Η κρίση «έκοψε» ένα υπνοδωμάτιο

Δια­με­ρί­σμα­τα με του­λά­χι­στον ένα υπνο­δω­μά­τιο λι­γό­τε­ρο σε σχέση με την πε­ρί­ο­δο πριν από την οι­κο­νο­μι­κή κρίση μι­σθώ­νουν πλέον οι εν­δια­φε­ρό­με­νοι ενοι­κια­στές κα­τοι­κιών σή­με­ρα, έχο­ντας προ­σαρ­μο­στεί στα νέα, δυ­σμε­νέ­στε­ρα οι­κο­νο­μι­κά δε­δο­μέ­να, τα οποία έχουν προ­κύ­ψει τα τε­λευ­ταία χρό­νια. Η ανα­σφά­λεια της ανερ­γί­ας, η αυ­ξη­μέ­νη φο­ρο­λό­γη­ση και οι μειώ­σεις μι­σθών και συ­ντά­ξε­ων έχουν δια­φο­ρο­ποι­ή­σει επί τα χείρω τα ει­σο­δή­μα­τα των νοι­κο­κυ­ριών, με απο­τέ­λε­σμα να υπο­χρε­ώ­νο­νται να δια­φο­ρο­ποι­ή­σουν άρδην τις απαι­τή­σεις τους. Σύμ­φω­να με τον αντι­πρό­ε­δρο του Συλ­λό­γου Με­σι­τών Αθη­νών-Ατ­τι­κής Λευ­τέ­ρη Πο­τα­μιά­νο, το 2010, όταν ξε­κι­νού­σε η οι­κο­νο­μι­κή κρίση, τα δια­με­ρί­σμα­τα με τη με­γα­λύ­τε­ρη ζή­τη­ση ήταν επι­φά­νειας 75-90 τ.μ., ανε­ξαρ­τή­τως πα­λαιό­τη­τας, αν και η προ­τί­μη­ση ήταν σαφώς προς τα ακί­νη­τα που βρί­σκο­νταν σε κα­λύ­τε­ρη κα­τά­στα­ση, συ­νη­θέ­στε­ρα δη­λα­δή τα νε­ό­τε­ρης κα­τα­σκευ­ής.

Πα­ράλ­λη­λα, μια ση­μα­ντι­κή με­ρί­δα των εν­δια­φε­ρο­μέ­νων στρέ­φο­νταν και προς ακί­νη­τα με τρία ή και πε­ρισ­σό­τε­ρα υπνο­δω­μά­τια, ανά­λο­γα με τις προ­δια­γρα­φές του κάθε ακι­νή­του, δη­λα­δή σε επι­φά­νειες της τά­ξε­ως των 100-120 τ.μ. Σή­με­ρα, τα εν λόγω ακί­νη­τα κρί­νο­νται δυ­σπρό­σι­τα για την πλειο­νό­τη­τα των εν­δια­φε­ρο­μέ­νων, με απο­τέ­λε­σμα να κα­τα­γρά­φουν και τις με­γα­λύ­τε­ρες απώ­λειες σε ό,τι αφορά το κό­στος ενοι­κί­α­σης, την ίδια στιγ­μή που για τους ιδιο­κτή­τες τους η φο­ρο­λο­γι­κή επι­βά­ρυν­ση είναι πολ­λα­πλά­σια σή­με­ρα σε σχέση με το 2010.

Ζουν σε λι­γό­τε­ρα τ.μ.

Σύμ­φω­να με πρό­σφα­τη έρευ­να της αλυ­σί­δας με­σι­τι­κών γρα­φεί­ων RE/MAX Ελ­λά­δος, οι ενοι­κια­στές κι­νού­νται κατά κύριο λόγο σε μι­κρό­τε­ρης επι­φά­νειας ακί­νη­τα, της τά­ξε­ως των 60-80 τ.μ., έχο­ντας όμως σαφή προ­τί­μη­ση σε νε­ό­τε­ρες κα­τα­σκευ­ές, ηλι­κί­ας 10-15 ετών. Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία της εται­ρεί­ας, στις πε­ρισ­σό­τε­ρες πε­ριο­χές της χώρας προ­τι­μού­νται τα μικρά δια­με­ρί­σμα­τα 1-2 υπνο­δω­μα­τί­ων, μέχρι 20ετίας ή πα­λαιό­τε­ρα αλλά ανα­και­νι­σμέ­να. Ει­δι­κό­τε­ρα, σε πε­ριο­χές της Ατ­τι­κής όπως π.χ. Νέα Σμύρ­νη, Χα­λάν­δρι, Μα­ρού­σι, Αγία Πα­ρα­σκευή προ­τι­μού­νται δια­με­ρί­σμα­τα δύο υπνο­δω­μα­τί­ων, γύρω στα 80 τ.μ., κάτω των 20 ετών, σε τιμές 400-500 ευρώ. Στις φθη­νές πε­ριο­χές, όπως π.χ. Κο­ρυ­δαλ­λός και Νί­καια προ­τι­μού­νται επί­σης τα δια­με­ρί­σμα­τα 2 υπνο­δω­μα­τί­ων, αλλά σε τιμές κάτω από 350 ευρώ. Τέλος, στις ακρι­βές πε­ριο­χές (Κη­φι­σιά, Νέα Ερυ­θραία) ζη­τού­νται με­ζο­νέ­τες/μο­νο­κα­τοι­κί­ες εμ­βα­δού άνω των 150 τ.μ., 15ετίας, σε τιμές 1.000 με 1.200 ευρώ, ενώ στις πλέον ακρι­βές πε­ριο­χές (Πα­λαιό Ψυ­χι­κό, Φι­λο­θέη, Εκάλη) οι ενοι­κια­στές εν­δια­φέ­ρο­νται για μο­νο­κα­τοι­κί­ες 250-400τ.μ., όπου οι τιμές ξε­κι­νούν από τα 1.500 ευρώ και αγ­γί­ζουν τις 2.500 ευρώ.

Η Θεσ­σα­λο­νί­κη

Στη Θεσ­σα­λο­νί­κη στο κέ­ντρο και στις πε­ριο­χές κοντά στα πα­νε­πι­στή­μια, στην κο­ρυ­φή των προ­τι­μή­σε­ων βρί­σκο­νται τα μικρά δια­με­ρί­σμα­τα με ένα υπνο­δω­μά­τιο, σε καλή κα­τά­στα­ση, ασχέ­τως ηλι­κί­ας, επι­φά­νειας 40-50 τ.μ., σε τιμές 250-300 ευρώ. Στις ίδιες επί­σης πε­ριο­χές ζη­τού­νται και δια­με­ρί­σμα­τα δύο υπνο­δω­μα­τί­ων, 70-80 τ.μ., στα 400 ευρώ.

Στις βό­ρειες και δυ­τι­κές συ­νοι­κί­ες (από Συ­κιές έως Κορ­δε­λιό) ζη­τού­νται δια­με­ρί­σμα­τα δύο υπνο­δω­μα­τί­ων, γύρω στα 80 τ.μ., μέχρι 20ετίας, με τιμή ενοι­κί­α­σης της τά­ξε­ως των 300 ευρώ. Στις ακρι­βές πε­ριο­χές (Πα­νό­ρα­μα) προ­τι­μού­νται οι με­ζο­νέ­τες, με εμ­βα­δόν πε­ρί­που 180 τ.μ., 15ετίας, με κό­στος 700 ευρώ.

Οσον αφορά τα επι­μέ­ρους χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά των ακι­νή­των, οι εν­δια­φε­ρό­με­νοι ενοι­κια­στές ζη­τούν χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά που προ­σφέ­ρουν οι­κο­νο­μία θέρ­μαν­σης και συ­ντή­ρη­σης, ενώ ση­μα­ντι­κό ρόλο δια­δρα­μα­τί­ζει και η προ­σφε­ρό­με­νη ασφά­λεια. Ως εκ τού­του, δια­με­ρί­σμα­τα με αυ­τό­νο­μη θέρ­μαν­ση (προ­τι­μά­ται το φυ­σι­κό αέριο), υψη­λής ενερ­γεια­κής από­δο­σης και σε υψηλό όροφο είναι τα πλέον πε­ρι­ζή­τη­τα. Οσον αφορά τις επι­πλέ­ον πα­ρο­χές που προ­σφέ­ρουν κα­λύ­τε­ρη ποιό­τη­τα ζωής, με­γά­λο ρόλο στην τε­λι­κή επι­λο­γή του ενοι­κια­στή δια­δρα­μα­τί­ζουν η νεαρή ηλι­κία του ακι­νή­του ή το επί­πε­δο της ανα­καί­νι­σης που έχει πραγ­μα­το­ποι­η­θεί σε αυτό, αν είναι πα­λιό­τε­ρο, η ύπαρ­ξη θέσης στάθ­μευ­σης και η θέα που τυχόν προ­σφέ­ρει.

Κα­λύ­τε­ρα στο ενοί­κιο…

Το βέ­βαιο είναι ότι πλέον όλο και πε­ρισ­σό­τε­ροι στρέ­φο­νται στη λύση της ενοι­κί­α­σης, καθώς, ακόμη και όσοι έχουν την οι­κο­νο­μι­κή δυ­να­τό­τη­τα, απέ­χουν από την από­κτη­ση κα­τοι­κί­ας, είτε επει­δή είναι αδύ­να­τη η πρό­σβα­ση σε τρα­πε­ζι­κή χρη­μα­το­δό­τη­ση είτε επει­δή εκτι­μούν ότι οι τιμές θα συ­νε­χί­σουν να υπο­χω­ρούν, είτε ακόμη επει­δή δεν επι­θυ­μούν να έχουν τη συ­νε­χή ανα­σφά­λεια και επι­βά­ρυν­ση των φόρων και λοι­πών βαρών που συ­νο­δεύ­ουν πλέον την κα­το­χή ακι­νή­των. Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι στο πα­ρελ­θόν συ­νέ­βαι­νε το ακρι­βώς αντί­θε­το, καθώς, αν οι ανά­γκες του νοι­κο­κυ­ριού με­γά­λω­ναν με την έλευ­ση π.χ. ενός νέου μέ­λους, η πρώτη σκέψη ήταν η αγορά νέας κα­τοι­κί­ας. Πρό­κει­ται για μία ακόμη έν­δει­ξη του πόσο δια­φο­ρε­τι­κά συ­μπε­ρι­φέ­ρο­νται πλέον τα νοι­κο­κυ­ριά, όσον αφορά την επι­λο­γή της επό­με­νης κα­τοι­κί­ας τους.

Εν­δεί­ξεις στα­θε­ρο­ποί­η­σης των ενοι­κί­ων μετά τη με­γά­λη πτώση

Πτώση που δια­μορ­φώ­νε­ται σε 35% κατά μέσον όρο κα­τα­γρά­φουν οι τιμές ενοι­κί­α­σης δια­με­ρι­σμά­των στην Ατ­τι­κή από την αρχή της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης το 2010 μέχρι σή­με­ρα, γε­γο­νός που, σε συν­δυα­σμό με την υψηλή προ­σφο­ρά ενοι­κια­ζό­με­νων κα­τοι­κιών, έχει διευ­κο­λύ­νει εν πολ­λοίς την «κι­νη­τι­κό­τη­τα» των ενοι­κια­στών. Ει­δι­κό­τε­ρα, οι εν­δια­φε­ρό­με­νοι δια­πι­στώ­νουν ότι μπο­ρούν πλέον να μι­σθώ­σουν σαφώς ποιο­τι­κό­τε­ρα ακί­νη­τα σε σχέση με το πρό­σφα­το πα­ρελ­θόν και μά­λι­στα συχνά και σε χα­μη­λό­τε­ρη τιμή. Ασφα­λώς, υπάρ­χουν και αρ­κε­τές εξαι­ρέ­σεις, καθώς ση­μα­ντι­κό ρόλο δια­δρα­μα­τί­ζουν και οι οι­κο­νο­μι­κές ανά­γκες του ιδιο­κτή­τη.

Οπως ση­μειώ­νει στην «Κ», ο αντι­πρό­ε­δρος του Συλ­λό­γου Με­σι­τών Αθη­νών-Ατ­τι­κής, Λευ­τέ­ρης Πο­τα­μιά­νος, είναι συχνό το φαι­νό­με­νο της από­κλι­σης ανά­με­σα στη ζη­τού­με­νη και την προ­σφε­ρό­με­νη τιμή. Εκτι­μά­ται ότι οι ιδιο­κτή­τες ζη­τούν ενοί­κια που είναι υψη­λό­τε­ρα κατά 20% κατά μέσον όρο, σε σχέση με το ποσό που δύ­να­ται να προ­σφέ­ρει η πλειο­νό­τη­τα των ενοι­κια­στών. «Ορι­σμέ­νες φορές η δια­φο­ρά αυτή τε­λι­κά γε­φυ­ρώ­νε­ται, άλλες πάλι όχι, με απο­τέ­λε­σμα ο αριθ­μός των μι­σθώ­σε­ων κα­τοι­κιών να είναι τε­λι­κά μι­κρό­τε­ρος από τη ζή­τη­ση που εκ­δη­λώ­νε­ται στην αγορά. Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, αν δεν είχαν υπο­χω­ρή­σει τα ενοί­κια κατά την πε­ρί­ο­δο της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης, είναι δε­δο­μέ­νο ότι οι συν­θή­κες ζωής των ελ­λη­νι­κών νοι­κο­κυ­ριών που δεν δια­θέ­τουν ιδιό­κτη­τη κα­τοι­κία, θα είχαν επι­δει­νω­θεί ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρο, καθώς με βάση τα ση­με­ρι­νά οι­κο­νο­μι­κά δε­δο­μέ­να, δεν θα μπο­ρού­σαν να μι­σθώ­σουν ούτε 40 τ.μ. κα­τοι­κί­ας σε τιμές 2010».

Πά­ντως, θα πρέ­πει να ση­μειω­θεί ότι πλέον τα ενοί­κια των κα­τοι­κιών οδεύ­ουν προς την ολο­κλή­ρω­ση του κα­θο­δι­κού τους κύ­κλου. Σύμ­φω­να με την τε­λευ­ταία πα­νελ­λα­δι­κή έρευ­να της RE/MAX, οι τιμές κατά τη διάρ­κεια του τε­λευ­ταί­ου 12μήνου υπο­χώ­ρη­σαν μόλις κατά 1%, με την πτώση στην Ατ­τι­κή να μην ξε­περ­νά­ει το 0,9%, ενώ στη Θεσ­σα­λο­νί­κη τα ενοί­κια πα­ρέ­μει­ναν στα­θε­ρά σε σχέση με το αντί­στοι­χο πε­ρυ­σι­νό διά­στη­μα. Σύμ­φω­να με την ανά­λυ­ση της εται­ρεί­ας, η θε­τι­κή αυτή ει­κό­να, ιδίως σε σχέση με το πρό­σφα­το πα­ρελ­θόν, οφεί­λε­ται στην αυ­ξη­μέ­νη ζή­τη­ση για ενοι­κί­α­ση κα­τοι­κιών στην πλειο­νό­τη­τα των πε­ριο­χών, ενώ στις υπό­λοι­πες η ζή­τη­ση πα­ρέ­μει­νε στα­θε­ρή.

Ει­δι­κό­τε­ρα, στην Ατ­τι­κή, στις ακρι­βές πε­ριο­χές όπως η Εκάλη και το Νέο Ψυ­χι­κό, η πτώση ήταν ση­μα­ντι­κή, καθώς δια­μορ­φώ­θη­κε σε 13%, ενώ ακο­λού­θη­σαν τα ενοί­κια στις συ­νοι­κί­ες των δυ­τι­κών προ­α­στί­ων, όπου τα ενοί­κια μειώ­θη­καν με ετή­σιο ρυθμό της τά­ξε­ως του 10%. Πτω­τι­κά κι­νή­θη­καν και ορι­σμέ­να τμή­μα­τα του κέ­ντρου, όπως οι Αμπε­λό­κη­ποι, όπου οι τιμές των ενοι­κί­ων υπο­χώ­ρη­σαν κατά 11%. Ωστό­σο γε­νι­κό­τε­ρα τα ενοί­κια στις γει­το­νιές του κέ­ντρου της Αθή­νας ήταν στα­θε­ρά, με εξαί­ρε­ση το Κο­λω­νά­κι, όπου ση­μειώ­θη­κε αύ­ξη­ση της τά­ξε­ως του 5%, κάτι που συμ­βαί­νει για πρώτη φορά από τις αρχές της δε­κα­ε­τί­ας, σε μια σαφή έν­δει­ξη αύ­ξη­σης της ζή­τη­σης. Αντί­στοι­χα, στα­θε­ρά πα­ρέ­μει­ναν τα ενοί­κια και στα νότια προ­ά­στια.

Τα ακρι­βά προ­ά­στια…

Στις ακρι­βό­τε­ρες πε­ριο­χές και στα με­γα­λύ­τε­ρα ακί­νη­τα κα­τα­γρά­φο­νται οι ση­μα­ντι­κό­τε­ρες μειώ­σεις τιμών ενοι­κί­ων, τάση που εμ­φα­νί­ζε­ται ήδη από τις αρχές του 2010, όταν οι τότε ενοι­κια­στές είχαν αρ­χί­σει να δια­πι­στώ­νουν την έλευ­ση της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης κι έσπευ­σαν να απο­φύ­γουν ακρι­βά προ­ά­στια, που συχνά συ­νο­δεύ­ο­νται και από εξί­σου ακρι­βά κοι­νό­χρη­στα έξοδα.

…τα νε­ό­δμη­τα…

Αν έχει κα­νείς τον απαι­τού­με­νο χρόνο, έχει εν­δια­φέ­ρον να ανα­ζη­τή­σει προς ενοι­κί­α­ση ακόμα και κά­ποια νε­ό­δμη­τη κα­τα­σκευή, καθώς δεν είναι λίγοι οι κα­τα­σκευα­στές που πλέον σπεύ­δουν να μι­σθώ­σουν τα απού­λη­τα δια­με­ρί­σμα­τά τους, του­λά­χι­στον μέχρι την ανα­ζω­πύ­ρω­ση της ζή­τη­σης. Αλ­λω­στε, από τη στιγ­μή που φέτος κα­ταρ­γή­θη­κε και η έκ­πτω­ση του 20% στον ΕΝΦΙΑ που κα­τα­βάλ­λουν τα κενά/μη ηλε­κτρο­δο­τού­με­να ακί­νη­τα, το κί­νη­τρο των κα­τα­σκευα­στών είναι ακόμα με­γα­λύ­τε­ρο.

…και οι του­ρί­στες

Μέχρι προ διε­τί­ας, οι δια­δι­κτυα­κές υπη­ρε­σί­ες ενοι­κί­α­σης κα­τοι­κιών σε ξέ­νους επι­σκέ­πτες ήταν κάτι σχε­τι­κά άγνω­στο στην Ελ­λά­δα. Σή­με­ρα απο­τε­λούν κυ­ρί­αρ­χη τάση στις ενοι­κιά­σεις κα­τοι­κιών, καθώς απο­φέ­ρουν πολ­λα­πλά­σια και εγ­γυ­η­μέ­να έσοδα στους ιδιο­κτή­τες και τα ποσά προ­πλη­ρώ­νο­νται. Αν λοι­πόν ανα­ζη­τά­τε κα­τοι­κία σε κά­ποια του­ρι­στι­κή πε­ριο­χή, ή συ­νοι­κία που προ­σφέ­ρει θέα στην Ακρό­πο­λη, ίσως να δυ­σκο­λευ­τεί­τε.