Πάρτι κάνουν οι κερδοσκόποι με παράνομες αυξήσεις σε προϊόντα

Επι­τή­δειοι στην εστίαση προ­χώ­ρη­σαν σε υπέρ­με­τρες αυξή­σεις τιμών έως και 17% σε γεύματα εκμε­ταλ­λευό­με­νοι τη μετα­βολή των ειδών στον νέο συντε­λε­στή της έμμεσης φορο­λο­γίας.

Έμποροι ανα­γκά­ζουν τους αγρότες, που δεν μπορούν να κάνουν ανα­λή­ψεις μετρη­τών να τους πουλάνε με ευτε­λείς τιμές τα προ­ϊ­ό­ντα τους χωρίς παρα­στα­τικά και ως… δέλεαρ να τους πλη­ρώ­νουν τοις μετρη­τοίς.

Η αγορά των υγρών καυ­σί­μων δεν θα μπο­ρούσε να λείπει από τον… χορό της κερ­δο­σκο­πίας με τα συνήθη καλο­και­ρινά παι­χνί­δια… Οι διε­θνείς τιμές του αργού πετρε­λαίου πέφτουν, αλλά στα βεν­ζι­νά­δικα της χώρας δεν περνούν οι μειώ­σεις.

Ειδι­κό­τερα, στην εστίαση όπως σε ταβέρ­νες και επι­χει­ρή­σεις διά­θε­σης μικρών γευ­μά­των κατα­γρά­φο­νται ανα­τι­μή­σεις από 10% έως 17%. Με πρό­σχημα την άνοδο του συντε­λε­στή του ΦΠΑ από το 13% στο 23% ακρί­βυ­ναν μέσα σε λίγα 24ωρα μικρά γεύματα και «πιάτα». Στρογ­γυ­λο­ποί­η­σαν τις τιμές προς τα πάνω αρκετά υψη­λό­τερα από την αύξηση της τάξης του 8% με 9% που δικαιο­λο­γεί η μετά­βαση στον νέο ΦΠΑ.

Έτσι, τυρό­πι­τες και προ­ϊ­ό­ντα σφο­λιά­τας γίνο­νται ακόμη πιο… αλμυρά. Επι­χει­ρή­σεις που πωλού­σαν τα είδη αυτά με ΦΠΑ 13% έχουν εφαρ­μό­σει την ακό­λουθη κερ­δο­σκο­πική τακτική. Πριν από τις αλλαγές στην έμμεση φορο­λο­γία πωλού­νταν προς 1,30 ευρώ. Με το ΦΠΑ 23% οι τιμές ανε­βαί­νουν στο 1,42 ευρώ. Ωστόσο, ιδιο­κτή­τες τους, τις… έστει­λαν στο 1,50 ευρώ, αυξά­νο­ντάς τες κατά 15%. Κάτι αντί­στοιχο έκαναν και με την τυρό­πιτα κουρού, η οποία πωλού­ταν 1,40 ευρώ, με το νέο ΦΠΑ θα έπρεπε να πάει στα 1,52 ευρώ, αλλά κάποιοι την ανα­τί­μη­σαν στα 1,60 ευρώ (14%).

Αξίζει να τονι­στεί ότι οι επι­χει­ρή­σεις με καφέ, τυρό­πι­τες, σάντουιτς κ.λπ. δεν ανε­βά­ζουν τις τιμές των καφέδων επειδή έχουν υψηλή ζήτηση, προ­σω­ρινά τις κρατούν με την αξία του ΦΠΑ 13%, αλλά όπως φαί­νε­ται τσι­μπάνε… τα άλλα σνακς.

Σε εστια­τό­ρια και ταβέρ­νες δεν έχουν αυξήσει πέραν του δικαιο­λο­γη­μέ­νου ποσο­στού τις τιμές σε πιάτα. Ωστόσο κάποιοι κερ­δο­σκο­πούν σε ορι­σμένα γεύματα. Για παρά­δειγμα τη χοιρινή μπρι­ζόλα, τη χωριά­τικη σαλάτα ή τα τηγα­νιτά κολο­κυ­θά­κια. Εκεί οι αυξή­σεις είναι 14%, 10% και 17%, αντί­στοιχα. Αυτές έγιναν με το γνωστό τρόπο της στρογ­γυ­λο­ποί­η­σης των νέων τιμών αρκετά προς τα πάνω. Για παρά­δειγμα, μια μερίδα με χοιρινή μπρι­ζόλα που είχε 7 ευρώ με ΦΠΑ 13% θα έπρεπε να αυξηθεί με τον νέο συντε­λε­στή του 23% στα 7,62 ευρώ, αλλά τελικά φτάνει να πωλεί­ται 8 ευρώ. Με τον ίδιο τρόπο η χωριά­τικη σαλάτα που κόστιζε 5 ευρώ ανέβηκε στα 5,50 αντί για τα 5,44 ευρώ. Τα τηγα­νιτά κολο­κυ­θά­κια ανα­τι­μή­θη­καν από τα 3 στα 3,50 ευρώ.

«Μαύρη» αγορά με τα αγρο­τικά προ­ϊ­ό­ντα

Οργιά­ζει η «μαύρη αγορά» και το παρε­μπό­ριο στα αγρο­τικά προ­ϊ­ό­ντα, με πρό­σχημα τα capital controls.

Στα ύψη εκτι­νά­χθη­καν οι τιμές στο σκληρό σιτάρι, που είναι απα­ραί­τητο για την παρα­σκευή αλεύρων και από 22-23 λεπτά/κιλό πριν από έναν μήνα, Θεσ­σα­λοί αγρότες πουλούν σήμερα 32 λεπτά/κιλό, εισπράτ­το­ντας τα χρήματα σε? χαρ­το­σα­κού­λες. Λαχα­νικά και φρούτα μένουν στα χωράφια, καθώς δεν υπάρ­χουν εργα­τικά χέρια να τα μαζέ­ψουν, αφού κανείς δεν δέχεται να πλη­ρω­θεί μέσω? e-banking, την ίδια ως που αθίγ­γα­νοι αγο­ρά­ζουν ολό­κληρα φορτία πεπόνια και καρ­πού­ζια για 30 ευρώ.

Όπως καταγ­γέλ­λει ο πρό­ε­δρος της Νέας Ένωσης Αγροτών Λάρισας «έμποροι και αλευ­ρο­βιο­μη­χα­νίες αγο­ρά­ζουν το σκληρό σιτάρι μέχρι και 32 λεπτά το κιλό, όταν οι περισ­σό­τε­ροι αγρότες πού­λη­σαν στα 22-25 λεπτά το κιλό πριν το capital control. Όσοι προ­νό­η­σαν και κρά­τη­σαν ποσό­τη­τες κερ­δί­ζουν και μάλιστα παίρ­νουν τα χρήματα σε πλα­στι­κές και χάρ­τι­νες σακού­λες, χωρίς παρα­στα­τικά», μας ανα­φέ­ρει ο πρό­ε­δρος της Νέας Ένωσης Αγροτών Λάρισας, γνωστός αγρο­το­συν­δι­κα­λι­στής, Χρήστος Σιδε­ρό­που­λος. Σύμφωνα με τον κ. Σιδε­ρό­πουλο «οι αγρότες έχουν άμεση ανάγκη για ρευστό, καθώς θέλουν να προ­μη­θευ­τούν πετρέ­λαιο και εφόδια, λιπά­σματα, φυτο­φάρ­μακα, σπόρους, κ.ά.».

Οι ιδιο­κτή­τες φούρνων έχουν ρευστό, λόγω της καθη­με­ρι­νής κίνησης και έτσι μπορούν να πλη­ρώ­σουν απευ­θείας τις αλευ­ρο­βιο­μη­χα­νίες, για να αγο­ρά­σουν αλεύρι, απα­ραί­τητο για την παρα­σκευή ψωμιού και γλυκών.

Ανάλογη ανα­μέ­νε­ται να είναι η εικόνα και στο καλα­μπόκι, ο αλω­νι­σμός του οποίου ξεκινά σε περίπου 15 μέρες. Οι παρα­γω­γοί θα που­λή­σουν -αν βρουν- απευ­θείας το προϊόν σε κτη­νο­τρό­φους, ενώ δεν έχουν ακόμη καμία εικόνα για το πώς θα δια­μορ­φω­θούν οι τιμές στην αγορά.

Υπο­στη­ρί­ζουν μάλιστα πως φέτος οι «ανοι­χτές τιμές» θα απο­τε­λέ­σουν επι­πλέον πλήγμα για την οικο­νο­μική τους κατά­σταση, καθώς δεν θα γνω­ρί­ζουν όχι μόνο πόσο θα πάρουν, αλλά και πότε θα πάρουν τα χρήματά τους στο χέρι.

Σε από­γνωση βρί­σκο­νται οι παρα­γω­γοί κηπευ­τι­κών και λαχα­νι­κών. Δεν βρί­σκουν εργα­τικό δυνα­μικό, καθώς δεν μπορούν να το πλη­ρώ­σουν, αλλά και όση ποσό­τητα μαζεύ­ουν μένει αδιά­θετη.

«Οι τιμές είναι πλέον εξευ­τε­λι­στι­κές. Έρχο­νται αθίγ­γα­νοι και αγο­ρά­ζουν ολό­κληρα φορτία για ένα κομμάτι ψωμί. Γεμί­ζουν ένα αγρο­τικό αυτο­κί­νητο με καρ­πού­ζια, πολλές φορές μάλιστα βοηθούν οι ίδιοι στο κόψιμό τους από τα μπο­στά­νια για 30 και 40 ευρώ. Ντο­μά­τες, πιπε­ριές και μελι­τζά­νες μένουν στα χωράφια, γιατί δεν μπο­ρούμε να τις δια­θέ­σουμε. Και ο τζίρος στις λαϊκές αγορές έχει πέσει κατα­κό­ρυφα», περι­γρά­φει ο Από­στο­λος Θωμό­που­λος, πρό­ε­δρος της Ομο­σπον­δίας Αγρο­τι­κών Συλ­λό­γων Τρι­κά­λων.

Πήραν «φωτιά» οι τιμές των καυ­σί­μων

Στην αγορά των υγρών καυ­σί­μων, όπως προ­κύ­πτει από τα πιο πρό­σφατα στοι­χεία του Παρα­τη­ρη­τη­ρίου Τιμών, η αμό­λυ­βδη βενζίνη δεν υπο­χω­ρεί εύκολα παρά την εδώ κι ένα μήνα μεγάλη βουτιά… του αργού πετρε­λαίου. Έπεσε κατά 21% και για την ακρί­βεια από τα 60,5 στα 47,5 δολάρια το βαρέλι.

Οι μειώ­σεις του αργού όχι μόνο δεν φτάνουν στην κατα­νά­λωση αλλά αντί­θετα δια­πι­στώ­νο­νται και αυξή­σεις. Με πιο απλά λόγια κατα­γρά­φο­νται «καπέλα» στις τιμές. Το φαι­νό­μενο μάλιστα είναι έντονο στα νησιά όπου πρα­τή­ρια εκμε­ταλ­λεύ­ο­νται την αυξη­μένη θερινή κίνηση ανε­βά­ζο­ντας ή στην καλύ­τερη των περι­πτώ­σεων κρα­τώ­ντας στα­θε­ρές τις τιμές.

Πιο συγκε­κρι­μένα την περίοδο 26 Ιουνίου με 24 Ιουλίου οι τιμές του αργού πετρε­λαίου κατρα­κύ­λη­σαν θεα­μα­τικά λόγω κυρίως της υπερ­προ­σφο­ράς που προ­κα­λεί η επά­νο­δος στις αγορές των ποσο­τή­των που παρά­γουν το Ιράκ και το Ιράν. Τα ελλη­νικά διυ­λι­στή­ρια για το ίδιο διά­στημα έριξαν τις τιμές στην αμό­λυ­βδη βενζίνη κατά 1,4 λεπτά το λίτρο.

Στις 26 Ιουνίου πωλού­σαν στις εται­ρείες εμπο­ρίας προς 0,500 ευρώ το λίτρο και στις 24 Ιουλίου έναντι 0,486 ευρώ. Οι εται­ρείες πετρε­λαιοει­δών, όμως, αντί να κάνουν μειώ­σεις προ­χώ­ρη­σαν σε αύξηση. Έτσι, η μέση τιμή χον­δρι­κής ανέβηκε κατά 1 λεπτό το λίτρο από το 1,481 ευρώ στο 1,491 ευρώ το λίτρο.

Τα βεν­ζι­νά­δικα με τη σειρά τους άφησαν για το ίδιο χρονικό διά­στημα σχεδόν αμε­τά­βλητη την τιμή πώλησης προς τον κατα­να­λωτή. Για την ακρί­βεια, η μέση τιμή μειώ­θηκε ανε­παί­σθητα κατά 0,006 ευρώ το λίτρο, λίγο πιο πάνω από μισό λεπτό. Έτσι το Παρα­τη­ρη­τή­ριο κατέ­γραψε στις 24 Ιουλίου μέση τιμή της αμό­λυ­βδης βεν­ζί­νης στο 1,571 ευρώ το λίτρο από 1,577 ευρώ το λίτρο στις 26 Ιουνίου.

Στελέχη της αγοράς καυ­σί­μων, απο­δί­δουν τη δια­φο­ρε­τική τροχιά των διεθνών σε σχέση με τις εγχώ­ριες τιμές της βεν­ζί­νης στους ακό­λου­θους λόγους:

1. Πρα­τη­ριού­χοι αλλά και εται­ρείες εμπο­ρίας δεν πέρασαν τις μειώ­σεις των διυ­λι­στη­ρίων, επι­διώ­κο­ντας να κερ­δο­σκο­πή­σουν, καθώς λόγω του καλο­και­ριού αυξά­νο­νται οι οδικές μετα­κι­νή­σεις από τους παρα­θε­ρι­στές. Έτσι, δεν μετα­κυ­λί­ουν όλο το ποσοστό των μειώ­σεων. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό άλλωστε ότι σε ένα μήνα το μεικτό περι­θώ­ριο κέρδους των εται­ρειών εμπο­ρίας και πρα­τη­ριού­χων έχει ανέβει στα 11 από 10 λεπτά το λίτρο. Στα δε νησιά όπως στις Κυκλά­δες και τη Ζάκυνθο οι τιμές αυξή­θη­καν κατά 1 με 1,7 λεπτό το λίτρο, ενώ στα υπό­λοιπα νησιά ουσια­στικά η αμό­λυ­βδη παρα­μέ­νει αμε­τά­βλητη.

2. Το 62% της τελικής τιμής πώλησης της βεν­ζί­νης απο­τε­λεί­ται από φόρους, τέλη και λοιπές επι­βα­ρύν­σεις. Είναι σταθερό. Το απο­τέ­λε­σμα είναι το όφελος που προ­κύ­πτει από την πτώση των διεθνών τιμών των καυ­σί­μων να επη­ρε­ά­ζει μόλις το 31% της τιμής. Το υπό­λοιπο ποσοστό δια­μορ­φώ­νε­ται από τα κέρδη των εται­ρειών εμπο­ρίας και πρα­τη­ρίων.

3. Η ισο­τι­μία ευρώ – δολα­ρίου που καθο­ρί­ζει την τιμή των καυ­σί­μων, στο προ­α­να­φε­ρό­μενο διά­στημα, κινή­θηκε πτωτικά σε βάρος του ευρω­παϊ­κού νομί­σμα­τος. Για την ακρί­βεια το ευρώ υπο­χώ­ρησε χθες στο 1,104 έναντι του δολα­ρίου από 1,113 στις 26 Ιουνίου. Όταν το δολάριο ανε­βαί­νει ακρι­βαί­νουν τα καύσιμα.

4. Τα διυ­λι­στή­ρια υπο­στη­ρί­ζουν ότι δια­μορ­φώ­νουν τις τιμές τους με βάση την τιμή -πλατφόρμα- των προ­ϊ­ό­ντων (βενζίνη, ντίζελ) των διυ­λι­στη­ρίων της Μεσο­γείου (Platt’s). Αυτό το «καλάθι» δεν ακο­λου­θεί απα­ραί­τητα το αργό πετρέ­λαιο, καθώς υπάρ­χουν άλλες συν­θή­κες στη Μεσό­γειο για την παρα­γωγή και δια­κί­νηση των καυ­σί­μων. Επι­πλέον, στην ελλη­νική αγορά, λόγω των οικο­νο­μι­κών γεγο­νό­των, έχει αυξηθεί το κόστος χρή­μα­τος. Δηλαδή, δεν υπάρχει επαρκής ρευ­στό­τητα για τις απα­ραί­τη­τες προ­μή­θειες. Η επι­βά­ρυνση αυτή μετα­κυ­λί­ε­ται στις τιμές πώλησης.

Ημε­ρη­σία