Στις 49 ανοιχτές πληγές που απειλούν την Ελλάδα με 200 εκατ. πέντε νησιά της Δωδεκανήσου

Σε αγώνα δρόμου έχουν απο­δυ­θεί η Γενική Γραμ­μα­τεία Συντο­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης Απο­βλή­των αλλά και οι δήμοι προ­κει­μέ­νου να μειωθεί ο αριθμός των ενεργών ΧΑΔΑ (Χώροι Ανε­ξέ­λεγ­κτης Διά­θε­σης Απορ­ριμ­μά­των), για τους οποίους η χώρα ύστερα από την κατα­δίκη της από το Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο πλη­ρώ­νει περισ­σό­τερα από δέκα εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ ανά εξάμηνο, εν όψει και της νέας αξιο­λό­γη­σης που θα γίνει στις αρχές του επό­με­νου μήνα.

Οι 49 ανοι­χτές πληγές που απει­λούν την Ελλάδα με 200 εκατ.

Βάσει των στοι­χείων που έχει κάνει απο­δε­κτά και η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, σήμερα στην Ελλάδα εξα­κο­λου­θούν να παρα­μέ­νουν ενεργοί 49 ΧΑΔΑ, ενώ υπάρ­χουν 161 ανε­νερ­γοί και 79 απο­κα­τε­στη­μέ­νοι.

Ωστόσο, ορατός είναι πλέον ο κίν­δυ­νος να χαθούν κον­δύ­λια δεκάδων εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ, καθώς τα περισ­σό­τερα από τα έργα απο­κα­τά­στα­σης έχουν εντα­χθεί στο ΕΣΠΑ με χρη­μα­το­δό­τηση ύψους 200 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ. Ομως τα έργα σε πολλές περιο­χές δεν έχουν προ­χω­ρή­σει, με απο­τέ­λε­σμα μετά την 31η Δεκεμ­βρίου, όποτε και λήγει η χρη­μα­το­δό­τηση από το ΕΣΠΑ, να πρέπει να συνε­χι­στούν με εθνι­κούς πόρους, κάτι το οποίο φαντά­ζει ιδιαί­τερα δύσκολο στην παρούσα οικο­νο­μική συγκυ­ρία, ενώ το ενδε­χό­μενο παρά­τα­σης της ευρω­παϊ­κής χρη­μα­το­δό­τη­σης θεω­ρεί­ται μάλλον απίθανο να συμ­φω­νη­θεί με τις Βρυ­ξέλ­λες.

Παράλ­ληλα, η Ελλάδα κιν­δυ­νεύει να υποστεί και μία νέα κατα­δίκη -αυτήν τη φορά για τη δια­χεί­ριση των επι­κίν­δυ­νων αποβλήτων-, ζήτημα, το οποίο βρί­σκε­ται ήδη στο στάδιο της αιτιο­λο­γη­μέ­νης γνώμης στο Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο. Εντός των προ­σε­χών μηνών θα πρέπει να έχουν υπο­δει­χθεί οι κατάλ­λη­λοι χώροι και να έχουν καμφθεί οι αντι­δρά­σεις, καθώς το πρό­στιμο στην περί­πτωση αυτή μπορεί και να ξεπε­ρά­σει τις 75.000 ευρώ την ημέρα. Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι η χώρα μας παράγει περίπου 75.000 τόνους επι­κίν­δυ­νων απο­βλή­των τον χρόνο.

Επα­νε­ξέ­ταση

Σε ό,τι αφορά τις χωμα­τε­ρές, η πρόοδος των έργων θα επα­νε­ξε­τα­στεί στις 2 Δεκεμ­βρίου, με στόχο από την πλευρά της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης να μειω­θούν περαι­τέρω τα πρό­στιμα που έχουν επι­βλη­θεί. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι, σύμφωνα με την απόφαση του Ευρω­παϊ­κού Δικα­στη­ρίου (που εκδό­θηκε στις 2 Δεκεμ­βρίου 2014), η Ελλάδα κατα­δι­κά­στηκε πέρα από την εφάπαξ κατα­βολή 10 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ που κατα­βλή­θηκε στις 2 Φεβρουα­ρίου 2015, να κατα­βάλ­λει κάθε εξάμηνο το ποσό των 14,52 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ. Ωστόσο, το ποσό μειώ­θηκε στα 10,4 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ με το κλεί­σιμο ορι­σμέ­νων ΧΑΔΑ, ενώ στόχος είναι έως τις 2 Δεκεμ­βρίου να έχουν κατα­στεί ανε­νερ­γές και άλλες παρά­νο­μες χωμα­τε­ρές, ώστε το πρό­στιμο να μειωθεί κατά περίπου 6 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ ακόμα. Η εξα­μη­νιαία χρη­μα­τική ποινή είναι 80.000 ευρώ για κάθε ενεργή χωμα­τερή και 40.000 για κάθε ανε­νεργή και ανάλογα με την πρόοδο των εργα­σιών παύσης λει­τουρ­γίας αντι­στοί­χως μειώ­νο­νται και τα πρό­στιμα.

Για τον λόγο αυτό τον τελευ­ταίο καιρό δίνεται μάχη με τον χρόνο από τη Γενική Γραμ­μα­τεία Συντο­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης Απο­βλή­των και τις κατά τόπους Αρχές με στόχο να παύσουν να λει­τουρ­γούν όσο το δυνατόν περισ­σό­τε­ροι ΧΑΔΑ στο συντο­μό­τερο χρονικό διά­στημα. «Προ­ϋ­πό­θεση για να κλεί­σουν οι ενεργοί ΧΑΔΑ και να επι­σπευ­σθούν τα έργα απο­κα­τά­στα­σής τους είναι η υπο­κα­τά­στασή τους από νόμι­μους απο­δέ­κτες απορ­ριμ­μά­των είτε από δια­δι­κα­σίες προ­σω­ρι­νής δια­χεί­ρι­σης απο­βλή­των, νόμιμες και περι­βαλ­λο­ντικά απο­δε­κτές, μέχρις ότου ολο­κλη­ρω­θούν τα έργα υπο­δο­μής που προ­βλέ­πο­νται από τους κατά τόπους περι­φε­ρεια­κούς σχε­δια­σμούς» εξηγεί στο «Εθνος» ο γ.γ. Συντο­νι­σμού Δια­χεί­ρι­σης Απο­βλή­των, Ευάγ­γε­λος Καπε­τά­νιος. Σε κάθε περί­πτωση, πάντως, αυτό το μετα­βα­τικό διά­στημα δεν μπορεί να είναι μεγα­λύ­τερο των τριών ετών.

Εχει ήδη προ­τα­θεί η θαλάσ­σια μετα­φορά για τα νησιά και η χρη­σι­μο­ποί­ηση Μονάδων προ­σω­ρι­νής δια­χεί­ρι­σης κυρίως στην Πελο­πόν­νησο έχει ήδη εγκρι­θεί με απόφαση και χρη­μα­το­δό­τηση ύψους 11 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ από εθνι­κούς πόρους.

Σήμερα το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα αντι­με­τω­πί­ζει η Περι­φέ­ρεια Πελο­πον­νή­σου με 20 ενερ­γούς ΧΑΔΑ αλλά και η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου με 11 ενερ­γούς ΧΑΔΑ – κυρίως σε μικρό­τερα νησιά, όπως η Κάλυ­μνος, η Κάσος, η Νίσυρος κ.λπ. Η Πελο­πόν­νη­σος έχει επίσης και τους περισ­σό­τε­ρους ανε­νερ­γούς ΧΑΔΑ (60), ενώ ακο­λου­θεί η Κεντρική Μακε­δο­νία με 45. Η εξα­μη­νιαία χρη­μα­τική ποινή για την Πελο­πόν­νησο υπο­λο­γί­ζε­ται σε 4 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ, ενώ για τους ΧΑΔΑ του Ν. Αιγαίου η χρη­μα­τική ποινή φτάνει το 1,56 εκα­τομ­μύ­ριο ευρώ ανά εξάμηνο.

Βάσει των στοι­χείων που έχει κάνει απο­δε­κτά η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, οι περισ­σό­τε­ροι απο­κα­τε­στη­μέ­νοι χώροι βρί­σκο­νται στα όρια της Περι­φέ­ρειας Στερεάς Ελλάδας (21), Κεντρι­κής Μακε­δο­νίας (19) και Νοτίου Αιγαίου (18).

ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΚΑΙ ΟΙ ΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΚΥΡΩΣΕΙΣ

Οι προ­θε­σμίες που δόθηκαν αλλά δεν έχουν τηρηθεί

Με βάση το ιστο­ρικό της υπό­θε­σης, η Ελλάδα είχε κατα­δι­κα­στεί από το Ευρω­παϊκό Δικα­στή­ριο το 2005. Τότε υπήρχαν 1.128 ενεργοί ΧΑΔΑ και η προ­θε­σμία που είχε δοθεί για την απο­κα­τά­στασή τους έληξε στο τέλος του 2008. Ετσι, τον Απρίλιο του 2009 η Κομι­σιόν κίνησε προ­δι­κα­στική δια­δι­κα­σία για επιβολή χρη­μα­τι­κών κυρώ­σεων και τον Ιούνιο του 2013 ανα­κοι­νώ­θηκε η εκ νέου παρα­πο­μπή της Ελλάδας.

Είχαν απο­μεί­νει 396 (90 ενεργοί και 306 ανε­νερ­γοί) από τους 3.036 ΧΑΔΑ που έχουν κατα­γρα­φεί δια­χρο­νικά στη χώρα μας. Η εκδί­καση της υπό­θε­σης έγινε τον Ιούνιο του 2014 και την ημέρα της εκδί­κα­σης υπήρχαν 70 ενεργοί ΧΑΔΑ και 223 ανε­νερ­γοί.

Η Ελλάδα, πάντως, δεν είναι η μονα­δική χώρα που έχει τιμω­ρη­θεί με βαριά πρό­στιμα για τις ανε­ξέ­λεγ­κτες χωμα­τε­ρές, καθώς ποινές έχουν επι­βλη­θεί και στην Ιταλία, αφού ο ευρω­παϊ­κός Νότος έχει χρόνια προ­βλή­ματα με τη δια­χεί­ριση των απο­βλή­των του.

ΕΘΝΟΣ