Απορίες για το ταξίδι του Αλέξη Τσίπρα στην Άγκυρα

Αξιο­ποιώ­ντας την ευκαι­ρία της τηλε­φω­νι­κής του επι­κοι­νω­νίας με τον Τούρκο ομόλογό του, για να τον συγ­χα­ρεί για την εκλο­γική του νίκη, ο Πρω­θυ­πουρ­γός Αλέξης Τσίπρας επι­βε­βαί­ωσε την αποδοχή της πρό­σκλη­σης που ο Ahmet Davutoglu του είχε απευ­θύ­νει στη Νέα Υόρκη, προ­κει­μέ­νου να επι­σκε­φθεί την Τουρκία. Το ταξίδι αυτό που δηλώ­νε­ται ότι θα μπο­ρούσε να γίνει “και εντός δέκα ημερών” εμφα­νί­ζε­ται να εντάσ­σε­ται στο πλαίσιο ενός ανα­γκαίου απευ­θείας συντο­νι­σμού με την Τουρκία ως προς την προ­σφυ­γική κρίση ώστε, όπως τόνισε ο Αλέξης Τσίπρας, ήδη από την ομιλία του την περα­σμένη Παρα­σκευή στην “ώρα του Πρω­θυ­πουρ­γού”, “να μην αφή­σουμε εμείς την κυρία Merkel να δια­πραγ­μα­τεύ­ε­ται από μέρους της Ευρώπης με την Τουρκία”.

Τυπικά βέβαια, η Τουρκία δεν θα εισέλ­θει καν στην μετε­κλο­γική περίοδο πριν από τις 11 Νοεμ­βρίου, οπότε η Κεντρική Εφο­ρευ­τική Επι­τροπή θα επι­ση­μο­ποι­ή­σει το απο­τέ­λε­σμα, ώστε να συγκλη­θεί η Τουρ­κική Εθνο­συ­νέ­λευση και να δοθεί εντολή σχη­μα­τι­σμού νέας κυβέρ­νη­σης. Ωστόσο, διε­ρευ­νώ­νται ήδη οι ημε­ρο­μη­νίες που θα επι­τρέ­ψουν στον Αλέξη Τσίπρα να συνα­ντη­θεί με τον Τayyip Erdogan (άραγε στο πολυ­συ­ζη­τη­μένο “παλάτι” της Άγκυρας;) και τον Ahmet Davutoglu.

Το εγχεί­ρημα είναι λεπτό, αφενός διότι οι δια­θέ­σι­μες ημε­ρο­μη­νίες δεν περισ­σεύ­ουν, αλλά και γιατί το ευρύ­τερο πλαίσιο στο οποίο εντάσ­σο­νται και οι ελλη­νο­τουρ­κι­κές σχέσεις υφί­στα­ται ραγδαίες αλλαγές.

Το διπλω­μα­τικό ημε­ρο­λό­γιο είναι φορ­τω­μένο για το υπό­λοιπο του μηνός με σημα­ντικά ορόσημα. Στις 12 Νοεμ­βρίου διε­ξά­γε­ται η νέα έκτακτη Σύνοδος Κορυφής των 28 την οποία κάλεσε ο πρό­ε­δρος του Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου Donald Tusk με αντι­κεί­μενο και πάλι την προ­σφυ­γική κρίση. Στις 14 Νοεμ­βρίου κατα­φθά­νει στην Αθήνα ο υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών των ΗΠΑ ο οποίος θα συνα­ντη­θεί με τον Έλληνα ομόλογό του Νίκο Κοτζιά και την επομένη με τον Πρω­θυ­πουργό. Στις 15-16 Νοεμ­βρίου πραγ­μα­το­ποιεί­ται το “μεγάλο ραντε­βού” του μηνός, με τη σύγκληση της Συνόδου Κορυφής της G20 στην Αττά­λεια της γει­το­νι­κής Τουρ­κίας – παρου­σία, μεταξύ άλλων, του Barack Obama και του Vladimir Putin. Πρό­κει­ται για την πρώτη διορ­γά­νωση της ομάδας των είκοσι ισχυ­ρό­τε­ρων χωρών του κόσμου, όπου τα γεω­πο­λι­τικά ερω­τή­ματα εμφανώς θα υπο­σκε­λί­σουν τα οικο­νο­μικά, καθώς στην Αττά­λεια θα δοθεί η ευκαι­ρία να επι­σφρα­γι­σθούν οι συγκλί­σεις ή οι απο­κλί­σεις των μεγάλων δυνά­μεων στη διπλω­μα­τική κινη­τι­κό­τητα (π.χ. τις αλλε­πάλ­λη­λες συνα­ντή­σεις της Βιέννης) που πυρο­δό­τησε η ρωσική στρα­τιω­τική εμπλοκή στη Συρία. Για δε τον οικο­δε­σπότη Tayyip Erdogan θα είναι μια πρώτης τάξεως ευκαι­ρία τόσο να δια­χει­ρι­σθεί την τετα­μένη, αλλά όχι ανε­πα­νόρ­θωτα τραυ­μα­τι­σμένη, σχέση της χώρας του με την Ρωσία (πρβ. και την τηλε­φω­νική επι­κοι­νω­νία του Τούρκου προ­έ­δρου με τον ηγέτη του Κρεμ­λί­νου την Τετάρτη), όσο και να μετρή­σει τον βαθμό εξοι­κεί­ω­σης της Δύσης με την προ­ο­πτική πολι­τι­κής παντο­κρα­το­ρίας του, μετά τον εκλο­γικό του θρίαμβο της περα­σμέ­νης Κυρια­κής – σε συν­θή­κες ανά­φλε­ξης του Κουρ­δι­κού και περιο­ρι­σμού της ελευ­θε­ρίας του λόγου, όπως υπεν­θύ­μισε ο ΟΑΣΕ και η εκπρό­σω­πος του State Department.

Να σημειω­θεί ότι η φθι­νο­πω­ρινή διπλω­μα­τική εξόρ­μηση του John Kerry στην ανα­το­λική Μεσό­γειο συμπλη­ρώ­νε­ται από επί­σκεψη στην Λευ­κω­σία, σε φάση εντα­τι­κο­ποί­η­σης των συνο­μι­λιών για την επίλυση του Κυπρια­κού – με δημο­σιεύ­ματα να θέλουν την Άγκυρα να θέτει “τελε­σί­γραφο” για την ολο­κλή­ρωση της δια­δι­κα­σίας μέχρι τον Μάρτιο, οπότε ή θα ευο­δω­θεί, και δια της διε­νέρ­γειας δημο­ψη­φι­σμά­των, το σενάριο της επα­νέ­νω­σης του νησιού είτε θα νομι­μο­ποι­η­θεί η υφι­στά­μενη διχο­τό­μηση, ως μία μορφή λύσης.

Αλλά και ο Αλέξης Τσίπρας πρό­κει­ται το τελευ­ταίο δεκα­ή­μερο του μηνός (πιθα­νό­τατα στις 23 Νοεμ­βρίου) να επι­σκε­φθεί το Ισραήλ, όπου θα γίνει δεκτός από τον πρόεδρο της χώρας Reuven Rivlin και θα έχει συνο­μι­λίες με τον ομόλογό του Binyamin Netanyahu (στον απόηχο της ολο­κλή­ρω­σης της αερο­πο­ρι­κής άσκησης “μπλε σημαία”, της μεγα­λύ­τε­ρης στα ισραη­λινά χρονικά, όπου συμ­με­τεί­χαν και δυνά­μεις της Ελλάδας, της Πολω­νίας και των ΗΠΑ) ενώ κατόπιν θα μεταβεί στη Ραμάλλα της Παλαι­στί­νης για συνά­ντηση με τον Mahmoud Abbas.

Προ­φα­νώς, και δεδο­μέ­νου του ότι η τουρκο-ισραηλινή ψυχρό­τητα παρα­μέ­νει, το πρω­θυ­πουρ­γικό ταξίδι στην Άγκυρα φορ­τί­ζε­ται δια­φο­ρε­τικά από το αν θα προη­γεί­ται ή θα έπεται της (όπως ανα­μέ­νε­ται, θερμής) υπο­δο­χής του Αλέξη Τσίπρα στο Ισραήλ.

Πηγές του Μεγάρου Μαξίμου τοπο­θε­τούν την μετά­βαση του Πρω­θυ­πουρ­γού στην γείτονα κατά το διά­στημα μετά την έλευση Kerry στην Αθήνα, ει δυνατόν στο δεύτερο δεκα­ή­μερο του μηνός. Δηλώ­νουν ότι “η ατζέντα τελεί υπό δια­μόρ­φωση” και πάντως ανα­γνω­ρί­ζουν ότι οι συνο­μι­λίες δεν πρό­κει­ται να περιο­ρι­σθούν στην προ­σφυ­γική κρίση.

Προ­φα­νώς, στο υπουρ­γείο Εξω­τε­ρι­κών δεν έχουν λόγους να ενθου­σιά­ζο­νται με την προ­ο­πτική μιας προ­ε­τοι­μα­σμέ­νης υπό πίεση συνά­ντη­σης, κατά την οποία θα ανα­κύ­ψουν και τα ακαν­θώδη διμερή θέματα.

Ο επι­κοι­νω­νια­κός οίστρος που γεννά στο πρω­θυ­πουρ­γικό περι­βάλ­λον η οξύτητα της προ­σφυ­γι­κής κρίσης (συντε­λού­ντος και του πλη­θω­ρι­κού προ­έ­δρου του Ευρω­κοι­νο­βου­λίου Martin Schultz, ο οποίος δήλωσε ότι ο Αλέξης Τσίπρας θα μεταβεί στην Άγκυρα ως εκπρό­σω­πος και της Ε.Ε.) δεν είναι απα­ραι­τή­τως ο καλύ­τε­ρος σύμ­βου­λος. Όχι πάντως σε μια συγκυ­ρία κατά την οποία ο Tayyip Erdogan αισθά­νε­ται όχι μόνο απαλ­λαγ­μέ­νος από σοβα­ρούς αντα­γω­νι­στές στο εσω­τε­ρικό του, αλλά και ικανός να “πουλά ακριβά” στην Ε.Ε. την απα­ραί­τητη συνερ­γα­σία του. Διόλου τυχαία, ο Τούρκος πρό­ε­δρος μόλις δήλωσε ότι αναμένω άλλο ένα εκα­τομ­μύ­ριο Σύρους να εγκα­τα­λεί­ψουν την πατρίδα τους – όπου το ριψο­κίν­δυνο παι­χνίδι της Άγκυρας με τους τζι­χα­ντι­στές φανε­ρώ­νει όλο και περισ­σό­τερο τα αδιέ­ξοδά του.

capital.gr Του Κώστα Ράπτη