Εικόνα «ερήμωσης» στην κτηματαγορά

Εν μέσω κρίσης, η συντρι­πτική πλειο­νό­τητα των κατα­σκευα­στών ακι­νή­των και των εται­ρειών ανά­πτυ­ξης συγκρο­τη­μά­των κατοι­κιών και γρα­φείων έχουν ανα­στεί­λει τα επεν­δυ­τικά τους προ­γράμ­ματα, ανα­μέ­νο­ντας την εκδή­λωση ζήτησης, προ­κει­μέ­νου να προβούν σε νέες επεν­δύ­σεις. Ωστόσο, όπως τονί­ζουν στελέχη του κλάδου, η εικόνα «ερή­μω­σης» που κατα­γρά­φε­ται στην κτη­μα­τα­γορά, με τις επεν­δύ­σεις σε κατοι­κίες να έχουν υπο­χω­ρή­σει κατά 95% από το 2007 μέχρι σήμερα, δεν οφεί­λε­ται μόνο στην οικο­νο­μική κρίση, που έχει μειώσει το εισό­δημα ή στην έλλειψη πρό­σβα­σης σε τρα­πε­ζική χρη­μα­το­δό­τηση.

Σύμφωνα με τον γενικό διευ­θυ­ντή της εισηγ­μέ­νης εται­ρείας ανά­πτυ­ξης ακι­νή­των REDS, κ. Γιάννη Μωραΐτη, ένα πρό­βλημα που κατα­γρά­φε­ται στην αγορά είναι ότι ακόμα και όσοι έχουν την απαι­τού­μενη ρευ­στό­τητα και ενδια­φέ­ρο­νται να αγο­ρά­σουν κάποιο ακίνητο, προ­σπα­θούν να εξα­σφα­λί­σουν τιμές κάτω από το κόστος, ουσια­στικά δηλαδή επί ζημία του πωλητή, ακόμα και αν η τιμή που αυτός ζητεί είναι «δίκαιη», δηλαδή ενσω­μα­τώ­νει ένα λογικό κέρδος και όχι τα υπερ­κέρδη του παρελ­θό­ντος. Αυτό είναι εμφανές στην αγορά κατοι­κίας, ενώ συχνά κατα­γρά­φε­ται και στα επαγ­γελ­μα­τικά ακίνητα. Οπως τονίζει ο κ. Μωρα­ΐ­της, πλέον στην αγορά σπάνια προ­σφέ­ρε­ται ακόμα και η απόδοση του κεφα­λαίου που έχει επεν­δύ­σει κανείς σήμερα. Για παρά­δειγμα, μπορεί μια εται­ρεία να αγο­ρά­σει ένα παλιό κτίριο γρα­φείων, να το ανα­κα­τα­σκευά­σει πλήρως, μετα­τρέ­πο­ντάς το σε σύγ­χρονο, αλλά και πάλι να μην κατορ­θώ­σει να το μισθώ­σει σε τιμές που να καλύ­πτουν έστω μια κάποια απόδοση του κεφα­λαίου που επεν­δύ­θηκε, καθώς οι χρήστες ανα­ζη­τούν συνεχώς χαμη­λό­τε­ρες τιμές ενοι­κί­α­σης, «ποντά­ρο­ντας» στην πληθώρα κενών κτιρίων γρα­φείων.

Οι αρνη­τι­κές προ­ο­πτι­κές που κατα­γρά­φουν τα στελέχη της αγοράς ακι­νή­των για την πορεία της ζήτησης στο άμεσο μέλλον, απο­τυ­πώ­νο­νται και στις εκτι­μή­σεις τους για την εικόνα που εμφα­νί­ζει η οικο­νο­μία. Σύμφωνα με τη διοί­κηση της εται­ρείας ανά­πτυ­ξης και δια­χεί­ρι­σης ακι­νή­των REDS, «αν και κατά το πρώτο εξάμηνο του 2016 άρχισαν να εμφα­νί­ζο­νται ενδεί­ξεις στα­θε­ρο­ποί­η­σης της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας, η από τα τέλη του 2015 συνε­χι­ζό­μενη αξιο­λό­γηση του Προ­γράμ­μα­τος Οικο­νο­μι­κής Προ­σαρ­μο­γής της χώρας μας συντή­ρησε την αβε­βαιό­τητα. Ταυ­τό­χρονα, τα δημο­σιο­νο­μικά μέτρα που λήφθη­καν, επι­δρούν αρνη­τικά στις οικο­νο­μι­κές επι­δό­σεις της χώρας, αφού, στην πλειο­νό­τητά τους πρό­κει­ται για αυξή­σεις των άμεσων και έμμεσων φόρων, οι οποίες και το δια­θέ­σιμο εισό­δημα μειώ­νουν και την επι­χει­ρη­μα­τική δράση επι­βα­ρύ­νουν. Σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα δια­θέ­σιμα στοι­χεία, η ελλη­νική οικο­νο­μία θα παρα­μεί­νει σε ύφεση και για το 2016».