Τουρκικό πραξικόπημα: Η υπόθεση των «8» δοκιμάζει την Αθήνα

Ο «σουλ­τά­νος» Ερντο­γάν επι­χει­ρεί να μετα­τρέ­ψει το πρα­ξι­κό­πημα σε πράξη επι­κύ­ρω­σης της μονο­κρα­το­ρίας του, Ουά­σιγ­κτον και Ευρώπη παίζουν με τις γεω­πο­λι­τι­κές ισορ­ρο­πίες υπό τον φόβο γενι­κευ­μέ­νης αστά­θειας στην Τουρκία, και η Αθήνα καλεί­ται να φέρει εις πέρας μια εξαι­ρε­τικά δύσκολη παρά­πλευρη απο­στολή.

Η υπόθεση των 8 Τούρκων της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης που ζήτησαν πολι­τικό άσυλο από την Ελλάδα μετά το πρα­ξι­κό­πημα θέτει την

κυβέρ­νηση ενώπιον λεπτής διπλω­μα­τι­κής και νομικής δοκι­μα­σίας – μιας δοκι­μα­σίας, που ο Ταγίπ Ερντο­γάν φρο­ντί­ζει να κάνει ακόμη πιο δύσκολη προ­α­ναγ­γέλ­λο­ντας, ως τετε­λε­σμένη, την απόφασή έκδοσής τους στην Αγκυρα.

Το πολι­τικό κλίμα στην Αθήνα – όπως προ­κύ­πτει τόσο από τις δηλώ­σεις της κυβερ­νη­τι­κής εκπρο­σώ­που Ολγας Γερο­βα­σίλη όσο και από εκείνες του ανα­πλη­ρωτή υπουρ­γού Αμυνας Δημήτρη Βίτσα –δείχνει μεν να κινεί­ται υπέρ του τουρ­κι­κού αιτή­μα­τος έκδοσης, ωστόσο το θέμα αντι­με­τω­πί­ζε­ται συνο­λικά με πολύ μεγάλη προσοχή και χωρίς σπουδή.

Ερντο­γάν: Σε 15 ημέρες θα έχουν εκδοθεί

Ως εκ τούτου, η χθε­σι­νο­βρα­δυνή δια­κή­ρυξη Ερντο­γάν στην Κων­στα­ντι­νού­πολη ότι μέσα στις επό­με­νες 15 ημέρες η Ελλάδα θα έχει εκδώσει τους «8» στην Τουρκία αντι­με­τω­πί­στηκε δια εύγλωτ­της διπλω­μα­τι­κής σιωπής και με κυβερ­νη­τι­κές πηγές να επα­να­λαμ­βά­νουν ότι η χώρα μας στη­ρί­ζει απα­ρέ­γκλιτα τις αρχές της συνταγ­μα­τι­κής νομι­μό­τη­τας αλλά «θα τηρήσει υπο­δειγ­μα­τικά και το διεθνές δίκαιο και τις αρχές περί ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των».

Κατά τις ίδιες πηγές, το βασικό ζητού­μενο σε διπλω­μα­τικό και πολι­τικό επίπεδο αυτή τη στιγμή για την Ελλάδα είναι αφ’ ενός η στα­θε­ρό­τητα στην Τουρκία και την ευρύ­τερη περιοχή – ταυ­τό­χρονα, όμως, πρω­ταρ­χικό μέλημα της κυβέρ­νη­σης είναι «να μην μετα­τρα­πεί σε καμία περί­πτωση το θέμα των 8 σε διμερές ζήτημα Αθήνας – Αγκυρας». Εξ ου και η κεντρική απόφαση προ­βλέ­πει ότι θα τηρη­θούν κατά γράμμα όλες οι δια­δι­κα­σίες που προ­βλέ­πει το ελλη­νικό και διεθνές δίκαιο.

Η θανα­τική ποινή

Στην πράξη, αυτό σημαί­νει πως ακόμη και οι 15 ημέρες που προ­α­ναγ­γέλ­λει ο Ερντο­γάν είναι πιθανό να απο­δει­χθούν λίγες για να κριθεί η υπόθεση, ενώ από νομι­κούς και διπλω­μα­τι­κούς κύκλους επι­ση­μαί­νε­ται ότι τα επα­να­λαμ­βα­νό­μενα μηνύ­ματα της τουρ­κι­κής ηγεσίας για πιθανή επα­να­φορά της θανα­τι­κής ποινής δεν βοηθούν το τουρ­κικό αίτημα έκδοσης.

«Η απαί­τησή σας για ποινή θανάτου για τους πρα­ξι­κο­πη­μα­τίες θα εξε­τα­σθεί στο κοι­νο­βού­λιο», δήλωσε ενώπιον υπο­στη­ρι­κτών του στην Κων­στα­ντι­νού­πολη χθες το βράδυ ο Ερντο­γάν, προ­σθέ­το­ντας ότι «στις δημο­κρα­τίες δεν μπορούν να παρα­βλέ­πο­νται τα αιτή­ματα του λαού, ο οποίος έχει αυτό το δικαί­ωμα. Τα αιτή­ματα αυτά συζη­τού­νται και απο­φα­σί­ζο­νται στους προ­βλε­πό­με­νους από το σύνταγμα θεσμούς».

Τι προ­βλέ­πει η Συνθήκη της Γενεύης

Με βάση τη Συνθήκη της Γενεύης το καθε­στώς διε­θνούς προ­στα­σίας για τους αιτού­ντες ασύλου μπορεί να χορη­γη­θεί σε όσους απει­λού­νται με «σοβαρή βλάβη» εάν επι­στρέ­ψουν στη χώρα κατα­γω­γής τους. Η «σοβαρή βλάβη» προσ­διο­ρί­ζε­ται νομικά είτε ως θανα­τική ποινή , είτε ως βασα­νι­στή­ρια ή σοβαρή απειλή κατά της ζωής.

Βεβαίως, με βάση και πάλι τη Συνθήκη της Γενεύης το καθε­στώς προ­στα­σίας και ασύλου δεν αφορά στρα­τιω­τι­κούς – ένα στοι­χείο, το οποίο μπορεί να ενι­σχύ­σει το αίτημα έκδοσης της Τουρ­κίας: «Ο πρό­σφυ­γας είναι πολίτης. Ένα άτομο που συνε­χί­ζει να παίρνει μέρος σε στρα­τιω­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες δεν μπορεί να λάβει άσυλο», ανα­φέ­ρει το σχετικό άρθρο της Συν­θή­κης.

Παράλ­ληλα, τόσο η Ολγα Γερο­βα­σίλη όσο και ο Δημή­τρης Βίτσας κατέ­στη­σαν σαφές ότι βασικό κρι­τή­ριο θα απο­τε­λέ­σει το γεγονός ότι παρα­βιά­στηκε η συνταγ­μα­τική νομι­μό­τητα και ότι υπήρξε από­πειρα κατά­λυ­σης της δημο­κρα­τίας, με ό,τι αυτό συνε­πά­γε­ται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.

Το θέμα συζη­τή­θηκε χθες και σε σύσκεψη που έγινε στο υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών υπό τον Νίκο Κοτζιά όπου τονί­στηκε ότι η Ελλάδα κατα­δι­κά­ζει  απε­ρί­φρα­στα την από­πειρα πρα­ξι­κο­πή­μα­τος και δια­σά­λευ­σης της συνταγ­μα­τι­κής τάξης στην Τουρκία, ταυ­τό­χρονα όμως επι­ση­μάν­θηκε η ανάγκη επί­δει­ξης αυτο­συ­γκρά­τη­σης και λήψης όλων των απα­ραί­τη­των μέτρων για να απο­τρα­πεί περαι­τέρω κλι­μά­κωση της βίας.

Σ’ αυτό το κλίμα, οι παράλ­λη­λοι και λεπτοί νομικοί χει­ρι­σμοί στην υπόθεση των 8 θα αρχί­σουν να τρέχουν από σήμερα. Σύμφωνα με νομι­κούς κύκλους, η δια­δι­κα­σία που πρέπει να ακο­λου­θη­θεί προ­βλέ­πει την κατ΄αρ­χάς εξέταση του αιτή­μα­τος ασύλου των 8, και στη συνέ­χεια θα πρέπει να εξε­τα­στεί το αίτημα έκδοσής τους στην Τουρκία. Επί του αιτή­μα­τος έκδοσης την απόφαση θα πάρει το Συμ­βού­λιο Εφετών, ενώ θα πρέπει να επι­κυ­ρω­θεί από το αρμόδιο τμήμα του Αρείου Πάγου και από τον υπουργό Δικαιο­σύ­νης.

Κατά τους ίδιους κύκλους, το έσχατο όπλο των 8 σε περί­πτωση που απο­φα­σι­στεί η έκδοσή τους στην Τουρκία είναι η προ­σφυγή τους στο Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο, με το επι­χεί­ρημα ότι τίθεται σε κίνδυνο η ζωή τους.

tvxs.gr