ΕΒΕΠ: Τα ήθη, έθιμα και παραδόσεις του Πάσχα υπερίσχυσαν της ακρίβειας

Η πα­σχα­λι­νή αγορά του 2026 στην Ελ­λά­δα κι­νή­θη­κε σε ένα πε­ρι­βάλ­λον έντο­νων πιέ­σε­ων στο δια­θέ­σι­μο ει­σό­δη­μα, αλλά και προ­σαρ­μο­γής της κα­τα­να­λω­τι­κής συ­μπε­ρι­φο­ράς στα νέα δε­δο­μέ­να. Ο πα­σχα­λι­νός «συ­μπυ­κνω­μέ­νος» τζί­ρος των 7–10 ημε­ρών, με υψηλή έντα­ση κα­τα­νά­λω­σης και με ση­μα­ντι­κό μοχλό το 1 δισ. ευρώ του Δώρου Πάσχα, κρα­τή­θη­κε και φέτος πε­ρί­που στο 1,5 δισ. ευρώ. Η πα­ρα­δο­σια­κή ση­μα­σία του Πάσχα έδει­ξε αντο­χές σύμ­φω­να με την αγο­ρα­στι­κή κί­νη­ση, που όμως χα­ρα­κτη­ρί­στη­κε πε­ρισ­σό­τε­ρο από συ­γκρά­τη­ση, παρά από γιορ­τι­νή πα­ρόρ­μη­ση.

Η συ­νο­λι­κή ει­κό­να σε πρώτη ανά­γνω­ση έδει­ξε ότι, ο τζί­ρος της πα­σχα­λι­νής πε­ριό­δου δια­τη­ρή­θη­κε σε σχε­τι­κά στα­θε­ρά επί­πε­δα, ωστό­σο αυτό οφεί­λε­ται κυ­ρί­ως λόγω της αύ­ξη­σης των τιμών και όχι της κα­τα­νά­λω­σης, που φαί­νε­ται σε όγκο να υπο­χώ­ρη­σε 2-5%. Με άλλα λόγια, οι κα­τα­να­λω­τές ξό­δε­ψαν πε­ρί­που τα ίδια ή πε­ρισ­σό­τε­ρα χρή­μα­τα, αλλά αγό­ρα­σαν λι­γό­τε­ρα προ­ϊ­ό­ντα, με σαφή έν­δει­ξη της πραγ­μα­τι­κής αγο­ρα­στι­κής δύ­να­μης. Ωστό­σο, η μα­ζι­κή έξο­δος από τα αστι­κά κέ­ντρα σε κο­ντι­νούς και μα­κρι­νούς προ­ο­ρι­σμούς για «Πάσχα στο χωριό» ήταν και φέτος αμεί­ω­τη.

Η φε­τι­νή αγορά χα­ρα­κτη­ρί­στη­κε από έντο­νη τάση σύ­γκρι­σης τιμών και ανα­ζή­τη­σης προ­σφο­ρών. Οι κα­τα­να­λω­τές εμ­φα­νί­στη­καν πιο ενη­με­ρω­μέ­νοι και πε­ρισ­σό­τε­ρο ευ­έ­λι­κτοι ως προς το που και τι αγο­ρά­ζουν. Με­γά­λο πο­σο­στό στρά­φη­κε σε οι­κο­νο­μι­κό­τε­ρες επι­λο­γές, είτε επι­λέ­γο­ντας προ­ϊ­ό­ντα ιδιω­τι­κής ετι­κέ­τας, είτε αλ­λά­ζο­ντας κα­τά­στη­μα, ακόμη και σε επί­πε­δο κα­θη­με­ρι­νών αγο­ρών. Οι κε­ντρι­κές αγο­ρές, τα σού­περ μάρ­κετ και τα εκ­πτω­τι­κά κα­τα­στή­μα­τα ενί­σχυ­σαν τη θέση τους, κυ­ρί­ως λόγω της με­γα­λύ­τε­ρης δυ­να­τό­τη­τας συ­γκρά­τη­σης τιμών.

Η τάση των πρό­ω­ρων αγο­ρών ενι­σχύ­θη­κε, με πολ­λούς κα­τα­να­λω­τές υπό τον φόβο ανα­τι­μή­σε­ων να προ­χω­ρούν σε αγο­ρές αρ­κε­τές ημέ­ρες πριν τη Με­γά­λη Εβδο­μά­δα, επι­διώ­κο­ντας να «κλει­δώ­σουν» χα­μη­λό­τε­ρες τιμές. Όσοι πάλι επέ­λε­ξαν τη πρα­κτι­κή της «τε­λευ­ταί­ας στιγ­μής» ευ­νο­ή­θη­καν από τη μεί­ω­ση των τιμών το Μ. Σάβ­βα­το, κυ­ρί­ως στα βα­σι­κά είδη του πα­σχα­λι­νού τρα­πε­ζιού, όπως το κρέας και σε προ­ϊ­ό­ντα μι­κρής διάρ­κειας ζωής. Πιο στο­χευ­μέ­νες και μι­κρό­τε­ρης αξίας αγο­ρές εί­χα­με και πάλι σε έν­δυ­ση, υπό­δη­ση, δώρα και λοιπά είδη.

Η αγορά εμ­φά­νι­σε επί­σης έντο­να χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά «δύο τα­χυ­τή­των». Από τη μία πλευ­ρά, οι με­γά­λες αλυ­σί­δες λια­νι­κής προ­σέ­φε­ραν πιο αντα­γω­νι­στι­κές τιμές, λει­τουρ­γώ­ντας ως βα­σι­κός πόλος προ­σέλ­κυ­σης για το ευρύ κα­τα­να­λω­τι­κό κοινό. Από την άλλη, τα πα­ρα­δο­σια­κά κα­τα­στή­μα­τα, κρε­ο­πω­λεία, φούρ­νοι, ζα­χα­ρο­πλα­στεία και μα­νά­βι­κα ανα­γκα­στι­κά δια­τή­ρη­σαν υψη­λό­τε­ρα επί­πε­δα τιμών, απευ­θυ­νό­με­να κυ­ρί­ως σε μό­νι­μους πε­λά­τες, που δί­νουν έμ­φα­ση στην ποιό­τη­τα και την ελ­λη­νι­κή προ­έ­λευ­ση των προ­ϊ­ό­ντων.

Συ­νο­ψί­ζο­ντας την φε­τι­νή ει­κό­να ανά κα­τη­γο­ρία, συμ­με­το­χή και δυ­να­μι­κή στο πα­σχα­λι­νό τζίρο πα­ρα­τη­ρού­με δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις. Τα τρό­φι­μα είχαν υψηλή συμ­με­το­χή με 50% και τζίρο πε­ρί­που 750 εκ. ευρώ, τα πα­σχα­λι­νά πα­ρα­δο­σια­κά δώρα είχαν με­σαία συμ­με­το­χή με 20% και πε­ρί­που 300 εκ. ευρώ, καθώς και η έν­δυ­ση υπό­δη­ση με συμ­με­το­χή 15% και πε­ρί­που 250 εκ. ευρώ. Ο εσω­τε­ρι­κός του­ρι­σμός είχε στα­θε­ρή συμ­με­το­χή με 10% και άνω των 150 εκ. ευρώ, ενώ οι υπό­λοι­ποι κλά­δοι είχαν   συ­μπλη­ρω­μα­τι­κή συμ­με­το­χή με 5% και χα­μη­λό τζίρο. Πα­ρα­τη­ρή­θη­κε μικρή αλ­λα­γή στις δια­τρο­φι­κές επι­λο­γές, αλλά και μεί­ω­ση των πο­σο­τή­των ανά οι­κο­γέ­νεια.

Στο οι­κο­νο­μι­κό πε­ρι­βάλ­λον, ο πλη­θω­ρι­σμός εξα­κο­λού­θη­σε να επη­ρε­ά­ζει τις αγο­ρα­στι­κές απο­φά­σεις. Η αύ­ξη­ση του κό­στους ενέρ­γειας και με­τα­φο­ρών, με­τα­φέρ­θη­κε εν μέρει στις τε­λι­κές τιμές των προ­ϊ­ό­ντων, πε­ριο­ρί­ζο­ντας τα πε­ρι­θώ­ρια. Συ­νο­λι­κά, η πα­σχα­λι­νή αγορά του 2026 απο­τύ­πω­σε μια με­τα­βα­τι­κή φάση για το λια­νε­μπό­ριο. Οι επι­χει­ρή­σεις κλή­θη­καν να ισορ­ρο­πή­σουν με­τα­ξύ τιμών και ποιό­τη­τας, ενώ οι 8 στους 10 κα­τα­να­λω­τές υιο­θέ­τη­σαν συ­γκρα­τη­μέ­νη προ­σέγ­γι­ση στις αγο­ρές τους. Οι τιμές ήταν αυ­ξη­μέ­νες από πέ­ρυ­σι 12% στο αρνί, 10% στα οπω­ρο­κη­πευ­τι­κά και 5-8% στα υπό­λοι­πα είδη που συν­θέ­τουν το πα­σχα­λι­νό τρα­πέ­ζι.

Ο πρό­ε­δρος του ΕΒΕΠ Βα­σί­λης Κορ­κί­δης δή­λω­σε: «Το φε­τι­νό Πάσχα πα­ρέ­μει­νε μια πε­ρί­ο­δος αυ­ξη­μέ­νης εμπο­ρι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, με μικρή διάρ­κεια και με­γά­λη έντα­ση, αλλά με πιο συ­γκρα­τη­μέ­να χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά σε σχέση με τα προη­γού­με­να χρό­νια. Η κα­τα­νά­λω­ση σί­γου­ρα επα­να­προσ­διο­ρί­στη­κε και θα μπο­ρέ­σου­με να την ανα­λύ­σου­με πε­ρισ­σό­τε­ρο από τα στοι­χεία της ΕΛ­ΣΤΑΤ για τον μήνα Απρί­λιο. Το πα­ρα­δο­σια­κά “πλού­σιο” πα­σχα­λι­νό τρα­πέ­ζι κυ­ριάρ­χη­σε και φέτος με σαφή με­τα­τό­πι­ση σε πιο επι­λε­κτι­κό, αλλά όχι “φτω­χό­τε­ρο”. Τα ήθη, έθιμα και πα­ρα­δό­σεις του Πάσχα έδει­ξαν αντο­χές και υπε­ρί­σχυ­σαν της ακρί­βειας. Η προ­τε­ραιό­τη­τα στα πα­σχα­λι­νά δώρα σε παι­διά, εγ­γό­νια και βα­φτι­στή­ρια ήταν το βα­σι­κό χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό που ξε­χώ­ρι­σε τους Έλ­λη­νες και φέτος το Πάσχα. Χρι­στός Ανέ­στη!»