Οι επιλογές για τα «θύματα» του ελβετικού φράγκου

Στην Ελ­λά­δα, δεν είναι λίγα τα νοι­κο­κυ­ριά που δα­νεί­στη­καν -πριν τα χρό­νια της κρί­σης – σε ελ­βε­τι­κό φρά­γκο, προ­κει­μέ­νου να ικα­νο­ποι­ή­σουν ανά­γκες στέ­γα­σης. Ενα κοινό που έσπευ­σε να λάβει στε­γα­στι­κό δά­νειο σε ένα νό­μι­σμα στα­θε­ρό πράγ­μα­τι για δε­κα­ε­τί­ες, απο­λαμ­βά­νο­ντας για κά­ποια χρό­νια χα­μη­λό επι­τό­κιο και χα­μη­λή δόση εξό­φλη­σης.

Μόνο που το σκη­νι­κό άλ­λα­ξε, η ισο­τι­μία εκτι­νά­χθη­κε με απο­τέ­λε­σμα οι δα­νειο­λή­πτες ξαφ­νι­κά να πλη­ρώ­νουν με­γα­λύ­τε­ρη δόση και το ανε­ξό­φλη­το κε­φά­λαιό τους, να διο­γκώ­νε­ται.

Κατά τη διάρ­κεια των προη­γού­με­νων ετών, το φρά­γκο κα­τέ­γρα­ψε μια συ­νε­χή ανα­τι­μη­τι­κή πο­ρεία ένα­ντι του ευρώ. Το γε­γο­νός αυτό, είχε ως απο­τέ­λε­σμα την ανο­δι­κή πίεση στις δό­σεις. Μέχρι και τις αρχές του 2012, η ισο­τι­μία ευρώ – ελ­βε­τι­κού φρά­γκου είχε υπο­χω­ρή­σει από το 1,67 στο 1, 20, όπου και στα­θε­ρο­ποι­ή­θη­κε μετά την πα­ρέμ­βα­ση της Κε­ντρι­κής Τρά­πε­ζας της Ελ­βε­τί­ας.

Οι δυ­σκο­λί­ες για τους δα­νειο­λή­πτες όμως δεν στα­μά­τη­σαν εκεί. Στις αρχές 2015, η ελ­βε­τι­κή νο­μι­σμα­τι­κή Αρχή απε­λευ­θέ­ρω­σε εκ νέου την ισο­τι­μία, η οποία πλέον βρί­σκε­ται στο 1, 07.

Μέσα σε αυτό το σκη­νι­κό, ήρθε η ώρα της ανά­λη­ψης του συ­ναλ­λαγ­μα­τι­κού κιν­δύ­νου, που τις επο­χές της στα­θε­ρής ισο­τι­μί­ας δεν απο­τε­λού­σε προ­φα­νώς απει­λή.

Λόγω του νέου πε­ρι­βάλ­λο­ντος που δια­μορ­φώ­θη­κε, θε­σπί­στη­κε νέα κοι­νο­τι­κή οδη­γία (2014/17/ΕΕ ) που πε­ριο­ρί­ζει το συ­ναλ­λαγ­μα­τι­κό κίν­δυ­νο στο 20% μά­ξι­μουμ για την επι­βά­ρυν­ση του δα­νειο­λή­πτη, ή εναλ­λα­κτι­κά πα­ρέ­χο­ντας τη δυ­να­τό­τη­τα έντα­ξης σε πρό­γραμ­μα αντι­στάθ­μι­σης κιν­δύ­νου. Για πα­ρά­δειγ­μα, για κάθε 100 ευρώ δόσης, η “νέα” δόση δεν θα μπο­ρεί να υπερ­βαί­νει τα 120 ευρώ.

Είναι σαφές ότι οι αλ­λα­γές αυτές αφο­ρούν απο­κλει­στι­κά και μόνο τα νέα δά­νεια, όπως σχο­λιά­ζουν στο euro2day.gr, αρ­μό­διοι τρα­πε­ζι­κοί πα­ρά­γο­ντες. Δεν αφο­ρούν σε καμία πε­ρί­πτω­ση δά­νειο που έχει συ­να­φθεί στο πα­ρελ­θόν.

“Ακόμη και οι Πρω­τό­δι­κες απο­φά­σεις που δι­καιώ­νουν δε­κά­δες χι­λιά­δες δα­νειο­λή­πτες ελ­βε­τι­κού φρά­γκου, οι οποί­οι είχαν προ­σφύ­γει στα δι­κα­στή­ρια δη­λώ­νο­ντας επί της ου­σί­ας έλ­λει­ψη επαρ­κούς ενη­μέ­ρω­σης για την ανά­λη­ψη ρί­σκου, δεν έχουν τε­λε­σι­δι­κή­σει για να υπάρ­χει ου­σια­στι­κή δι­καί­ω­ση. Ακόμη δεν υπάρ­χει ξε­κά­θα­ρη θέση επί του θέ­μα­τος”, διευ­κρι­νί­ζουν τρα­πε­ζι­κοί πα­ρά­γο­ντες, πα­ρα­πέ­μπο­ντας στα ανώ­τε­ρα δι­κα­στι­κά όρ­γα­να (εκ­κρε­μούν προ­σφυ­γές των τρα­πε­ζών στο Εφε­τείο).

Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό δε είναι ότι στη Ρου­μα­νία που ελή­φθη μια δι­κα­στι­κή από­φα­ση δι­καί­ω­σης των δα­νειο­λη­πτών σε ελ­βε­τι­κό φρά­γκο, τε­λι­κά δεν εφαρ­μό­σθη­κε, με πα­ρέμ­βα­ση της Ευ­ρω­παϊ­κής Κε­ντρι­κής Τρά­πε­ζας, η οποία πά­γω­σε την ισχύ της, με το επι­χεί­ρη­μα ότι η εφαρ­μο­γή της συ­γκε­κρι­μέ­νης από­φα­σης θα διε­τά­ρασ­σε το τρα­πε­ζι­κό σύ­στη­μα, δη­μιουρ­γώ­ντας τε­ρά­στια προ­βλή­μα­τα.

Ει­δι­κό­τε­ρα, οι τρά­πε­ζες θα έπρε­πε να γρά­ψουν τε­ρά­στιες ζη­μιές, κλει­δώ­νο­ντας τη δια­φο­ρά από την αρ­χι­κή ισο­τι­μία που απο­τυ­πώ­νο­νται σε δισ. ευρώ για το τρα­πε­ζι­κό σύ­στη­μα. “Είναι μια πα­ρα­φι­λο­λο­γία που δη­μιουρ­γεί προσ­δο­κί­ες ου­το­πι­κές, η οποία θα μπο­ρού­σε να δη­μιουρ­γή­σει μια νέα γενιά κόκ­κι­νων δα­νεί­ων”.

Οι εναλ­λα­κτι­κές για όσους έχουν δά­νειο σε ελ­βε­τι­κό φρά­γκο

Λύ­σεις υπάρ­χουν για όλους τους δα­νειο­λή­πτες που θέ­λουν να δουν τις εναλ­λα­κτι­κές που έχουν, μετά την ανα­τρο­πή των δε­δο­μέ­νων του δα­νεί­ου τους, με αφορ­μή την ξαφ­νι­κή αλ­λα­γή της ισο­τι­μί­ας και την ανα­τί­μη­ση του φρά­γκου.

Οπως και οι δα­νειο­λή­πτες σε ευρώ, μπο­ρούν και όσοι έχουν δα­νει­σθεί σε ελ­βε­τι­κό νό­μι­σμα να προ­χω­ρή­σουν σε ρύθ­μι­ση.

Ανα­λυ­τι­κά η ρύθ­μι­ση μπο­ρεί να έχει μία από τις ακό­λου­θες μορ­φές:

1. Αύ­ξη­ση της διάρ­κειας του δα­νεί­ου

2. Μεί­ω­ση επι­το­κια­κού πε­ρι­θω­ρί­ου

3. Split balance, δη­λα­δή δια­χω­ρι­σμός του δα­νεί­ου σε δύο μέρη. Ο δα­νειο­λή­πτης πλη­ρώ­νει δόση για το πρώτο μέρος του δα­νεί­ου. Για το δεύ­τε­ρο μέρος, ισχύ­ει πε­ρί­ο­δος χά­ρι­τος κά­ποιων ετών, άρα ου­σια­στι­κά «πα­γώ­νει» το υπό­λοι­πο τμήμα του δα­νεί­ου, με πολύ χα­μη­λό ετή­σιο κό­στος σε τό­κους, δε­δο­μέ­νων των αρ­νη­τι­κών επι­το­κί­ων του libor.

Κά­ποιος που έλαβε το 2007 στε­γα­στι­κό δά­νειο, ύψους 100.000 ευρώ ή 166.000 φρά­γκων με την ισο­τι­μία της επο­χής (ευρώ – φρά­γκο 1,66) πλή­ρω­νε δόση 532 ευρώ, με τε­λι­κό επι­τό­κιο 3,90% (libor 2,30% συν πε­ρι­θώ­ριο 1,50%). Εκτο­τε, έχο­ντας απο­πλη­ρώ­σει 9 σχε­δόν χρό­νια δα­νεί­ου, το υπό­λοι­πό του μειώ­θη­κε μεν στα 115.000 φρά­γκα, που όμως λόγω της ανα­τί­μη­σης του ελ­βε­τι­κού, αντι­στοι­χούν σή­με­ρα σε 109.000 ευρώ.

Δη­λα­δή, ακόμη κι αν ο δα­νειο­λή­πτης πλή­ρω­νε ανελ­λι­πώς τη δόση του επί 9 χρό­νια, χρω­στά­ει σή­με­ρα στην Τρά­πε­ζα 9.000 ευρώ πε­ρισ­σό­τε­ρα από όσα του είχαν χο­ρη­γη­θεί.

Το θε­τι­κό ήταν πά­ντως, ότι όλα τα προη­γού­με­να χρό­νια τα επι­τό­κια libor κι­νή­θη­καν πτω­τι­κά, με απο­τέ­λε­σμα σή­με­ρα να δια­μορ­φώ­νο­νται σε αρ­νη­τι­κά επί­πε­δα και σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, σε επί­πε­δα χα­μη­λό­τε­ρα του ευρώ. Μπο­ρεί ο δα­νειο­λή­πτης του πα­ρα­δείγ­μα­τος να έχανε από τη με­τα­βο­λή της ισο­τι­μί­ας, κέρ­δι­ζε όμως από το γε­γο­νός ότι τα επι­τό­κια του φρά­γκου ήταν πά­ντο­τε 30 – 50 μο­νά­δες βάσης χα­μη­λό­τε­ρα από τα επι­τό­κια του ευρώ.

Κατά συ­νέ­πεια, ένα μέρος της αύ­ξη­σης της δόσης που οφει­λό­ταν στις συ­ναλ­λαγ­μα­τι­κές με­τα­βο­λές, απορ­ρο­φού­νταν από τη δια­φο­ρά στα επι­τό­κια των δύο νο­μι­σμά­των. Το επι­τό­κιο σή­με­ρα έχει πέσει στο 0,80% ( libor -0,79% συν πε­ρι­θώ­ριο 1, 50%). Ετσι, η μη­νιαία δόση από τα 532 ευρώ που ξε­κί­νη­σε, δια­μορ­φώ­νε­ται σή­με­ρα στα 612 ευρώ, υψη­λό­τε­ρα μόλις κατά 80 ευρώ, παρά το γε­γο­νός ότι η οφει­λή του έχει αυ­ξη­θεί κατά 9.000 ευρώ.

Βέ­βαια, το πρό­βλη­μα δεν είναι η δόση. Το πρό­βλη­μα είναι ότι ενώ το ανε­ξό­φλη­το κε­φά­λαιό του ήταν 100.000 ευρώ, τώρα είναι 109.000 ευρώ.

Για όσους έχουν πα­ρα­μεί­νει «εγκλω­βι­σμέ­νοι» στο ελ­βε­τι­κό, η κα­λύ­τε­ρη λύση είναι η υπο­μο­νή, πέραν των ρυθ­μί­σε­ων που προ­α­να­φέρ­θη­καν. Ούτως ή άλλως τα δά­νεια αυτά είναι πε­ρί­που 30 ετών – άρα υπάρ­χει το χρο­νι­κό πε­ρι­θώ­ριο μιας αλ­λα­γής ισο­τι­μί­ας υπέρ του δα­νειο­λή­πτη αυτή τη φορά. «Για 20 χρό­νια κα­νείς δεν μπο­ρεί να προ­βλέ­ψει την ισο­τι­μία» σχο­λιά­ζουν οι τρα­πε­ζί­τες. «Kάνεις υπο­μο­νή και πε­ρι­μέ­νεις….» είναι η σύ­στα­ση υπό τις πα­ρού­σες συν­θή­κες και για να μην κλει­δω­θεί η ζημιά.

Τώρα, ανα­φο­ρι­κά με την «ευ­θύ­νη» των δα­νειο­λη­πτών, είχαν όλοι υπο­γρά­ψει στις συμ­βά­σεις δα­νεί­ων καθώς και σε ξε­χω­ρι­στά έγ­γρα­φα, ότι ανα­λαμ­βά­νουν το συ­ναλ­λαγ­μα­τι­κό ρίσκο. «Ψιλά γράμ­μα­τα» ή όχι, δι­καί­ω­ση πρω­το­δί­κως με άγνω­στη συ­νέ­χεια, το βέ­βαιο είναι ότι σε θε­σμι­κό πλαί­σιο, μια νέα κοι­νο­τι­κή οδη­γία έρ­χε­ται να δια­λευ­κά­νει το τοπίο και μέχρι νε­ω­τέ­ρας, η σύ­στα­ση είναι «όχι στον πα­νι­κό» και μάλ­λον πα­ρα­μο­νή στο φρά­γκο, για κα­λύ­τε­ρες μέρες….