Σε 9 χρόνια το εργατικό δυναμικό της Ελλάδας θα είναι μεσήλικες γκριζομάλληδες, σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη

Το 2025 ο ενεργός πλη­θυ­σμός της χώρας θα μειωθεί, με την πτώση να είναι μεγα­λύ­τερη στην πιο δυνα­μική ηλι­κιακή κατη­γο­ρία, ήτοι στους εργα­ζό­με­νους 25-34 χρόνων.

Σημα­ντικά υψη­λό­τερη εξάρ­τηση από εργα­ζο­μέ­νους με …γκρίζα μαλλιά εκτι­μά­ται ότι θα έχει το 2025 η Ελλάδα, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ των 28 κρατών-μελών, λόγω της γήραν­σης του πλη­θυ­σμού της. Ο ενεργός πλη­θυ­σμός της χώρας (άτομα ηλικίας 15 έως 65 ετών) εκτι­μά­ται ότι θα μειωθεί στα επόμενα εννέα χρόνια, με την πτώση να είναι μεγα­λύ­τερη στην πιο δυνα­μική ηλι­κιακή κατη­γο­ρία, ήτοι στους εργα­ζό­με­νους 25-34 χρόνων.

Την ίδια στιγμή, σημα­ντικά εκτι­μά­ται ότι θα αυξηθεί το εργα­τικό δυνα­μικό ηλικίας 55-64 χρόνων και άνω των 65 ετών. “Κοι­τά­ζο­ντας στο μέλλον, η Ελλάδα ανα­μέ­νε­ται να έχει σημα­ντικά υψη­λό­τερη εξάρ­τηση από εργα­ζο­μέ­νους μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ των 28” κατα­λή­γουν οι μελε­τη­τές του Ευρω­παϊ­κού Κέντρου για την Ανά­πτυξη της Επαγ­γελ­μα­τι­κής Κατάρ­τι­σης (Cedefop), στο πλαίσιο εργα­σίας του πανευ­ρω­παϊ­κού μοντέ­λου για την διά­γνωση των αναγκών στην αγορά εργα­σίας,που επι­και­ρο­ποι­ή­θηκε ανά χώρα πριν από λίγες ημέρες και αναρ­τή­θηκε στον επίσημο δια­δι­κτυακό ιστό­τοπο της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής «Skills Panorama».

Σε ποιους τομείς ανα­μέ­νε­ται η μεγα­λύ­τερη άνοδος απα­σχό­λη­σης έως το 2025

Την ίδια στιγμή, με βάση την ίδια μελέτη, που έχει στη διάθεσή του το ΑΠΕ-ΜΠΕ, οι τομείς στους οποίους ανα­μέ­νε­ται η μεγα­λύ­τερη θετική μετα­βολή για τα επόμενα εννέα χρόνια σε ό,τι αφορά την απα­σχό­ληση στην Ελλάδα, ενδέ­χε­ται να είναι οι εξής: μεσι­τι­κές υπηρεσίες- real estate, επι­στη­μο­νι­κές και τεχνι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες, όπως πολι­τι­κοί μηχα­νι­κοί κι αρχι­τέ­κτο­νες (+22,67%), στέγαση, υπη­ρε­σίες τρο­φί­μων και εστίαση (18,84%), τεχνο­λο­γίες πλη­ρο­φο­ρι­κής και επι­κοι­νω­νιών (+9,46%), χον­δρικό και λιανικό εμπόριο (8,28%) και διοι­κη­τι­κές και υπο­στη­ρι­κτι­κές υπη­ρε­σίες (προ­βλε­πό­μενη αύξηση απα­σχό­λη­σης κατά 3,95% στην περίοδο 2015-2025).

Πάντως, όπως ανα­φέ­ρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο εμπει­ρο­γνώ­μο­νας του Κέντρου, δρ. Κων­στα­ντί­νος Που­λιά­κας, τα τελευ­ταία αυτά στοι­χεία πρέπει να ληφθούν υπόψη με προσοχή. Κι αυτό διότι η εξαγωγή τους βασί­ζε­ται σε οικο­νο­με­τρικά μοντέλα, που λαμ­βά­νουν υπόψη τους ιστο­ρι­κές τάσεις της απα­σχό­λη­σης οι οποίες επι­κρά­τη­σαν και τα χρόνια πριν την οικο­νο­μική κρίση (όταν πχ, ο τομέας του real estate ήταν κρα­ταιός), οπότε ενδέ­χε­ται να μην απο­τυ­πώ­νουν πλήρως την τάση της τελευ­ταίας επτα­ε­τίας, στη διάρ­κεια της οποίας η οικο­νο­μική κρίση έχει ενσκή­ψει στην Ελλάδα. Επίσης τα στοι­χεία αυτά απο­τε­λούν στα­τι­στι­κές προ­βλέ­ψεις του μέλ­λο­ντος, αλλά ουδείς είναι ακόμη σε θέση να μπορεί να …γνω­ρί­ζει το μέλλον με βεβαιό­τητα.

“Η ανεργία στη χώρα αυξή­θηκε αξιο­ση­μεί­ωτα στη διάρ­κεια των πρό­σφα­των ετών εξαι­τίας της οικο­νο­μι­κής κρίσης και είναι δύσκολο να προ­βλέ­ψει κάποιος τις βρα­χυ­πρό­θε­σμες και μεσο­πρό­θε­σμες προ­ο­πτι­κές για την απα­σχό­ληση ή την οικο­νο­μική ανά­πτυξη. Με βάση ωστόσο τις προ­βλέ­ψεις για την Ελλάδα, η ζήτηση για εργα­ζο­μέ­νους με υψηλά επαγ­γελ­μα­τικά προ­σό­ντα και δεξιό­τη­τες θα συνε­χι­στεί στα επόμενα χρόνια, τάση που αφορά σε μικρό­τερο αλλά σχετικά σταθερό βαθμό αυτούς που δια­θέ­τουν δεξιό­τη­τες μεσαίου επι­πέ­δου. Το ποσοστό των εργα­ζο­μέ­νων με υψηλά προ­σό­ντα θα αυξηθεί έως το 2025, ενώ το μερίδιο εκείνων με μεσαςα και χαμηλές δεξιό­τη­τες εκτι­μά­ται ότι θα μειωθεί στο ίδιο χρονικό διά­στημα” επι­ση­μαί­νουν οι μελε­τη­τές το Κέντρου. Επίσης όμως τονί­ζουν ότι για να υπάρξει μια καλύ­τερη ισορ­ρο­πία μεταξύ της προ­σφο­ράς και της ζήτησης εργα­τι­κού δυνα­μι­κού στην ελλη­νική οικο­νο­μία, χρειά­ζο­νται άτομα με υψηλή τεχνική εξει­δί­κευση και προ­σό­ντα υψηλής ποιό­τη­τας από ανώ­τε­ρες τεχνι­κές σχολές -ένας τομέας στον οποίο υστερεί η Ελλάδα εν σχέση με άλλες χώρες της ΕΕ.

Πάνω από 307.000 θέσεις εργα­σίας θα ανοί­ξουν για εξει­δι­κευ­μέ­νους εργα­ζό­με­νους στον αγρο­τικό τομέα

Σε ποιους τομείς ανα­μέ­νε­ται να ανοί­ξουν οι περισ­σό­τε­ρες θέσεις εργα­σίας στην ίδια περίοδο (2015-2025); Οι εξει­δι­κευ­μέ­νοι εργα­ζό­με­νοι στον αγρο­τικό τομέα βρί­σκο­νται στην κορυφή της λίστας, αφού στην εν λόγω δεκα­ε­τία εκτι­μά­ται ότι θα υπάρχει ζήτηση για περισ­σό­τερα από 307.000 άτομα στον κλάδο. ‘Ο,τι όμως μοιάζει σαν υπό­σχεση για μεγάλη ανά­πτυξη του πρω­το­γε­νούς τομέα, στην πραγ­μα­τι­κό­τητα έχει δια­φο­ρε­τική ερμη­νεία: οι θέσεις αυτές θα προ­κύ­ψουν κατά κύριο λόγο όχι από τη δημιουρ­γία νέων εκμε­ταλ­λεύ­σεων στον κλάδο, παρόλο που έχει παρα­τη­ρη­θεί τα τελευ­ταία έτη­στροφή οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας ορις την αγρο­τική παρα­γωγή, αλλά από τη συντα­ξιο­δό­τηση εργα­ζο­μέ­νων, καθώς σήμερα οι εξει­δι­κευ­μέ­νοι στον αγρο­τικό τομέα είναι κυρίως μεγα­λύ­τε­ρης ηλικίας και ανα­μέ­νε­ται να συντα­ξιο­δο­τη­θούν στα­διακά στην επόμενη δεκα­ε­τία.

Το παρά­δειγμα των ΤΠΕ και των μάνα­τζερ

Στο μεταξύ, παρότι οι άνεργοι στην Ελλάδα είναι εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες, πολλές είναι και οι ανοι­χτές θέσεις εργα­σίας, που ζητούν ματαίως κάλυψη, καθώς δεν υπάρ­χουν εργα­ζό­με­νοι με τα συγκε­κρι­μένα επαγ­γελ­μα­τικά προ­σό­ντα ή, και εάν υπάρ­χουν, πολλοί εργο­δό­τες «παρα­πο­νιού­νται» ότι υστε­ρούν σε δεξιό­τη­τες που απαι­τού­νται στην σύγ­χρονη παγκό­σμια αγορά εργα­σίας, όπως προ­κύ­πτει από άλλη έκθεση των μελε­τη­τών του Cedefop.

Στον τομέα των επαγ­γελ­μα­τιών Τεχνο­λο­γιών Πλη­ρο­φο­ρι­κής και Επι­κοι­νω­νιών (ΤΠΕ), στην Ελλάδα παρα­τη­ρού­νται δύο δια­φο­ρε­τι­κές τάσεις: από τη μία, παρά τις σαφείς βελ­τιώ­σεις στην αγορά τηλε­πι­κοι­νω­νιών και πλη­ρο­φο­ρι­κής την τελευ­ταία διετία, ο αριθμός των επαγ­γελ­μα­τι­κών ευκαι­ριών για τους εργα­ζο­μέ­νους στον κλάδο παρα­μέ­νει περιο­ρι­σμέ­νος, γεγονός το οποίο -σύμφωνα με τους μελετητές- μπορεί να απο­δο­θεί στα λουκέτα που έβαλαν πολλές μικρές και μεσαίες εται­ρείες, κυρίως λόγω βαριάς φορο­λο­γίας.

Σύμφωνα δε με στοι­χεία της Eurostat, αλλά και με ελλη­νι­κές πηγές, που επι­κα­λού­νται οι μελε­τη­τές, ο αριθμός των εργα­ζο­μέ­νων στον κλάδο έχει πέσει σε περίπου 51.000 το 2014 από 62.000 το 2008. Από την άλλη, η ελλη­νική αγορά ΤΠΕ χαρα­κτη­ρί­στηκε από μεγάλες αλλαγές στο επαγ­γελ­μα­τικό πεδίο, που προ­κλή­θη­καν από την ανάδυση νέων τεχνο­λο­γιών, οι οποίες απαί­τη­σαν με τη σειρά τους νέες δεξιό­τη­τες και τρόπους εργα­σίας. Ως απο­τέ­λε­σμα, προ­έ­κυψε έλλειμμα των “σωστών” δεξιο­τή­των.

Σύμφωνα και με τον κ. Που­λιάκα, «οι νέες τεχνο­λο­γίες και η ψηφιο­ποί­ηση των οικο­νο­μιών προ­σφέ­ρει πρό­σφορα έδαφος για πολλά νέα επαγ­γέλ­ματα (π.χ. data analysts, applications developers) αλλά και ταυ­το­χρό­νως παρα­τη­ρού­νται και σημα­ντικά” ελλείμ­ματα ψηφια­κών δεξιο­τή­των”, που προ­κύ­πτουν εν μέρει και λόγω του ότι δεν έχει υπάρξει ανάλογη αντα­πό­κριση από σπου­δα­στές τόσο στην Ελλάδα όσο και στην ΕΕ”. Πιθανή λύση ίσως είναι η πρό­βλεψη συνε­χι­ζό­με­νης κατάρ­τι­σης για τους εργα­ζο­μέ­νους μέσω και νέων δια­δι­κτυα­κών προ­γραμ­μά­των μάθησης, προ­κει­μέ­νου να βελ­τιώ­σουν την από­κτηση νέων προ­σό­ντων».

Σε ό,τι αφορά τους μάνα­τζερ πωλή­σεων, μάρ­κε­τινγκ και ανά­πτυ­ξης στην Ελλάδα, οι μελε­τη­τές υπο­λο­γί­ζουν ότι υπάρ­χουν του­λά­χι­στον 15.000 εργα­ζό­με­νοι στον κλάδο στη χώρα, κι ότι η ζήτηση αυξά­νε­ται. Για παρά­δειγμα, πολλές μικρές προς μεσαίες επι­χει­ρή­σεις επι­δει­κνύ­ουν ισχυρή ζήτηση για μάνα­τζερς, καθώς ανα­ζη­τούν ισχυρές και εξω­στρε­φείς στρα­τη­γι­κές που να βοη­θή­σουν τόσο στη βιω­σι­μό­τητα όσο και στην ανά­πτυξη των επι­χει­ρή­σεων τους.

Ταυ­τό­χρονα αυξά­νε­ται η ζήτηση για υπο­ψη­φί­ους μάνα­τζερ με εμπει­ρία στα μέσα κοι­νω­νι­κής δικτύ­ω­σης, καθώς και στην Ελλάδα οι εργο­δό­τες επι­διώ­κουν πλέον να αυξή­σουν τη δέσμευση και την πίστη των κατα­να­λω­τών στο brand τους, αξιο­ποιώ­ντας και τις δυνα­τό­τη­τες των social media. Άρα, εν μέσω κρίσης και ενώ χιλιά­δες επι­χει­ρή­σεις βάζουν λουκέτο, πολλοί εργο­δό­τες εξα­κο­λου­θούν να ανα­ζη­τούν μάταια μάνα­τζερς με τα κατάλ­ληλα επαγ­γελ­μα­τικά προ­σό­ντα τις κατάλ­λη­λες δεξιό­τη­τες.

Τα πέντε επαγ­γέλ­ματα με τη μεγα­λύ­τερη έλλειψη στην ΕΕ-28

Ωστόσο, το θέμα της κακής αντι­στοί­χι­σης προ­σό­ντων δεν είναι ελλη­νικό …προ­νό­μιο. Σύμφωνα με την πανευ­ρω­παϊκή έρευνα για τις δεξιό­τη­τες και τις ανάγκες της αγοράς εργα­σίας που διε­ξή­γαγε το Cedefop (European skills and jobs survey), σχεδόν ένας στους πέντε εργα­ζό­με­νους τόσο στην Ελλάδα όσο και στην ΕΕ υπο­λεί­πε­ται σε δεξιό­τη­τες, σε σύγκριση με τις απαι­τή­σεις της εργα­σίας του. Τα πέντε επαγ­γέλ­ματα στα οποία σημειώ­νε­ται σήμερα η μεγα­λύ­τερη έλλειψη εργα­ζο­μέ­νων με τα κατάλ­ληλα προ­σό­ντα στην ΕΕ είναι τα εξής: επαγ­γελ­μα­τίες ΤΠΕ, γιατροί, πτυ­χιού­χοι θετικών επι­στη­μών, όπως μαθη­μα­τι­κοί, μηχα­νι­κοί και επαγ­γελ­μα­τίες τεχνο­λο­γίας (σπουδές σε αντι­κεί­μενα S.T.E.M), νοση­λευ­τικό προ­σω­πικό, μαίες και μαιευ­τή­ρες, καθώς και δάσκα­λοι.

Ωστόσο, παρότι ώς σύνολο αυτές είναι οι πέντε κυρί­αρ­χες κατη­γο­ρίες με έλλειμμα, η κατά­σταση δια­φο­ρο­ποιεί­ται από χώρα σε χώρα. Η Ελλάδα για παρά­δειγμα, όπως και το Ηνωμένο Βασί­λειο και το Βέλγιο έχουν αρκε­τούς δασκά­λους και η Φιλαν­δία αρκε­τούς εργα­ζο­μέ­νους ΤΠΕ.

Στην Εσθονία ψάχνουν δικα­στές, στην Ιταλία “πρά­σι­νους” αρχι­τέ­κτο­νες, στη Δανία επαγ­γελ­μα­τίες υγείας

Στην Εσθονία και τη Γαλλία παρα­τη­ρεί­ται έλλειμμα σε νομι­κούς (η ζήτηση για δικα­στές στην Εσθονία εκτι­μά­ται ότι θα αυξηθεί ραγδαία έως το 2020, καθώς το ένα τρίτο των δικα­στών θα βγουν στη σύνταξη). Χώρες όπως η Ιρλαν­δία και το Λου­ξεμ­βούργο αντι­με­τω­πί­ζουν έλλειμμα σε πτυ­χιού­χους χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κών και ο αντα­γω­νι­σμός μεταξύ των εργο­δο­τών για το ποιος θα εντάξει στο προ­σω­πικό του επαγ­γελ­μα­τίες με υψηλές δεξιό­τη­τες επεν­δυ­τι­κής και ποσο­τι­κής ανά­λυ­σης είναι άγριος.

Στη Βουλ­γα­ρία και την Ουγ­γα­ρία πάλι, λείπουν επαγ­γελ­μα­τίες υγείας, καθώς πριν την είσοδο των χωρών αυτών στην ΕΕ, πολλοί εργα­ζό­με­νοι στον κλάδο μετα­νά­στευ­σαν στο εξω­τε­ρικό ανα­ζη­τώ­ντας υψη­λό­τε­ρες οικο­νο­μι­κές απο­λα­βές σε άλλες χώρες. Έλλειμμα σε επαγ­γελ­μα­τίες υγείας έχουν και οι αγρο­τι­κές περιο­χές ή τα μικρά αστικά κέντρα ανε­πτυγ­μέ­νων χωρών όπως η Δανία ή η Αυστρία (πλε­ό­να­σμα σε επαγ­γελ­μα­τίες υγείας υπάρχει μόνο στην Ολλαν­δία). Στη δε Ιταλία λείπουν οι αρχι­τέ­κτο­νες με “πρά­σι­νες” δεξιό­τη­τες.

Το έλλειμμα δεξιο­τή­των απα­σχο­λεί ιδιαί­τερα τις αρχές στις κοι­νο­τι­κές χώρες, ιδίως όταν συν­δυά­ζε­ται με υψηλή ανεργία. ‘Οπως επι­σή­μανε ο διευ­θυ­ντής του Cedefop, Τζέιμς Καλέγια (James Calleja), “χρειά­ζε­ται να γνω­ρί­ζουμε όχι μόνο σε ποιους τομείς υπάρχει τέτοιο έλλειμμα αλλά και γιατί. Οι σωστές θερα­πείες για την αντι­με­τώ­πιση της ανα­ντι­στοι­χίας δεξιο­τή­των με τις ανάγκες της αγοράς απαιτεί σωστή πρό­γνωση και διά­γνωση”.

topontiki.gr