Προτάσεις για την βελτίωση των ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών

Τις προτάσεις του Επιμελητηριακού Ομίλου Ανάπτυξης Ελληνικών Νησιών (ΕΟΑΕΝ), σχετικά με την βελτίωση των ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών στα Ελληνικά νησιά, κατέθεσαν τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Ομίλου, στις 18/02/2011, κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης της Επιτροπής για τη Νησιωτική Πολιτική, την Ακτοπλοϊα και το Θαλάσσιο Τουρισμό που συγκρότησε η Υφυπουργός Θαλασσίων Υποθέσεων, Νήσων και Αλιείας, κα Ελπίδα Τσουρή, με έργο τον εξορθολογισμό του θεσμικού πλαισίου για την ακτοπλοϊα, τον σχεδιασμό μιας Νησιωτικής Πολιτικής και να εισηγηθεί μέτρα για την ανάπτυξη του θαλάσσιου τουρισμού.
Στη συνάντηση, εκ μέρους του Δ.Σ. του ΕΟΑΕΝ, συμμετείχαν ο Πρόεδρος κ. Θεμιστοκλής Παπαθεοφάνους, ο Β’ Αντιπρόεδρος κ. Γεώργιος Ορφανός και τα μέλη κ.κ. Κων/νος Καποδίστριας, Ανδρέας Παντελιός και Εμμανουήλ Ψαρουδάκης.
Ο Πρόεδρος και τα μέλη του Δ.Σ. μεταξύ των άλλων ανάφεραν ότι για τον Ε.Ο.Α.Ε.Ν., η ύπαρξη ακτοπλοϊκών συνδέσεων ποιοτικά αποδεκτών και οικονομικά προσιτών καθ΄ όλη τη διάρκεια του έτους αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση ζωής και ευημερίας, αν επιδιώκουμε να κρατηθούν ζωντανά τα 220 κατοικημένα νησιά της χώρας μας, που αποτελούν το 20% περίπου της ελληνικής επικράτειας και στα οποία διαβιούν 1,6 εκατ. νησιώτες, δηλαδή του 15% του ελληνικού πληθυσμού.
Παρά τους αγώνες δεκαετιών οι νησιώτες και σήμερα εξακολουθούν να βιώνουν τεράστια προβλήματα από τις πολύ κακές ακτοπλοϊκές συνδέσεις τόσο με τον ηπειρωτικό κορμό της χώρας, όσο και μεταξύ των νησιών, με σημαντικότερα: α) την ακρίβεια και την κερδοσκοπία στις τιμές των εισιτηρίων, β) τους ακριβούς ναύλους των εμπορευμάτων, γ) τις ανεπαρκείς συνδέσεις και τα ακανόνιστα δρομολόγια, δ) την ασφάλεια και την αξιοπιστία των πλοίων λόγω παλαιότητας και συχνών βλαβών και ε) τις χαμηλού επιπέδου παρεχόμενες υπηρεσίες.
Η ουσιαστική και συνολική αντιμετώπιση του ακτοπλοϊκού προβλήματος για το σύνολο των νησιωτικών περιοχών της χώρας απαιτεί μια ώριμη και βιώσιμη πρόταση, η οποία μπορεί να προκύψει μέσα από την υιοθέτηση μιας στρατηγικής που θα στοχεύει στον επανασχεδιασμό, από το μηδέν, του ακτοπλοϊκού χάρτη της χώρας.
Λόγω της πολυπλοκότητας του θέματος και των τεχνικών αναλύσεων που απαιτούνται, η εκπόνηση της πρότασης πρέπει να γίνει από ανάδοχο που διαθέτει εμπειρία και εξειδίκευση στον τομέα των θαλάσσιων συγκοινωνιών, μέσα από την προκήρυξη διαγωνισμού.
Τα κυριότερα σημεία που πρέπει να ληφθούν υπόψη στην πρόταση, είναι:
• Ριζική αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου, με την πολιτεία να αναλαμβάνει ενεργό ρυθμιστικό και εποπτικό ρόλο, αφού μέχρι σήμερα δεν αποφασίζει εκείνη για τα δρομολόγια, αλλά οι εταιρείες.
Η πολιτεία θα πρέπει να προκηρύσσει τις γραμμές ή πακέτα γραμμών, όπως θα έχουν προκύψει από την πρότασή, καθορίζοντας εύρος ταχύτητας, απαραίτητες διαστάσεις πλοίων, μεταφορική ικανότητα επιβατών, μεταφορική ικανότητα ΙΧ και φορτηγών, ώρες αναχώρησης και άφιξης σε κάθε λιμάνι, ζητώντας από τους υποψήφιους αναδόχους το ύψος του ναύλου.
• Καθορισμός σταθερών δρομολογίων, όπως γίνεται στις χερσαίες και αεροπορικές μεταφορές.
• Σχεδιασμός δρομολογίων, που αφενός θα είναι κερδοφόρα για τις ναυτιλιακές εταιρείες και αφετέρου θα καλύπτουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις ανάγκες των νησιών.
• Εφαρμογή της αρχής του «μεταφορικού ισοδύναμου» σύμφωνα με την οποία, οι προσφερόμενες υπηρεσίες θαλάσσιων μεταφορών πρέπει να συγκλίνουν με τις υπηρεσίες των χερσαίων μεταφορών όσον αφορά την οικονομική επιβάρυνση του χρήστη, τη χρονική διάρκεια του ταξιδιού και την προσφερόμενη ποιότητα.
• Επαναλειτουργία και ισχυροποίηση της Ρυθμιστικής Αρχής Θαλάσσιων Ενδομεταφορών (Ρ.Α.Θ.Ε.),
• Αξιοποίηση της υφιστάμενης γνώσης από τις μελέτες που ήδη έχουν υλοποιηθεί μέχρι σήμερα
Επειδή το προτεινόμενο σχέδιο για την οριστική αντιμετώπιση του ακτοπλοϊκού προβλήματος σ΄ όλες τις νησιωτικές περιοχές της χώρας έχει μεσοπρόθεσμο χαρακτήρα και με δεδομένο ότι η κατάσταση στην ακτοπλοϊα συνεχώς οξύνεται, επιβάλλεται να ληφθούν άμεσα τα παρακάτω μέτρα για την αντιμετώπιση των υφιστάμενων προβλημάτων:
1) Έλεγχος για αυστηρή τήρηση από τις ακτοπλοϊκές εταιρείες της υπάρχουσας νομοθεσίας, ώστε να ανταποκρίνονται πλήρως στις συμβατικές υποχρεώσεις που αναλαμβάνουν έναντι της πολιτείας και των κατοίκων των νησιών.
2) Επιδότηση κατασκευής πλοίων από εθνικούς και κοινοτικούς πόρους, με συγκεκριμένες προδιαγραφές που θα θέσει η πολιτεία.
3) Επανεξέταση/κατάργηση όλων των μη ανταποδοτικών κρατήσεων υπέρ τρίτων που επιβαρύνουν κατά 30-35% την ονομαστική τιμή των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων.
4) Βελτίωση των λιμενικών υποδομών στα νησιά, για να διασφαλιστεί η άνετη και ασφαλής μετακίνηση πλοίων και επιβατών από και προς τους προορισμούς τους.
Για τον ΕΟΑΕΝ
Ο Πρόεδρος
Θεμιστοκλής
Παπαθεοφάνους