Spiegel: Πώς βυθίστηκαν στη Μεσόγειο τα σχέδια της ΕΕ για τους μετανάστες

Όταν 800 πρό­σφυ­γες πνί­γη­καν δια­σχί­ζο­ντας τη Μεσό­γειο προς την Ευρώπη, τον περα­σμένο Απρίλιο, οι ευρω­παίοι ηγέτες δεσμεύ­τη­καν ότι θα λάβουν μέτρα. Δυο μήνες και κάτι αργό­τερα, οι προ­σπά­θειες για πραγ­μα­τική μεταρ­ρύθ­μιση έχουν απο­τύ­χει ενώ, όπως γράφει το Spiegel, έφεραν στο φως μερικά σκο­τεινά ηθικά ζητή­ματα.

Το κοινό ανα­κοι­νω­θέν της Συνόδου Κορυφής που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε λίγες ημέρες μετά από εκείνη την τρα­γω­δία ανέφερε ότι η ΕΕ «θα πράξει οτι­δή­ποτε δυνατό για να απο­φύ­γει τους πνιγ­μούς στη θάλασσα». Αλλά όταν ο ιταλός πρω­θυ­πουρ­γός Ματέο Ρέντσι απηύ­θυνε έκκληση για αλλη­λεγ­γύη, ο βρε­τα­νός Ντέι­βιντ Κάμερον έσπευσε να αρνηθεί, η Πολωνία απέρ­ριψε νέες υπο­χρε­ώ­σεις, ενώ η Άνγκελα Μέρκελ και ο Φραν­σουά Ολάντ δεν επι­θυ­μού­σαν δεσμευ­τι­κές δηλώ­σεις.

«Ήταν το γνωστό ευρω­παϊκό παι­χνίδι, στο οποίο οι δημό­σιες δηλώ­σεις είναι άνευ σημα­σίας και μόνο οι συνα­ντή­σεις κεκλει­σμέ­νων των θυρών μετρούν» δια­πι­στώ­νει το γερ­μα­νικό περιο­δικό.

Στη Σύνοδο Κορυφής την Πέμπτη και την Παρα­σκευή αυτής της εβδο­μά­δας, υπο­τί­θε­ται ότι θα προ­κύ­ψει μια δεσμευ­τική συμ­φω­νία για τον αριθμό των προ­σφύ­γων που θα δεχθούν διά­φο­ρες ευρω­παϊ­κές χώρες. «Θα σας πω εγώ τι θα συμβεί», λέει ο πρέσβης μεγάλης ευρω­παϊ­κής χώρας. «Το ζήτημα των προ­σφύ­γων θα συζη­τη­θεί για μισή ώρα στη σύνοδο, και μετά οι ηγέτες θα περά­σουν δύο μέρες και δυο νύχτες να συζη­τούν τα δύο θέματα που είναι πραγ­μα­τικά σημα­ντικά αυτή τη στιγμή: το Grexit και το Brexit».

Η ποσό­στωση είναι πολι­τικά τοξική

Το ζήτημα των προ­σφύ­γων έχει συν­θλι­βεί στις μυλό­πε­τρες της ευρω­παϊ­κής γρα­φειο­κρα­τίας. Η ΕΕ, που αμφι­σβη­τεί­ται από τους πολίτες της και από τα μέσα ενη­μέ­ρω­σης για το κατά πόσο έχει ένα σκοπό και ποιος είναι ο σκοπός αυτός, απέτυχε σε ένα ακόμη στρες τεστ.

Ο επί­τρο­πος για τη Μετα­νά­στευση Δημή­τρης Αβρα­μό­που­λος παρου­σί­ασε το σχέδιο της Επι­τρο­πής για τους πρό­σφυ­γες στα μέσα ενη­μέ­ρω­σης. Το βάρος σε χώρες, όπως η Ιταλία και η Ελλάδα θα μειω­νό­ταν, καθώς 40.000 πρό­σφυ­γες θα μοι­ρά­ζο­νταν στα 28 κράτη-μέλη με τη βοήθεια ενός στα­θε­ρού συστή­μα­τος ποσο­στώ­σεων.

Με το που έφθασαν στα αφτιά τους οι φήμες για υπο­χρε­ω­τική ποσό­στωση, τα πρώτα κράτη-μέλη αντέ­δρα­σαν οργι­σμένα. «Η ιδέα ότι κάποιος επι­τρέ­πει την είσοδο προ­σφύ­γων στη χώρα του και μετά τους δια­νέ­μει στα υπό­λοιπα κράτη-μέλη είναι τρελή και άδικη» είπε ο ούγγρος πρω­θυ­πουρ­γός Βίκτορ Ορμπάν.

Η ΕΕ προ­σπα­θεί να απο­κτή­σει μια κοινή πολι­τική για τους πρό­σφυ­γες και το άσυλο από το 1997. Ο κανο­νι­σμός «Δου­βλίνο ΙΙ» του 2003 όρισε ότι οι αιτού­ντες άσυλο πρέπει να κατα­θέ­τουν την αίτησή τους στη χώρα πρώτης εισόδου στην ΕΕ. Η Ευρώπη συνε­χί­ζει μέχρι σήμερα να μην έχει το θάρρος να χρη­σι­μο­ποι­ή­σει τον όρο «ποσό­στωση».

Οι μεμο­νω­μέ­νες χώρες σέρνουν τον χορό στην ΕΕ και το ευρω­παϊκό Συμ­βού­λιο, των αρχηγών κρατών και κυβερ­νή­σεων, δεν απο­τε­λεί πλέον χώρο όπου η ένωση μπορεί να γίνει πιο ισχυρή. Η «ποσό­στωση» είναι πολι­τικά τοξική. Προ­κα­λεί δυσα­ρέ­σκεια εντός των κρατών, το οποίο την καθιστά ανε­φάρ­μο­στη στις Βρυ­ξέλ­λες.

Θεωρούν τον ανθρω­πι­σμό «πολυ­τέ­λεια»

Οι Ευρω­παίοι παρα­πο­νιού­νται ότι τα πράγ­ματα δεν κινού­νται γρήγορα ούτε πάνε αρκετά μακριά. Όσον αφορά τη μετα­νά­στευση, αυτό οφεί­λε­ται στο ότι οι Ευρω­παίοι είναι απο­φα­σι­σμέ­νοι να προ­στα­τεύ­σουν την δική τους ευμά­ρεια και ότι εν τέλει θεωρούν πολυ­τέ­λεια την ευγενή έννοια του ανθρω­πι­σμού και πρα­κτική ανα­γκαιό­τητα την Ευρώπη – φρούριο.

Η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή, που συχνά γίνεται απο­δέ­κτης οργής, δεν απο­τε­λεί πραγ­μα­τική κυβέρ­νηση, ούτε καν με την υπερ­θνική έννοια. Είναι ουσια­στικά μια γιγα­ντιαία συντο­νι­στική υπη­ρε­σία που προ­σπα­θεί συνεχώς να μετα­τρέ­ψει ασύμ­βα­τους στόχους σε συμ­βι­βα­σμούς.

Είτε πρό­κει­ται για τη διάσωση της Ιρλαν­δίας, της Πορ­το­γα­λίας ή της Ελλάδας, για εμπο­ρι­κές συμ­φω­νίες όπως η ΤΤΙΡ μεταξύ Ευρώπης και ΗΠΑ ή για τη ρύθμιση της λει­τουρ­γίας των τρα­πε­ζών, τα σαφή σχέδια περι­πλέ­κο­νται και οι καλές προ­θέ­σεις παρά­γουν χλιαρά απο­τε­λέ­σματα.

Οι νεκροί της Μεσο­γείου και η αντι­με­τώ­πιση των προ­σφύ­γων απο­τε­λούν από­δειξη της ηθικής απο­τυ­χίας της ΕΕ. Ποιος χρειά­ζε­ται την ΕΕ; Και γιατί;

Είναι ειρω­νεία ότι στην 30ή επέτειο της Συμ­φω­νίας Σένγκεν για την κατάρ­γηση των συνο­ρια­κών ελέγχων, οι έλεγχοι αυτοί επι­στρέ­φουν στην Ευρώπη. Η Γαλλία, η Αυστρία και η Ελβετία έκλει­σαν τα σύνορά τους με την Ιταλία για τους πρό­σφυ­γες.

Ο κ. Ρέντσι απεί­λησε ότι θα εφαρ­μό­σει ένα «Σχέδιο Β». Δεν το ανέ­πτυξε, αλλά όλοι κατά­λα­βαν τι εννο­ούσε: οι ιταλοί αξιω­μα­τού­χοι θα πάψουν να κατα­γρά­φουν τους νέους πρό­σφυ­γες, θα τους δίνουν ίσως ακόμη και τρίμηνη βίζα Σένγκεν και θα τους οδηγούν στον κοντι­νό­τερο σιδη­ρο­δρο­μικό σταθμό για να πάρουν το τρένο για Αυστρία, Γερ­μα­νία και Γαλλία.

Στην τελευ­ταία συνά­ντηση των υπουρ­γών Εσω­τε­ρι­κών την περα­σμένη εβδο­μάδα, δεν υπήρξε συμ­φω­νία για τις ποσο­στώ­σεις. Την ώρα που οι υπουρ­γοί απο­χω­ρού­σαν, ο κ. Αβρα­μό­που­λος τους φώναξε: «Η αλλη­λεγ­γύη δεν μπορεί να είναι εθε­λο­ντική».

Ο έλληνας Επί­τρο­πος πολεμά στο πλευρό του Ζαν-Κλοντ Γιούν­κερ υπέρ των ποσο­στώ­σεων, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουν την υπο­στή­ριξη της πλειο­ψη­φίας. Και είναι πολύ αμφί­βολο αν θα το επι­τύ­χουν ως την έναρξη της συνόδου κορυφής την Πέμπτη.

in.gr