διαΝΕΟσις: Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην Ελληνική οικονομία,τουρισμό

Η διαΝΕΟσις θέλησε να κατα­γρά­ψει τις επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής αλλαγής το διά­στημα 2046 – 2065 σε σημα­ντι­κούς τομείς όπως το φυσικό περι­βάλ­λον, το αστικό περι­βάλ­λον και η δημόσια υγεία αλλά και σε νευ­ραλ­γι­κούς κλάδους της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας όπως ο του­ρι­σμός, ο πρω­το­γε­νής τομέας κ.ά.

Γνω­ρί­ζατε ότι μέχρι το 2065 τα Δέλτα μεγάλων ποταμών της Ελλάδας, όπως του Αξιού, ενδε­χο­μέ­νως να μετα­τρα­πούν σε θαλάσ­σιους κόλπους; Ότι o Λαιμός της Βου­λιαγ­μέ­νης στην Αττική ενδέ­χε­ται να γίνει νησί και ότι δημο­φι­λείς παρα­λίες της Ελλάδας είναι πιθανό να εξα­φα­νι­στούν; Η νέα έρευνα της διαΝΕΟσις κατα­γρά­φει το πώς αυτές και άλλες σημα­ντι­κές αλλαγές στο κλίμα της χώρας μας θα επη­ρε­ά­σουν τομείς της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας και το παρα­γω­γικό μοντέλο της χώρας.

Η διαΝΕΟσις θέλησε να εξε­τά­σει το επί­καιρο αυτό θέμα και να κατα­γρά­ψει τις επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής αλλαγής το διά­στημα 2046 – 2065 σε σημα­ντι­κούς τομείς όπως το φυσικό περι­βάλ­λον, το αστικό περι­βάλ­λον και η δημόσια υγεία αλλά και σε νευ­ραλ­γι­κούς κλάδους της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας όπως ο του­ρι­σμός, ο πρω­το­γε­νής τομέας κ.ά.

Μια οκτα­με­λής ομάδα επι­στη­μό­νων με συντο­νι­στή τον Καθη­γητή του Πανε­πι­στη­μίου Αθηνών Κων­στα­ντίνο Καρτάλη και μέλη, μεταξύ άλλων, τους Καθη­γη­τές από το Πανε­πι­στή­μιο Θεσ­σα­λίας Δημήτρη Οικο­νό­μου και Χάρη Κοκκώση, τον Καθη­γητή του University of New South Wales Μάνθο Σαντα­μούρη και τους φυσι­κούς περι­βάλ­λο­ντος από το ΕΚΠΑ Ηλία Αγα­θαγ­γε­λίδη και Ανα­στά­σιο Πολύ­δωρο, ανέλαβε την εκπό­νηση μιας μελέτης σε συνερ­γα­σία με τη διαΝΕΟσις η οποία δημο­σιεύ­ε­ται σήμερα.

Στη μελέτη:

·  κατα­γρά­φο­νται οι επι­πτώ­σεις της κλι­μα­τι­κής αλλαγής στη χώρα μας,

·  ανα­λύ­ο­νται οι επι­πτώ­σεις της σε κρί­σι­μους τομείς της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας,

·  αξιο­λο­γού­νται η εθνική νομο­θε­σία και τα ανα­πτυ­ξιακά προ­γράμ­ματα σε ό,τι αφορά στην κλι­μα­τική αλλαγή και

·  δια­τυ­πώ­νο­νται συγκε­κρι­μέ­νες προ­τά­σεις για την προ­σαρ­μογή στην κλι­μα­τική αλλαγή.

Ποιο θα είναι όμως το μέγεθος της κλι­μα­τι­κής αλλαγής στη χώρα μας;

Σύμφωνα με την έρευνα, μέχρι το 2065, το κλίμα στην Ελλάδα θα αλλάξει, και θα αλλάξει σημα­ντικά. Ενδει­κτικά ανα­φέ­ρε­ται ότι:

·  Η θερ­μο­κρα­σία στα μέσα του αιώνα θα είναι αυξη­μένη κατά 2,5°C κατά μέσο όρο σε σχέση με το διά­στημα 1961-1990, ενώ η κατά τόπους αύξηση αυτή θα αγγίζει ακόμα και τους 3,8°C τους θερι­νούς μήνες.

·  Η αύξηση των ημερών με καύσωνα θα είναι περίπου 15-20 ετησίως, ενώ οι βρο­χο­πτώ­σεις θα μειω­θούν κατά 12% περίπου.

·  Η στάθμη της θάλασ­σας θα αυξηθεί κατά 20-59 εκ.

·  Τα ακραία φαι­νό­μενα θα είναι συχνό­τερα.

Από τις παρα­πάνω αρνη­τι­κές επι­πτώ­σεις θα επη­ρε­α­στούν περισ­σό­τερο η Κεντρική Μακε­δο­νία, η Θεσ­σα­λία, η Δυτική Πελο­πόν­νη­σος και η Αττική.

Πώς θα επη­ρε­ά­σει η κλι­μα­τική αλλαγή το φυσικό περι­βάλ­λον, το αστικό περι­βάλ­λον, τη δημόσια υγεία αλλά και την οικο­νο­μία;

Παρα­κάτω ανα­φέ­ρο­νται ορι­σμέ­νες μόνο από τις πολλές πιθανές συνέ­πειες:

·  Περίπου 5,5 εκατ. Έλληνες των 25 μεγα­λύ­τε­ρων πόλεων της χώρας θα αντι­με­τω­πί­σουν επι­βα­ρυ­μέ­νες θερ­μι­κές συν­θή­κες λόγω της αύξησης της θερ­μο­κρα­σίας και συνεπώς η υγεία εκα­τομ­μυ­ρίων Ελλήνων ηλικίας άνω των 65 θα κιν­δυ­νεύ­σει από τη ραγδαία αύξηση του αριθμού των ημερών με πολύ υψηλές θερ­μο­κρα­σίες.

·  Κάποια σενάρια προ­βλέ­πουν θετικές συνέ­πειες σε πιο εύκρα­τες περιο­χές, όπως η Κρήτη.

·  Οι περιο­χές της Θεσ­σα­λίας και της Κεντρι­κής Μακε­δο­νίας θα έχουν μειω­μένη αγρο­τική παρα­γωγή.

·  Οι επι­πτώ­σεις στις αμπε­λο­καλ­λιέρ­γειες θα επη­ρε­ά­σουν αρνη­τικά τα νότια της χώρας, ενώ θα ευνο­ή­σουν προ­σω­ρινά τα βόρεια.

·  Η αύξηση της θερ­μο­κρα­σίας πιθα­νό­τατα θα οδη­γή­σει στην επι­μή­κυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου.

·  Η δαπάνη θέρ­μαν­σης θα μειωθεί σε χει­με­ρι­νούς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς, ενώ η δαπάνη ψύξης θα αυξηθεί σε καλο­και­ρι­νούς του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς. Επίσης, το κόστος κατα­νά­λω­σης ενέρ­γειας στο κέντρο της Αθήνας – ήδη διπλά­σιο από το αντί­στοιχο κόστος στο Μαρούσι – θα αυξηθεί σημα­ντικά.

• Τα χιο­νο­δρο­μικά κέντρα της χώρας, κυρίως αυτά που βρί­σκο­νται σε χαμηλό υψό­με­τρο στα νότια (Μαίναλο και Χελμός) θα πάψουν να έχουν το χιόνι που έχουμε συνη­θί­σει.
• Αρχαιο­λο­γι­κοί χώροι που είναι εκτε­θει­μέ­νοι στη φύση όπως ο Ναός του Επι­κού­ρειου Απόλ­λωνα και η Αρχαία Ολυμπία θα κιν­δυ­νεύ­σουν άμεσα.
• Τα δάση θα κιν­δυ­νεύ­σουν, καθώς οι δασικές πυρ­κα­γιές θα είναι πιο συχνές.
• Συνο­λικά από την άνοδο της στάθμης της θάλασ­σας κιν­δυ­νεύει να χαθεί το 3,5% της έκτασης της χώρας. Εκτι­μά­ται ότι το φαι­νό­μενο μπορεί να έχει κόστος ίσο με περίπου το 2% του ΑΕΠ της χώρας (Sauter et al, 2013).
• Ο Λαιμός της Βου­λιαγ­μέ­νης ενδέ­χε­ται να γίνει νησί, ενώ δημο­φι­λείς παρα­λίες της Ελλάδας κιν­δυ­νεύ­ουν να εξα­φα­νι­στούν. Για παρά­δειγμα, η νότια παραλία του Ορνού της Μυκόνου εκτι­μά­ται ότι θα “φαγωθεί” από τη θάλασσα πλήρως, ενώ τα νερά θα φτάσουν σε από­σταση 150 μ. από την ακτή κατα­κλύ­ζο­ντας δρόμους και κτίρια.
• Τα Δέλτα των μεγάλων ποταμών, όπως του Αξιού, θα μετα­τρα­πούν σε θαλάσ­σιους κόλπους.
• Λιμάνια και μαρίνες θα χρεια­στούν εκτε­τα­μέ­νες εργα­σίες ανα­βάθ­μι­σης και θωρά­κι­σης

Τι πρέπει να γίνει;

Η έρευνα κατα­λή­γει σε μια σειρά από 26 γενικές και 16 ειδικές προ­τά­σεις για την προ­σαρ­μογή στην κλι­μα­τική αλλαγή. Παρα­κάτω ανα­φέ­ρο­νται οι πιο σημα­ντι­κές:

·  Μετά­βαση σε οικο­νο­μία χαμηλού άνθρακα μέχρι το 2050, με στα­διακή απε­ξάρ­τηση από τη χρήση ορυκτών καυ­σί­μων προς όφελος των ανα­νε­ώ­σι­μων πηγών ενέρ­γειας και έμφαση σε δράσεις εξοι­κο­νό­μη­σης ενέρ­γειας στις μετα­φο­ρές και στα κτίρια.

·  Ανα­θε­ώ­ρηση του θεσμι­κού πλαι­σίου, ώστε να ενσω­μα­τώ­νε­ται η διά­σταση της κλι­μα­τι­κής αλλαγής με 1η προ­τε­ραιό­τητα τα Σχέδια Δια­χεί­ρι­σης των Υδα­τι­κών Δια­με­ρι­σμά­των, ιδίως της Θεσ­σα­λίας, της Δυτικής Ελλάδος και της Πελο­πον­νή­σου.

·  Προ­ε­τοι­μα­σία ειδικών σχεδίων για τους κλάδους (πρω­το­γε­νής τομέας, του­ρι­σμός κ.λπ.) και τις περιο­χές που θα πληγούν από την κλι­μα­τική αλλαγή εντός της επό­με­νης πεντα­ε­τίας.

·  Σύσταση μιας μορφής μητρο­πο­λι­τι­κής διοί­κη­σης στην Αθήνα και τη Θεσ­σα­λο­νίκη για την εκπό­νηση και υλο­ποί­ηση ολο­κλη­ρω­μέ­νων σχεδίων προ­σαρ­μο­γής στην κλι­μα­τική αλλαγή.

·  Στα­διακή βελ­τί­ωση του κτι­ρια­κού περι­βάλ­λο­ντος στις πόλεις, με προ­τε­ραιό­τητα στις θερμικά επι­βα­ρυ­μέ­νες περιο­χές, που κατά κανόνα είναι και οι φτω­χό­τε­ρες.

·  Ανα­μόρ­φωση του θεσμι­κού πλαι­σίου για τις ιδιω­τι­κές επεν­δύ­σεις, ώστε να ενι­σχύ­ο­νται εγχώ­ριες παρα­γω­γι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες που υπο­στη­ρί­ζουν την προ­σαρ­μογή στην κλι­μα­τική αλλαγή (ανα­βάθ­μιση λιμε­νι­κών υπο­δο­μών, ανα­νε­ώ­σι­μες πηγές ενέρ­γειας, ψυχρά δομικά υλικά κ.λπ.).

·  Προ­σαρ­μογή του Εθνικού Συστή­μα­τος Υγείας στις νέες προ­κλή­σεις που δημιουρ­γού­νται στον πλη­θυ­σμό, τόσο από τις επι­βα­ρυ­μέ­νες θερ­μο­κρα­σια­κές συν­θή­κες, όσο και από τη διεύ­ρυνση της ηλι­κια­κής ομάδας άνω των 65 ετών.

euro2day.gr