“Η κυβέρνηση δεν μπορεί να εμφανίζει, ως επιτυχία, την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών”

«Μεγάλες ζημιές για το δημόσιο και τους μικρο­ε­πεν­δυ­τές από τη δια­δι­κα­σία της ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­σης των τρα­πε­ζών – Μεγάλες οι ευθύνες της κυβέρ­νη­σης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ»

Επί­καιρη Επε­ρώ­τηση κατα­τέ­θηκε από το σύνολο της κοι­νο­βου­λευ­τι­κής ομάδας της Νέας Δημο­κρα­τίας για τη δια­δι­κα­σία της ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­σης των τρα­πε­ζών.

Ο Βου­λευ­τής Δωδε­κα­νή­σου της Νέας Δημο­κρα­τίας, κ. Μάνος Κόν­σο­λας, που συνυ­πο­γρά­φει την Επί­καιρη Επε­ρώ­τηση, είχε ασκήσει έντονη κριτική στην κυβέρ­νηση για τη δια­δι­κα­σία της ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­σης των τρα­πε­ζών, κατά τη διάρ­κεια της ομιλίας του στη Βουλή για τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό.

Ο κ. Κόν­σο­λας είχε επι­ση­μά­νει τη ζημία που υπέστη το δημόσιο αφού η αξία των μετοχών των τρα­πε­ζών που κατεί­χαν το Ταμείο Χρη­μα­το­πι­στω­τι­κής Στα­θε­ρό­τη­τας και τα Ασφα­λι­στικά Ταμεία, ουσια­στικά συρ­ρι­κνώ­θηκε.

Ο Βου­λευ­τής Δωδε­κα­νή­σου είχε θέσει το ζήτημα του αφελ­λη­νι­σμού των τρα­πε­ζών, με το μεγα­λύ­τερο μέρος των μετοχών τους να βρί­σκε­ται, πλέον, σε χέρια ξένων επεν­δυ­τών ή δια­φό­ρων funds του εξω­τε­ρι­κού.

Παράλ­ληλα, είχε δια­τυ­πώ­σει σοβαρά ερω­τη­μα­τικά για την πώληση της θυγα­τρι­κής της Εθνικής Τρά­πε­ζας, της Finansbank, που δρα­στη­ριο­ποιού­νταν στην Τουρκία και στα Βαλ­κά­νια, έχοντας σημα­ντικό μερίδιο στην αγορά και κερ­δο­φο­ρία.

Σε δήλωσή του ο κ. Κόν­σο­λας επι­ση­μαί­νει:

«Η κυβέρ­νηση δεν μπορεί να εμφα­νί­ζει, ως επι­τυ­χία, την ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση των τρα­πε­ζών γιατί μόνο επι­τυ­χία δεν είναι.

Οι τρά­πε­ζες πριν ένα χρόνο δεν είχαν κανένα πρό­βλημα, η ανάγκη ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­σης προ­έ­κυψε από την κατα­στρο­φική 8μηνη, δήθεν, δια­πραγ­μά­τευση της κυβέρ­νη­σης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, που δημιούρ­γησε αστά­θεια και αβε­βαιό­τητα και σε φυγή κατα­θέ­σεων.

Μέσα από τη δια­δι­κα­σία της ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­σης, στην οποία συμ­φώ­νησε η κυβέρ­νηση, απο­μειώ­θηκε η αξία των μετοχών που κατείχε το δημόσιο αλλά και οι ιδιώτες μικρο­μέ­το­χοι.

Απο­κλεί­στη­καν οι Έλληνες μικρο­ε­πεν­δυ­τές από τη δια­δι­κα­σία της ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­σης, ενώ κανείς δεν γνω­ρί­ζει σε ποια χέρια πέρασε η πλειο­ψη­φία των μετοχών των τρα­πε­ζών».

Ακο­λου­θεί το πλήρες κείμενο της ερώ­τη­σης των Βου­λευ­τών:

Επί­καιρη Επε­ρώ­τηση

προς το Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών

Θέμα: Ανα­γκαιό­τητα και δια­δι­κα­σία ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­σης των πιστω­τι­κών ιδρυ­μά­των.

Τα τελευ­ταία χρόνια, τα πιστω­τικά ιδρύ­ματα της χώρας, βρέ­θη­καν, εξαι­τίας της δημο­σιο­νο­μι­κής κρίσης αλλά και με δική τους ευθύνη, αντι­μέ­τωπα με μεγάλες προ­κλή­σεις.

Αυτές οι προ­κλή­σεις κατέ­στη­σαν ανα­γκαία τη δια­μόρ­φωση πλαι­σίου στή­ρι­ξής τους, προ­κει­μέ­νου να δια­φυ­λα­χθούν και οι κατα­θέ­σεις των πολιτών.

Το πλαίσιο ξεκί­νησε να δημιουρ­γεί­ται έγκαιρα, από το 2008, και περιε­λάμ­βανε πολι­τι­κές για την ενί­σχυση της ρευ­στό­τη­τας και τη θεσμική θωρά­κιση της φερεγ­γυό­τη­τας των πιστω­τι­κών ιδρυ­μά­των.

Αλλά και επαρ­κείς πόρους για την ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση του τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος προ­κει­μέ­νου να είναι σε θέση τόσο να απορ­ρο­φή­σει υφι­στά­με­νους και μελ­λο­ντι­κούς κιν­δύ­νους όσο και να επα­νεκ­κι­νή­σει τη χρη­μα­το­δό­τηση της πραγ­μα­τι­κής οικο­νο­μίας.

Αυτό άλλωστε επι­βε­βαιώ­νει και η Έκθεση Νομι­σμα­τι­κής Πολι­τι­κής της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος για το 2014-2015, που δημο­σιεύ­θηκε τον Ιούνιο του 2015, και η οποία υπο­στη­ρί­ζει ότι, ακόμη και το 1ο τρίμηνο του 2015, «η κεφα­λαιακή επάρ­κεια των τρα­πε­ζών παρέ­μεινε σε ικα­νο­ποι­η­τικά επίπεδα».

Όλα αυτά βοή­θη­σαν στη στα­θε­ρο­ποί­ηση της κατά­στα­σης, το 2014, και στη στα­διακή επι­στροφή της εμπι­στο­σύ­νης στο Ελλη­νικό τρα­πε­ζικό σύστημα. Ενδει­κτικά, εξαι­τίας αυτών των επι­λο­γών, τα τρα­πε­ζικά ιδρύ­ματα επα­νέ­κτη­σαν μέρος των κατα­θέ­σεων, οδη­γή­θη­καν σε επι­τυ­χείς αυξή­σεις μετο­χι­κού κεφα­λαίου αντλώ­ντας 8,3 δισ. ευρώ από τις αγορές, εξέ­δω­σαν τίτλους αξίας περίπου 2,5 δισ. ευρώ, μηδέ­νι­σαν την εξάρ­τησή τους από το μηχα­νι­σμό έκτα­κτης στή­ρι­ξης της ΕΚΤ, ενώ μειώ­θηκε δρα­στικά η ροή των νέων μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων. Ενώ, στα τέλη του 2014, η κεφα­λαιο­ποί­ηση της συμ­με­το­χής του Ελλη­νι­κού Δημο­σίου, μέσω του Ταμείου Χρη­μα­το­πι­στω­τι­κής Στα­θε­ρό­τη­τας (ΤΧΣ), στα συστη­μικά τρα­πε­ζικά ιδρύ­ματα είχε δια­μορ­φω­θεί περίπου στα 15 δισ. ευρώ.

Δυστυ­χώς, η κατά­σταση αυτή άλλαξε ριζικά το 2015. Η Κυβέρ­νηση των ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ, εξαι­τίας λαν­θα­σμέ­νων χει­ρι­σμών της, έφερε το τρα­πε­ζικό σύστημα αντι­μέ­τωπο με τερά­στιους κιν­δύ­νους. Κίν­δυ­νοι που διο­γκώ­θη­καν μετά την τρα­πε­ζική αργία και τους κεφα­λαια­κούς περιο­ρι­σμούς.

Και αυτό γιατί, μεταξύ άλλων:

Οι συνο­λι­κές κατα­θέ­σεις και τα repos των πιστω­τι­κών ιδρυ­μά­των, από το Δεκέμ­βριο του 2014, μειώ­θη­καν κατά 50 δισ. ευρώ, ή κατά 25% επί του συνόλου τους.

Η ποιό­τητα του ενερ­γη­τι­κού των τρα­πε­ζών επι­δει­νώ­θηκε, καθώς αυξή­θη­καν ραγδαία τα μη εξυ­πη­ρε­τού­μενα δάνεια.

Οι διε­θνείς αγορές έκλει­σαν, ενώ, επί της ουσίας, δεν γίνο­νταν πράξεις στη δια­τρα­πε­ζική αγορά με ξένους αντι­συμ­βαλ­λό­με­νους, ούτε έναντι ενε­χύ­ρου.

Η αξία των τρα­πε­ζι­κών μετοχών που κατείχε το Ελλη­νικό Δημόσιο δια­μορ­φώ­θηκε περίπου στα 2,5 δισ. ευρώ, από 15 δισ. ευρώ στο τέλος του 2014 (μειω­μένη κατά περίπου 85%).

Επε­στρά­φη­σαν, με ευθύνη της Κυβέρ­νη­σης, τα 11 δισ. ευρώ του ΤΧΣ στο Ευρω­παϊκό Ταμείο Χρη­μα­το­πι­στω­τι­κής Στα­θε­ρό­τη­τας.

Προς επι­βε­βαί­ωση των ανωτέρω, η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, σε Έκθεσή της, τον Ιούλιο του 2015, επι­βε­βαιώ­νει ότι «υφί­στα­νται σημα­ντι­κοί κίν­δυ­νοι για τη χρη­μα­το­οι­κο­νο­μική στα­θε­ρό­τητα στην Ελλάδα που προ­ήλ­θαν από την αβε­βαιό­τητα των οικο­νο­μι­κών και χρη­μα­το­πι­στω­τι­κών πολι­τι­κών της Ελλη­νι­κής Κυβέρ­νη­σης το τελευ­ταίο εξάμηνο [δηλαδή το 1ο εξάμηνο του 2015]» (European Commission, Greece – Request for stability support in the form of an ESM loan, 10 Ιουλίου 2015).

Έτσι, οι τρά­πε­ζες χρειά­στη­καν μια νέα ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση. Με κεφα­λαια­κές ανάγκες που οφεί­λο­νται, όπως έδειξε και η Έκθεση της Ευρω­παϊ­κής Κεντρι­κής Τρά­πε­ζας, στα δεδο­μένα που δια­μορ­φώ­θη­καν στην οικο­νο­μία το 2015. Και πιο συγκε­κρι­μένα, στη χει­ρο­τέ­ρευση του μακρο­οι­κο­νο­μι­κού περι­βάλ­λο­ντος για εφέτος και τα επόμενα χρόνια, στα νέα, πρό­σθετα δημο­σιο­νο­μικά μέτρα της Κυβέρ­νη­σης, στους κεφα­λαια­κούς περιο­ρι­σμούς, στη μείωση της αξίας των εξα­σφα­λί­σεων, στην ανα­με­νό­μενη αυξη­μένη ροή νέων επι­σφα­λών δανείων.

Το απο­τέ­λε­σμα, όμως, αυτής της ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­σης είναι εξαι­ρε­τικά δυσμε­νές για τη χώρα, παρά την αποφυγή του «κου­ρέ­μα­τος» των κατα­θέ­σεων άνω των 100.000 ευρώ και τη μικρό­τερη, τελικά, δημο­σιο­νο­μική επι­βά­ρυνση σε σχέση με τις αρχικές εκτι­μή­σεις. Και αυτό εξαι­τίας κυρίως Κυβερ­νη­τι­κών καθυ­στε­ρή­σεων και παλι­νω­διών στην ολο­κλή­ρωση του θεσμι­κού πλαι­σίου πραγ­μα­το­ποί­η­σής της. Πλαίσιο, το οποίο απο­δί­δει και μεγα­λύ­τερο, σε σχέση με το παρελ­θόν, ρόλο στους «θεσμούς» στην εται­ρική δια­κυ­βέρ­νηση του ΤΧΣ, σε αντί­θεση με ότι μέχρι σήμερα γίνο­νταν.

Έτσι, η παρούσα ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση:

Προ­σθέ­τει μεγάλο κόστος στο Δημόσιο και στους φορο­λο­γού­με­νους, το οποίο κατα­γρά­φε­ται στον Προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό και επι­βα­ρύ­νει το δημόσιο χρέος.

Συρ­ρι­κνώ­νει δρα­μα­τικά την Ελλη­νική ιδιω­τική συμ­με­τοχή, απο­κλεί­ο­ντας, στις 3 από τις 4 περι­πτώ­σεις συστη­μι­κών τρα­πε­ζών, τους Έλληνες μικρο­ε­πεν­δυ­τές.

Απα­ξιώ­νει τις προη­γού­με­νες αυξή­σεις μετο­χι­κού κεφα­λαίου, με κόστος για τους επεν­δυ­τές, μικρούς και μεγά­λους. Ενδει­κτικά, η πρώτη ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση, το 2013, πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε με τιμή ανά μετοχή 0,44 ευρώ για την Alpha Bank, 1,5 ευρώ για την Eurobank, 1,7 ευρώ για την Τράπεζα Πει­ραιώς και 4,29 ευρώ για την Εθνική Τράπεζα. Η δεύτερη ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση, το 2014, έγινε με τιμή ανά μετοχή 0,65 ευρώ, 0,31 ευρώ, 1,7 ευρώ και 2,20 ευρώ για τις Alpha Bank, Eurobank, Τράπεζα Πει­ραιώς και Εθνική Τράπεζα αντί­στοιχα. Ενώ, η «αρι­στερή ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση», το 2015, έγινε με τιμή ανά μετοχή 0,04 ευρώ, 0,01 ευρώ, 0,03 ευρώ και 0,02 ευρώ για τις Alpha Bank, Eurobank, Τράπεζα Πει­ραιώς και Εθνική Τράπεζα αντί­στοιχα. Έτσι, οι νέοι ιδιο­κτή­τες των τρα­πε­ζών απέ­κτη­σαν το μεγα­λύ­τερο μέρος του Ελλη­νι­κού τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος, και φυσικά τον έλεγχό του, κατα­βάλ­λο­ντας, συνο­λικά, μόλις 5 δισ. ευρώ.

Εκμη­δε­νί­ζει σχεδόν την αξία του χαρ­το­φυ­λα­κίου του ΤΧΣ και των ασφα­λι­στι­κών ταμείων, λόγω τόσο της «εξα­έ­ρω­σης» των τρα­πε­ζι­κών μετοχών όσο και της δρα­στι­κής μείωσης των ποσο­στών συμ­με­το­χής τους στο μετο­χικό κεφά­λαιο των τρα­πε­ζών. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι σήμερα η απο­τί­μηση της συμ­με­το­χής του ΤΧΣ ανέρ­χε­ται περίπου στα 500 εκατ. ευρώ, από 3,3 δισ. ευρώ στις 02.11.2015 (αμέσως μετά την ολο­κλή­ρωση της Άσκησης Συνο­λι­κής Αξιο­λό­γη­σης), ενώ και το ποσοστό συμ­με­το­χής του εκτι­μά­ται ότι έχει συρ­ρι­κνω­θεί στο 25% στην Τράπεζα Πει­ραιώς (από 66,9%), στο 11% στην Alpha Bank (από 66,2%), στο 2,5% στην Eurobank (από 35%) και στο 33% στην Εθνική Τράπεζα (από 57,3%).

Οδηγεί σε αφελ­λη­νι­σμό τα πιστω­τικά ιδρύ­ματα, αφού το μεγα­λύ­τερο μέρος του μετο­χι­κού τους κεφα­λαίου έχει περιέλ­θει στα χέρια ξένων ιδιωτών επεν­δυ­τών και hedge funds.

Συντε­λεί στην απώλεια του εθνικού ελέγχου των υπερ­χρε­ω­μέ­νων επι­χει­ρή­σεων, αφού αυτός περνάει στα χέρια ξένων επεν­δυ­τι­κών και «επι­θε­τι­κών» hedge funds.

Τρο­πο­ποιεί, επί το δυσμε­νέ­στερο, τα ήδη εγκε­κρι­μένα σχέδια ανα­διάρ­θρω­σης των πιστω­τι­κών ιδρυ­μά­των, με απο­τέ­λε­σμα την απώλεια αξιό­λο­γων περιου­σια­κών στοι­χείων, όπως είναι στην περί­πτωση της Εθνικής Τρά­πε­ζας, η πώληση του συνόλου της συμ­με­το­χής της στην Finansbank.

Κατόπιν αυτών,

ΕΠΕΡΩΤΑΤΑΙ

ο κ. Υπουρ­γός:

1ον. Γιατί καθυ­στέ­ρησε η Κυβέρ­νηση το θεσμικό πλαίσιο για την ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση των τρα­πε­ζών;

2ον. H μεγάλη και υψηλού συμ­βο­λι­σμού επέν­δυση της Εθνικής Τρά­πε­ζας στην Finansbank το 2006, υπήρξε για την εθνική μας οικο­νο­μία και τη χώρα, συμ­φέ­ρουσα, ασύμ­φορη ή ουδέ­τερη;

3ον. Ποιά είναι η προ­ο­πτική ανά­κτη­σης των κεφα­λαίων που έχει επεν­δύ­σει το ΤΧΣ στις συστη­μι­κές τρά­πε­ζες, όχι μόνο κατά την πρό­σφατη ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση αλλά και κατά τις προη­γού­με­νες; Σε ποιά χρη­μα­τι­στη­ριακή αξία μπορεί να ανα­κτη­θεί το σύνολο των κεφα­λαίων;

4ον. Δεδο­μέ­νου ότι οι συναλ­λα­γές υπό πίεση λει­τουρ­γούν συντρι­πτικά υπέρ του αγο­ρα­στή, ήταν επαρκής ο χρόνος που είχαν στη διάθεσή τους οι τρά­πε­ζες για να ολο­κλη­ρώ­σουν τη δια­δι­κα­σία της ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­σης προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λι­στούν τα συμ­φέ­ρο­ντα του Δημο­σίου; Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι ο Νόμος για την ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση ψηφί­στηκε την 1η Νοεμ­βρίου, 15 ημέρες μετά την εκπνοή της προ­θε­σμίας, με πολλές ασά­φειες και προ­βλή­ματα που αντι­με­τω­πί­στη­καν με Πολυ­νο­μο­σχέ­διο που ψηφί­στηκε στις 19 Νοεμ­βρίου.

5ον. Θα προ­κύ­ψει, στο πλαίσιο της ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­σης των τρα­πε­ζών, κάποιου είδους ζημιά για το ελλη­νικό Δημόσιο σε σχέση με την κεφα­λαιακή ενί­σχυση μέσω των προ­νο­μιού­χων μετοχών του Ν. 3723/2008;

Οι Επε­ρω­τώ­ντες Βου­λευ­τές