Όταν τρεις… συζητούν και ένας αποφασίζει για την οικονομία της Ε.Ε.

Στο “ονει­ρικό” νησάκι Ventotene έξω από το Λάτσιο της Ιταλίας σήμερα τρεις ηγέτες της Ευρω­ζώ­νης, Ρέντσι,  Ολάντ και Μέρκελ, θα συνα­ντη­θούν για να συζη­τή­σουν το μέλλον της Ε.Ε. μετά την απο­χώ­ρηση της Μ. Βρε­τα­νίας. Και την Παρα­σκευή στο Jackson Hole (Ουσιν­σκόν­σιν ΗΠΑ) όλοι οι κεντρι­κοί τρα­πε­ζί­τες και θεσμι­κοί του πλανήτη θα δώσουν το παρόν για να ακού­σουν τους “χρη­σμούς” της κας Γιέλλεν για το αν, πότε και πως η Fed θα προ­χω­ρή­σει στην αύξηση του κόστους του χρή­μα­τος.

Είναι πραγ­μα­τικά μία αυγου­στιά­τικη εβδο­μάδα που θα κρίνει τις νέες ισορ­ρο­πίες μέσα σε ένα κόσμο οικο­νο­μι­κής και γεω­πο­λι­τι­κής αβε­βαιό­τη­τας.

Στο νησάκι που σήμερα ο κ. Ρέντσι θα υπο­δε­χθεί την κα Μέρκελ και τον κ. Ολάντ υπάρ­χουν πολλοί συμ­βο­λι­σμοί. Είναι ένα όμορφο νησάκι που κάθεται όμως πάνω σε ένα παλιό ηφαί­στειο, είναι ένα νησάκι που οι παλιοί ρωμαίοι αυτο­κρά­το­ρες συνή­θι­ζαν να στέλ­νουν εξορία τους εχθρούς τους ακόμα και τα μέλη των οικο­γε­νειών τους όπως ο Αύγου­στος που εξόρισε την κόρη του.

Το σημε­ρινό Ventotene βέβαια τίποτα δεν θυμίζει από αυτά, εκτός βέβαια από το γεγονός ότι η ίδια η συνά­ντηση των τριών μοιάζει πραγ­μα­τικά με ένα “ηφαί­στειο”.

Ο Μάριο Ντράγκι που δεν έχει προ­σκλη­θεί όπως και κανένας από τους υπη­ρε­σια­κούς ηγέτες της Ε.Ε. λίγες ημέρες πριν από την συνά­ντηση αυτή σε report της ΕΚΤ, φρό­ντισε να τους προει­δο­ποι­ή­σει με τον πλέον επίσημο τρόπο ότι η Ε.Ε. και η Ευρω­ζώνη χρειά­ζε­ται άμεσα ένα νέο “όραμα”. Ένα όραμα για το ποιό θα είναι το μέλλον της Ευρώπης, μετά την απο­χώ­ρηση της Μ. Βρε­τα­νίας και το ενδε­χό­μενο διεύ­ρυν­σης του μετώπου των απο­χω­ρή­σεων από τον ευρω­παϊκό οικο­νο­μι­κο­πο­λι­τικό “ιστό”, που είχε οικο­δο­μη­θεί μετά το 1992.

Και το νέο αυτό “όραμα” δεν μπορεί να οικο­δο­μη­θεί και να στη­ρι­χθεί στην νομι­σμα­τική πολι­τική της ΕΚΤ. Ήδη τα όρια της ΕΚΤ δεί­χνουν να εξα­ντλού­νται χωρίς κανένα από τα προσ­δο­κώ­μενα απο­τε­λέ­σματα ανά­καμ­ψης της οικο­νο­μίας και κατά συνέ­πεια πολι­τι­κής στα­θε­ρο­ποί­η­σης, να μπορεί να υπο­στη­ρι­χθεί. Αντί­θετα το Brexit νομι­μο­ποιεί πια με τον πλέον σταθερό τρόπο την δυνα­τό­τητα απο­χώ­ρη­σης ή αλλιώς αντι­στρο­φής της δια­δι­κα­σίας οικο­νο­μι­κο­πο­λι­τι­κής ενο­ποί­η­σης της Ε.Ε. που στη­ρί­χθηκε στα μεγάλα γεγο­νότα του 1989…

Αυτό είναι και το βασικό μενού θεμα­το­λο­γίας στην ατζέντα των τριών ηγετών. Με την διαφορά ότι κανείς εκ των τριών δεν έχει μία ολο­κλη­ρω­μένη απά­ντηση. Αντί­θετα ο καθένας εκ των τριών ακόμα και η πλέον ισχυρή όλων η κα Μέρκελ είναι υπο­χρε­ω­μέ­νος να παρα­μεί­νει αγκι­στρω­μέ­νος στις αδυ­να­μίες της δικής του αμφί­βο­λης πολι­τι­κής μακροη­μέ­ρευ­σης. Ο κ. Ρέντσι πολύ σύντομα αντι­με­τω­πί­ζει ενα δημο­ψή­φι­σμα που θα κρίνει την επι­βί­ωσή του ενώ η κα Μέρκελ και ο κ. Ολάντ, με δια­φο­ρε­τι­κές είναι αλήθεια προ­ϋ­πο­θέ­σεις, σε λιγό­τερο από ένα χρόνο θα δια­πι­στω­θεί αν μπορούν να μιλούν και πάλι από την σημε­ρινή τους θέση. Και ο κ. Ολάντ είναι βέβαιο πλέον ότι δεν θα μπορεί. Για ποιο πράγμα μπορούν λοιπόν να συνα­πο­φα­σί­σουν; Είναι προ­φα­νές ότι η λέξη τίποτα είναι πιο κοντά από οποια­δή­ποτε άλλη λέξη σαν απά­ντηση.

Πολύ περισ­σό­τερο που η απο­χώ­ρηση της Μ. Βρε­τα­νίας και η προ­φα­νής επι­κεί­μενη απο­χώ­ρηση του κ. Ολάντ από τη γαλλική προ­ε­δρία έχει θέσει πλέον στο τραπέζι και ένα δεύτερο θεμε­λιακό ζήτημα: το πως θα επι­βιώ­σει ο γαλ­λο­γερ­μα­νι­κός άξονας σαν θεμέ­λιος λίθος επι­βί­ω­σης της Ε.Ε.;

Μέσα σ’ αυτό το περι­βάλ­λον αβε­βαιό­τη­τας η προ­α­να­φερ­θείσα “σύσταση” Ντράγκι ηχεί ακόμα πιο απαι­τη­τικά καθώς το κλο­νι­σμένο οικο­νο­μικό υπό­βα­θρο της Ευρω­ζώ­νης πρό­κει­ται να μπει στη δοκι­μα­σία αντοχής της επι­κεί­με­νης – του­λά­χι­στον σαν επίσημη απόφαση από τα τέλη του 2013 – αλλαγής της νομι­σμα­τι­κής πολι­τι­κής των ΗΠΑ.

Την Παρα­σκευή η κα Γιέλλεν από το… υψό­με­τρο του Jackson Hole θα εξη­γή­σει το πότε και πώς θα προ­χω­ρή­σουν τα επόμενα βήματα της από­φα­σης της Fed (τελευ­ταία απόφαση Μπερ­νάνκι πριν από την απο­χώ­ρησή του) για την αύξηση του κόστους του (αμε­ρι­κά­νι­κου, αλλά ταυ­τό­χρονα παγκό­σμιου απο­θε­μα­τι­κού) χρή­μα­τος.

Και κάτι τέτοιο σε περί­πτωση αύξησης σημαί­νει ενί­σχυση της τάσης επι­στρο­φής κεφα­λαίων στις ΗΠΑ με μεγα­λύ­τερη ένταση εξόδου κεφα­λαίων ακόμα και από την Ευρώπη.

Και ειδικά από την Ευρώπη λόγω της αυξη­μέ­νης οικο­νο­μι­κής και γεω­πο­λι­τι­κής αβε­βαιό­τη­τας.

Η πρώτη από­πειρα τον περα­σμένο Δεκέμ­βρη με μία αύξηση της τάξης του 0,25% στα αμε­ρι­κά­νικα επι­τό­κια από την Fed προ­κά­λεσε μια παρα­τε­τα­μένη πρω­το­φανή ανα­τα­ραχή στις διε­θνείς αγορές συναλ­λάγ­μα­τος και χρέους που ισο­πέ­δωσε τα χρη­μα­τι­στή­ρια για περισ­σό­τερο από ένα μήνα στις αρχές του χρόνου. Τόσο άσχημη που κανείς δεν θέλει να την θυμάται…

Τώρα όμως η κατά­σταση είναι ακόμα πιο δύσκολη όχι μόνο για τους “άλλους”, αλλά και για την αμε­ρι­κά­νικη οικο­νο­μία η οποία πέραν της αμφι­σβή­τη­σής της “υγείας” της έχει μπει σε προ­ε­κλο­γική περίοδο εν όψη των προ­ε­δρι­κών εκλογών το φθι­νό­πωρο.

Μπορεί μέσα σε ένα τέτοιο περι­βάλ­λον η κα Γιέλλεν να απο­φα­σί­σει νέα αύξηση των επι­το­κίων; Η απά­ντηση με πολι­τικά κρι­τή­ρια είναι σαφώς “όχι”. Αλλά κανείς δεν μπορεί ακόμα να μιλήσει με βεβαιό­τητα.

Και οι αγορές έχουν λόγους να ανη­συ­χούν για την συνέ­χεια είτε έτσι είτε αλλιώς καθώς μία νέα ασαφής απά­ντηση από την κα Γιέλλεν θα εντεί­νει την αβε­βαιό­τητα και την ήδη ισχυρή τάση ανα­ζή­τη­σης επεν­δυ­τι­κής ασφά­λειας και απο­μά­κρυν­σης από τις περιο­χές επεν­δυ­τι­κού ρίσκου. Είναι προ­φα­νές ότι σε ένα τέτοιο περι­βάλ­λον επεν­δυ­τι­κές περιο­χές όπως η Ελλάδα δεν είναι το προ­τι­μώ­μενο μέρος…

Με άλλα λόγια μπαί­νουμε σε μία εβδο­μάδα ενός “φαύλου κύκλου” από τον οποίο προ­σα­να­το­λι­σμός εξόδου είναι πολύ απίθανο να έρθει σήμερα από το νησάκι Ventotene ή αλλιώς Pandateria (από την ελλη­νική λέξη Παν­δα­τε­ρία).

Και είναι εξαι­ρε­τικά δύσκολο να αρέσει στην Ευρώπη αυτό που θα ακου­σθεί από το “υψό­με­τρο” του Jackson Hole ότι και αν είναι ο χρησμός της κας Γιέλλεν…