Τι προβλέπει η νομοθεσία για τη διενέργεια δημοψηφισμάτων

Το δημο­ψή­φι­σμα θα διε­νερ­γη­θεί με βάση τον νόμο 4023/2011 “Διεύ­ρυνση της άμεσης και συμ­με­το­χι­κής δημο­κρα­τίας με τη διε­νέρ­γεια δημο­ψη­φί­σμα­τος” του υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών και είναι ερμη­νευ­τι­κός της παρα­γρά­φου 2 του άρθρου 44 του Συντάγ­μα­τος.

Τι προ­βλέ­πει η νομο­θε­σία για τη διε­νέρ­γεια δημο­ψη­φι­σμά­των

Το δημο­ψή­φι­σμα θα διε­νερ­γη­θεί με βάση τον νόμο 4023/2011 “Διεύ­ρυνση της άμεσης και συμ­με­το­χι­κής δημο­κρα­τίας με τη διε­νέρ­γεια δημο­ψη­φί­σμα­τος” του υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών και είναι ερμη­νευ­τι­κός της παρα­γρά­φου 2 του άρθρου 44 του Συντάγ­μα­τος.

Ειδι­κό­τερα,το δημο­ψή­φι­σμα προ­κη­ρύσ­σε­ται με Προ­ε­δρικό Διά­ταγμα, και διε­ξά­γε­ται για δύο λόγους: α) για κρίσιμο εθνικό θέμα το οποίο προ­συ­πο­γρά­φε­ται από το Υπουρ­γικό Συμ­βού­λιο και β) για ψηφι­σμένο νομο­σχέ­διο, που ρυθ­μί­ζει σοβαρό κοι­νω­νικό ζήτημα, από τον Πρόεδρο της Βουλής.

Ο ψηφο­φό­ρος καλεί­ται να εκφρά­σει την προ­τί­μηση του στο ερώτημα ή στα ερω­τή­ματα, που καθο­ρί­ζο­νται στην απόφαση της Ολο­μέ­λειας της Βουλής, με την οποία γίνεται δεκτή η πρόταση για τη διε­νέρ­γεια δημο­ψη­φί­σμα­τος.

Στο δημο­ψή­φι­σμα ψηφί­ζουν οι Έλληνες και οι Ελλη­νί­δες που είναι γραμ­μέ­νοι στους εκλο­γι­κούς κατα­λό­γους και την ημέρα διε­ξα­γω­γής της ψηφο­φο­ρίας βρί­σκο­νται εντός των ορίων της Επι­κρά­τειας.

Στο δημόσιο διάλογο, επί του ερω­τή­μα­τος ή των ερω­τη­μά­των που τίθε­νται στην ψηφο­φο­ρία, και, εν γένει, στη διε­νέρ­γεια του δημο­ψη­φί­σμα­τος συμ­με­τέ­χουν πολι­τικά κόμματα, ανε­ξαρ­τή­τως της εκπρο­σώ­πη­σης τους στη Βουλή ή στο Ευρω­παϊκό Κοι­νο­βού­λιο, ενώσεις προ­σώ­πων, επι­στη­μο­νι­κές, επαγ­γελ­μα­τι­κές ή συν­δι­κα­λι­στι­κές οργα­νώ­σεις και κάθε άλλη οργά­νωση της κοι­νω­νίας των πολιτών.

Τα έσοδα και οι δαπάνες έως τη διε­ξα­γωγή της ψηφο­φο­ρίας θεω­ρού­νται εκλο­γι­κές, αλλά σε όσους συμ­με­τέ­χουν στη διε­νέρ­γεια δημο­ψη­φί­σμα­τος δεν δια­τί­θε­ται κρατική χρη­μα­το­δό­τηση.

Ο νόμος θέτει περιο­ρι­σμούς στη χρη­μα­το­δό­τηση και κάθε άλλου είδους παροχές ή διευ­κο­λύν­σεις σε όσους συμ­με­τέ­χουν στη διε­νέρ­γεια δημο­ψη­φί­σμα­τος, ενώ η χρη­μα­το­δό­τηση από το ίδιο φυσικό πρόσωπο δεν επι­τρέ­πε­ται να υπερ­βαί­νει το ποσό των 5.000 ευρώ.

Επι­βάλ­λε­ται, επίσης, όριο δαπανών για τη συμ­με­τοχή στη διε­νέρ­γεια δημο­ψη­φί­σμα­τος. Ειδι­κό­τερα, οι δαπάνες των πολι­τι­κών κομ­μά­των δεν επι­τρέ­πε­ται να υπερ­βαί­νουν το 30% της χρη­μα­το­δό­τη­σης που δια­τέ­θηκε στις τελευ­ταίες γενικές βου­λευ­τι­κές εκλογές.

Οι δαπάνες ενώσεων προ­σώ­πων, επι­στη­μο­νι­κών, επαγ­γελ­μα­τι­κών ή συν­δι­κα­λι­στι­κών οργα­νώ­σεων και κάθε άλλης οργά­νω­σης της κοι­νω­νίας των πολιτών δεν επι­τρέ­πε­ται να υπερ­βαί­νουν το 50% του ποσού που απο­τε­λεί όριο δαπανών για τα πολι­τικά κόμματα.

Δημόσια προβολή

Σύμφωνα με το άρθρο 9 του εν λόγω νόμου, κατά τη διάρ­κεια της περιό­δου από τη δημο­σί­ευση του προ­ε­δρι­κού δια­τάγ­μα­τος, με το οποίο προ­κη­ρύσ­σε­ται η διε­νέρ­γεια δημο­ψη­φί­σμα­τος, έως και την Παρα­σκευή πριν από τη διε­ξα­γωγή της ψηφο­φο­ρίας οι δημό­σιοι και οι ιδιω­τι­κοί ραδιο­φω­νι­κοί σταθμοί, οι τηλε­ο­πτι­κοί σταθμοί ελεύ­θε­ρης λήψης, καθώς επίσης οι φορείς παροχής συν­δρο­μη­τι­κών και τηλε­ο­πτι­κών υπη­ρε­σιών κάθε μορφής υπο­χρε­ού­νται να μετα­δί­δουν μηνύ­ματα όσων συμ­με­τέ­χουν στο δημο­ψή­φι­σμα.

Ο χρόνος που δια­τί­θε­ται κατα­νέ­με­ται ισο­με­ρώς μεταξύ εκείνων που τάσ­σο­νται υπέρ καθε­μιάς από τις προ­σφε­ρό­με­νες απα­ντή­σεις στο ερώτημα ή στα ερω­τή­ματα. Η μετά­δοση των μηνυ­μά­των και η παρου­σί­αση της δρα­στη­ριό­τη­τας διε­νερ­γεί­ται δωρεάν και απαλ­λάσ­σε­ται από κάθε τέλος.

Με κρι­τή­ριο τη θέση τους στο ερώτημα ή στα ερω­τή­ματα που τίθε­νται στην κρίση των ψηφο­φό­ρων, τα πολι­τικά κόμματα, οι ενώσεις προ­σώ­πων, οι επι­στη­μο­νι­κές, οι επαγ­γελ­μα­τι­κές ή οι συν­δι­κα­λι­στι­κές οργα­νώ­σεις και κάθε άλλη οργά­νωση της κοι­νω­νίας των πολιτών συμ­με­τέ­χουν στην αντί­στοιχη «Επι­τροπή Υπο­στή­ρι­ξης».

Για την απόφαση τους ενη­με­ρώ­νε­ται με την υποβολή σχε­τι­κής δήλωσης ο υπουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών εντός τριών ημερών από τη δημο­σί­ευση του προ­ε­δρι­κού δια­τάγ­μα­τος, με το οποίο προ­κη­ρύσ­σε­ται η διε­νέρ­γεια δημο­ψη­φί­σμα­τος.

Το άρθρο 11 προ­βλέ­πει ότι κατά τη διάρ­κεια της περιό­δου από τη δημο­σί­ευση του προ­ε­δρι­κού δια­τάγ­μα­τος, με το οποίο προ­κη­ρύσ­σε­ται η διε­νέρ­γεια δημο­ψη­φί­σμα­τος, έως και την ημέρα διε­ξα­γω­γής της ψηφο­φο­ρίας, απα­γο­ρεύ­ε­ται σε όσους συμ­με­τέ­χουν σε αυτό:

α) η ανάρ­τηση ή η επι­κόλ­ληση σε εξω­τε­ρι­κούς δημό­σιους ή ιδιω­τι­κούς χώρους και σε αυτο­κι­νού­μενα μέσα αερο­πανώ, πανώ, αφισών, γιγα­ντο­α­φι­σών και κάθε άλλου είδους υλικού προ­βο­λής, εκτός των χώρων της παρα­γρά­φου 5 του άρθρου 9, καθώς επίσης η ανα­γραφή συν­θη­μά­των, και

β) η μετά­δοση μηνυ­μά­των από δημό­σιους και ιδιω­τι­κούς ραδιο­φω­νι­κούς σταθ­μούς, τηλε­ο­πτι­κούς σταθ­μούς ελεύ­θε­ρης λήψης, καθώς επίσης από φορείς παροχής συν­δρο­μη­τι­κών και τηλε­ο­πτι­κών υπη­ρε­σιών.

Ψηφο­φο­ρία

Το απο­τέ­λε­σμα δημο­ψη­φί­σμα­τος για κρίσιμο εθνικό θέμα είναι δεσμευ­τικό, όταν στην ψηφο­φο­ρία λάβει μέρος του­λά­χι­στον το 40% όσων έχουν εγγρα­φεί στους εκλο­γι­κούς κατα­λό­γους, ενώ για ψηφι­σμένο νομο­σχέ­διο που ρυθ­μί­ζει σοβαρό κοι­νω­νικό ζήτημα απαι­τεί­ται η συμ­με­τοχή του­λά­χι­στον του 50% των ψηφο­φό­ρων.

Η ψηφο­φο­ρία διε­ξά­γε­ται εντός τριάντα ημερών από τη δημο­σί­ευση του Προ­ε­δρι­κού Δια­τάγ­μα­τος, με το οποίο προ­κη­ρύσ­σε­ται το δημο­ψή­φι­σμα, κατά εκλο­γι­κές περι­φέ­ρειες, όπως αυτές καθο­ρί­ζο­νται κάθε φορά στις δια­τά­ξεις του νόμου για την εκλογή βου­λευ­τών. Ημέρα διε­ξα­γω­γής της ψηφο­φο­ρίας ορί­ζε­ται η Κυριακή από τις 7.00 έως τις 19.00.

Το Εκλο­γικό Σώμα εκφρά­ζει την προ­τί­μηση του σε έντυπο ψηφο­δέλ­τιο με τη χρήση των όρων ΝΑΙ και ΟΧΙ ή με οποιον­δή­ποτε άλλο τρόπο καθο­ρί­ζει η Ολο­μέ­λεια της Βουλής στην απόφαση της για τη διε­νέρ­γεια δημο­ψη­φί­σμα­τος.

Τα ψηφο­δέλ­τια και οι φάκελοι απο­στέλ­λο­νται στον οικείο Αντι­πε­ρι­φε­ρειάρχη της περι­φε­ρεια­κής ενό­τη­τας της έδρας κάθε νομού και για την Περι­φέ­ρεια Αττικής στον Περι­φε­ρειάρχη της το αργό­τερο πέντε ημέρες πριν από τη διε­ξα­γωγή της ψηφο­φο­ρίας και σε αριθμό μεγα­λύ­τερο του­λά­χι­στον κατά 20% του αριθμού των εγγε­γραμ­μέ­νων ψηφο­φό­ρων σε κάθε εκλο­γικό τμήμα.

Πηγή ΑΠΕ-ΜΠΕ