήλ ως “κράτος – τρο­μο­κράτη”.

“Και τον Ατα­τούρκ ως τρο­μο­κράτη τον έβλεπαν”

Ο Τούρκος Πρό­ε­δρος στη συνέ­χεια ανα­φέρ­θηκε και στη διεθνή εικόνα της Τουρ­κίας, την οποία κάποιοι προ­σπα­θούν να αμαυ­ρώ­σουν τώρα που πάει να σταθεί στα πόδια της.

Όπως είπε, δεν είναι πρω­τό­γνωρο κάτι τέτοιο. Ακόμη και τον Ατα­τούρκ όταν προ­σπα­θούσε να διώξει τους Έλληνες, τον χαρα­κτή­ρι­ζαν τότε ως ‘τρομοκράτη’, ισχυ­ρί­στηκε.

“Η εκστρα­τεία αμαύ­ρω­σης της εικόνας της Τουρ­κίας δεν είναι κάτι και­νού­ριο. Στις 16 Σεπτεμ­βρίου 1922 μία εφη­με­ρίδα στις ΗΠΑ έγραφε ότι η Κων­στα­ντι­νού­πολη είναι το κέντρο των μου­σουλ­μά­νων και ότι Μου­σταφά Κεμάλ ήταν ο νέος ηγέτης του Ισλάμ που σχε­διά­ζει να εγκα­τα­στή­σει τη νέα μεγάλη πολιτικο-θεοκρατική αυτο­κρα­το­ρία του. Στις 19 Σεπτεμ­βρίου 1922 μια άλλη αμε­ρι­κα­νική εφη­με­ρίδα έγραφε ότι ο Μου­σταφά Κεμάλ σχε­δί­αζε να γίνει ο νέος ισλα­μι­στής αυτο­κρά­το­ρας και ότι η συντριβή των Ελλήνων ήταν το πρώτο βήμα για το σχέδιό του. Ενδια­φέ­ρον, δεν είναι; Στις 10 Οκτω­βρίου 1922 μία άλλη  αμε­ρι­κα­νική εφη­με­ρίδα τον χαρα­κτή­ριζε ‘Τρο­με­ρός, ο τρο­με­ρό­τε­ρος των Τούρκων’. Στις 17 Νοεμ­βρίου 1922 μια άλλη αμε­ρι­κα­νική εφη­με­ρίδα χαρα­κτή­ριζε τον Κεμάλ Ατα­τούρκ ‘σύμβολο της τρομοκρατίας’. Έχουν καμία διαφορά από τις σημε­ρι­νές ειδή­σεις; Χθες κάνανε το ίδιο, σήμερα πάλι το ίδιο κάνουν, δεν έχει αλλάξει τίποτα. Κάθε φορά που αυτό το έθνος προ­σπα­θεί να σταθεί στα πόδια του, αμέσως το κατη­γο­ρούν για ‘τρομοκράτη’ και ‘τρομερό’ και προ­σπα­θούν να δημιουρ­γή­σουν μία αρνη­τική εντύ­πωση. Σήμερα τα ΜΜΕ της Ευρώπης και της Αμε­ρι­κής τις ίδιες κατη­γο­ρίες εκτο­ξεύ­ουν ενα­ντίον μου και ενα­ντίον της Τουρ­κίας. Αυτό δείχνει ότι το έθνος μας βρί­σκε­ται στο σωστό δρόμο”, δήλωσε με αυτο­πε­ποί­θηση ο Τούρκος Πρό­ε­δρος.

“Να σας φτιά­ξουμε εμείς τα σχολεία στη Δυτική Θράκη”

Εν τω μεταξύ, σε δηλώ­σεις του στην Κων­στα­ντι­νού­πολη ανα­φο­ρικά με το πρό­βλημα της Ιερου­σα­λήμ, ανα­φέρ­θηκε και στο ταξίδι του στην Θράκη και την κατά­σταση που είδε εκεί. Εξέ­φρασε την απο­γο­ή­τευσή του για την κατά­σταση των μειο­νο­τι­κών σχο­λείων εκεί και μάλιστα πρό­τεινε να ανα­λά­βει η Τουρκία να ανα­και­νί­σει τα ‘ερειπωμένα’, όπως τα χαρα­κτή­ρισε σχολεία της περιο­χής, εφόσον η Ελλάδα δεν μπορεί να το κάνει.

capital.gr