ΟΗΕ: Ανθρωπιστική κρίση και παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ελλάδα της ύφεσης

Η οικο­νο­μική κρίση έχει επι­φέ­ρει και ανθρω­πι­στική κρίση και κρίση ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των. Αυτό δια­πί­στωσε ο ανε­ξάρ­τη­τος εμπει­ρο­γνώ­μο­νας του ΟΗΕ, Χουάν Πάμπλο Μπο­χο­σλάβ­σκι, κατά τη διάρ­κεια της πρώτης του επί­σκε­ψης στην Ελλάδα.

Όπως εξήγησε σε συνέ­ντευξη Τύπου που έδωσε σήμερα ολο­κλη­ρώ­νο­ντας την επί­σκεψή του στη χώρα, «έπειτα από πέντε χρόνια πολι­τι­κών προ­σαρ­μο­γής, οι κοι­νω­νι­κοί δείκτες που απο­τυ­πώ­νουν τα οικο­νο­μικά, κοι­νω­νικά και μορ­φω­τικά δικαιώ­ματα στην Ελλάδα δεν έχουν σημειώ­σει βελ­τί­ωση. Αντί­θετα σε ορι­σμέ­νους τομείς έχουν επι­δει­νω­θεί».

Στις δια­πι­στώ­σεις του ο ανε­ξάρ­τη­τος εμπει­ρο­γνώ­μο­νας τονίζει ότι 2,5 εκα­τομ­μύ­ρια πολίτες δια­θέ­τουν περιο­ρι­σμένη κάλυψη ή είναι ανα­σφά­λι­στοι, οι δε δημό­σιες υπη­ρε­σίες υγειο­νο­μι­κής περί­θαλ­ψης αντι­με­τω­πί­ζουν υπέρ­με­τρα μεγάλο φόρτο εργα­σίας. Στο πλαίσιο αυτό χαι­ρε­τί­ζει την απόφαση της κυβέρ­νη­σης να δια­θέ­σει για πρώτη φορά εδώ και πολλά χρόνια πρό­σθετα κον­δύ­λια για τη δημόσια υγειο­νο­μική περί­θαλψη στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του 2016.

Υπο­γραμ­μί­ζει, επίσης, το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει την υψη­λό­τερη ανεργία στην ευρω­ζώνη και σημειώ­νει ως εξίσου ανη­συ­χη­τική την αύξηση στη μακρο­χρό­νια ανεργία.

Το 36% του πλη­θυ­σμού, δηλαδή συνο­λικά 3,76 εκα­τομ­μύ­ρια άτομα, συνε­χί­ζει, βρί­σκο­νται σε κίνδυνο φτώ­χειας και κοι­νω­νι­κού απο­κλει­σμού. «Είναι γεγονός ότι μια ιδιαι­τέ­ρως ανε­πτυγ­μένη χώρα εντός της Ευρώπης, εν μέρει δεν είναι σε θέση να δια­σφα­λί­σει την από­λαυση από μεγάλη μερίδα του πλη­θυ­σμού των βασικών ελά­χι­στων επι­πέ­δων οικο­νο­μι­κών, κοι­νω­νι­κών και μορ­φω­τι­κών δικαιω­μά­των που κατο­χυ­ρώ­νο­νται στο δεσμευ­τικό διεθνές δίκαιο ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των».

Στις προ­κα­ταρ­κτι­κές δια­πι­στώ­σεις του ο Χουάν Πάμπλο Μπο­χο­σλάβ­σκι ανα­φέ­ρε­ται και στο προ­σφυ­γικό και ζητάει τη χαλά­ρωση από τα κράτη-μέλη της ευρω­ζώ­νης των δημο­σιο­νο­μι­κών περιο­ρι­σμών «που θα επέ­τρεπε στην Ελλάδα να ενι­σχύ­σει την αντα­πό­κρισή της στην κρίση κατά τρόπο που να αντα­να­κλά τις βέλ­τι­στες πρα­κτι­κές και πρότυπα στον τομέα των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των και του δικαίου για τους πρό­σφυ­γες». Όπως συμπλη­ρώ­νει, «το προ­σφυ­γικό είναι πρό­βλημα εθνικό, αλλά και ευρω­παϊκό και διεθνές. Μιλάμε για την αρχή της συνυ­πευ­θυ­νό­τη­τας».

Στις προ­τά­σεις του ο κ. Μπο­χο­σλάβ­σκι δια­τυ­πώ­νει την άποψη ότι πρέπει να υπάρξει ελά­φρυνση του ελλη­νι­κού χρέους, προ­κει­μέ­νου να απο­τε­λέ­σει έναυσμα για ανά­πτυξη χωρίς κοι­νω­νι­κούς απο­κλει­σμούς.

Επίσης, ζητάει να συνε­χι­στεί το έργο της Επι­τρο­πής Αλή­θειας για το Δημόσιο Χρέος και παρο­τρύ­νει την κυβέρ­νηση και τους δανει­στές να προβούν σε ολο­κλη­ρω­μένη αξιο­λό­γηση των επι­πτώ­σεων των πολι­τι­κών αντι­με­τώ­πι­σης της οικο­νο­μι­κής κρίσης επί των ανθρώ­πι­νων δικαιω­μά­των.

Απευ­θύ­νει, εξάλλου, τη σύσταση προς την κυβέρ­νηση να προ­συ­πο­γρά­ψει τις «Βασικές αρχές των δια­δι­κα­σιών ανα­διάρ­θρω­σης του δημό­σιου χρέους» του ΟΗΕ και τις «Αρχές για υπεύ­θυ­νες συναλ­λα­γές, τόσο για τους Δανει­στές και τους Δανειο­λή­πτες» της UNCTAD, δύο νομικά κείμενα που θεσπί­ζουν αρχές που είναι κρί­σι­μες για την οικο­δό­μηση της συναί­νε­σης σε θέματα ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των και περι­λαμ­βά­νουν δια­πραγ­μα­τεύ­σεις μεταξύ δανει­στών και δανειο­λη­πτών σε περι­πτώ­σεις που το δημόσιο χρέος κατα­στεί μη βιώσιμο.

Χαι­ρε­τί­ζει την προ­σπά­θεια της κυβέρ­νη­σης να παρέχει καλύ­τερη προ­στα­σία της πρώτης κατοι­κίας, ωστόσο επι­ση­μαί­νει ότι η κατά­σταση στον τομέα της στέ­γα­σης πρέπει να παρα­κο­λου­θεί­ται στενά. Προ­τεί­νει τη μεταρ­ρύθ­μιση του συντα­ξιο­δο­τι­κού συστή­μα­τος με βάση την αρχή της δια­γε­νε­α­κής αλλη­λεγ­γύης ώστε να κατα­στεί οικο­νο­μικά βιώσιμο και να προ­λαμ­βά­νει τη φτώχεια στην τρίτη ηλικία, καθώς και την ενδυ­νά­μωση του ρόλου της πρω­το­βάθ­μιας υγειο­νο­μι­κής περί­θαλ­ψης και του θεσμού του οικο­γε­νεια­κού γιατρού αλλά και τη θέσπιση ενός συστή­μα­τος κοι­νω­νι­κής πρό­νοιας και κοι­νω­νι­κής προ­στα­σίας.

Η προ­ώ­θηση «των μεταρ­ρυθ­μί­σεων μπορεί να δια­σφα­λι­στεί μόνο μέσα από τη δημόσια δια­βού­λευση, τον κοι­νω­νικό διάλογο και υπό την προ­ϋ­πό­θεση ότι οι διαρ­θρω­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις υλο­ποιού­νται με πλήρη σεβασμό της δημο­κρα­τι­κής συμ­με­το­χής και των ανθρω­πί­νων δικαιω­μά­των», κατα­λή­γει.

Σημειώ­νε­ται ότι στο πλαίσιο της επί­σκε­ψής του στη χώρα ο ανε­ξάρ­τη­τος εμπει­ρο­γνώ­μο­νας για τις επι­πτώ­σεις του εξω­τε­ρι­κού χρέους συνά­ντησε υπουρ­γούς και στελέχη υπουρ­γείων, τον αντι­πρό­ε­δρο της κυβέρ­νη­σης, τους προ­έ­δρους του Αρείου Πάγου και του Συμ­βου­λίου της Επι­κρα­τείας, βου­λευ­τές, στελέχη της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, τον Συνή­γορο του Πολίτη, την Εθνική Επι­τροπή για τα Δικαιώ­ματα του Ανθρώ­που, την Υπη­ρε­σία Στή­ρι­ξης Διαρ­θρω­τι­κών Μεταρ­ρυθ­μί­σεων της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, το Διεθνές Νομι­σμα­τικό Ταμείο, τη Γενική Συνο­μο­σπον­δία Εργατών Ελλάδας και οργα­νώ­σεις εργο­δο­τών, τον Ύπατο Αρμοστή του ΟΗΕ για τους Πρό­σφυ­γες, μέλη της πρώην Επι­τρο­πής Αλή­θειας για το Δημόσιο Χρέος, ακα­δη­μαϊ­κούς εμπει­ρο­γνώ­μο­νες και εκπρο­σώ­πους της κοι­νω­νίας των πολιτών.

Κατά το επόμενο στάδιο της απο­στο­λής του ο Χουάν Πάμπλο Μπο­χο­σλάβ­σκι θα μεταβεί το 2016 στις Βρυ­ξέλ­λες για να συνο­μι­λή­σει με εκπρο­σώ­πους των δανει­στών και να διε­ρευ­νή­σει εάν γίνο­νται σεβαστά τα ανθρώ­πινα δικαιώ­ματα στο τρίτο μνη­μό­νιο. Τα πορί­σματά του θα ανα­λύ­σει σε μελ­λο­ντική έκθεση προς το Συμ­βού­λιο Ανθρω­πί­νων Δικαιω­μά­των των Ηνω­μέ­νων Εθνών.