Καταλογισμός ευρωπροστίμων για χωματερές σε δήμους, περιφέρειες

Τη δια­δι­κα­σία κατα­λο­γι­σμού των ευρω­προ­στί­μων για χωμα­τε­ρές και λύματα στους υπεύ­θυ­νους δήμους και περι­φέ­ρειες ξεκί­νη­σαν τα υπουρ­γεία Περι­βάλ­λο­ντος και Εσω­τε­ρι­κών. Πρό­κει­ται για μια δυνα­τό­τητα που έχει νομο­θε­τη­θεί από το 2012, αλλά δεν προ­χώ­ρησε λόγω των εκτι­μώ­με­νων αντι­δρά­σεων. Τα πρό­στιμα πρό­κει­ται να κατα­λο­γι­στούν ανα­δρο­μικά και ανα­λο­γικά, με βάση τα κρι­τή­ρια που έχει θέσει η Πολι­τεία. Από τη δια­δι­κα­σία απαλ­λάσ­σο­νται εκείνοι που έχουν σήμερα λύσει το πρό­βλημα.

Η δυνα­τό­τητα επι­με­ρι­σμού των προ­στί­μων που επι­βλή­θη­καν στη χώρα από το Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο για χωμα­τε­ρές και λύματα στους υπαί­τιους προ­βλέ­φθηκε στον νόμο 4042/12. Ο στόχος ήταν προ­φα­νής: να ασκηθεί πίεση στους δήμους και στις περι­φέ­ρειες να προ­χω­ρή­σουν στο κλεί­σιμο χωμα­τε­ρών, σε χωρο­θε­τή­σεις ΧΥΤΑ και στη δρο­μο­λό­γηση των απα­ραί­τη­των υπο­δο­μών. Η δια­δι­κα­σία εξει­δι­κεύ­θηκε το 2014 με κοινή απόφαση των Περι­βάλ­λο­ντος, Εσω­τε­ρι­κών και Οικο­νο­μι­κών (ΦΕΚ 2113Β), αλλά δεν έχει μέχρι σήμερα ενερ­γο­ποι­η­θεί.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Κ», η απόφαση για τον κατα­λο­γι­σμό των ευρω­προ­στί­μων στην αυτο­διοί­κηση έχει ληφθεί και πλέον τα δύο συναρ­μό­δια υπουρ­γεία συζη­τούν τις λεπτο­μέ­ρειες για την εφαρ­μογή της δια­δι­κα­σίας. Μέσα στο επόμενο διά­στημα (αν βέβαια οι αρμό­διοι δεν ανα­γκα­στούν ξανά σε άτακτη οπι­σθο­χώ­ρηση λόγω πολι­τι­κού κόστους) ανα­μέ­νε­ται να ειδο­ποι­η­θούν σχετικά οι απο­κε­ντρω­μέ­νες διοι­κή­σεις, μέσω των οποίων θα κινηθεί η δια­δι­κα­σία.

Τι προ­βλέ­πει λοιπόν η νομο­θε­σία;

• Στις περι­πτώ­σεις ομα­δι­κών παρα­βά­σεων (εκεί, δηλαδή, όπου οι παρα­βά­τες είναι πολλοί) το πρό­στιμο θα επι­με­ρί­ζε­ται.

• Ο επι­με­ρι­σμός θα βασί­ζε­ται κατά 40% στο πλη­θυ­σμιακό μέγεθος του δήμου και κατά 60% στον βαθμό συμ­μόρ­φω­σης. Στην περί­πτωση πλήρους συμ­μόρ­φω­σης ο υπαί­τιος απαλ­λάσ­σε­ται. Με τον τρόπο αυτό η Πολι­τεία επι­βρα­βεύει δήμους που δρα­στη­ριο­ποι­ή­θη­καν και δημιούρ­γη­σαν τις υπο­δο­μές. Και αντι­με­τω­πί­ζει με επιεί­κεια τους μικρούς νησιω­τι­κούς δήμους.

• Η πρόοδος του κάθε δήμου θα πρέπει να πιστο­ποιεί­ται, λ.χ., με την απόφαση έγκρι­σης των περι­βαλ­λο­ντι­κών όρων ενός ΧΥΤΑ, τη δημο­πρά­τησή του, την πιστο­ποί­ηση εργα­σιών εν εξε­λί­ξει κ.λπ.

• Οσον αφορά τη δια­δι­κα­σία, την απόφαση για τον κατα­λο­γι­σμό (ή επι­με­ρι­σμό) των προ­στί­μων θα λαμ­βά­νει το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών. Στην περί­πτωση προ­στί­μων που αυξά­νο­νται ημε­ρη­σίως, το ΥΠΕΚΑ θα ζητεί από τις απο­κε­ντρω­μέ­νες διοι­κή­σεις πλη­ρο­φό­ρηση για τη δρο­μο­λό­γηση ή μη λύσης και την πορεία αυτής, με βάση την οποία θα υπο­λο­γί­ζει την οφειλή.

• Στην περί­πτωση των Οργα­νι­σμών Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης, «τα οφει­λό­μενα ποσά παρα­κρα­τού­νται κατά τη δια­δι­κα­σία κατα­νο­μής των Κεντρι­κών Αυτο­τε­λών Πόρων» (ΚΑΠ).

Τι θα σημάνει η απόφαση αυτή; Κατ’ αρχάς θα πέσει βαρύς πέλεκυς στους δήμους της Πελο­πον­νή­σου που επί δεκα­ε­τίες αδυ­να­τού­σαν να χωρο­θε­τή­σουν έστω κι έναν ΧΥΤΑ (καθώς οι δια­τε­λέ­σα­ντες δήμαρ­χοι υπο­λό­γι­ζαν περισ­σό­τερο το όποιο πολι­τικό κόστος από τη δημόσια υγεία και τη ρύπανση του περι­βάλ­λο­ντος). Ειδικά στην περί­πτωση της Πελο­πον­νή­σου (αλλά και σε άλλες περιο­χές) ένα μέρος του προ­στί­μου θα κατα­λο­γι­στεί και στην περι­φέ­ρεια, για το δικό της μερίδιο ευθύνης. «Στα μαλακά» όμως θα πέσουν οι δήμοι εκείνοι που έχουν δρο­μο­λο­γή­σει την κατα­σκευή υπο­δο­μών (λ.χ. στα νησιά) έστω και με πολύ μεγάλη καθυ­στέ­ρηση. Αντί­στοιχα για την απουσία απο­χε­τεύ­σεων και βιο­λο­γι­κών καθα­ρι­σμών το μεγα­λύ­τερο μέρος του προ­στί­μου θα πρέπει να βαρύνει τους δήμους Σπάτων-Αρτέμιδας, Ραφήνας-Πικερμίου και Μαρα­θώνα για την υπερ­δε­κα­ετή τους απραξία.

Καθη­με­ρινή