Εφιαλτική προειδοποίηση για μελλοντικό τσουνάμι στις ελληνικές ακτές

Εάν ένας σεισμός πάνω από επτά βαθμούς προ­κα­λέ­σει ένα τσου­νάμι στο Αιγαίο, ο χρόνος αντί­δρα­σης θα είναι μόνο δέκα έως δεκα­πέ­ντε λεπτά, εωσότου το κύμα χτυ­πή­σει τις ακτές. Αυτή την κυνική, σοκα­ρι­στική προει­δο­ποί­ηση έκανε ο νέος ακα­δη­μαϊ­κός Κώστας Συνο­λά­κης, καθη­γη­τής του Πολυ­τε­χνείου Κρήτης. Για το ζήτημα μίλησε σε ομιλία του κατά την αποψινή (σ.σ. Τρίτη 05.12.2017) συνε­δρί­αση στην Ακα­δη­μία Αθηνών για την υποδοχή του ως του 45ου τακτι­κού μέλους της.

«Επειδή δεν θα έχουμε αρκετό χρόνο», όπως είπε, πρέπει εκ των προ­τέ­ρων να υπάρ­χουν έτοιμα διάφορα «σενάρια» αντί­δρα­σης. Και να έχει γίνει η κατάλ­ληλη προ­ε­τοι­μα­σία. Προ­ε­τοι­μα­σία έτσι ώστε από τη στιγμή που το τσου­νάμι γίνει αντι­λη­πτό, να αξιο­ποι­η­θεί σωστά ο δια­θέ­σι­μος χρόνος από την Πολι­τική Προ­στα­σία. Αλλά και από τις άλλες αρμό­διες υπη­ρε­σίες (καθο­ρι­σμός συγκε­κρι­μέ­νων οδών εκκέ­νω­σης μιας περιο­χής κ.α.).

Ο κ. Συνο­λά­κης τόνισε ότι, δυστυ­χώς, σε πολλά μέρη της χώρας μας δεν υπάρ­χουν χάρτες επι­κιν­δυ­νό­τη­τας για τσου­νάμι. Και μάλιστα όπου υπάρ­χουν (π.χ. Κρήτη), τείνουν σύντομα να ξεχνιού­νται. Τόνισε ότι απώ­τε­ρος σκοπός των προ­σπα­θειών όλων πρέπει να είναι ο εξής: «Να μη δούμε ποτέ στην Ελλάδα σκηνές όπως της Ταϊ­λάν­δης μετά το τσου­νάμι του 2004».

Ο νέος ακα­δη­μαϊ­κός ανέφερε ακόμη: «Μετά την οικο­νο­μική κρίση στην Ελλάδα, θα εισπράτ­τουμε τις συνέ­πειες της κλι­μα­τι­κής αλλαγής». Αλλά, από την άλλη, τόνισε ότι συχνά ο όρος «βιβλική κατα­στροφή» απλώς «συγκα­λύ­πτει τις ευθύνες των αρμο­δίων».

Το μεγα­λύ­τερο τσου­νάμι στην περιοχή μας ήταν απλά εφιαλ­τικό!

Ο κ. Συνο­λά­κης έκανε αρχικά μια δια­χρο­νική παρου­σί­αση των σεισμών, πλημ­μυ­ρών και τσου­νάμι που από την αρχαιό­τητα έχουν πλήξει τη χώρα μας. Ανέφερε ότι το μεγα­λύ­τερο τσου­νάμι που έχει πλήξει την ευρύ­τερη περιοχή μας, συνέβη το 365 μ.Χ. Ήταν απο­τέ­λε­σμα ενός σεισμού 8,7 βαθμών Ρίχτερ. Ποιες ήταν οι συνέ­πειες; Μεταξύ άλλων, η κατα­στροφή της Αλε­ξάν­δρειας στην Αίγυπτο…

Το μεγα­λύ­τερο τσου­νάμι της σύγ­χρο­νης εποχής ήταν αυτό του Ιουλίου 1956, μετά από σεισμό 7,7 βαθμών. Το οποίο έπληξε πολλά νησιά του Αιγαίου.

Ανα­φε­ρό­με­νος στις πλημ­μύ­ρες, με αφορμή και την πρό­σφατη περί­πτωση της Μάνδρας, έκανε λόγο για «εγκλη­μα­τική άγνοια των επι­πτώ­σεων» από τις αρχές. Επε­σή­μανε ακόμη ότι σε μια πλημ­μύρα το χει­ρό­τερο μέρος για να βρί­σκε­ται κανείς, είναι μέσα σε ένα αυτο­κί­νητο.

Το έργο του κ. Συνο­λάκη, που τυγ­χά­νει διε­θνούς ανα­γνώ­ρι­σης, παρου­σί­α­σαν και εξήραν: Ο πρό­ε­δρος της Ακα­δη­μίας Αθηνών Λουκάς Παπα­δή­μος και ο ακα­δη­μαϊ­κός Χρήστος Ζερεφός. Στην τελετή υπο­δο­χής του νέου ακα­δη­μαϊ­κού παρέστη ο πρό­ε­δρος της Νέας Δημο­κρα­τίας Κώστας Μητσο­τά­κης. Επίσης πρώην υπουρ­γοί και βου­λευ­τές, μεταξύ των οποίων: Η Ντόρα Μπα­κο­γιάννη, ο Νικήτας Κακλα­μά­νης, ο Θεό­δω­ρος Φορ­τσά­κης, ο Γιάννης Μανιά­της και η Άννα Δια­μα­ντο­πού­λου.

Ποιος είναι ο Κώστας Συνο­λά­κης και το πρω­το­πο­ριακό μοντέλο προ­σο­μοί­ω­σης τσου­νάμι που δημιούρ­γησε

O Κώστας Συνο­λά­κης διε­τέ­λεσε καθη­γη­τής στο Ινστι­τούτο Τεχνο­λο­γίας της Καλι­φόρ­νιας (Caltech) και από το 2004 είναι καθη­γη­τής Φυσικών Κατα­στρο­φών της Σχολής Μηχα­νι­κών Περι­βάλ­λο­ντος του Πολυ­τε­χνείου Κρήτης. Η έρευνά του για τις επι­πτώ­σεις των σεισμών, τσου­νάμι και ακραίων θαλασ­σίων πλημ­μυ­ρών είναι παγκό­σμια, καθώς έχει οργα­νώ­σει ή συμ­με­τά­σχει σε 31 απο­στο­λές πεδίου σε 20 χώρες, σε όλες τις θάλασ­σες και τους ωκε­α­νούς της Γης.

Το υπο­λο­γι­στικό μοντέλο προ­σο­μοί­ω­σης τσου­νάμι MOST, που ανέ­πτυξε με τους φοι­τη­τές του στις ΗΠΑ και μετά στο Πολυ­τε­χνείο Κρήτης χρη­σι­μο­ποιεί­ται επι­χει­ρη­σιακά από την Εθνική Υπη­ρε­σία Ωκεανών και Ατμό­σφαι­ρας των ΗΠΑ (ΝΟΑΑ – National Oceanic and Atmospheric Administration) για την έγκαιρη πρό­γνωση της διά­δο­σης των τσου­νάμι στον Ειρη­νικό, Ινδικό και Ατλα­ντικό και στην Καραϊ­βική. Όλες οι παγκό­σμιες προ­γνώ­σεις από τα δύο κέντρα προει­δο­ποί­η­σης στην Αλάσκα και στη Χαβάη βασί­ζο­νται στους υπο­λο­γι­σμούς του MOST. Παράλ­ληλα, το μοντέλο του ήδη χρη­σι­μο­ποιεί­ται και από το Εθνικό Αστε­ρο­σκο­πείο Αθηνών.

Ο Κ. Συνο­λά­κης ανέ­πτυξε επίσης τα θεω­ρη­τικά μαθη­μα­τικά μοντέλα που επε­ξη­γούν γιατί μερικές φορές τα τσου­νάμι προ­κα­λούν πρώτα γρήγορη από­συρση της ακτο­γραμ­μής και μετά αναρ­ρί­χηση του κύματος, ενώ άλλες φορές παρου­σιά­ζουν πρώτα αναρ­ρί­χηση και μετά από­συρση. Επε­ξή­γησε για πρώτη φορά τις δια­φο­ρές μεταξύ θαλασ­σίων κυμάτων που προ­ξε­νού­νται από κατο­λι­σθή­σεις και εκείνων που προ­ξε­νού­νται από σει­σμούς. Έχει, μεταξύ άλλων, εργα­στεί στην ανάλυση των επι­πτώ­σεων της προϊ­στο­ρι­κής έκρηξης του ηφαι­στείου της Σαντο­ρί­νης στον Μινωικό πολι­τι­σμό.

Ακόμη, ο ίδιος και το Εργα­στή­ριο Φυσικών Κατα­στρο­φών του Πολυ­τε­χνείου Κρήτης έχουν συμ­με­τά­σχει στην παρα­γωγή και προβολή πολλών ντο­κυ­μα­ντέρ σχε­τι­κών με τις έρευνες πεδίου για σει­σμούς, τσου­νάμι και παρα­λίες από τους τηλε­ο­πτι­κούς σταθ­μούς National Geographic, Smithsonian, Discovery, Nova, BBC, ZDF, History και Weather Channel.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ