Πώς να προστατεύσετε την πρώτη κατοικία σας

Xωρίς καμία προ­στα­σία από τη λαι­μη­τόμο των πλει­στη­ρια­σμών βρί­σκο­νται πλέον όσοι δανειο­λή­πτες δεν έχουν προ­σφύ­γει στον νόμο για τα υπερ­χρε­ω­μένα νοι­κο­κυ­ριά (νόμος Κατσέλη – Σταθάκη).

Παρά τις δια­βε­βαιώ­σεις της κυβέρ­νη­σης πως καμία πρώτη κατοι­κία δεν πρό­κει­ται να βγει στο σφυρί και ότι για όλες υπάρχει προ­στα­σία, η αλήθεια είναι πως ο νόμος Κατσέλη προ­στα­τεύει την πρώτη κατοι­κία υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι ο οφει­λέ­της έχει υπαχθεί σε αυτόν και έχει δεχθεί την εκποί­ηση κάθε άλλου περιου­σια­κού του στοι­χείου. Με άλλα λόγια, ο νόμος αφορά δανειο­λή­πτες που ζουν στα όρια της φτώ­χειας και οι οποίοι υπό το βάρος των χρεών τους προς τις τρά­πε­ζες δέχο­νται να χάσουν όποιο περιου­σιακό στοι­χείο έχουν για να προ­στα­τεύ­σουν κάτω από πολύ αυστη­ρές προ­ϋ­πο­θέ­σεις το σπίτι όπου δια­μέ­νουν. Καθε­στώς το οποίο δεν έχει καμία σχέση με όσα προ­ε­κλο­γικά και μετε­κλο­γικά υπο­σχό­ταν ο ΣΥΡΙΖΑ περί γενι­κευ­μέ­νης προ­στα­σίας της πρώτης κατοι­κία και για κούρεμα χρεών. Μάλιστα από 1/1/2019 παύει πλέον να ισχύει και αυτός ο συγκε­κρι­μέ­νος νόμος Κατσέλη. Ετσι, από τότε, είτε δεν θα υπάρχει καμία νομική προ­στα­σία είτε, εφόσον συναι­νέ­σει η τρόικα, οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις θα είναι ακόμη δυσμε­νέ­στε­ρες για τους δανειο­λή­πτες. Ολα αυτά απο­δει­κνύ­ουν πως οι δηλώ­σεις κυβερ­νη­τι­κών στε­λε­χών ότι προ­στα­τεύ­ο­νται οι κατοι­κίες για το 70% των δανειο­λη­πτών απο­τε­λούν απλά κοροϊ­δία, αφού οι πλει­στη­ρια­σμοί άρχισαν κανο­νικά και ακόμη περισ­σό­τε­ροι είναι προ των πυλών.

Από το 2015 που έπαυσε η ορι­ζό­ντια προ­στα­σία της κύριας κατοι­κίας που προ­έ­βλεπε υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις ο νόμος Χατζη­δάκη, η μόνη διέ­ξο­δος για τους υπερ­χρε­ω­μέ­νους δανειο­λή­πτες είναι ο ανα­θε­ω­ρη­μέ­νος πλέον νόμος Κατσέλη. Σε αυτή τη δια­δι­κα­σία προ­σέ­τρε­ξαν πάνω από 120.000 δανειο­λή­πτες, με χιλιά­δες υπο­θέ­σεις να εκκρε­μούν. Μάλιστα το καθε­στώς αυτό μετά τις αλλαγές Σταθάκη από την 1η Ιανουα­ρίου του 2016 μετα­τρά­πηκε σε προ­σω­ρινό, με ημε­ρο­μη­νία λήξης τις 31/12/2018. Παράλ­ληλα οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις ένταξης έγιναν αυστη­ρό­τε­ρες.

Η προ­στα­σία της πρώτης κατοι­κίας λοιπόν δεν είναι κάτι αυτό­ματο για κανέναν. Ετσι, για να μπο­ρέ­σει να προ­στα­τεύ­σει κάποιος την πρώτη κατοι­κία του θα πρέπει έως το τέλος του 2018 να υπο­βά­λει στο δικα­στή­ριο πρόταση εκκα­θά­ρι­σης των περιου­σια­κών του στοι­χείων και σχέδιο διευ­θέ­τη­σης των οφειλών ζητώ­ντας να εξαι­ρε­θεί από την εκποί­ηση βεβα­ρη­μένο ή μη με εμπράγ­ματη ασφά­λεια ακίνητό του εφόσον πληροί σωρευ­τικά τις  εξής προ­ϋ­πο­θέ­σεις:

– Το συγκε­κρι­μένο ακίνητο χρη­σι­μεύει ως κύρια κατοι­κία του.

– Το μηνιαίο δια­θέ­σιμο οικο­γε­νειακό του εισό­δημα δεν υπερ­βαί­νει τις εύλογες δαπάνες δια­βί­ω­σης, προ­σαυ­ξη­μέ­νες κατά 70%. Οι εύλογες δαπάνες καθο­ρί­ζο­νται για έναν ενήλικο στο ποσό των 537 έως 682 ευρώ μηνιαίως, για δύο ενη­λί­κους στα 906 έως 1.160 ευρώ μηνιαίως, για έναν ενήλικο με ένα τέκνο στα 758 έως 962 ευρώ μηνιαίως, για δύο ενη­λί­κους με ένα τέκνο στα 1.126 έως 1.440 ευρώ μηνιαίως, για δύο ενη­λί­κους με δύο τέκνα στα 1.347 έως 1.720 ευρώ μηνιαίως, και για δύο ενη­λί­κους με τρία τέκνα στα 1.568 έως 2.000 ευρώ μηνιαίως.

– Η αντι­κει­με­νική αξία της κύριας κατοι­κίας κατά τον χρόνο συζή­τη­σης της αίτησής  του στο δικα­στή­ριο να μην υπερ­βαί­νει τα 180.000 ευρώ για τον άγαμο οφει­λέτη, προ­σαυ­ξη­μένη κατά 40.000 ευρώ για τον έγγαμο οφει­λέτη και κατά 20.000 ευρώ ανά τέκνο και μέχρι τρία τέκνα, δηλαδή συνο­λικά έως 280.000 ευρώ.

– Τέλος, ο οφει­λέ­της να έχει χαρα­κτη­ρι­στεί συνερ­γά­σι­μος δανειο­λή­πτης, βάσει του Κώδικα Δεο­ντο­λο­γίας Τρα­πε­ζών.

Από την 1η Ιανουα­ρίου 2016 οι τιμές βάσει των οποίων γίνο­νται οι πλει­στη­ρια­σμοί των ακί­νη­των είναι οι εμπο­ρι­κές αξίες που πλέον βρί­σκο­νται σε χαμηλά επίπεδα και όχι οι αντι­κει­με­νι­κές με τις οποίες είχαν υπο­λο­γι­στεί και εκδοθεί και τα περισ­σό­τερα δάνεια. Ως απο­τέ­λε­σμα, ακόμα και μετά τον πλει­στη­ρια­σμό του ακι­νή­του αρκετοί δανειο­λή­πτες κιν­δυ­νεύ­ουν να συνε­χί­σουν να χρω­στούν, καθώς ο πλει­στη­ρια­σμός δεν φτάνει να ικα­νο­ποι­ή­σει το σύνολο της οφειλής τους.

Με ανα­κοί­νωσή της η κατα­να­λω­τική οργά­νωση ΕΚΠΟΙΖΩ καταγ­γέλ­λει ότι: «η κυβέρ­νηση όχι μόνο δεν έλαβε μέτρα για την προ­στα­σία της κύριας κατοι­κίας, αλλά αντί­θετα έχει απο­δυ­να­μώ­σει σημα­ντικά το ήδη ισχύον πλαίσιο προ­στα­σίας. Τα δε επι­χει­ρή­ματα για “στρα­τη­γι­κούς κακο­πλη­ρω­τές”, εκτός από αόριστα και ανα­πό­δει­κτα, μετα­το­πί­ζουν παρα­πλα­νη­τικά τη συζή­τηση από τις ευθύνες των τρα­πε­ζών, οι οποίες, με τη συν­δρομή της πολι­τείας και με απλές δια­δι­κα­σίες μπορούν να απο­μο­νώ­σουν όσους θεωρούν ότι αν και μπορούν, δεν τηρούν τις υπο­χρε­ώ­σεις τους».

Και ενώ οι πλει­στη­ρια­σμοί άρχισαν και ήδη έως το τέλος του έτους έχουν προ­γραμ­μα­τι­στεί να πραγ­μα­το­ποι­η­θούν περισ­σό­τε­ροι από 650 για μεγάλης αλλά και μικρής αξίας ακίνητα, μια ακόμη δυσμε­νής εξέλιξη για τους δανειο­λή­πτες είναι από την 1η Ιανουα­ρίου 2018 η απε­λευ­θέ­ρωση της πώλησης και των δανείων με υποθήκη την πρώτη κατοι­κία σε εγχώρια και ξένα funds.

Τα ΝΕΑ