Κύμα από Αφρικανούς «αποβιβάζεται» πλέον στα νησιά του Αιγαίου

Με­γά­λος αριθ­μός οι­κο­νο­μι­κών με­τα­να­στών –ένα διο­γκού­με­νο κύμα– από την Αφρι­κή φτά­νει τους τε­λευ­ταί­ους μήνες στα ελ­λη­νι­κά νησιά, όπου έχουν δη­μιουρ­γη­θεί τα hotspots για την υπο­δο­χή των προ­σφύ­γων, ενώ αντί­θε­τα έχει μειω­θεί ση­μα­ντι­κά το πο­σο­στό των αφί­ξε­ων προ­σφύ­γων. Συχνά πρό­κει­ται για άτομα που έχουν πα­ρα­βα­τι­κή συ­μπε­ρι­φο­ρά και πρω­το­στα­τούν στα επει­σό­δια στα κέ­ντρα φι­λο­ξε­νί­ας.

Οι ίδιοι οι πρό­σφυ­γες που έχουν οι­κο­γέ­νεια αρ­νού­νται να στε­γα­στούν στις ίδιες εγκα­τα­στά­σεις και προ­τι­μούν να πε­ρι­φέ­ρο­νται σε πλα­τεί­ες και άλ­λους ανοι­χτούς χώ­ρους. Το γε­γο­νός είχε πα­ρα­δε­χθεί ο ίδιος ο υπουρ­γός Με­τα­να­στευ­τι­κής Πο­λι­τι­κής Γιάν­νης Μου­ζά­λας, μι­λώ­ντας στη Βουλή (30 Σε­πτεμ­βρί­ου): «Αλ­λά­ζει η ροή. Ενώ εί­χα­με στην αρχή 80% πρό­σφυ­γες, τώρα είναι 70%-80% με­τα­να­στευ­τι­κό. Αυτό δο­κι­μά­ζει τους νη­σιώ­τες και τους νοι­κο­κυ­ραί­ους πρό­σφυ­γες». Εν­δει­κτι­κά την Πα­ρα­σκευή τα ξη­με­ρώ­μα­τα, μια βάρκα με 141 αλ­λο­δα­πούς που προ­έρ­χο­νται από τις χώρες της Αφρι­κής έφτα­σε στη Λέσβο.

Τις πρώ­τες πρω­ι­νές ώρες ακόμα μια βάρκα κυ­ρί­ως με Αφρι­κα­νούς, σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες, έφτα­σε στη Χίο. Από τις αρχές της εβδο­μά­δας στη Λέσβο έφθα­σαν 124 άτομα, από τους οποί­ους δέκα Ιρα­κι­νοί, δύο Σύροι και ένας Αφ­γα­νός. Οι υπό­λοι­ποι, σύμ­φω­να με πλη­ρο­φο­ρί­ες, προ­έρ­χο­νται από χώρες της Αφρι­κής και συ­γκε­κρι­μέ­να 54 από το Κον­γκό, 7 από την Αι­θιο­πία, 12 από το Κα­με­ρούν, 5 από την Αν­γκό­λα, 3 από την Αλ­γε­ρία και 3 από την Γκάνα κ.ά. Οι πρό­σφυ­γες έχουν πλη­ρο­φο­ρη­θεί ότι ο δρό­μος προς την Ευ­ρώ­πη μέσω Ελ­λά­δας δεν είναι πλέον εύ­κο­λος. Ομως οι οι­κο­νο­μι­κοί με­τα­νά­στες, άντρες νέοι στην πλειο­νό­τη­τά τους, είναι πε­ρισ­σό­τε­ρο «ρι­ψο­κίν­δυ­νοι».

Μαζί με τους νη­σιώ­τες και τους «νοι­κο­κυ­ραί­ους πρό­σφυ­γες» δο­κι­μά­ζε­ται και το ελ­λη­νι­κό σύ­στη­μα ασύ­λου, καθώς όλοι οι νε­ο­α­φι­χθέ­ντες κα­τα­θέ­τουν σχε­τι­κό αί­τη­μα – αν και γνω­ρί­ζουν ότι δεν πλη­ρούν τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για να διεκ­δι­κή­σουν διε­θνή προ­στα­σία. «Ακόμα κι έτσι εμείς εί­μα­στε υπο­χρε­ω­μέ­νοι να ακο­λου­θή­σου­με την τυ­πι­κή δια­δι­κα­σία και να τη­ρή­σου­με τις ευ­ρω­παϊ­κές οδη­γί­ες», το­νί­ζει η διευ­θύ­ντρια της Υπη­ρε­σί­ας Ασύ­λου Μαρία Σταυ­ρο­πού­λου στην «Κ». Αυτό ση­μαί­νει ότι κα­θέ­νας που έχει κα­τα­θέ­σει αί­τη­μα εξε­τά­ζε­ται λε­πτο­με­ρώς με προ­σω­πι­κή συ­νέ­ντευ­ξη που διαρ­κεί πε­ρί­που 4 ώρες.

Πά­ντως, συ­μπλη­ρώ­νει, η υπη­ρε­σία Ασύ­λου στα νησιά έχει επι­σπεύ­σει πολύ τις δια­δι­κα­σί­ες παρά τις ελ­λεί­ψεις στο προ­σω­πι­κό. Στα νησιά, η υπη­ρε­σία δια­θέ­τει 65 χει­ρι­στές εκ των οποί­ων μόνο οι 26 προ­έρ­χο­νται από την ευ­ρω­παϊ­κή υπη­ρε­σία (EASO) σε σχέση με τους εκατό που έχουν ζη­τη­θεί. Συ­γκε­κρι­μέ­να την προη­γού­με­νη εβδο­μά­δα διεκ­πε­ραί­ω­σε 500 αι­τή­μα­τα, ενώ στο ίδιο χρο­νι­κό διά­στη­μα έφθα­σαν στα νησιά 254 άτομα. Ομως το σύ­νο­λο των εγκλω­βι­σμέ­νων προ­σφύ­γων και με­τα­να­στών στα νησιά φθά­νει τους 16.315, σύμ­φω­να με τα επί­ση­μα στοι­χεία, και δεν μειώ­νε­ται καθώς οι επι­στρο­φές στην Τουρ­κία μέσω της Συμ­φω­νί­ας Ε.Ε. – Τουρ­κί­ας γί­νο­νται με πολύ αρ­γούς ρυθ­μούς ακόμα και για τους αν­θρώ­πους που σαφώς δεν έχουν προ­σφυ­γι­κό προ­φίλ.

Για μήνες…

«Αυτό συμ­βαί­νει γιατί και οι με­τα­νά­στες όταν απορ­ρι­φθεί το αί­τη­μά τους προ­σφεύ­γουν στις δευ­τε­ρο­βάθ­μιες επι­τρο­πές εξέ­τα­σης αι­τη­μά­των ασύ­λου προ­κει­μέ­νου να κερ­δί­σουν χρόνο. Πα­ρα­μέ­νουν έτσι για μήνες στα νησιά, δη­μιουρ­γώ­ντας με­γά­λα προ­βλή­μα­τα. Πα­ράλ­λη­λα ορ­γα­νώ­νουν την από­δρα­σή τους», το­νί­ζει στέ­λε­χος του υπουρ­γεί­ου Προ­στα­σί­ας του Πο­λί­τη. Συχνά, όπως κα­ταγ­γέλ­λουν άτομα που ερ­γά­ζο­νται στα hotspots, δεν έρ­χο­νται να πα­ρα­λά­βουν την απά­ντη­ση όταν αυτή είναι απορ­ρι­πτι­κή.

Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά από τις αρχές του 2016 προ­σέ­φυ­γαν σε δευ­τε­ρο­βάθ­μια επι­τρο­πή εκ­δί­κα­σης αι­τή­μα­τος ασύ­λου άτομα που προ­έρ­χο­νται από χώρες με εξαι­ρε­τι­κά χα­μη­λό πο­σο­στό ανα­γνώ­ρι­σης κα­θε­στώ­τος πρό­σφυ­γα από την Ε.Ε. Συ­γκε­κρι­μέ­να προ­σέ­φυ­γαν 1.523 Πα­κι­στα­νοί (πο­σο­στό ανα­γνώ­ρι­σης 2,7%), 732 Αλ­βα­νοί (πο­σο­στό ανα­γνώ­ρι­σης 0,4%), 411 Μπαν­γκλα­ντε­σια­νοί (πο­σο­στό ανα­γνώ­ρι­σης 4,1%), 313 Γε­ωρ­για­νοί (μη­δε­νι­κό πο­σο­στό ανα­γνώ­ρι­σης), 307 Αι­γύ­πτιοι, 244 Αλ­γε­ρι­νοί (πο­σο­στό ανα­γνώ­ρι­σης 0,6%), 215 Νι­γη­ρια­νοί, 142 Μα­ρο­κι­νοί και 984 άτομα άλλων εθνι­κο­τή­των. Συ­νο­λι­κά έχουν κα­τα­τε­θεί 5.968 προ­σφυ­γές εκ των οποί­ων μόνο οι 913 αφο­ρούν Σύ­ρους, οι οποί­οι σε πο­σο­στό 98,2% λαμ­βά­νουν θε­τι­κή απά­ντη­ση στο αί­τη­μα ασύ­λου που κα­τα­θέ­τουν.

Προ­κει­μέ­νου να επι­σπευ­σθεί η δια­δι­κα­σία τις επό­με­νες ημέ­ρες ανα­μέ­νε­ται ο αριθ­μός των δευ­τε­ρο­βάθ­μιων επι­τρο­πών από πέντε που είναι σή­με­ρα να αυ­ξη­θεί σε δε­κα­τρείς. Ωστό­σο, σε αυτές συμ­με­τέ­χουν (όπως ορί­ζει η νο­μο­θε­σία) διοι­κη­τι­κοί δι­κα­στές, οι οποί­οι δεν απαλ­λάσ­σο­νται των τα­κτι­κών κα­θη­κό­ντων τους και εξε­τά­ζουν τις αι­τή­σεις ασύ­λου, «όταν υπάρ­χει χρό­νος».

Ο υπουρ­γός Με­τα­να­στευ­τι­κής Πο­λι­τι­κής Γιάν­νης Μου­ζά­λας, όταν θε­σμο­θέ­τη­σε τις νέες δευ­τε­ρο­βάθ­μιες επι­τρο­πές εξέ­τα­σης αι­τη­μά­των ασύ­λου, είχε δε­χθεί δρι­μεία κρι­τι­κή από ΜΚΟ και άλλες ορ­γα­νώ­σεις, αλλά και στε­λέ­χη του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ. Πολ­λοί χα­ρα­κτή­ρι­σαν τις νέες επι­τρο­πές «επι­τρο­πές απε­λά­σε­ων», το­νί­ζο­ντας ότι δη­μιουρ­γή­θη­καν για να επα­να­προ­ω­θούν αν­θρώ­πους στην Τουρ­κία με συ­νο­πτι­κές δια­δι­κα­σί­ες. Η Επι­τρο­πή για τα Δι­καιώ­μα­τα του Αν­θρώ­που, εκ­πρό­σω­πος της οποί­ας συμ­με­τεί­χε στις προη­γού­με­νες επι­τρο­πές αλλά όχι στις νέες, είχε μά­λι­στα θέσει ζή­τη­μα αντι­συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τας.

Πηγές της αντι­πο­λί­τευ­σης ανα­φέ­ρουν ότι ο υπουρ­γός Με­τα­να­στευ­τι­κής Πο­λι­τι­κής δυ­σκο­λεύ­ε­ται να λάβει απο­φά­σεις που θα βελ­τιώ­σουν την από­δο­ση των δευ­τε­ρο­βάθ­μιων επι­τρο­πών και άρα θα ανοί­ξει τον δρόμο για την αύ­ξη­ση του ρυθ­μού των επα­να­προ­ω­θή­σε­ων στην Τουρ­κία, γιατί κάτι τέ­τοιο θα τον φέρει σε ευ­θεία σύ­γκρου­ση με άτομα του πε­ρι­βάλ­λο­ντός του και μέλη των ΜΚΟ.

«Ομως η εμ­μο­νή σε ιδε­ο­λη­ψί­ες όταν υπάρ­χει κα­τά­στα­ση εθνι­κής κρί­σης, μπο­ρεί να φέρει πολύ άσχη­μα απο­τε­λέ­σμα­τα», ανα­φέ­ρει στην «Κ» στέ­λε­χος του υπουρ­γεί­ου Προ­στα­σί­ας του Πο­λί­τη. «Ολοι ζη­τούν να εξα­σφα­λί­σου­με την ασφά­λεια και την αστυ­νό­μευ­ση στα νησιά. Πώς μπο­ρεί να γίνει αυτό όταν πα­ρα­βα­τι­κοί με­τα­νά­στες κυ­κλο­φο­ρούν ελεύ­θε­ροι;», το­νί­ζει.

Κα­θη­με­ρι­νή