Εκρηκτικά έθιμα

Η Πόθια, η πολύ­χρωμη δωδε­κα­νη­σιακή ναυτική πολι­τεία με τα αρχο­ντικά της, τα λαϊκά σπίτια της, τις όμορφες εκκλη­σίες της και το ζωηρό λιμάνι της είναι από μόνη της ένα αξιο­θέ­ατο.

Ωστόσο, πέρα από την Πόθια, η Κάλυ­μνος κρύβει πολλές φυσικές ομορ­φιές και αξίζει τον κόπο να την περι­η­γη­θείτε απ’ άκρη σ’ άκρη για να τις ανα­κα­λύ­ψετε. Ενας λόγος παρα­πάνω για να έρθετε στο «νησί των σφουγ­γα­ρά­δων» τις γιορτές του Πάσχα είναι για να βιώσετε εκτός των άλλων και τα «εκρη­κτικά» έθιμά του.

Στις γει­το­νιές των σφουγ­γα­ρά­δων

Στην Πόθια θα επι­σκε­φτείτε το Ναυτικό – Λαο­γρα­φικό Μουσείο και το Αρχαιο­λο­γικό Μουσείο όπου φυλάσ­σε­ται το εντυ­πω­σιακό χάλκινο άγαλμα της «κόρης της Καλύ­μνου» (5ος π.Χ αι.) που ψάρεψαν με τα δίχτυα τους το 1995 Καλύ­μνιοι ψαράδες. Αξίζει ακόμη να δείτε τη λαο­γρα­φική συλλογή Παρα­δο­σιακό Σπίτι Καλύ­μνου και στο χωριό Βλυ­χά­δια, το Μουσείο Θαλάσ­σιων Ευρη­μά­των. Από το λιμάνι της Πόθιας το Χωριό απέχει 4 χλμ. Εδώ δεσπό­ζει το κάστρο της Χρυ­σο­χε­ριάς, κτι­σμένο από τους Ιππότες του τάγ­μα­τος του Αγίου Ιωάννη της Ρόδου. Ψηλό­τερα στον λόφο ξεχω­ρί­ζουν τα ερείπια και το τείχος της μεσαιω­νι­κής πόλης. Στον δρόμο για Πάνορμο βρί­σκο­νται οι παλαιο­χρι­στια­νι­κές εκκλη­σίες του Χριστού της Ιερου­σα­λήμ (5ος αι. μ.Χ.) και της Ευαγ­γε­λί­στριας (6ος αι. μ.Χ.), κτι­σμέ­νες στη θέση αρχαίου ναού του Δήλιου Απόλ­λωνα (4ος αι. π.Χ.).

Μονα­δικό τοπίο στο φιορδ της Ρίνας

Από το λιμάνι της Πόθιας θα κατευ­θυν­θείτε νοτιο­α­να­το­λικά και θα κατα­λή­ξετε στο φιορδ της Ρίνας, μία από τις πλέον αυθε­ντι­κές γωνιές του νησιού με μικρο­σκο­πικό λιμάνι. Η περιοχή κατοι­κεί­ται πιθανόν από τη νεο­λι­θική εποχή. Στο σπήλαιο Δασκα­λειό έχουν βρεθεί σκεύη και εργα­λεία από τότε, αλλά και μετα­γε­νέ­στερα μινωικά.

 

Στο λιμάνι της Καλύ­μνου δεσπό­ζει ο επι­βλη­τι­κός ναός του Σωτήρος Χριστού με το μαρ­μά­ρινο τέμπλο, έργο του γλύπτη Ιωάννη Χαλεπά.

Φωτο­γρα­φία: Θοδωρής Αθα­να­σιά­δης

 

Δυνα­μί­τες και γλέντι παρα­δο­σιακό

Τη Μεγάλη Παρα­σκευή, στην κεντρική πλατεία του λιμα­νιού της Πόθιας θα συνα­ντη­θούν οι επι­τά­φιοι από όλες τις ενορίες, ενώ το μεση­μέρι του Μεγάλου Σαβ­βά­του, μετά την Πρώτη Ανά­σταση, καί­γε­ται το ομοίωμα του Ιούδα. Ωστόσο, η Κάλυ­μνος έχει να επι­δεί­ξει και ένα παμπά­λαιο «εκρη­κτικό» έθιμο, ταυ­τι­σμένο με τη βασα­νι­σμένη ζωή των ντόπιων σφουγ­γα­ρά­δων. Δύο ομάδες από τις ενορίες του Αγ. Νικο­λάου και Αγ. Στε­φά­νου που ήταν οι κατε­ξο­χήν γει­το­νιές των σφουγ­γα­ρά­δων, ανέ­βαι­ναν στα αντι­κρι­στά βουνά της Πόθιας και έσκαγαν δυνα­μί­τες με σκοπό να ξορ­κί­σουν το κακό, ώστε να γυρί­σουν σώοι οι σφουγ­γα­ρά­δες από το μακρινό και επι­κίν­δυνο ταξίδι τους. Σήμερα το έθιμο αυτό συνε­χί­ζε­ται από τους νεό­τε­ρους και πραγ­μα­το­ποιεί­ται κάθε Κυριακή του Πάσχα το από­γευμα. Παράλ­ληλα, ο δήμος στην πλατεία της Πόθιας οργα­νώ­νει παρα­δο­σιακό γλέντι.

ΕΘΝΟΣ

Κείμενο, φωτο­γρα­φίες: Θοδωρής Αθα­να­σιά­δης