ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ανδρεάδης: Θετικές ενδείξεις αλλά και «απειλές» για τον τουρισμό το 2017

news room 11 λεπτά ανάγνωση
Ανδρέας Ανδρεάδης

Θετικές είναι οι πρώτες ενδεί­ξεις για τον ελλη­νικό του­ρι­σμό το 2017, καθώς δια­πι­στώ­νε­ται αυξη­μένη ζήτηση για περισ­σό­τε­ρες αερο­πο­ρι­κές θέσεις ενώ και η πορεία των προ­κρα­τή­σεων είναι αυξη­τική.

Ωστόσο, η χρονιά θα κριθεί από τη δια­χεί­ριση του προσφυγικού-μεταναστευτικού καθώς και από τις εξε­λί­ξεις στην αξιο­λό­γηση της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας.

Αυτό ανέφερε ο πρό­ε­δρος του ΣΕΤΕ, κ. Ανδρέας Ανδρε­ά­δης στην καθιε­ρω­μένη ετήσια συνά­ντηση με τους του­ρι­στι­κούς συντά­κτες εν όψει των εορτών των Χρι­στου­γέν­νων.

Δια­βά­στε ολό­κληρη την ομιλία:

«Όπως κάθε χρόνο τέτοια περίοδο, συνα­ντιό­μα­στε για να ανταλ­λά­ξουμε ευχές και να συζη­τή­σουμε σε εορ­τα­στικό κλίμα σχετικά με τον ελλη­νικό του­ρι­σμό.

Πρέπει να ομο­λο­γήσω ότι τα τελευ­ταία χρόνια ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός συνε­χί­ζει να μας εκπλήσ­σει ευχά­ρι­στα. Δεν μπορεί κανείς να αμφι­σβη­τή­σει ότι ο τομέας έχει επι­δεί­ξει τερά­στιες αντοχές σε όλα τα επίπεδα. Βασική μας κατά­κτηση είναι ότι κατά τη διάρ­κεια της κρίσης έχουμε πετύχει να ανα­προ­σαρ­μό­σουμε το μοντέλο μας και να γίνουμε ο πιο δυνα­μικά εξα­γω­γι­κός τομέας της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας. Το 2016 ήταν ακόμα μια χρονιά που ο του­ρι­σμός απο­δεί­χθηκε σωτή­ριος για τη χώρα.

Όσον αφορά στα έσοδα του κράτους, δεν χωράει αμφι­βο­λία, ότι ένα μεγάλο μέρος των δημό­σιων εσόδων και σημα­ντικό μέρος των εσόδων των Ταμείων, οφεί­λε­ται στις εισφο­ρές και τους αυξη­μέ­νους φόρους που απέ­δω­σαν οι επι­χει­ρή­σεις του του­ρι­σμού. Για παρά­δειγμα, τα έσοδα από τον ΦΠΑ το τρίμηνο Ιουλίου – Σεπτεμ­βρίου ανήλθαν σε 3,4 δισ. ευρώ, αυξη­μένα κατά 354 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ ή 12% σε σχέση με το ίδιο διά­στημα πέρυσι και υπε­ρέ­βη­σαν κατά 221 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ τον στόχο του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού ή 7%.

Παράλ­ληλα, νομίζω ότι δεν χρειά­ζε­ται να αναλύσω τη συμβολή του τομέα στην απα­σχό­ληση. Έχουμε φτάσει σε έμμεση και άμεση απα­σχό­ληση τις 800 χιλιά­δες, ενώ έχει τη δυνα­μική να υπερβεί το 1 εκα­τομ­μύ­ριο έως το 2021. Είναι θεωρώ κατα­νοητό από όλους πόσο καθο­ρι­στική σημασία παίζει ο του­ρι­σμός, ιδίως στις νησιω­τι­κές και στις απο­μα­κρυ­σμέ­νες περιο­χές.

Η συμ­με­τοχή του του­ρι­σμού στο ΑΕΠ στις περιο­χές αυτές, παρά την επο­χι­κό­τητά του, είναι μεγα­λύ­τερη του 50%: στο Νότιο Αιγαίο είναι 68%, στην Κρήτη 52% και στα Ιόνια 58%. Τέλος, πρέπει να ανα­φερθώ στο νέο ιστο­ρικό υψηλό των αφίξεων. Και θα ανα­φερθώ στο νέο ρεκόρ, όχι για να πανη­γυ­ρίσω, αλλά για να επι­βε­βαιώσω ότι η χώρα μας έχει εδραιώ­σει την εικόνα και την αντί­ληψη ότι πρό­κει­ται για έναν του­ρι­στικό προ­ο­ρι­σμό που είναι μονα­δι­κός στον κόσμο και αξίζει να βρεθεί στο top δέκα παγκο­σμίως.

Τα έσοδα

Από την άλλη πλευρά, είναι μάλλον βέβαιο ότι τα έσοδα, φέτος, δεν θα ακο­λου­θή­σουν παράλ­ληλη πορεία με αυτή των αφίξεων. Ανα­μέ­νουμε τα επίσημα στοι­χεία ώστε να ξέρουμε το μέγεθος της από­κλι­σης από το 2015. Θα ήθελα σε αυτό το σημείο να πω λίγα πράγ­ματα σχετικά με αυτή την πτώση, γιατί έχουν ακου­στεί πολλά.

Τα έσοδα του τομέα υπο­λο­γί­ζο­νται μέσω της Έρευνας Συνόρων της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, η οποία ακο­λου­θεί την ίδια ακριβώς δια­δι­κα­σία και το ίδιο ερω­τη­μα­το­λό­γιο με πολλές άλλες ευρω­παϊ­κές χώρες.

Η Έρευνα Συνόρων μετράει την συνο­λική δαπάνη του του­ρί­στα στη χώρα μας. Δηλαδή κάνει την ερώτηση «πόσα χρήματα ξοδέ­ψατε κατά τη διάρ­κεια του ταξι­διού σας;». Βγαίνει έτσι ένα συνο­λικό ποσό δαπάνης των του­ρι­στών, όπου με έναν αλγό­ριθμο υπο­λο­γί­ζο­νται τα συνο­λικά καθαρά έσοδα για την χώρα.

Ο υπο­λο­γι­σμός απο­τε­λεί εκτί­μηση και μπορεί να μην είναι απόλυτα ακριβής. Είναι όμως συστη­μα­τι­κός και γίνεται με τον ίδιο τρόπο που γίνεται και σε πολλές άλλες χώρες, με την έγκριση της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης και της Ευρω­παϊ­κής Κεντρι­κής Τρά­πε­ζας.

Αυτό όμως που σίγουρα ισχύει είναι ότι δεν ευστα­θούν οι απόψεις που λένε ότι τα έσοδα είναι μειω­μένα διότι οι επι­χει­ρή­σεις πλη­ρώ­νο­νται στο εξω­τε­ρικό, ή γιατί δεν παρου­σιά­ζουν όλα τα έσοδα. Η συγκε­κρι­μένη μεθο­δο­λο­γία ρωτά τους του­ρί­στες το συνο­λικό ποσό που ξόδεψαν κατά τη διάρ­κεια των δια­κο­πών τους και άρα δεν υπάρχει τρόπος να συμπε­ρά­νει κανείς από αυτήν την έρευνα αν και πόσο φορο­δια­φεύ­γει μια του­ρι­στική επι­χεί­ρηση.

Επίσης, ακόμα και αν οι επι­χει­ρή­σεις κρατούν ένα μέρος των χρη­μά­των τους εκτός Ελλάδος για να έχουν την απα­ραί­τητη ρευ­στό­τητα και να είναι σε θέση να πλη­ρώ­νουν προ­μη­θευ­τές, αυτό δεν έχει σχέση με τα έσοδα, ούτε με την φορο­λο­γία, αφού οι επι­χει­ρή­σεις έχουν την έδρα τους στην χώρα μας και φορο­λο­γού­νται εδώ.

Οι πραγ­μα­τι­κοί παρά­γο­ντες που επη­ρέ­α­σαν τα έσοδα φέτος είναι, η υπερ­φο­ρο­λό­γηση, η πανευ­ρω­παϊκή τάση μείωσης της Μέσης Του­ρι­στι­κής Δαπάνης, ο μειω­μέ­νος χρόνος παρα­μο­νής στη χώρα μας και οι εκπτώ­σεις στις οποίες προ­χώ­ρη­σαν οι επι­χει­ρή­σεις ώστε να μπο­ρέ­σουν να προ­σελ­κύ­σουν κομμάτι της ζήτησης των πελατών τελευ­ταίας στιγμής. Είναι γεγονός ότι οι Ευρω­παίοι του­ρί­στες μείωσαν την Μέση Δαπάνη τους και αυτό είναι μια τάση η οποία κατα­γρά­φε­ται παντού. Και στην Ισπανία και στην Ιταλία και σε όλους τους αντα­γω­νι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς. Είναι βέβαια πολύ θετικό το γεγονός ότι η Μέση Δαπάνη ανά Δια­νυ­κτέ­ρευση στην Ελλάδα, έχει δια­τη­ρη­θεί σταθερή τα τελευ­ταία χρόνια στα 75 ευρώ. Ταυ­τό­χρονα, η αύξηση των του­ρι­στών City Break και η διείσ­δυση των low cost carriers, έχει ρίξει το μέσο όρο παρα­μο­νής από τις 10,7 στις 7,8 ημέρες. Πρέπει σε αυτό το σημείο να επι­ση­μάνω ότι η ζήτηση και για του χρόνου είναι αυξη­μένη. Ήδη τα πρώτα μηνύ­ματα από τον προ­γραμ­μα­τι­σμό των αερο­πο­ρι­κών θέσεων είναι αισιό­δοξα, όπως θετική είναι και η εικόνα από τις προ-κρατήσεις της Βρε­τα­νι­κής αγοράς. Σύντομα θα ολο­κλη­ρώ­σουμε την επε­ξερ­γα­σία των στοι­χείων και θα είμαστε σε θέση να σας δώσουμε συγκε­κρι­μένα νούμερα.

Η ασφά­λεια

Είναι θετικό το γεγονός ότι η Ελλάδα παρα­μέ­νει ένας από τους πιο ασφα­λείς προ­ο­ρι­σμούς της ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου δια­τη­ρώ­ντας εικόνα φυσιο­λο­γι­κής και ήρεμης χώρας. Βεβαίως θα πρέπει συνεχώς να ενι­σχύ­ουμε την εικόνα μας, καθώς ακόμα υστε­ρούμε σε σχέση με τον αντα­γω­νι­σμό.

Τη στιγμή αυτή βρι­σκό­μα­στε πάνω από την Τουρκία, την Αίγυπτο και την Γαλλία, αλλά κάτω από την Κροατία, την Ισπανία και την Ιταλία. Παράλ­ληλα, το γεγονός ότι οι γει­το­νι­κοί προ­ο­ρι­σμοί είναι ουσια­στικά κλει­στοί, μας δίνει την ευκαι­ρία να προ­σελ­κύ­σουμε μεγα­λύ­τερα μερίδια.

Από την άλλη πλευρά, δια­πι­στώ­νουμε ότι το προσφυγικό-μεταναστευτικό ζήτημα, συνε­χί­ζει, στη συνεί­δηση των του­ρι­στών, να συν­δέ­ε­ται με ζητή­ματα ασφά­λειας, οπότε θα πρέπει να εντεί­νουμε τις προ­σπά­θειές μας όσον αφορά στην προ­ε­τοι­μα­σία και στη δια­χεί­ριση του ζητή­μα­τος.

Η κατά­σταση που επι­κρα­τεί σήμερα στους χώρους υπο­δο­χής και φιλο­ξε­νίας των προ­σφύ­γων, χρήζει επεί­γου­σας αντι­με­τώ­πι­σης και η ανάγκη να δημιουρ­γη­θούν κατάλ­λη­λοι χώροι με αξιο­πρε­πείς συν­θή­κες για τους ανθρώ­πους αυτούς είναι επι­τα­κτική πρω­τί­στως για τους ίδιους και τις τοπικές κοι­νω­νίες και δευ­τε­ρεύ­ο­ντος για τους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς. Επίσης βοηθά πολύ το γεγονός ότι η ισο­τι­μία με το δολάριο – για όσο διαρκεί – μειώνει το κόστος στο καλάθι του του­ρί­στα και συμ­βά­λει στο να είναι αντα­γω­νι­στι­κός ο του­ρι­σμός μας για τις χώρες εκτός ευρώ.

Δεν θα ήθελα σήμερα να μεί­νουμε άλλο στα νούμερα του 2016 και στις πρώτες θετικές ενδεί­ξεις που έχουμε για την επόμενη του­ρι­στική περίοδο, αλλά να ανα­λύ­σουμε ένα πολύ σημα­ντικό ζήτημα το οποίο μπορεί να επη­ρε­ά­σει μέσο-μακροπρόθεσμα τις εξε­λί­ξεις στον ελλη­νικό του­ρι­σμό.

Του­ρι­σμός «δύο ταχυ­τή­των»

Βλέ­πουμε πλέον μια πολύ συγκε­κρι­μένη εικόνα να δια­μορ­φώ­νε­ται μπροστά μας. Δημιουρ­γού­νται δύο ταχύ­τη­τες στον ελλη­νικό του­ρι­σμό και στην αντα­γω­νι­στι­κό­τητα τόσο των ελλη­νι­κών του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων όσο και των περιο­χών. Η μια ταχύ­τητα είναι αυτή των περιο­χών και των επι­χει­ρή­σεων που προ­ω­θούν και δια­χει­ρί­ζο­νται ένα επώνυμο (branded) προϊόν, με ολο­κλη­ρω­μέ­νες εται­ρι­κές δια­δι­κα­σίες, εξει­δι­κευ­μένα συστή­ματα και έντονη εξω­στρέ­φεια.

Το πιο ισχυρό και έντονα ανα­πτυσ­σό­μενο κομμάτι του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού. Οι επι­χει­ρή­σεις αυτές είναι συνήθως μεγάλες και καλά οργα­νω­μέ­νες, ή είναι μικρές αλλά προ­σφέ­ρουν δια­φο­ρο­ποι­η­μέ­νες και μονα­δι­κές υπη­ρε­σίες, ενώ οι περιο­χές είναι αυτές που έχουν κατα­φέ­ρει να δημιουρ­γή­σουν μια υψηλού επι­πέ­δου, εικόνα παγκό­σμιου προ­ο­ρι­σμού. Η άλλη ταχύ­τητα είναι αυτή της άγνω­στης Ελλάδας με την χαμηλή του­ρι­στική περίοδο και τις χιλιά­δες μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις, οι οποίες πασχί­ζουν, χωρίς να προ­σφέ­ρουν κάποιο επώνυμο προϊόν, με λιγοστά μέσα και σχεδόν καθόλου υπο­στή­ριξη να επι­βιώ­σουν στον αδυ­σώ­πητο αντα­γω­νι­σμό και στις συνεχώς μετα­βαλ­λό­με­νες συν­θή­κες επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας της χώρας μας. Απο­τε­λούν το πιο ευάλωτο κομμάτι που δεν έχει επαρκή διέξοδο στην διεθνή αγορά και υπο­φέ­ρει ακόμα πιο πολύ από την πτώση της εσω­τε­ρι­κής κατα­νά­λω­σης στο 1/3, λόγω της οικο­νο­μι­κής κρίσης στη χώρα.

Όλες οι μελέτες με στοι­χεία από­δο­σης των επι­χει­ρή­σεων που βγαί­νουν κατά καιρούς αντλούν στοι­χεία κυρίως από τις μεγάλες και πιο θωρα­κι­σμέ­νες επι­χει­ρή­σεις. Το ισχυρό και, εν πολλής, branded κομμάτι. Κανένα πρό­βλημα έως εδώ.

Η παγίδα είναι αλλού. Είναι λογικό τα απο­τε­λέ­σματα πολλών από τις μεγάλες του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις να ήταν σχετικά θετικά και αυτή τη χρονιά, όμως η πραγ­μα­τι­κό­τητα είναι εντελώς δια­φο­ρε­τική για τη δεύτερη ταχύ­τητα των χιλιά­δων μικρών του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σεων, των αυτο­α­πα­σχο­λού­με­νων ιδιο­κτη­τών, των μικρών οικο­γε­νεια­κών επι­χει­ρή­σεων κλπ. Δια­βά­ζο­ντας τα πιο θετικά στοι­χεία από την ισχυρή πλευρά, εύκολα μπορεί κάποιος να σκεφτεί ότι η υπερ­φο­ρο­λό­γηση και η αύξηση των υπο­χρε­ώ­σεων, δυσκο­λεύ­ουν μεν τις μεγα­λύ­τε­ρες επι­χει­ρή­σεις, σε σχέση με τους ξένους αντα­γω­νι­στές τους, αλλά με δεδο­μένο ότι απο­τε­λούν σχετικά μικρό ποσοστό της συνο­λι­κής προ­σφο­ράς, εξα­κο­λου­θούν και έχουν ένα ισχυρό αντα­γω­νι­στικό πλε­ο­νέ­κτημα και βλέπουν απλώς να μειώ­νε­ται το ποσοστό κέρδους τους. Την ίδια ώρα όμως, η υπερ­φο­ρο­λό­γηση κυριο­λε­κτικά εξο­ντώ­νει την πιο αδύναμη πλευρά, που όμως είναι και το μεγα­λύ­τερο ποσοστό του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού. Επίσης, με ισο­πε­δω­τι­κές ορι­ζό­ντιες ρυθ­μί­σεις, όπως το Τέλος Δια­νυ­κτέ­ρευ­σης, οξύ­νε­ται το πρό­βλημα, αφού το μέτρο επι­βα­ρύ­νει δυσα­νά­λογα τις χαμηλές τιμές, την επι­μή­κυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου και τις άγνω­στες περιο­χές της Ελλάδας.

Πολύ φοβού­μα­στε λοιπόν ότι αν συνε­χί­σουμε έτσι, οδη­γούμε την δεύτερη ταχύ­τητα – τις περιο­χές αυτές και την μικρο­με­σαία επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα – σε ραγδαία συρ­ρί­κνωση. Κιν­δυ­νεύει να χαθεί η άγνωστη και πανέ­μορφη Ελλάδα, τα αντα­γω­νι­στικά πλε­ο­νε­κτή­ματα των κρυμ­μέ­νων προ­ο­ρι­σμών, οι μονα­δι­κές του­ρι­στι­κές εμπει­ρίες αλλά και οι χιλιά­δες επι­χει­ρή­σεις, οι θέσεις εργα­σίας και η κοι­νω­νική συνοχή, ιδιαί­τερα στις περιο­χές που ζουν από τον του­ρι­σμό. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο επι­μέ­νουμε στο γεγονός ότι η υπερ­φο­ρο­λό­γηση του Ελλη­νι­κού του­ρι­σμού τελικά τον καθιστά ευάλωτο. Η αντί­ληψη ότι ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός είναι η εικόνα που δίνουν οι μεγα­λύ­τε­ρες και πιο καλά οργα­νω­μέ­νες επι­χει­ρή­σεις και μάλιστα αυτές που λει­τουρ­γούν στους πιο προ­βε­βλη­μέ­νους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς, είναι στρεβλή και επι­κίν­δυνη.

Όλες οι τελευ­ταίες ρυθ­μί­σεις, η αύξηση του ΦΠΑ, οι ρυθ­μί­σεις για τα ακρι­τικά νησιά, το ενιαίο τέλος δια­νυ­κτέ­ρευ­σης, ενι­σχύ­ουν το πρό­βλημα που περι­γράφω. Προ­κύ­πτει λοιπόν η απόλυτη ανάγκη να χαρά­ξουμε μια μακρο­πρό­θε­σμη στρα­τη­γική για την επόμενη μέρα της χώρας μας και του ελλη­νι­κού του­ρι­σμού, που θα ανα­δεί­ξει τις πραγ­μα­τι­κές του δυνά­μεις και θα τον απε­γκλω­βί­σει από τις διά­φο­ρες συγκυ­ρίες. Και χρειά­ζε­ται να το κάνουμε συντε­ταγ­μένα και συντο­νι­σμένα. Χρεια­ζό­μα­στε ένα όραμα για την επόμενη μέρα της Ελλάδας. Τη στρα­τη­γική εκείνη η οποία θα κατα­γρά­ψει την ανάγκη να δημιουρ­γη­θούν κίνητρα για την δεύτερη ταχύ­τητα των επι­χει­ρή­σεων και να επεν­δυ­θούν κον­δύ­λια προ­βο­λής για τις περιο­χές που έχουν τη μεγα­λύ­τερη ανάγκη.

Και είναι απα­ραί­τητο η Πολι­τεία να δώσει συγκε­κρι­μένα κίνητρα. Χωρίς ουσια­στικά και ρεα­λι­στικά κίνητρα δεν πρό­κει­ται να υλο­ποι­η­θούν επεν­δύ­σεις. Και χωρίς επεν­δύ­σεις, νέες θέσεις εργα­σίας, περισ­σό­τερο εισό­δημα, και του χρόνου εδώ θα βρι­σκό­μα­στε να περι­μέ­νουμε την ανά­πτυξη και να ανα­λύ­ουμε τους λόγους για τους οποίους η χώρα μας παρα­μέ­νει φυλα­κι­σμένη στην κρίση.

Η μίσθωση σπιτιών

Επι­τρέψτε μου σε αυτό το σημείο να ανα­φερθώ και στην εξά­πλωση του φαι­νο­μέ­νου των μισθώ­σεων κατα­λυ­μά­των. Εδώ και ένα χρόνο μιλάμε για τον αθέμιτο αντα­γω­νι­σμό που έχει δημιουρ­γη­θεί. Έπρεπε να περάσει ένας ολό­κλη­ρος χρόνος μέχρι να δούμε ένα σχετικό νομο­σχέ­διο. Δεν θα μιλή­σουμε εδώ για το τι περι­λαμ­βά­νει και αν κινεί­ται προς τη σωστή κατεύ­θυνση ή τι αλλαγές πρέπει να γίνουν. Θα ανα­φερθώ στο γεγονός ότι η απραξία εδώ και ένα χρόνο έχει δώσει χώρο και κίνητρο σε πολλές μικρές επι­χει­ρή­σεις να στρα­φούν προς τη νέα αυτή τάση.

Βλέ­πουμε λοιπόν να πραγ­μα­το­ποιεί­ται μια αλλαγή που αφαιρεί προ­στι­θέ­μενη αξία από τα προ­ϊ­ό­ντα και τις υπη­ρε­σίες του του­ρι­σμού. Προ­σθέ­τουμε υπο­δο­μές χωρίς να προ­σθέ­τουμε υπη­ρε­σίες προ­στι­θέ­με­νης αξίας. Σκε­φτείτε την εικόνα και τη φήμη που δημιουρ­γεί σε ένα προ­ο­ρι­σμό ένα εξαι­ρε­τικό Boutique αυθε­ντικό ξενο­δο­χείο, το οποίο προ­σφέ­ρει μονα­δι­κές εμπει­ρίες και συγκρί­νετέ το με την εικόνα που δίνουν πενήντα δωμάτια τύπου Airbnb. Είναι ανα­γκαίο να σχε­δια­στεί μια σωστή κατα­νομή, ώστε να δια­φυ­λά­ξουμε την αυθε­ντι­κό­τητά μας.

Δεν υπάρχει αμφι­βο­λία ότι χρειά­ζε­ται να φρο­ντί­σουμε να έχουμε μαζί με την ποσο­τική ανά­πτυξη και ενί­σχυση στους ποιο­τι­κούς δείκτες του τομέα. Πρέπει να φρο­ντί­σουμε να ενι­σχύ­σουμε την πιο αδύναμη πλευρά εκπαι­δεύ­ο­ντας την σε τεχνι­κές marketing, προ­ώ­θη­σης, σωστής τιμο­λό­γη­σης, προ­σέλ­κυ­σης και εξυ­πη­ρέ­τη­σης πελατών. Πρέπει παράλ­ληλα να διεισ­δύ­σουμε ακόμα πιο βαθιά στη συνεί­δηση του κάθε Έλληνα, ώστε να απο­τυ­πω­θεί το μήνυμα πως η χώρα μας μπορεί να γίνει ηγέτιδα στην παροχή υπη­ρε­σιών ξεκι­νώ­ντας από τον του­ρι­σμό.

Πρέπει να προ­φυ­λά­ξουμε και να ανα­πτύ­ξουμε τα ιδιαί­τερα χαρα­κτη­ρι­στικά της κάθε περιο­χής, ιδιαί­τερα της άγνω­στης Ελλάδας, τα οποία θα προ­ω­θή­σουμε στις κατάλ­λη­λες αγορές. Να εντά­ξουμε τις αρχές της αει­φο­ρίας στις δια­δι­κα­σίες των επι­χει­ρή­σεων. Το 2017 μας δίνει μια εξαι­ρε­τική αφορμή για να ενερ­γο­ποι­ή­σουμε τη στρα­τη­γική μας. Υιο­θε­τούμε το Διεθνές Έτος Βιώ­σι­μης Του­ρι­στι­κής Ανά­πτυ­ξης των Ηνω­μέ­νων Εθνών και του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Του­ρι­σμού και ξεκι­νάμε σειρά ενερ­γειών προς την κατεύ­θυνση της αει­φο­ρίας. Κλεί­νο­ντας θα ήθελα να σας δια­βε­βαιώσω ότι οι επι­χει­ρή­σεις του του­ρι­σμού απο­δει­κνύ­ουν καθη­με­ρινά την αφο­σί­ωσή τους στον τομέα.

Η ζήτηση για τη χώρα μας και τα του­ρι­στικά προ­ϊ­ό­ντα και τις υπη­ρε­σίες μας, παρα­μέ­νει ισχυρή και για του χρόνου. Είμαστε απο­φα­σι­σμέ­νοι να δώσουμε τη μάχη, ώστε και το αδύναμο κομμάτι του του­ρι­σμού να γίνει και αυτό πιο δυνατό και ανθε­κτικό”.

newmoney.gr

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.