Παγίδες για τους φορολογούμενους κρύβει το νέο Περιουσιολόγιο

Η αντί­στροφη μέτρηση για το Περιου­σιο­λό­γιο έχει ήδη ξεκι­νή­σει. Οι φορο­λο­γού­με­νοι θα κληθούν να απο­κα­λύ­ψουν στην Εφορία όλα τα οικο­νο­μικά τους δεδο­μένα τα οποία δεν γνω­ρί­ζει ήδη, προ­κει­μέ­νου να δημιουρ­γη­θεί μια νέα βάση δεδο­μέ­νων που θα συν­θέ­τει το περιου­σιακό προφίλ κάθε Έλληνα. Θα βρεθούν, όμως, για πρώτη φορά μπροστά σε διλήμ­ματα και αβε­βαιό­τη­τες που ακόμα και η πιο λεπτο­με­ρής εγκύ­κλιος οδηγιών του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών δεν θα μπο­ρέ­σει να αντι­με­τω­πί­σει απόλυτα: πώς θα δηλω­θούν τα μετρητά, πώς θα εκτι­μη­θούν τα πολύ­τιμα αντι­κεί­μενα, πώς θα υπο­λο­γι­στεί η αξία των επι­χει­ρή­σεων που πρέπει να δηλωθεί, αλλά και δεκάδες άλλα ερω­τή­ματα.

Τα μετρητά

Πριν από μερικές ημέρες υπο­γρά­φηκε η υπουρ­γική απόφαση με βάση την οποία από το 2016 όλοι οι υπό­χρεοι σε ετήσια Δήλωση Περιου­σια­κής Κατά­στα­σης θα πρέπει να περι­λά­βουν σε αυτήν και τα μετρητά που δια­θέ­τουν εκτός τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος, εφόσον αυτά ξεπερ­νούν τα 15.000 ευρώ, καθώς και όλα τα πολύ­τιμα αντι­κεί­μενά τους, εφόσον η συνο­λική τους αξία ξεπερνά τα 30.000 ευρώ. Οι φορο­τε­χνι­κοί σημειώ­νουν ότι το περιε­χό­μενο του νέου πόθεν έσχες είναι η πρόβα τζε­νε­ράλε για το Περιου­σιο­λό­γιο, καθώς μετρητά και πολύ­τιμα αντι­κεί­μενα θα κληθούν να δηλώ­σουν και όλοι οι φορο­λο­γού­με­νοι. Μάλιστα, η ηγεσία του ΥΠΟΙΚ έχει ξεκα­θα­ρί­σει πως ό,τι δεν δηλωθεί κατά­σχε­ται από το Δημόσιο. Υπάρ­χουν, όμως, ερω­τή­ματα. Αν κάποιος δεν δηλώσει τα μετρητά για τα οποία έχει φορο­λο­γη­θεί, με ποια νομική βάση η Εφορία θα προ­χω­ρή­σει στην κατά­σχεσή τους, εφόσον τα εντο­πί­σει; Για τη λει­τουρ­γία του πόθεν έσχες τα “άσπρα” μετρητά μπορούν να δικαιο­λο­γή­σουν την από­κτηση περιου­σια­κών στοι­χείων. Με ποια νομική βάση θα ακυ­ρω­θούν, εφόσον δεν δηλω­θούν στο Περιου­σιο­λό­γιο; Το ίδιο ισχύει και με τις κατα­θέ­σεις στο εξω­τε­ρικό που, επίσης, δικαιο­λο­γού­νται από το πόθεν έσχες.

Οι ράβδοι χρυσού και τα κοσμή­ματα

Μεγάλα είναι τα ερω­τή­ματα και για τον τρόπο με τον οποίο θα δηλω­θούν τα κινητά αντι­κεί­μενα σημα­ντι­κής αξίας, όπως είναι τα έργα τέχνης, τα πολύ­τιμα μέταλλα και τα κοσμή­ματα. Θεω­ρεί­ται δεδο­μένο ότι πρό­κει­ται να τεθούν όρια αξίας προ­κει­μέ­νου να δηλω­θούν –όπως ακριβώς και στη Δήλωση Περιου­σια­κής Κατά­στα­σης– τα πολύ­τιμα αντι­κεί­μενα. Το ερώτημα είναι πώς θα υπο­λο­γι­στεί αυτή η αξία. Πώς θα υπο­λο­γι­στεί, για παρά­δειγμα, η αξία ενός πίνακα ζωγρα­φι­κής ενός διά­ση­μου Έλληνα ζωγρά­φου ή πώς θα υπο­λο­γι­στεί η αξία ενός κοσμή­μα­τος ιστο­ρι­κής αξίας που έχει φτάσει κλη­ρο­νο­μικά στα χέρια ενός φορο­λο­γου­μέ­νου;

Οι επι­χει­ρή­σεις

Στο Περιου­σιο­λό­γιο θα πρέπει να δηλω­θούν και οι πάσης φύσεως συμ­με­το­χές των φορο­λο­γου­μέ­νων σε επι­χει­ρή­σεις στην Ελλάδα και στο εξω­τε­ρικό. Το ερώτημα, σε αυτή την περί­πτωση, είναι με ποια αξία θα δηλω­θούν αυτές οι συμ­με­το­χές. Και αν, στην περί­πτωση των μετοχών που είναι εισηγ­μέ­νες σε χρη­μα­τι­στή­ριο, η απο­τί­μηση είναι εύκολη, γι’ αυτές που δεν είναι εισηγ­μέ­νες τα πράγ­ματα είναι περί­πλοκα. Για παρά­δειγμα, το ερώτημα είναι πώς θα δηλωθεί μια επι­χεί­ρηση στο εξω­τε­ρικό που το μετο­χικό της κεφά­λαιο είναι 5.000 ευρώ, αλλά έχει στην κατοχή της ακίνητα πολύ μεγα­λύ­τε­ρης αξίας.

Η σκο­πι­μό­τητα του Περιου­σιο­λο­γίου

Ο λόγος της δημιουρ­γίας του Περιου­σιο­λο­γίου; Η επίσημη εξήγηση από την πλευρά της ηγεσίας του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών είναι ότι το Περιου­σιο­λό­γιο θα απο­τε­λέ­σει τη νέα γραμμή μεταξύ του παρελ­θό­ντος και του μέλ­λο­ντος στη σχέση των φορο­λο­γου­μέ­νων με την Εφορία. Από το Περιου­σιο­λό­γιο και μετά οποια­δή­ποτε μετα­βολή της περιου­σίας του φορο­λο­γου­μέ­νου θα πρέπει να δικαιο­λο­γεί­ται από τα εισο­δή­ματα, την απο­τα­μί­ευση ή την εκποί­ηση άλλων περιου­σια­κών στοι­χείων που έχει δηλώσει ο φορο­λο­γού­με­νος στο Περιου­σιο­λό­γιο.

Επι­σή­μως, όταν η ηγεσία του ΥΠΟΙΚ ερω­τά­ται αν το Περιου­σιο­λό­γιο θα απο­τε­λέ­σει τη βάση προ­κει­μέ­νου να επι­βλη­θεί ένας νέος φόρος πάνω στην περιου­σία, απαντά ότι αυτό απο­κλεί­ε­ται, καθώς δεν υπάρχει καμία πρόθεση για κάτι τέτοιο. Ωστόσο, κάνεις δεν μπορεί να απο­κλεί­σει ότι στο μέλλον, εφόσον υπάρξει ανάγκη να βρεθούν πρό­σθετα φορο­λο­γικά έσοδα, κάποια κυβέρ­νηση δεν θα προ­σφύ­γει στην έτοιμη λύση της επι­βο­λής ενός ειδικού εφάπαξ ή μόνιμου τέλους με βάση την αξία της συνο­λι­κής περιου­σίας κάθε φορο­λο­γου­μέ­νου.

Η ρύθμιση “δηλώστε και σώστε”

Εντός των επό­με­νων δυο εβδο­μά­δων πρό­κει­ται να κατα­τε­θεί στη Βουλή και το νομο­σχέ­διο για τη νέα ρύθμιση οικειο­θε­λούς συμ­μόρ­φω­σης των φορο­λο­γου­μέ­νων. Θα είναι η τελευ­ταία ευκαι­ρία για τη νομι­μο­ποί­ηση αδή­λω­των ποσών, κεφα­λαίων, δηλαδή, που δεν δικαιο­λο­γού­νται από τις φορο­λο­γι­κές δηλώ­σεις του φορο­λο­γου­μέ­νου. Οι πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν ότι το σχέδιο που επε­ξερ­γά­ζε­ται το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών προ­βλέ­πει:

– Τον υπο­λο­γι­σμό του φόρου με βάση την κλίμακα φορο­λό­γη­σης που ίσχυε κατά τον χρόνο από­κτη­σης του ποσού. Στην πράξη, οι φορο­λο­γού­με­νοι θα έχουν τη δυνα­τό­τητα να επι­λέ­ξουν οι ίδιοι το φορο­λο­γικό έτος που τους συμ­φέ­ρει προ­κει­μέ­νου να υπο­λο­γι­στεί ο φόρος. Σημειώ­νε­ται ότι το σχέδιο που είχε τεθεί σε δημόσια δια­βού­λευση τον περα­σμένο Μάιο και προ­έ­βλεπε συντε­λε­στή φορο­λό­γη­σης 21% για τη νομι­μο­ποί­ηση αδή­λω­των κατα­θέ­σεων έχει ήδη απορ­ρι­φθεί από την τρόικα.

– Σημα­ντι­κές εκπτώ­σεις από τον φόρο θα δοθούν σε όσους, εκτός από τη νομι­μο­ποί­ηση των ποσών, θα προ­χω­ρή­σουν στη συνέ­χεια στην επέν­δυσή τους ή στην κατά­θεσή τους σε ελλη­νική τράπεζα. Για παρά­δειγμα, ο φορο­λο­γού­με­νος που νομι­μο­ποιεί ποσό μετρη­τών το οποίο δηλώνει ότι το δια­τη­ρεί στο σπίτι του ή σε θυρίδα θα έχει σημα­ντική έκπτωση από τον φόρο, εφόσον το κατα­θέ­σει σε ελλη­νική τράπεζα και το μετα­τρέ­ψει σε προ­θε­σμιακή κατά­θεση. Αντί­στοιχα, σημα­ντική έκπτωση θα έχουν οι φορο­λο­γού­με­νοι που θα νομι­μο­ποι­ή­σουν κατα­θέ­σεις που βρί­σκο­νται στο εξω­τε­ρικό και θα τις μετα­φέ­ρουν σε ελλη­νικό τρα­πε­ζικό λογα­ρια­σμό, καθώς και οι φορο­λο­γού­με­νοι που, με τα κεφά­λαια που νομι­μο­ποί­η­σαν, θα προ­χω­ρή­σουν εντός συγκε­κρι­μένο χρο­νι­κού ορίου στην αγορά κάποιου ακι­νή­του ή στην πραγ­μα­το­ποί­ηση κάποιας επέν­δυ­σης.

– Τα ποσοστά των εκπτώ­σεων θα είναι σημα­ντικά, καθώς θα ανέρ­χο­νται ακόμα και στο 50% του φόρου που προ­κύ­πτει με βάση τη φορο­λο­γική κλίμακα.

Πηγή Κεφά­λαιο