Η μάχη των γαλάζιων γραμμών

Προς ποια κατεύ­θυνση πρέπει να κινηθεί η ΝΔ, προς το κέντρο ή προς τα δεξιά της; Ή μήπως και προς τις δύο πλευρές; Πρέπει να μείνει πιστή στον «ριζο­σπα­στικό φιλε­λευ­θε­ρι­σμό» του ιδρυτή της Κων­στα­ντί­νου Καρα­μανλή; Είναι το κόμμα της κοι­νω­νι­κής Κεντρο­δε­ξιάς ή της ευρω­παϊ­κής Κεντρο­δε­ξιάς που προ­τάσ­σει τον οικο­νο­μικό φιλε­λευ­θε­ρι­σμό; Τα διλήμ­ματα απα­σχο­λούν δια­χρο­νικά το γαλάζιο στρα­τό­πεδο ειδικά σε περιό­δους που η ΝΔ ανα­ζη­τούσε τρόπους για να διευ­ρύ­νει τις εκλο­γι­κές της επι­δό­σεις.

Θεω­ρεί­ται όμως βέβαιο πως τέτοιου είδους ερω­τή­ματα για την ιδε­ο­λο­γική ταυ­τό­τητα και τα χαρα­κτη­ρι­στικά της ανα­μέ­νε­ται να συζη­τη­θούν και στο 11ο Συνέ­δριό της που θα διε­ξα­χθεί στις 16-17 Δεκεμ­βρίου. Μολο­νότι βασικός στόχος του Κυριά­κου Μητσο­τάκη είναι στο συνέ­δριο να δια­μορ­φω­θούν οι προ­γραμ­μα­τι­κές θέσεις της ΝΔ μαζί με την κοι­νω­νία, και το κόμμα να μην κατα­πια­στεί με ιδε­ο­λο­γικά θέματα – άλλωστε ούτε νέα όργανα θα εκλε­γούν ούτε νέα ηγεσία, ενώ δεν προ­βλέ­πε­ται αλλαγή κατα­στα­τι­κού – θα είναι απίθανο να μην εκδη­λω­θεί, έστω και επι­φα­νειακά, μια αντι­πα­ρά­θεση για το γαλάζιο ιδε­ο­λο­γικό στίγμα.

Σφοδρή αντι­πα­ρά­θεση για το ιδε­ο­λο­γικό προφίλ της στο συνέ­δριο δεν ανα­μέ­νε­ται. Εμπειρα στελέχη υπο­στη­ρί­ζουν ότι τέτοιες συγκρού­σεις συνήθως «γίνο­νται σε συνέ­δρια έπειτα από μία εκλο­γική απο­τυ­χία και γενικά όταν το κόμμα κατά γενική ομο­λο­γία δεν πάει καλά». Με τα έως τώρα δεδο­μένα όμως και τη μεγάλη δημο­σκο­πική υπεροχή της ΝΔ, προ­σθέ­τουν, «θα ήταν άκαιρο και άσκοπο να υπάρξει σε βάθος μία τέτοια ιδε­ο­λο­γική συζή­τηση». Μάλιστα, αρκετοί είναι αυτοί που σημειώ­νουν πως ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης, του­λά­χι­στον τη συγκε­κρι­μένη χρονική στιγμή, δεν αμφι­σβη­τεί­ται από το εσω­τε­ρικό του κόμ­μα­τος.

Παρ’ όλα αυτά ενστά­σεις και προ­βλη­μα­τι­σμός για την αντι­πο­λι­τευ­τική τακτική της ΝΔ και για τη γενι­κό­τερη στρα­τη­γική της σημε­ρι­νής ηγεσίας συνε­χί­ζουν να  υπάρ­χουν. Και πάντα το συνέ­δριο απο­τε­λεί ένα βήμα για να εκφρα­στούν. Εναν μήνα και κάτι πριν από τη διε­ξα­γωγή του 11ου Συνε­δρίου Αρχών και Θέσεων, βου­λευ­τές και στελέχη έχουν ήδη αρχίσει να δια­τυ­πώ­νουν τις απόψεις τους για το ιδε­ο­λο­γικό στίγμα της παρά­τα­ξης. Αρκετοί μάλιστα είναι έτοιμοι να εμφα­νι­στούν στο συνέ­δριο με το δικό τους «μανι­φέ­στο» για την πορεία που πρέπει να ακο­λου­θή­σει η ΝΔ. Η πιο ηχηρή παρέμ­βαση σ’ αυτή την κατεύ­θυνση ήταν αυτή του Βαγγέλη Μεϊ­μα­ράκη την περα­σμένη εβδο­μάδα. Ο πρώην πρό­ε­δρος της ΝΔ έδωσε το «παρών» σε εκδή­λωση μνήμης για τον εκλι­πό­ντα ευρω­βου­λευτή Νίκο Βακάλη στη Θεσ­σα­λο­νίκη, αλλά στην ομιλία του δεν περιο­ρί­στηκε στην προ­σφορά του γαλά­ζιου στε­λέ­χους.

Παρου­σί­ασε τη δική του ιδε­ο­λο­γική πλατ­φόρμα ενόψει του συνε­δρίου και υπο­στή­ριξε, μεταξύ άλλων, ότι «η ΝΔ είναι η Χρι­στια­νο­δη­μο­κρα­τική Ευρω­παϊκή Κεντρο­δε­ξιά και εκφρά­ζει το σύνολο των κοι­νω­νι­κών στρω­μά­των της ελλη­νι­κής κοι­νω­νίας». Και συμπλή­ρωσε πως η ΝΔ χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από το μέτρο, τη μετριο­πά­θεια, τη συναί­νεση και τον διάλογο σε μείζονα θέματα που απα­σχο­λούν την κοι­νω­νία και το κράτος με αιχμή του δόρατος τα εθνικά. Πάντως, μία ερμη­νεία για τον συγκε­κρι­μένο χρόνο που επέλεξε ο Βαγ­γέ­λης Μεϊ­μα­ρά­κης να παρου­σιά­σει τις θέσεις του για στίγμα της ΝΔ – καθώς και στο συνέ­δριο θα έχει την ευκαι­ρία να τις δια­τυ­πώ­σει – είναι πιθα­νό­τατα, όπως υπο­στη­ρί­ζε­ται, διότι επι­θυ­μεί να προει­δο­ποι­ή­σει ότι το κόμμα έχει αρχίσει να δίνει χώρο σε ακραίες φωνές.

Αν και ο Κυριά­κος Μητσο­τά­κης δεν επι­διώ­κει να δώσει ιδε­ο­λο­γικό χαρα­κτήρα στο επι­κεί­μενο συνέ­δριο, προ­ε­ξο­φλεί­ται πως θα επι­χει­ρή­σει να δώσει ένα ξεκά­θαρο στίγμα για το πού πρέπει να κινηθεί το κόμμα αλλά και να αφήσει τη δική του σφρα­γίδα. Θέλει να δείξει ότι η ΝΔ αλλάζει και αποκτά χαρα­κτη­ρι­στικά σύγ­χρο­νου ευρω­παϊ­κού κόμ­μα­τος, κάνο­ντας έτσι απόλυτα δια­κρι­τές και τις δια­φο­ρές της έναντι του ΣΥΡΙΖΑ. Γι’ αυτό άλλωστε και στις προ­συ­νε­δρια­κές δια­δι­κα­σίες εγκαι­νί­ασε και­νο­τό­μες δια­δι­κα­σίες με τη συμ­με­τοχή καθη­γη­τών, επι­στη­μό­νων και γενικά ανθρώ­πων της κοι­νω­νίας που δεν έχουν σχέση με το κόμμα. Κάτι που πρό­κει­ται να επα­να­λη­φθεί και στο συνέ­δριο. Επι­πλέον, σε ό,τι αφορά τις θέσεις του για το ιδε­ο­λο­γικό προφίλ της ΝΔ και στο παρελ­θόν έχει επι­ση­μά­νει πως η ΝΔ είναι το μεγάλο αστικό φιλε­λεύ­θερο κεντρο­δε­ξιό κόμμα στο οποίο όλοι χωρούν, αλλά και τώρα, στην περίοδο που είναι αρχηγός, επι­χει­ρεί άνοιγμα και προς το Κέντρο αλλά και προς άλλους χώρους.

Παρό­μοια άποψη για το προφίλ της ΝΔ έχει και η Ντόρα Μπα­κο­γιάννη. Δεν απο­κλεί­ε­ται και στο 11ο Συνέ­δριο να επα­να­λά­βει αυτό που είχε επι­ση­μά­νει και στο προη­γού­μενο: πως όποτε η ΝΔ ακο­μπλε­ξά­ρι­στα άνοιξε τις πόρτες της και έκανε ανοίγ­ματα, ήταν η ΝΔ του 40%-45%. Αντί­θετα, είχε πει, «όταν έκανε στροφή στον εσω­τε­ρικό της κόσμο και γινόταν μια ομάδα τότε έχανε τις εκλογές». Αλλά και ο Νίκος Δένδιας συχνά υπο­στη­ρί­ζει για τα χαρα­κτη­ρι­στικά της ΝΔ πως ο Κων­στα­ντί­νος Καρα­μαν­λής ίδρυσε ένα κόμμα που εκτεί­νε­ται από τη μη φασι­στική Δεξιά μέχρι την μη κομ­μου­νι­στική Αρι­στερά.

Υπάρ­χουν βέβαια και οι… ισορ­ρο­πι­στές. Στο προη­γού­μενο συνέ­δριο, για παρά­δειγμα, ο Γιάννης Πλα­κιω­τά­κης  – που έχει δια­τε­λέ­σει και μετα­βα­τι­κός πρό­ε­δρος του κόμ­μα­τος – είχε ταχθεί υπέρ του ανοίγ­μα­τος της ΝΔ, τόσο προς το κέντρο, όσο και προς τα δεξιά της. Αλλά είχε συστή­σει πως θα πρέπει το κόμμα να επι­δεί­ξει προσοχή και να κρα­τή­σει ισορ­ρο­πία. «Θα πρέπει να προ­σέ­ξουμε, ώστε να μη στρα­φούμε πολύ προς το κέντρο και χάσουμε ψηφο­φό­ρους από τα δεξιά μας».

Μία σειρά θέσεων τις οποίες χαρα­κτη­ρί­ζει ιδε­ο­λο­γικό μανι­φέ­στο της «Κοι­νω­νι­κής Κεντρο­δε­ξιάς» ανα­μέ­νε­ται να παρου­σιά­σει εκ νέου στο 11ο Συνέ­δριο, σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, ο Γερά­σι­μος Για­κου­μά­τος. Ο βου­λευ­τής της Β’ Αθηνών, από τις παλιές καρα­βά­νες του κόμ­μα­τος πλέον, έχει δημο­σιο­ποι­ή­σει και στο παρελ­θόν τα κύρια χαρα­κτη­ρι­στικά της Κοι­νω­νι­κής Κεντρο­δε­ξιάς όπου τοπο­θε­τεί τη ΝΔ. Εχει υπο­στη­ρί­ξει πως εδώ και δεκα­ε­τίες με μία σειρά παρεμ­βά­σεων που είχαν στόχο τον πολίτη η παρά­ταξη της Δεξιάς έζησε στιγμές δόξας, και συντρι­πτι­κές νίκες με ποσοστά 47% και 45%. Και για να επα­να­λη­φθεί αυτό – όπως έχει σημειώ­σει – η ΝΔ πρέπει να επι­στρέ­ψει στον λαό και να του δώσει όραμα και ελπίδα. Οι δια­κη­ρύ­ξεις Για­κου­μά­του πάντως περιέ­χουν και απόψεις που εκφρά­ζουν τη λεγό­μενη παρα­δο­σιακή Δεξιά και την πιο «συντη­ρη­τική» πτέρυγα της παρά­τα­ξης. Λέει δηλαδή, μεταξύ άλλων, ότι η Κοι­νω­νική Κεντρο­δε­ξιά πιστεύει στην Ορθο­δο­ξία, βάζει ψηλά την οικο­γέ­νεια αλλά και στην ανάγκη προ­στα­σίας της ελλη­νι­κής ταυ­τό­τη­τας. Πάντως, το τελευ­ταίο διά­στημα αρκετοί βου­λευ­τές επι­ση­μαί­νουν πως η ΝΔ θα πρέπει να στραφεί περισ­σό­τερο στην κοι­νω­νία και στους απλούς πολίτες έτσι ώστε να ανα­κό­ψουν την εκλο­γική απήχηση του ΣΥΡΙΖΑ. Και είναι πολύ πιθανόν να δια­τυ­πώ­σουν τον προ­βλη­μα­τι­σμό τους και στο συνέ­δριο.

Ερω­τη­μα­τικό είναι επίσης για πολλούς με ποιον τρόπο θα εκφρα­στεί στο συνέ­δριο ο αντι­πρό­ε­δρος του κόμ­μα­τος Αδωνις Γεωρ­γιά­δης, ο οποίος πρω­το­στα­τεί σε μια εκστρα­τεία κατά της «ιδε­ο­λο­γι­κής ηγε­μο­νίας της Αρι­στε­ράς». Βου­λευ­τές και στελέχη κυρίως από το καρα­μαν­λικό στρα­τό­πεδο δεν έχουν κρύψει την ενό­χλησή τους για την ακραία φρα­σε­ο­λο­γία που χρη­σι­μο­ποιεί ο Γεωρ­γιά­δης. Οπως υπο­γραμ­μί­ζουν, η ΝΔ είναι ένα σύγ­χρονο κεντρο­δε­ξιό κόμμα. «Καλύ­πτει τον χώρο της παρα­δο­σια­κής Δεξιάς – λένε – και έχει έναν σύγ­χρονο λόγο και γι’ αυτό δεν μπορεί να εκφρά­ζε­ται από ακραίες φωνές».

Τα ΝΕΑ