Πότε έγινε το τελευταίο δημοψήφισμα στη Ελλάδα-Πόσα έχουν γίνει μέχρι σήμερα

Το προη­γού­μενο δημο­ψή­φι­σμα στη χώρα μας είχε διε­νερ­γη­θεί το 1974. Μετά την πτώση της δικτα­το­ρίας, η κυβέρ­νηση του Κων­στα­ντί­νου Καρα­μανλή διε­νερ­γεί δημο­ψή­φι­σμα με ερώτημα τη μορφή του πολι­τεύ­μα­τος. Το δημο­ψή­φι­σμα διε­νερ­γή­θηκε στις 8 Δεκεμ­βρίου. Το 69,2% των ψηφο­φό­ρων ψηφίζει κατά της βασι­λευό­με­νης δημο­κρα­τίας, έναντι 30,82% που είναι υπέρ της επα­να­φο­ράς του θεσμού της βασι­λείας.

Μέχρι σήμερα στην Ελλάδα, έχουν διε­ξα­χθεί επτά δημο­ψη­φί­σματα, με το ερώτημα να σχε­τί­ζε­ται στις έξι περι­πτώ­σεις με το πολί­τευμα (βασι­λευό­μενη ή αβα­σί­λευτη δημο­κρα­τία) και μια για την έγκριση Συντάγ­μα­τος. Αξίζει να σημειω­θεί ότι τα τρία από τα επτά δημο­ψη­φί­σματα διε­νερ­γή­θη­καν από δικτα­το­ρικά καθε­στώτα.

Το δημο­ψή­φι­σμα του 1974

Στις 8 Δεκεμ­βρίου 1974 διε­ξή­χθη στην Ελλάδα δημο­ψή­φι­σμα για τη μορφή του πολι­τεύ­μα­τος μεταξύ Βασι­λευό­με­νης και Αβα­σί­λευ­της Δημο­κρα­τίας. Το απο­τέ­λε­σμα του δημο­ψη­φί­σμα­τος ήταν 69,2% υπέρ της Αβα­σί­λευ­της Δημο­κρα­τίας.

Την 1η Ιουνίου 1973 η Χούντα των Συνταγ­μα­ταρ­χών κατήρ­γησε τη Βασι­λεία στην Ελλάδα, μετά το Κίνημα του Ναυ­τι­κού ενα­ντίον της, και εγκα­θί­δρυσε Προ­ε­δρική Δημο­κρα­τία. Κανένα κόμμα δεν ανα­γνώ­ρισε το δημο­ψή­φι­σμα που ακο­λού­θησε τον Ιούλιο του 1973 και δεσμεύ­τη­καν, μαζί με τον Βασιλιά Κων­στα­ντίνο, στη διε­νέρ­γεια άλλου, όταν απο­κα­τα­στα­θεί η Δημο­κρα­τία.

Μετά την πτώση της Χούντας τον Ιούλιο του 1974 η Κυβέρ­νηση του Κων­στα­ντί­νου Καρα­μανλή υιο­θέ­τησε τη Συντα­κτική Πράξη της 1ης Αυγού­στου 1974 και επα­νέ­φερε σε ισχύ το Σύνταγμα της 1 Ιανουα­ρίου 1952, χωρίς τις θεμε­λιώ­δεις δια­τά­ξεις, δηλαδή αυτές που αφο­ρού­σαν τη βάση και τη μορφή του πολι­τεύ­μα­τος ως Βασι­λευο­μέ­νης Δημο­κρα­τίας. Η ανα­στολή των δια­τά­ξεων περί Αρχηγού Κράτους θα κρι­νό­ταν με δημο­ψή­φι­σμα, που θα γινόταν εν καιρώ. Μέχρι το Δημο­ψή­φι­σμα, Αρχηγός του Κράτους συνέ­χισε να είναι ο Πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας του στρα­τιω­τι­κού καθε­στώ­τος, Στρα­τη­γός Φαίδων Γκι­ζί­κης. Στο δημο­ψή­φι­σμα της 8ης Δεκεμ­βρίου 1974, η πλειο­ψη­φία του εκλο­γι­κού σώματος, επέλεξε την Αβα­σί­λευτη Δημο­κρα­τία με ποσοστό 69,2%.

Η απόφαση αυτή έκρινε δύο ζητή­ματα:

– Σε θεσμικό επίπεδο τον τρόπο ανά­δει­ξης του αρχηγού του κράτους (αιρετός και όχι κλη­ρο­νο­μι­κός) και

– Σε πολι­τικό επίπεδο τη μη επι­στροφή του Βασιλιά Κων­στα­ντί­νου, ο οποίος βρι­σκό­ταν εκτός Ελλάδος από τις 13 Δεκεμ­βρίου 1967, μετά από το απο­τυ­χη­μένο εγχεί­ρημά του ενα­ντίον των απρι­λια­νών σφε­τε­ρι­στών της εξου­σίας.

Τα δημο­ψη­φί­σματα πριν από 1974

1920: Η κυβέρ­νηση Δημη­τρίου Ράλλη προ­κη­ρύσ­σει δημο­ψή­φι­σμα για τις 5 Δεκεμ­βρίου με ερώτημα την επι­στροφή του βασιλιά Κων­στα­ντί­νου του Α’. Στο δημο­ψή­φι­σμα δεν συμ­με­τέ­χουν οι Φιλε­λεύ­θε­ροι. Η επά­νο­δος του εξό­ρι­στου βασιλιά εγκρί­νε­ται με 99%. Το απο­τέ­λε­σμα ενοχλεί τις συμ­μα­χι­κές δυνά­μεις και κυρίως τη Βρε­τα­νία που δεν επι­θυ­μεί την επι­στροφή του φιλο­γερ­μα­νού Κων­στα­ντί­νου. Οι σύμ­μα­χοι παύουν να υπο­στη­ρί­ζουν την Ελλάδα προ­σφέ­ρο­ντας την υπο­στή­ριξή τους προς την Τουρκία. Η αλλαγή της στάσης των συμ­μά­χων θεω­ρεί­ται ένας από τους παρά­γο­ντες που συνέ­λα­βαν καθο­ρι­στικά στη μικρα­σια­τική κατα­στροφή.

1924: Η Δ’ Συντα­κτική Εθνο­συ­νέ­λευση προ­κη­ρύσ­σει δημο­ψή­φι­σμα για τις 13 Απρι­λίου με ερώτημα την κατάρ­γηση της μοναρ­χίας. Η δια­δι­κα­σία οργα­νώ­νε­ται από την κυβέρ­νηση Παπα­να­στα­σίου. Υπέρ της αβα­σί­λευ­της δημο­κρα­τίας ψηφίζει το 69,95% των ψηφο­φό­ρων και κατά το 30,05%. Την 1η Μαΐου της ίδιας χρονιάς ορκί­ζε­ται πρό­ε­δρος της Δημο­κρα­τίας ο Παύλος Κου­ντου­ριώ­της.

1935: Προ­κη­ρύ­χθηκε από το δικτα­το­ρικό καθε­στώς του Γεωρ­γίου Κονδύλη κι έμεινε στην ιστορία ως “νόθο δημο­ψή­φι­σμα”. Το ερώτημα ήταν η κατάρ­γηση της αβα­σί­λευ­της δημο­κρα­τίας. Σύμφωνα με το επίσημο απο­τέ­λε­σμα, υπέρ της βασι­λευό­με­νης δημο­κρα­τίας ψήφισε το 97,88% των ψηφο­φό­ρων, ενώ το “όχι” απέ­σπασε μόλις το 2,12%.

1946: Η κυβέρ­νηση Κων­στα­ντί­νου Τσαλ­δάρη προ­κη­ρύσ­σει δημο­ψή­φι­σμα για την 1η Σεπτεμ­βρίου. Οι επι­λο­γές ήταν τρεις: υπέρ ή κατά της επα­νό­δου του βασιλιά και υπέρ της αβα­σί­λευ­της Δημο­κρα­τίας. Υπέρ της επα­νό­δου του βασιλιά Γεωρ­γίου Β’ ψήφισε το 69%, κατά το 20% και υπέρ της αβα­σί­λευ­της Δημο­κρα­τίας το 11%.

1968: Η χούντα των συνταγ­μα­ταρ­χών διε­νερ­γεί δημο­ψή­φι­σμα στις 29 Σεπτεμ­βρίου για σχέδιο συντάγ­μα­τος που είχε εκπο­νή­σει η ίδια. Στο δημο­ψή­φι­σμα – παρωδία το “ναι” αποσπά ποσοστό 92,21% και το “όχι” το 7,79%. Στη δια­δι­κα­σία δεν είχαν δικαί­ωμα συμ­με­το­χής οι πολι­τι­κοί κρα­τού­με­νοι που είχαν συλ­λη­φθεί ή εκτο­πι­στεί μετά το πρα­ξι­κό­πημα της 21ης Απρι­λίου του 1967.

1973: Το δεύτερο δημο­ψή­φι­σμα – παρωδία της Απρι­λια­νής δικτα­το­ρίας πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε στις 29 Ιουλίου εκείνου του έτους. Τα ερω­τή­ματα σχε­τί­ζο­νταν με την έγκριση μεταρ­ρύθ­μι­σης του συντάγ­μα­τος του 1968, την εκλογή προ­έ­δρου (Γεώρ­γιος Παπα­δό­που­λος) και αντι­προ­έ­δρου (Οδυσ­σέας Αγγελής) της Δημο­κρα­τίας για θητεία οκτώ ετών και την κατάρ­γηση της μοναρ­χίας. Υπέρ ψήφισε το 78,43% και κατά το 21,57%.

Πηγή: left.gr