Τι κάνουν στην υπόλοιπη Ευρώπη με τα σκουπίδια τους

Την ώρα που στην Ελ­λά­δα η δια­χεί­ρι­ση των απορ­ριμ­μά­των πα­ρα­μέ­νει ένα δυ­σε­πί­λυ­το πρό­βλη­μα, πολ­λές χώρες της ΕΕ έχουν κα­τα­φέ­ρει εδώ και αρ­κε­τά χρό­νια όχι μόνο να βρουν λύση αλλά και να εκ­με­ταλ­λεύ­ο­νται τα απορ­ρίμ­μα­τα προς όφε­λός τους.

Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία της Επι­τρο­πής Πε­ρι­βάλ­λο­ντος της Κο­μι­σιόν, χώρες όπως η Δανία, η Σου­η­δία, η Ολ­λαν­δία, η Αυ­στρία και η Γερ­μα­νία δια­θέ­τουν δε­κά­δες μο­νά­δες απο­τέ­φρω­σης, επε­ξερ­γα­σί­ας και ανα­κύ­κλω­σης σκου­πι­διών, δη­λα­δή υπερ­σύγ­χρο­να ερ­γο­στά­σια τα οποία με­τα­τρέ­πουν τα απορ­ρίμ­μα­τα σε ενέρ­γεια και θέρ­μαν­ση με τε­ρά­στια οφέλη για το πε­ρι­βάλ­λον.

Μία βα­σι­κή δια­φο­ρά σε σχέση με την Ελ­λά­δα είναι ότι στις πε­ρισ­σό­τε­ρες ευ­ρω­παϊ­κές πό­λεις οι κάδοι των οι­κια­κών απορ­ριμ­μά­των δεν βρί­σκο­νται στον δρόμο ή στα πε­ζο­δρό­μια αλλά μέσα στις αυλές των σπι­τιών ή εντός των χώρων οι­κιών και πο­λυ­κα­τοι­κιών.

Η ΕΕ πα­ρά­γει πε­ρισ­σό­τε­ρους από 79 δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια τό­νους απορ­ριμ­μά­των συ­σκευα­σί­ας σύμ­φω­να με τα στοι­χεία του Ευ­ρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λί­ου. Οπως επι­ση­μαί­νει η αντι­πρό­ε­δρος της σο­σια­λι­στι­κής ομά­δας στο Ευ­ρω­κοι­νο­βού­λιο Κά­τλιν βαν Βέ­μπρετ «για να ξε­φορ­τω­θείς τα σκου­πί­δια σου, η ταφή είναι ο πιο φθη­νός τρό­πος, αλλά και ο πλέον επι­βλα­βής για το πε­ρι­βάλ­λον. Θέ­λου­με λοι­πόν να βά­λου­με έναν ιδιαί­τε­ρα φι­λό­δο­ξο στόχο: το 2030 να κα­τα­λή­γει σε ταφή μόνο το 5% των αστι­κών απο­βλή­των. Αν ανα­λο­γι­στού­με ότι υπάρ­χουν ακόμη χώρες που θά­βουν σχε­δόν όλα τα σκου­πί­δια τους, κα­τα­λα­βαί­νε­τε ότι πρό­κει­ται για ιδιαί­τε­ρα φι­λό­δο­ξο στόχο».

Η Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή προ­τεί­νει ως το 2030 τα κράτη-μέλη να έχουν φτά­σει να ανα­κυ­κλώ­νουν το 65% των απορ­ριμ­μά­των και να πε­ριο­ρί­σουν την υγειο­νο­μι­κή ταφή αυτών στο 10%. Η Επι­τρο­πή Πε­ρι­βάλ­λο­ντος του Ευ­ρω­παϊ­κού Κοι­νο­βου­λί­ου ανέ­βα­σε τον στόχο για ανα­κύ­κλω­ση απορ­ριμ­μά­των στο 70% συ­γκρι­τι­κά με το ση­με­ρι­νό 44% και όρισε το ανώ­τα­το πο­σο­στό για την υγειο­νο­μι­κή ταφή απορ­ριμ­μά­των στο 5%.

Έκ­θε­ση του Ευ­ρω­παϊ­κού Ορ­γα­νι­σμού Πε­ρι­βάλ­λο­ντος δεί­χνει ότι παρά το γε­γο­νός ότι μέσα σε μία δε­κα­ε­τία (2004-2014) η ει­κό­να έχει βελ­τιω­θεί αι­σθη­τά, οι δια­φο­ρές ανά­με­σα στις χώρες της ΕΕ πα­ρα­μέ­νουν ση­μα­ντι­κές, με τις χώρες της Βό­ρειας Ευ­ρώ­πης να πρω­το­πο­ρούν στη δια­χεί­ρι­ση των απορ­ριμ­μά­των ενώ αντί­θε­τα οι πρώην ανα­το­λι­κές και οι βαλ­κα­νι­κές χώρες βρί­σκο­νται στο άλλο άκρο.

Το 2014, η Αυ­στρία, το Βέλ­γιο, η Δανία, η Γερ­μα­νία, η Ολ­λαν­δία και η Σου­η­δία δεν έστει­λαν σχε­δόν κα­θό­λου αστι­κά από­βλη­τα σε χώ­ρους υγειο­νο­μι­κής ταφής. Αντί­θε­τα η Κύ­προς, η Κρο­α­τία, η Ελ­λά­δα, η Λε­το­νία και η Μάλτα εξα­κο­λου­θούν να στέλ­νουν στους χώ­ρους υγειο­νο­μι­κής ταφής πάνω από τα τρία τέ­ταρ­τα των αστι­κών απο­βλή­των τους.

Πώς γί­νε­ται η δια­χεί­ρι­ση των απορ­ριμ­μά­των σε άλλες ευ­ρω­παϊ­κές χώρες

Δανία: Σε ολό­κλη­ρη τη χώρα εφαρ­μό­ζε­ται ένα πρό­γραμ­μα βα­σι­σμέ­νο στο βάρος/όγκο των απορ­ριμ­μά­των, χρε­ώ­νο­ντας κάθε νοι­κο­κυ­ριό με βάση τη λο­γι­κή «ο ρυ­παί­νων πλη­ρώ­νει». Πα­ράλ­λη­λα, δί­νο­νται κί­νη­τρα για την ανα­κύ­κλω­ση και τη μεί­ω­ση του όγκου των απορ­ριμ­μά­των και μοι­ρά­ζο­νται κάδοι κο­μπο­στο­ποί­η­σης.

Τα απορ­ρίμ­μα­τα σε πολύ με­γά­λο πο­σο­στό ανα­κυ­κλώ­νο­νται σε εξει­δι­κευ­μέ­να κέ­ντρα, ενώ τα υπό­λοι­πα σκου­πί­δια (όσα δεν επι­δέ­χο­νται πε­ραι­τέ­ρω επε­ξερ­γα­σί­ας) πη­γαί­νουν στα ερ­γο­στά­σια απο­τέ­φρω­σης, τα οποία τα με­τα­τρέ­πουν σε θερ­μό­τη­τα και ηλε­κτρι­σμό, τρο­φο­δο­τώ­ντας με ενέρ­γεια δε­κά­δες πε­ριο­χές της χώρας.

Η Δανία έχει πε­ρί­που 30 τέ­τοιες μο­νά­δες απο­τέ­φρω­σης που εξυ­πη­ρε­τούν πάνω από 100 κοι­νό­τη­τες, ενώ σχε­διά­ζει τη δη­μιουρ­γία κι άλλων. Η ανά­πτυ­ξη αυτών των μο­νά­δων, μά­λι­στα, έχει πε­ριο­ρί­σει το ενερ­γεια­κό κό­στος και την εξάρ­τη­ση της χώρας από το πε­τρέ­λαιο, ενώ χάρη σ’ αυτές έχει μειω­θεί ο αριθ­μός των χω­μα­τε­ρών.

Γερ­μα­νία: Σε κάθε σπίτι υπάρ­χουν ει­δι­κά κι­βώ­τια για τα απορ­ρίμ­μα­τα, τα οποία είναι προ­σβά­σι­μα μόνο από τους ενοί­κους, ενώ σε πολ­λές πε­ρι­πτώ­σεις κλει­δώ­νουν για να μην υπάρ­χουν διαρ­ρο­ές. Τα πάντα ανα­κυ­κλώ­νο­νται και επα­να­χρη­σι­μο­ποιού­νται. Υπάρ­χουν δια­φο­ρε­τι­κοί τύποι κάδων ανα­κύ­κλω­σης σε δια­φο­ρε­τι­κά χρώ­μα­τα με απο­τέ­λε­σμα η δια­λο­γή να γί­νε­ται από τον ίδιο τον πο­λί­τη και να εξα­σφα­λί­ζε­ται το μειω­μέ­νο κό­στος.

Από το 2005 έχουν κα­ταρ­γη­θεί, ου­σια­στι­κά, οι πα­ρα­δο­σια­κές χω­μα­τε­ρές που λει­τουρ­γού­σαν και έχουν αντι­κα­τα­στα­θεί με με­ρι­κά από τα πλέον προηγ­μέ­να συ­στή­μα­τα δια­χεί­ρι­σης απορ­ριμ­μά­των στον κόσμο. Αυτά δέ­χο­νται μόνο ό,τι έχει απο­μεί­νει από τα απορ­ρίμ­μα­τα που έχουν, υπο­χρε­ω­τι­κά, ανα­κυ­κλω­θεί. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό είναι το γε­γο­νός ότι μόνο το 1% των οι­κια­κών απορ­ριμ­μά­των κα­τα­λή­γει σε ΧΥΤΑ, ενώ ανα­κυ­κλώ­νε­ται σχε­δόν το 100% των μπα­τα­ριών και των λι­πα­ντι­κών αυ­το­κι­νή­των.

Στο Βε­ρο­λί­νο ένας δη­μό­σιος φο­ρέ­ας ξε­κί­νη­σε από το 2010 μια με­γά­λη εκ­στρα­τεία για τη μεί­ω­ση των σκου­πι­διών στην πόλη. Το απο­τέ­λε­σμα ήταν το πο­σο­στό της ανα­κύ­κλω­σης οι­κια­κών απορ­ριμ­μά­των να φτά­σει στο 87%.

Γαλ­λία: Στη χώρα λει­τουρ­γούν ει­δι­κές μο­νά­δες απο­τέ­φρω­σης όπου γί­νε­ται η επε­ξερ­γα­σία των απορ­ριμ­μά­των. Από το 2006, μά­λι­στα, οι Γάλ­λοι κα­τά­φε­ραν να πα­ρά­ξουν μέσω της καύ­σης των σκου­πι­διών τους αρ­κε­τή ενέρ­γεια για να τρο­φο­δο­τή­σουν ένα εκα­τομ­μύ­ριο σπί­τια με ηλε­κτρι­σμό και 600.000 με θέρ­μαν­ση.

Στο Πα­ρί­σι τα σκου­πί­δια δια­χω­ρί­ζο­νται μέσα σε ει­δι­κούς κά­δους δια­φο­ρε­τι­κών χρω­μά­των και τα αντί­στοι­χα φορ­τη­γά τα μα­ζεύ­ουν δύο φορές την εβδο­μά­δα.

Η υπη­ρε­σία κα­θα­ριό­τη­τας στις πό­λεις και την επαρ­χία της Γαλ­λί­ας είναι δη­μο­τι­κή και το πε­ρί­που 70% των αστι­κών απορ­ριμ­μά­των περ­νά­νε από ει­δι­κή επε­ξερ­γα­σία προ­κει­μέ­νου να ανα­κυ­κλω­θούν και να επα­να­χρη­σι­μο­ποι­η­θούν. Οι ΧΥΤΑ της χώρας δέ­χο­νται μόνο υλικά που δεν μπο­ρούν να τύ­χουν πε­ραι­τέ­ρω επε­ξερ­γα­σί­ας.

Το κό­στος απο­κο­μι­δής και με­τα­φο­ράς κα­λύ­πτε­ται από τους ίδιους τους κα­τοί­κους της πόλης, μέσω του λε­γό­με­νου «taxe d’habitation», που είναι αντί­στοι­χο των δικών μας δη­μο­τι­κών τελών.