Με τουρισμό «δύο ταχυτήτων» κλείνει το 2016 για τις επιχειρήσεις

Tης Στε­φα­νί­ας Σούκη

Η αύ­ξη­ση των αφί­ξε­ων κατά το δί­μη­νο Σε­πτεμ­βρί­ου- Οκτω­βρί­ου συ­νέ­βα­λε μεν στην άμ­βλυν­ση της επο­χι­κό­τη­τας, ωστό­σο το 2016 ”κλεί­νει” με δύο τα­χύ­τη­τες στον ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό, με με­γά­λες χα­μέ­νες τις μι­κρό­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις σε προ­ο­ρι­σμούς με χα­μη­λή του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο.

Τα στοι­χεία προ­κύ­πτουν από το μη­νιαίο στα­τι­στι­κό δελ­τίο του μηνός Δε­κεμ­βρί­ου του Συν­δέ­σμου Ελ­λη­νι­κών Του­ρι­στι­κών Επι­χει­ρή­σε­ων, ο οποί­ος ανα­φέ­ρε­ται και στις προ­ο­πτι­κές για το 2017: Όπως επι­ση­μαί­νε­ται, οι τά­σεις για το νέο έτος δια­φαί­νο­νται θε­τι­κές, αν και υπάρ­χει σειρά αστάθ­μη­των και δύ­σκο­λα προ­βλέ­ψι­μων πα­ρα­γό­ντων που μπο­ρούν να αντι­στρέ­ψουν τις συν­θή­κες. Εν­δει­κτι­κά ανα­φέ­ρο­νται α) οι­κο­νο­μι­κοί πα­ρά­γο­ντες όπως η εξέ­λι­ξη της ισο­τι­μία της λίρας ή / και του ευρώ, οι αντι­δρά­σεις των οι­κο­νο­μιών στις πο­λι­τι­κές του νέου Προ­έ­δρου των ΗΠΑ, αλλά και οι εξε­λί­ξεις ανα­φο­ρι­κά με την υλο­ποί­η­ση του Μνη­μο­νί­ου ΙΙΙ και τον δια­κα­νο­νι­σμό του χρέ­ους της χώρας και β) γε­ω­πο­λι­τι­κοί πα­ρά­γο­ντες όπως το προ­σφυ­γι­κό-με­τα­να­στευ­τι­κό, οι εξε­λί­ξεις στην Μέση Ανα­το­λή, οι επι­πτώ­σεις από τις πο­λι­τι­κές του νέου Προ­έ­δρου των ΗΠΑ ένα­ντι Ευ­ρώ­πης, Ρω­σί­ας και Κίνας κλπ.

Από την άλλη πλευ­ρά, επι­ση­μαί­νει το Sete Intelligence, ακόμα και αν επι­βε­βαιω­θούν οι θε­τι­κές εξε­λί­ξεις, δεν θα πρέ­πει να δια­φεύ­γει της προ­σο­χής μας ότι έχουν δη­μιουρ­γη­θεί δύο τα­χύ­τη­τες στον ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό: αφε­νός των πε­ριο­χών και των επι­χει­ρή­σε­ων που προ­ω­θούν και δια­χει­ρί­ζο­νται ένα επώ­νυ­μο (branded) προ­ϊ­όν, που απο­τε­λούν το πιο ισχυ­ρό και έντο­να ανα­πτυσ­σό­με­νο κομ­μά­τι του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού, και αφε­τέ­ρου της άγνω­στης Ελ­λά­δας με την χα­μη­λή του­ρι­στι­κή πε­ρί­ο­δο και τις χι­λιά­δες μι­κρο­με­σαί­ες επι­χει­ρή­σεις, που δεν προ­σφέ­ρουν κά­ποιο επώ­νυ­μο προ­ϊ­όν. Η εξαι­ρε­τι­κά υψηλή φο­ρο­λό­γη­ση του ελ­λη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, εκτός από το ότι πλήτ­τει όλες τις επι­χει­ρή­σεις του κλά­δου (πχ. οξύ­νο­ντας την επο­χι­κό­τη­τα ή δυ­σχε­ραί­νο­ντας ή απο­τρέ­πο­ντας τις επεν­δύ­σεις), πλήτ­τει ιδιαί­τε­ρα το αδύ­να­μο κομ­μά­τι του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού, που αδυ­να­τεί να με­τα­κυ­λή­σει έστω και μέρος της φο­ρο­λο­γι­κής επι­βά­ρυν­σης στον πε­λά­τη.

Στις θε­τι­κές εξε­λί­ξεις των τε­λευ­ταί­ων εβδο­μά­δων, όπως αυτές πε­ρι­γρά­φο­νται στο δελ­τίο του Δε­κεμ­βρί­ου, πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται η ψή­φι­ση ρύθ­μι­σης για τις βρα­χυ­χρό­νιες μι­σθώ­σεις, με ελ­λεί­ψεις όμως αλλά και προ­βλη­μα­τι­σμό ως προς την εφαρ­μο­γή, αφού δεν αντι­με­τω­πί­ζε­ται επαρ­κώς το ζή­τη­μα της απαι­τού­με­νης ρυθ­μι­στι­κής και φο­ρο­λο­γι­κής συμ­με­τρί­ας με τα υπό­λοι­πα κα­τα­λύ­μα­τα. «Ευ­ρύ­τε­ρα, παρά την συ­νε­χι­ζό­με­νη βελ­τί­ω­ση των μα­κρο­οι­κο­νο­μι­κών με­γε­θών, άστο­χοι χει­ρι­σμοί οδη­γούν σε πε­ραι­τέ­ρω κα­θυ­στέ­ρη­ση της ολο­κλή­ρω­σης της δεύ­τε­ρης αξιο­λό­γη­σης», ανα­φέ­ρε­ται χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά.

Οι επι­δό­σεις του 2016

Ως προς τις μέχρι σή­με­ρα επι­δό­σεις του 2016, το Sete Intelligence δια­πι­στώ­νει άμ­βλυν­ση της επο­χι­κό­τη­τας ως απο­τέ­λε­σμα της πολύ με­γά­λης αύ­ξη­σης των αφί­ξε­ων τους μήνες Σε­πτέμ­βριο (+13,7%) και Οκτώ­βριο (+17,3%) καθώς και πε­ριο­ρι­σμό της απώ­λειας εσό­δων την πε­ρί­ο­δο Ια­νουα­ρί­ου- Οκτω­βρί­ου του 2016 στο -4,2% ή -570 εκατ. ευρώ, φθά­νο­ντας, με βάση τα στοι­χεία της Τρά­πε­ζας της Ελ­λά­δος τα 13,1 δισ. ευρώ. Η Έρευ­να Συ­νό­ρων της ΤτΕ δεί­χνει για τον Οκτώ­βριο ση­μα­ντι­κή δι­ψή­φια αύ­ξη­ση των αφί­ξε­ων κα­τοί­κων άλλων χωρών στην Ελ­λά­δα (+17,3%) που, παρά την μειω­μέ­νη Μέση κατά Κε­φα­λήν Δα­πά­νη (ΜΚΔ), οδή­γη­σε και σε αυ­ξη­μέ­να έσοδα (+14,3%). Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι μετά την λήξη των επι­πτώ­σε­ων από τις προ­σφο­ρές της τε­λευ­ταί­ας στιγ­μής του κα­λο­και­ριού, η μεί­ω­ση της ΜΚΔ επα­νήλ­θε στα επί­πε­δα του α΄ε­ξα­μή­νου του 2016 στη χώρα μας. Επι­ση­μαί­νε­ται εδώ ότι η μέση ημε­ρή­σια δα­πά­νη έχει μεί­νει εντυ­πω­σια­κά στα­θε­ρή (70 – 75 ευρώ) τα 10 τε­λευ­ταία χρό­νια ενώ η μέση διάρ­κεια πα­ρα­μο­νής έχει μειω­θεί κατά -26% (από 10,7 σε 7,8 ημέ­ρες), με την ΜΚΔ (Μέση κατά Κε­φα­λήν Δα­πά­νη) να ακο­λου­θεί κατά πόδας με -22% (από 746 ευρώ σε 580 ευρώ).

Ανα­φο­ρι­κά με τα διοι­κη­τι­κά στοι­χεία και τις αφί­ξεις Νο­εμ­βρί­ου, άξια λόγου ει­σερ­χό­με­νη αε­ρο­πο­ρι­κή κί­νη­ση με διε­θνή δρο­μο­λό­για υπήρ­ξε μόνο στα αε­ρο­δρό­μια Αθη­νών και Θεσ­σα­λο­νί­κης που πα­ρου­σί­α­σαν αύ­ξη­ση +13,5% και +15,1% αντί­στοι­χα. Και στα δύο αε­ρο­δρό­μια ο αριθ­μός ει­σερ­χό­με­νων επι­βα­τών με διε­θνείς πτή­σεις την πε­ρί­ο­δο Ια­νουα­ρί­ου – Νο­εμ­βρί­ου 2016 (4,31 εκατ. ευρώ στην Αθήνα και 1,62 εκατ. στην Θεσ­σα­λο­νί­κη) υπε­ρέ­βη το σύ­νο­λο του έτους για το 2015 (4,15 εκατ. και 1,56 εκατ. επι­βά­τες αντί­στοι­χα).

Στο σύ­νο­λο της χώρας, η αε­ρο­πο­ρι­κή κί­νη­ση Ια­νουα­ρί­ου – Νο­εμ­βρί­ου 2016 ήταν αυ­ξη­μέ­νη κατά +8,9% ή +556 χι­λιά­δες και ανήλ­θε σε 16,6 εκατ. αφί­ξεις. Θε­τι­κή εξέ­λι­ξη πα­ρου­σιά­ζουν και οι διε­θνείς οδι­κές αφί­ξεις, με αύ­ξη­ση 11,3% τον Νο­έμ­βριο. Με την αύ­ξη­ση αυτή, για τρίτο συ­νε­χό­με­νο μήνα, κα­λύ­φθη­καν οι απώ­λειες των προη­γού­με­νων μηνών και έτσι, πλέον, οι οδι­κές αφί­ξεις για το 2016 είναι ορια­κά αυ­ξη­μέ­νες (+0,3%) σε σχέση με το 2015.

Ο ΣΕΤΕ στέ­κε­ται ιδιαί­τε­ρα και στη διαρ­κώς αυ­ξα­νό­με­νη ση­μα­σία του του­ρι­σμού για την ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία και κοι­νω­νία, η οποία, όπως επι­ση­μαί­νει, απο­τυ­πώ­νε­ται πλέον πολύ έντο­να και στα στοι­χεία της απα­σχό­λη­σης: Σύμ­φω­να με με­λέ­τη του SETE Intelligence που ανα­λύ­ει τα στοι­χεία της Έρευ­νας Ερ­γα­τι­κού Δυ­να­μι­κού, στην αιχμή της του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου, οι ερ­γα­ζό­με­νοι στον του­ρι­σμό υπερ­βαί­νουν το 10% του συ­νό­λου και είναι η τρίτη πο­λυ­πλη­θέ­στε­ρη κα­τη­γο­ρία μετά τους ερ­γα­ζό­με­νους στο εμπό­ριο και στον πρω­το­γε­νή τομέα. Έπο­νται στην τέ­ταρ­τη και πέμ­πτη θέση η με­τα­ποί­η­ση και η δη­μό­σια διοί­κη­ση.

Επί­σης, ο μέσος όρος των τε­λευ­ταί­ων τεσ­σά­ρων τρι­μή­νων της απα­σχό­λη­σης στον του­ρι­σμό ανέρ­χε­ται στο 9,3% του συ­νό­λου, δη­λα­δή σχε­δόν όσο και της με­τα­ποί­η­σης (9,4%) ενώ υπερ­βαί­νει αυτόν της Δη­μό­σιας Διοί­κη­σης (9%). Ακόμα, στις 3 νη­σιω­τι­κές Πε­ρι­φέ­ρειες (Ιόνιο, Νότιο Αι­γαίο, Κρήτη) που απο­τε­λούν κύ­ριους νη­σιω­τι­κούς προ­ο­ρι­σμούς, 18% – 30% των απα­σχο­λού­με­νων είναι στον του­ρι­σμό. Όπως επι­ση­μαί­νουν οι του­ρι­στι­κοί φο­ρείς, η δη­μιουρ­γία συ­νε­πώς ενός στα­θε­ρού, απλού και ευ­έ­λι­κτου επεν­δυ­τι­κού πλαι­σί­ου θα δώσει πε­ραι­τέ­ρω ώθηση στον του­ρι­σμό που, λόγω της κε­ντρι­κής θέσης που κα­τα­λαμ­βά­νει στην ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία, μπο­ρεί να λει­τουρ­γή­σει ως ατμο­μη­χα­νή και για άλ­λους κλά­δους.

Για την επί­τευ­ξη των στό­χων αυτών απαι­τεί­ται η εκ­πό­νη­ση Εθνι­κής Χω­ρι­κής Στρα­τη­γι­κής με συ­ναι­νε­τι­κές δια­δι­κα­σί­ες και έγκρι­ση της Βου­λής, η άμεση επα­να­φο­ρά ενός σύγ­χρο­νου Ει­δι­κού Χω­ρι­κού Πλαι­σί­ου για τον Του­ρι­σμό με στόχο την προ­ώ­θη­ση της επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας και της Βιώ­σι­μης Ανά­πτυ­ξης, η ανά­δει­ξη της ση­μα­σί­ας των Πε­ρι­φε­ρεια­κών Χω­ρο­τα­ξι­κών Πλαι­σί­ων, η επί­σπευ­ση και απλού­στευ­ση των δια­δι­κα­σιών σε επι­μέ­ρους δια­δι­κα­σί­ες και ερ­γα­λεία χω­ρο­θέ­τη­σης δρα­στη­ριο­τή­των με ση­μα­ντι­κή προ­στι­θέ­με­νη αξία (πχ. Ει­δι­κά Χω­ρι­κά Σχέ­δια) καθώς και η εν­σω­μά­τω­ση, στον Θα­λάσ­σιο Χω­ρο­τα­ξι­κό Σχε­δια­σμό, της ιδιαι­τε­ρό­τη­τας του ελ­λη­νι­κού νη­σιω­τι­κού και πα­ρά­κτιου χώρου και των νευ­ραλ­γι­κών οι­κο­νο­μι­κών δρα­στη­ριο­τή­των που ανα­πτύσ­σο­νται σε αυτόν (και εντός 100 μέ­τρων από την ίσαλο γραμ­μή).

newmoney.gr