Τι όριζε η Συνθήκη της Λωζάνης για την Ελλάδα και την Τουρκία – Τέλος στην ελληνοτουρκική διαμάχη ή νέα αρχή; Newsroom

ταν μια μέρα σαν σήμερα, 24 Ιουλίου του 1923, όταν υπο­γρά­φτηκε η Συνθήκη της Λωζάνης από την Ελλάδα, την Τουρκία και τις υπό­λοι­πες χώρες που πολέ­μη­σαν στον Α’ Παγκό­σμιο Πόλεμο και την Μικρα­σια­τική εκστρα­τεία (1919-1922) και συμ­με­τεί­χαν στην Συνθήκη των Σεβρών συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης και της ΕΣΣΔ (που δεν συμ­με­τείχε στην προη­γού­μενη συνθήκη).

Η υπο­γρα­φείσα συνθήκη ήταν το απο­τέ­λε­σμα της σχε­τι­κής διά­σκε­ψης που ξεκί­νησε στις 7 Νοεμ­βρίου 1922.

Μετά την υπο­χώ­ρηση του ελλη­νι­κού στρατού από την Μικρά Ασία, εμφα­νί­στηκε η ανάγκη για ανα­προ­σαρ­μογή της συν­θή­κης των Σεβρών. Στις 20 Οκτω­βρίου 1922 άρχισε το συνέ­δριο που δια­κό­πηκε έπειτα από έντονες δια­μά­χες στις 4 Φεβρουα­ρίου 1923 για να ξαναρ­χί­σει στις 23 Απρι­λίου. Το τελικό κείμενο υπο­γρά­φηκε στις 24 Ιουλίου μετά 7,5 μήνες δια­βου­λεύ­σεων.

Η Τουρκία ανέ­κτησε την Ανα­το­λική Θράκη, την Ίμβρο και την Τένεδο, μια λωρίδα γης κατά μήκος των συνόρων με την Συρία, την περιοχή της Σμύρνης και της Διε­θνο­ποι­η­μέ­νης Ζώνης των Στενών, η οποία όμως θα έμενε απο­στρα­τι­κο­ποι­η­μένη και αντι­κεί­μενο νέας διε­θνούς διά­σκε­ψης· επίσης παρα­χώ­ρησε τα Δωδε­κά­νησα στην Ιταλία, όπως προ­έ­βλεπε και η συνθήκη των Σεβρών, αλλά χωρίς πρό­βλεψη για δυνα­τό­τητα αυτο­διά­θε­σης· ανέ­κτησε πλήρη κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα σε όλη της την επι­κρά­τεια και απέ­κτησε δικαιώ­ματα στρα­τιω­τι­κών εγκα­τα­στά­σεων εκτός της ζώνης των στενών. Ένα σημείο δια­φω­νίας ήταν η κατα­βολή πολε­μι­κών απο­ζη­μιώ­σεων από την Ελλάδα, κάτι για το οποίο η τελευ­ταία δήλωνε αδυ­να­μία. Τελικά η Τουρκία δέχθηκε να της απο­δο­θεί το τρίγωνο του Κάρα­γατς στη Θράκη, γνωστό και ως Παλαιά Ορε­στιάδα, αντί απο­ζη­μιώ­σεων. Τα νησιά Ίμβρος και Τένεδος παρα­χω­ρή­θη­καν στην Τουρκία με τον όρο ότι θα διοι­κού­νταν με ευνοϊ­κούς όρους για τους Έλληνες (το 1926 η τουρ­κική κυβέρ­νηση ακύρωσε με νόμο αυτή τη διάταξη). Ο Οικου­με­νι­κός Πατριάρ­χης έχασε την ιδιό­τητα του Εθνάρχη και το Πατριαρ­χείο τέθηκε υπό ειδικό διεθνές νομικό καθε­στώς.

Σε αντάλ­λαγμα, η Τουρκία παραι­τή­θηκε από όλες τις διεκ­δι­κή­σεις για τις παλιές περιο­χές της Οθω­μα­νι­κής Αυτο­κρα­το­ρίας εκτός των συνόρων της και εγγυ­ή­θηκε τα δικαιώ­ματα των μειο­νο­τή­των στην Τουρκία. Με ξεχω­ρι­στή συμ­φω­νία μεταξύ Ελλάδας και Τουρ­κίας απο­φα­σί­στηκε η υπο­χρε­ω­τική ανταλ­λαγή πλη­θυ­σμών από τις δύο χώρες και η απο­στρα­τι­κο­ποί­ηση («μη εγκα­τά­σταση ναυ­τι­κής βάσεως») κάποιων νησιών του Αιγαίου (Λήμνος, Σαμο­θράκη, Σάμος, Χίος, Λέσβος, Ικαρία).

Επι­πλέον, βάσει του άρθρου 23, η Τουρκία απε­μπό­λησε πλήρως τα κυριαρ­χικά της δικαιώ­ματα επί της Κύπρου… Η Συνθήκη της Λωζάνης δεν έβαλε ορι­στικό τέλος στην ελλη­νο­τουρ­κική αντι­πα­λό­τητα, αλλά άλλαξε τη μορφή της. Αν και τερ­μά­τισε επίσημα τον πόλεμο και καθό­ρισε τα γεω­πο­λι­τικά σύνορα των δύο κρατών το 1923, η εφαρ­μογή της, οι μειο­νο­τι­κές δια­φο­ρές και τα κυριαρ­χικά δικαιώ­ματα δια­τή­ρη­σαν την ένταση.

Επίσης σαν σήμερα…

1823: Στο Μαρα­κα­ΐ­μπο λαμ­βά­νει χώρα η ναυ­μα­χία στην οποία ο ισπα­νι­κός στόλος απο­χω­ρεί ηττη­μένο. Η Βενε­ζου­έλα αποκτά την ανε­ξαρ­τη­σία της.

1908: Στους Ολυ­μπια­κούς Αγώνες του Λον­δί­νου, λίγο πριν από τον τερ­μα­τι­σμό του μαρα­θω­νίου, ο ιταλός Ντο­ρά­ντο Πιέτρι αδυ­να­τεί να συνε­χί­σει· κάποιοι θεατές τον βοηθούν στα τελευ­ταία μέτρα, με απο­τέ­λε­σμα να ακυ­ρω­θεί!

1943: Επι­χεί­ρηση Γόμορρα: Το Αμβούργο βομ­βαρ­δί­ζε­ται από αμε­ρι­κα­νικά αερο­πλάνα την ημέρα και από βρε­τα­νικά και κανα­δικά αερο­πλάνα τη νύχτα. Μέχρι το τέλος της επι­χεί­ρη­σης, 9.000 τόνοι εκρη­κτι­κών θα σκο­τώ­σουν περισ­σό­τε­ρους από 30.000 ανθρώ­πους.

1974: Χιλιά­δες λαού υπο­δέ­χο­νται στο αερο­δρό­μιο του Ελλη­νι­κού στις 2 τα ξημε­ρώ­ματα τον Κων­στα­ντίνο Καρα­μανλή, που φτάνει από το Παρίσι.

1982: Καταρ­γεί­ται στην Ελλάδα η ποινική δίωξη της μοι­χείας, με την ψήφιση του σχε­τι­κού νομο­σχε­δίου.

2013: Εκτρο­χιά­ζε­ται τρένο στη Γαλικία με απο­λο­γι­σμό 79 νεκρούς και 95 τραυ­μα­τίες.

Πηγή: ethnos.gr