«H δημογεροντία του μέλλοντος»

Τη μέρα που υπο­γρά­φο­νταν στο Ζάππειο η ένταξή μας μου πήραν μια συνέ­ντευξη τα μέσα ενη­με­ρώ­σεως, τα ευρω­παϊκά. Όμως δεν βρήκανε τις απα­ντή­σεις μου ευχά­ρι­στες και δια­σκε­δα­στι­κές για το κοινό τους που βλέπει τηλε­ό­ραση το βράδυ, στις εννιά, και φυσικά δεν μετα­δώ­σαν την συνέ­ντευξή μου.

(Εκεί, όπως θα δια­πι­στώ­σατε, «σέβο­νται» το κοινό.

Αφού τ’ απο­βλα­κώ­σαν πρώτα, τώρα εννοούν να το υπη­ρε­τούν πιστά και να το δια­σκε­δά­ζουν). […]

Ερώτηση (από τον συνερ­γάτη του Ραδιο­φω­νι­κού σταθμού του Λου­ξεμ­βούρ­γου):

Τι νομί­ζετε κατά την γνώμη σας ότι θα βρείτε στην Ευρώπη όταν στο μέλλον τελείως ενωθεί; Επι­τρέψτε μου νάμαι προ­σω­πι­κός σ’ αυτή μου την απά­ντηση, τους είπα. Και πρώτ’ απ’ όλα, το τρο­μα­χτικό, σε υπερ­με­γέθη παρου­σία με εκπρο­σώ­πους τον Έιτς Πι Λόβ­κραφτ, τον Έντγκαρ Άλλαν Πόε και τον Κάρολο Μπω­ντλαίρ. Μετά, μια ευρω­παϊκή ταυ­τό­τητα για απο­γευ­μα­τι­νούς περι­πά­τους, ιδίως τις Κυρια­κές, πότε στο Κιρι­νάλε, ή στην Πλατεία Βαντόμ και πότε στη Σεβίλλη. Τέλος. Ένα ευρω­παϊκό κοι­μη­τή­ριο για μια εφη­συ­χα­σμένη δημο­κρα­τική μας απο­χώ­ρηση σαν έρθει η ώρα μας που λένε. […]

Αυτός απ’ τη Γερ­μα­νική τηλε­ό­ραση μου λέει ξαφνικά: Νιώθετε Έλληνας, για Ευρω­παίος; Τι ερώτημα, σκέ­φτο­μαι. Και βέβαια του απαντώ, Έλληνας αν αυτό σημαί­νει Ευρω­παίος. Κι Ευρω­παίος, αν αυτό συμπε­ρι­λαμ­βά­νει την Ελλη­νι­κό­τητά μου.

Σας ενδια­φέ­ρει η ελλη­νική σας ιθα­γέ­νεια;

Μου κάνει αυτός από το Λου­ξεμ­βούργο.

Του απαντώ: Αν με εξου­θε­νώ­σετε, όχι. Ή του­λά­χι­στον θα μ’ ενδια­φέ­ρει όσο ενδια­φέ­ρει ένα φυλα­κι­σμένο στο Άου­σβιτς, αν είναι από­γο­νος του Μεγα­λέ­ξα­ντρου ή του μεγάλου Τσέγκις Χαν. Αν πάλι μείνω ελεύ­θε­ρος η ελλη­νική μου ιθα­γέ­νεια θάναι μια πραγ­μα­τι­κό­τητα που δεν θάμαι σε θέση να την αρνηθώ, έτσι καθώς θά’ ναι συνυ­φα­σμένη με τη γλώσσα και με την προ­σω­πική μου ιστορία. Το μόνο που μπορώ να ελπίζω είναι να γίνει μια αλήθεια και για σας. Ερώτηση:

Ποιοι θα μας κυβερ­νή­σουνε μελ­λο­ντικά, στην Ενωμένη Ευρώπη;

Κι απά­ντησα: Ελπίζω για τους επερ­χό­με­νους, μια δημο­γε­ρο­ντία του πνεύ­μα­τος κι όχι η άγια κι απο­στο­λική οικο­γέ­νεια του πρί­γκη­πος Φραν­κεν­στάιν. […]

Κυριακή, 15 Ιουλίου 1979 Μάνος Χατζι­δά­κις ( Από τα σχόλια του Τρίτου)