DW: Ποιος φοβάται την ευρωπαϊκή συνοριοφυλακή;

Μία νέα ευρω­παϊκή συνο­ριο­φυ­λακή ή, κατ΄άλ­λους, “ενι­σχυ­μένη Frontex” προ­τεί­νει η Κομι­σιόν για την προ­στα­σία των εξω­τε­ρι­κών συνόρων της ΕΕ. Αλλά πόσο “ενι­σχυ­μένη” επι­τρέ­πε­ται να είναι η νέα συνο­ριακή δύναμη;

Μία πρώτη εικόνα έδωσαν ο πρώτος αντι­πρό­ε­δρος της Κομι­σιόν Φρανς Τίμερ­μανς και ο αρμό­διος επί­τρο­πος Δημή­τρης Αβρα­μό­που­λος στο Στρα­σβούργο την Τριτη. 1.000 άτομα μόνιμο προ­σω­πικό, συν 1.500 συνο­ριο­φύ­λα­κες από τα κράτη-μέλη, ένα νέο γραφείο επα­να­πα­τρι­σμού, αλλά και ενι­σχυ­μέ­νες αρμο­διό­τη­τες για τους κοι­νο­τι­κούς συνο­ριο­φύ­λα­κες, οι οποίοι, σε εξαι­ρε­τι­κές περι­πτώ­σεις, θα παρεμ­βαί­νουν ακόμη και χωρίς να έχει προη­γη­θεί αίτημα συν­δρο­μής από τις εθνικές κυβερ­νή­σεις. Στο ζήτημα της προ­στα­σίας των συνόρων, ο Ολλαν­δός αντι­πρό­ε­δρος της Κομι­σιόν έχει ανα­λά­βει, κατά γενική ομο­λο­γία, εξίσου ενεργό ρόλο με τον Έλληνα επί­τροπο και ήταν ο πρώτος που ανέλαβε να εξη­γή­σει τη φιλο­σο­φία της νέας συνο­ριο­φυ­λα­κής, μιλώ­ντας στην Ολο­μέ­λεια του Ευρω­κοι­νο­βου­λίου. “Σύμφωνα με την πρότασή μας οι εθνικοί συνο­ριο­φύ­λα­κες παρα­μέ­νουν ο κύριοι φορείς και παρά­γο­ντες της δια­χεί­ρι­σης των συνόρων. Θα εργά­ζο­νται όμως μέσα σε ένα πιο ισχυρό ευρω­παϊκό πλαίσιο με υψηλές προ­δια­γρα­φές, ανάλυση κιν­δύ­νου, κατάλ­ληλη ροή πλη­ρο­φο­ριών και ένα σύστημα προ­λη­πτι­κής δράσης, ώστε οι όποιες ανε­πάρ­κειες να αντι­με­τω­πί­ζο­νται προτού εξε­λι­χθούν σε προ­βλή­ματα” υπό­σχε­ται ο πρώτος αντι­πρό­ε­δρος της Κομι­σιόν.

Πρέπει να προ­στα­τεύ­σουμε τα εξω­τε­ρικά σύνορα της Ευρώπης αν θέλουμε να δια­τη­ρή­σουμε το Σένγκεν, προει­δο­ποιούν Τίμερ­μανς και Αβραμόπουλος- ο καθένας με δια­φο­ρε­τική δια­τύ­πωση. Στη ζυγαριά μπαί­νουν από τη μία πλευρά η ανάγκη για πιο απο­τε­λε­σμα­τική αστυ­νό­μευση με κοι­νο­τική συν­δρομή και από την άλλη οι επι­φυ­λά­ξεις μεσο­γεια­κών, αλλά και ανα­το­λι­κο­ευ­ρω­παϊ­κών κρατών για παρα­βί­αση εθνικής κυριαρ­χίας σε περί­πτωση αυτό­νο­μης δράσης της νέας συνο­ριο­φυ­λα­κής. Ο Έλληνας επί­τρο­πος, μιλώ­ντας στο κοι­νο­βού­λιο, περι­γρά­φει τον “τετρα­γω­νι­σμό του κύκλου” ως εξής: “Οι απο­φά­σεις του Οργα­νι­σμού θα είναι δεσμευ­τι­κές για τα κράτη-μέλη. Το πιο σημα­ντικό στοι­χείο του νέου Οργα­νι­σμού είναι ότι κινεί­ται πέραν της εντολής της Frontex. Αλλά δεν υπο­κα­θι­στούμε τις αρμο­διό­τη­τες των κρατών-μελών, ούτε σε καμία περί­πτωση, την εθνική τους κυριαρ­χία. Όπου παρα­μέ­νουν οι ανε­πάρ­κειες και δεν λαμ­βά­νε­ται εθνική δράση, η Κομι­σιόν σε συνεργ­σία με τα κράτη-μέλη θα μπορεί να εγκρί­νει απο­φά­σεις ορί­ζο­ντας νέα, επεί­γο­ντα μέτρα για τα εξω­τε­ρικά σύνορα της ΕΕ και να ανα­θέ­τει στον οργα­νι­σμό τα απα­ραί­τητα επι­χει­ρη­σιακά μέτρα”.

Το ζήτημα της εθνικής κυριαρ­χίας

Ο Έλληνας επί­τρο­πος επι­μέ­νει ότι δεν υφί­στα­ται απειλή για την εθνική κυριαρ­χία, δεδο­μέ­νου ότι δεν πρό­κει­ται να ληφθούν μονο­με­ρείς απο­φά­σεις, αλλά θα γίνο­νται όλα με τη δια­δι­κα­σία που ήδη γνω­ρί­ζουμε για τη λήψη απο­φά­σεων στην ΕΕ. Κάποιες κυβερ­νή­σεις, αλλά και πολι­τι­κές ομάδες, εκφρά­ζουν δια­φο­ρε­τική άποψη και φοβού­νται πιθανές παρα­βιά­σεις της εθνικής κυριαρ­χίας Ιδιαί­τερα η πολι­τική ομάδα της Αρι­στε­ράς αντι­με­τω­πί­ζει με σκε­πτι­κι­σμό την υπό ίδρυση “νέα Frontex”, όπως επι­ση­μαί­νει η επι­κε­φα­λής της ομάδας Γκάμπι Τσίμερ. ” Έχουμε ακούσει ήδη από κάποια κράτη-μέλη ότι είναι δια­τε­θει­μένα να συνερ­γα­στούν με τη νέα Frontex, αλλά είναι γνωστό ότι εμείς έχουμε επι­φυ­λά­ξεις για τον ρόλο της και μάλιστα θεω­ρούμε ότι δεν είναι επι­τρε­πτό να αποκτά η Frontex δικαί­ωμα παρέμ­βα­σης ενάντια στην εκπε­φρα­σμένη θέληση των κρατών-μελών” λέει η γερ­μα­νίδα ευρω­βου­λευ­τής. “Προ­τι­μούμε να ‘επι­στρα­τευ­θούν? περισ­σό­τερα στελέχη της Frontex για να παρά­σχουν τεχνική βοήθεια στην κατα­γραφή των πρσφύ­γων σε hot spots στην Ελλάδα ή σε άλλα κράτη-μέλη και όχι να ζητεί­ται από κάποιες χώρες εκχώ­ρηση κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των”.

Το από­γευμα της Τρίτης ο αντι­πρό­ε­δρος Τίμερ­μανς επα­νήλθε στο ζήτημα μιλώ­ντας στους δημο­σιο­γρά­φους στο Στρα­σβούργο και διευ­κρι­νί­ζο­ντας τα εξής σχετικά με τη μελ­λο­ντική αυτό­νομη δράση της ευρω­παϊ­κής συνο­ριο­φυ­λα­κής: “Ξέρω ότι γίνεται μεγάλη συζή­τηση για το αν μπο­ρούμε να επι­βά­λουμε κάτι τέτοιο σε ένα κράτος-μέλος παρά τη θέλησή του. Εγώ το βλέπω ως ένα δίκτυ ασφα­λείας, ως ένα έσχατο, θεω­ρη­τικό μέσο. Σε πρα­κτι­κούς όρους δεν νομίζω ότι είναι κάτι που θα γίνει συχνά, μπορεί και ποτέ. Σε κάθε περί­πτωση θα το εφαρ­μό­σουμε από κοινού με τα κράτη-μέλη και η εντύ­πωσή μου είναι ότι σε αυτή η περί­πτωση το κράτος-μέλος θα ήθελε να έχει κάποια συν­δρομή. Σε τελική ανάλυση δεν μπο­ρούμε να ανα­γκά­σουμε κανέναν να κάνει κάτι παρά τη θέλησή του. Εμείς απλώς προ­σφέ­ρουμε βοήθεια”.

“Να μας πουν πώς γίνεται”

Αφορμή για την ίδρυση της “ανα­βαθ­μι­σμέ­νης Frontex” απο­τε­λούν οι μαζικές ροές προ­σφύ­γων που φτάνουν στη βόρεια Ευρώπη μέσω Ελλάδας, Ιταλίας, Μάλτας και Ισπα­νίας. Η υπόθεση εργα­σίας είναι ότι η “ανα­βαθ­μι­σμένη Frontex” θα επεμ­βαί­νει για να κάνει αυτό που δεν μπορούν να κάνουν σήμερα η Ελλάδα ή η Ιταλία στα θαλάσ­σια σύνορά τους. Αλλά τί σημαί­νει αυτό σε πρα­κτι­κούς όρους; διε­ρω­τά­ται η ευρω­βου­λευ­τής της Ν.Δ. Ελίζα Βόζεν­μπεργκ. “Είναι σύνθετα τα πράγ­ματα” επι­ση­μαί­νει η ελλη­νίδα ευρω­βου­λευ­τής. “Το να φυλα­χθούν τα θαλάσ­σια σύνορα, αυτοί που ασκούν κριτική θα έπρεπε να μας πούν πώς γίνεται, όταν υπάρ­χουν τέτοιες μετα­να­στευ­τι­κές ροές, που εκ των πραγ­μά­των αιφ­νι­δί­α­σαν όλη την Ευρώπη. Αιφ­νι­διά­στηκε και η κ.Μέρκελ, έχει πει ότι δεν το περί­με­ναν. Η Ελλάδα δεν μπορεί ούτε να πνίγει ανθρώ­πους, αυτό το λεγό­μενο pushback, ούτε να βου­λιά­ζει πλοία”.

Πηγή www.dw.com/