Οι 3.000 βάρκες στο Ανατολικό Αιγαίο και η ρύπανση με πλαστικό

Οταν πριν από δύο χρόνια έφθαναν και εγκα­τα­λεί­πο­νταν κατά εκα­το­ντά­δες, όλοι –και ειδικά οι παρά­γο­ντες των ακρι­τι­κών νησιών– έκρουαν κώδωνα κιν­δύ­νου για τη ρύπανση που προ­κα­λού­σαν στις παρα­λίες. Σύμφωνα με πηγές του Λιμε­νι­κού, πάνω από 450 πλε­ού­μενα όλων των «ειδών» κατα­σχέ­θη­καν την τελευ­ταία διετία στα νησιά του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου και μαζί πάνω από 4.000 μηχανές (9 στα 10 σκάφη κατα­στρέ­φο­νταν από τους ίδιους τους επι­βαί­νο­ντες, σύμφωνα με τις εντολές που είχαν πάρει από τους δια­κι­νη­τές οι μετα­νά­στες και οι πρό­σφυ­γες). Αν όμως προ­στε­θεί και το πλα­στικό των λέμβων που κατα­στρά­φη­καν, «μιλάμε για πλα­στικό από 3.000 βάρκες», όπως είπε στην «Κ» αρμόδια πηγή του Λιμε­νι­κού.

Στη Μυτι­λήνη οι πλα­στι­κές βάρκες και τα υπο­λείμ­ματά τους οδη­γού­νταν κατά κανόνα στον ΧΥΤΑ του νησιού. Ο δήμαρ­χος κ. Σπ.Γαληνός είπε στην «Κ» ότι οι «υπη­ρε­σίες του δήμου έχουν στείλει κάποιες σε ΧΥΤΑ της Κρήτης προ­κει­μέ­νου να αξιο­λο­γη­θούν τα απο­τε­λέ­σματα από έρευνα που θα γίνει εκεί για την επα­να­χρη­σι­μο­ποί­ησή τους». Ωστόσο, πηγές της αγοράς ανέ­φε­ραν ότι σε τρεις πλει­στη­ρια­σμούς που έγιναν για πλε­ού­μενα που έχουν κατα­σκευα­στεί από πολυ­ε­στέρα, δεν εμφα­νί­στηκε μειο­δό­της. Ο πολυ­ε­στέ­ρας είναι ιδιαί­τερα τοξικός όταν «θάβεται». Μια εται­ρεία του Πειραιά έχει προ­τεί­νει να «σπάει» παρό­μοιες βάρκες και στη συνέ­χεια να χρη­σι­μο­ποιεί το υλικό τους, που έχει υψηλή θερ­μο­γόνο δύναμη, για την ανά­κτηση ενέρ­γειας. Το σχέδιο αυτό θα μπο­ρούσε να «απο­τε­λέ­σει πιλότο και για το υλικό των πτε­ρυ­γίων των ανε­μο­γεν­νη­τριών που μετά κάποιο χρόνο θα πρέπει να ανα­κυ­κλώ­νε­ται, αλλά χωρίς μέχρι σήμερα να υπάρχει σχε­τι­κός σχε­δια­σμός», παρα­δέ­χθηκε ανώτερη πηγή του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος. Ο πρώην ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Γιάννης Τσι­ρώ­νης είχε εξαγ­γεί­λει σχέδιο για την αξιο­ποί­ηση παρό­μοιου υλικού το 2016, χωρίς ωστόσο να υπάρξει σχετική πρόνοια και αντί­στοιχο νομο­θε­τικό πλαίσιο. Εκτός όμως από την πρόταση της εται­ρείας του Πειραιά, υπάρχει και η… τρίτη λύση. Νορ­βη­γοί ειδικοί έχουν ανα­κα­λύ­ψει ήδη από το 2011 χημικό τύπο δια­χω­ρι­σμού του πολυ­ε­στέρα στις εν λόγω βάρκες. Στη Νορ­βη­γία έως το 2011 αχρη­στεύ­ο­νταν, κάθε χρόνο, 5.000 σκάφη παρό­μοιας κατα­σκευής. Aπό αυτά πολλά κατέ­λη­γαν στον βυθό. Τα βασικά υλικά από τα οποία απο­τε­λού­νται οι γάστρες και οι υπερ­κα­τα­σκευές τους, δηλαδή πολυ­ε­στέ­ρας και φάι­μπερ­γκλας, δεν μπο­ρού­σαν να απο­δο­μη­θούν.

Σύμφωνα με τη νομο­θε­σία, οι βάρκες και οι μηχανές, μετά την κατά­σχεσή τους και την ενη­μέ­ρωση των εισαγ­γε­λι­κών αρχών, κατα­χω­ρί­ζο­νται στη Διεύ­θυνση Δια­χεί­ρι­σης Δημό­σιου Υλικού (ΔΔΔΥ) του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών (πρώην ΟΔΔΥ) και παρα­δί­δο­νται προς φύλαξη σε μεσεγ­γυού­χους, οι οποίοι τις έχουν σε απο­θή­κες ή ακόμα και σε υπαί­θριους χώρους. Ο ΔΔΔΥ μπορεί να προ­χω­ρή­σει σε πλει­στη­ρια­σμό όλου του υλικού και στην πώλησή του έξι μήνες από την κατά­σχεσή του. Τα τελευ­ταία όμως χρόνια ο αριθμός των υλικών που πλει­στη­ριά­στη­καν είναι πολύ μικρός.

Τα σκάφη αλλά και οι εξω­λέμ­βιες μηχανές δεν φέρουν τον χαρα­κτη­ρι­σμό CE, που σημαί­νει ότι δεν μπορούν να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν στην Ελλάδα. Σε μια τέτοια περί­πτωση η από­κτησή τους μέσω πλει­στη­ρια­σμού από τη ΔΔΔΥ έχει νόημα μόνον αν πρό­κει­ται να εξα­χθούν σε χώρες εκτός Ε.Ε. ή ο αγο­ρα­στής προ­χω­ρή­σει στην πιστο­ποί­ησή τους μετά την από­κτησή τους, προ­κει­μέ­νου να είναι δυνατή η χρήση τους εντός Ελλάδας, πράγμα πολύ δύσκολο. Ομως η δυνα­τό­τητα διά­θε­σής τους είτε για την ανά­κτηση θερ­μο­γό­νου δύναμης είτε για την κατα­σκευή νέων λέμβων θα έκανε έναν πλει­στη­ρια­σμό πολύ πιο ελκυ­στικό απ’ ό,τι μέχρι σήμερα. Η χώρα μας θα μπο­ρούσε γρήγορα να αντι­γρά­ψει το ιταλικό θεσμικό πλαίσιο για την αξιο­ποί­ηση παρό­μοιων υλικών, καθώς και στα ιταλικά παράλια υπάρχει παρό­μοιο πρό­βλημα από τους δια­κι­νη­τές από τη Λιβύη, που όμως αντι­με­τω­πί­ζε­ται.