Γενέθλια για το Μουσείο της Ακρόπολης-8.000.000 επισκέπτες σε 6 χρόνια

Εξι χρόνια, οκτώ εκα­τομ­μύ­ρια δια­κό­σιες χιλιά­δες επι­σκέ­πτες, χιλιά­δες χιλιά­δων ανα­φο­ρές για τη λαμπερή πτυχή της νέας Ελλάδας σε ολό­κληρο τον κόσμο, όλα αυτά και άλλα ακόμη συγκρο­τούν το πορ­τρέτο του Μου­σείου Ακρό­πο­λης που σήμερα γιορ­τά­ζει τα έκτα γενέ­θλιά του.

ο «μουσείο του 21ου αιώνα», όπως το είχε ορα­μα­τι­στεί εξαρχής ο δημιουρ­γός του, ο Δημή­τρης Παντερ­μα­λής, έστειλε στα πέρατα της γης θετικές εικόνες και προ­σέλ­κυσε με αυτό τον τρόπο το διεθνές κοινό. Ταυ­το­χρό­νως, έγινε αμέσως και εξα­κο­λου­θεί να είναι το αγα­πη­μένο μουσείο των Ελλήνων, που το επι­σκέ­πτο­νται συχνά για να δουν και να ξανα­δούν κάτι από τις μόνιμες συλ­λο­γές του, όπως και και­νούρ­για πράγ­ματα, σε εκθε­σιακό ή και ψηφιακό επίπεδο, αλλά και για να πιουν καφέ με θέα την Ακρό­πολη. Τέλος, είναι ο πρε­σβευ­τής μας στην εθνική υπόθεση επι­στρο­φής των κλεμ­μέ­νων παρ­θε­νώ­νειων γλυπτών από το Βρε­τα­νικό Μουσείο. Δεν είναι τυχαίο ότι μόλις 2% δηλώνει μη ικα­νο­ποι­η­μένο από τις υπη­ρε­σίες του.

Ηταν 20 Ιουνίου του 2009 όταν ο τότε πρω­θυ­πουρ­γός Κων­στα­ντί­νος Καρα­μαν­λής τέλεσε τα εγκαί­νια του μεγα­λο­πρε­πούς αυτού μου­σείου και ο τότε υπουρ­γός Πολι­τι­σμού Αντώνης Σαμαράς κόλλησε συμ­βο­λικά το γλυπτό κεφα­λάκι της Ιριδας στην ανα­το­λική ζωφόρο του Παρ­θε­νώνα.

Περι­κλής

Στα πρώτα του γενέ­θλια, στις 20 Ιουνίου 2010, το μουσείο είχε μόλις κόψει το φράγμα των δύο εκα­τομ­μυ­ρίων επι­σκε­πτών τρεις μέρες πριν. Στα γενέ­θλια προ­σέ­φερε στο κοινό του μια μικρή αλλά πολύ σημα­ντική περιο­δική έκθεση με τίτλο «Περι­κλής ο Ξαν­θίπ­που».

Μέσα από αυτή την έκθεση-μπουτίκ, όπως μπορεί να την ονο­μά­σει κανείς με σύγ­χρο­νους όρους, οι διορ­γα­νω­τές παρου­σί­α­ζαν την αληθινή ιστορία των έργων στην Ακρό­πολη.

Ανάμεσα στα πρώτα και στα δεύτερα γενέ­θλια, ο Δημή­τρης Παντερ­μα­λής και οι συνερ­γά­τες του βρήκαν έναν νέο τρόπο έκθεσης των μετοπών από τις οποίες υπάρ­χουν σπα­ράγ­ματα. Τα σπα­ράγ­ματα αυτά ενσω­μα­τώ­θη­καν σε πλέ­ξι­γκλας. Τον Οκτώ­βριο του ’10 εμφα­νί­στηκε σε ανα­σύν­θεση μέσα σε μεταλ­λικό πλαίσιο η Νίκη του Καλ­λι­μά­χου, ένα γλυπτό ύψους 4,68 μέτρων αφιε­ρω­μένο στον Αθηναίο πολέ­μαρχο που έπεσε στη μάχη του Μαρα­θώνα και κατε­στραμ­μένο από τους Πέρσες.

Τους πρώτους μήνες, το εισι­τή­ριο εισόδου ήταν ένα ευρώ. Κατόπιν ορί­στηκε στα πέντε και παρα­μέ­νει. Αρχής γενο­μέ­νης από τα δεύτερα γενέ­θλιά του, στις 20 Ιουνίου 2011, σε επε­τεί­ους, το μουσείο το προ­σαρ­μό­ζει στα τρία ευρώ. Στα δύο χρόνια λει­τουρ­γίας του έχουν δοκι­μα­στεί με επι­τυ­χία παράλ­λη­λες εκδη­λώ­σεις, όπως συναυ­λίες ή κον­σέρτα και εκπαι­δευ­τικά προ­γράμ­ματα που γνω­ρί­ζουν μεγάλη επι­τυ­χία. Καθιε­ρώ­νε­ται επίσης η ξενά­γηση από φρο­ντι­στές αρχαιο­λό­γους με συγκε­κρι­μένα θέματα. Στα δεύτερα γενέ­θλια παρου­σιά­ζο­νται στο κοινό μερικά αυθε­ντικά κομ­μά­τια από τα ακρω­τή­ρια που δια­κο­σμού­σαν την κορυφή των δύο αετω­μά­των του Παρ­θε­νώνα.

Λίγο μετά, τον Αύγου­στο του ’11, κατε­βαί­νουν μετόπες από τη βόρεια πλευρά του Παρ­θε­νώνα. Η βορειο­δυ­τική με τον Δία και την Ηρα, και η διπλανή της με τη λεγό­μενη «σκηνή του Ευαγ­γε­λι­σμού». Η τελευ­ταία παρου­σιά­ζε­ται στην αίθουσα της ζωφόρου ανήμερα την 25η Μαρτίου του 2012. Πριν, είχε συντη­ρη­θεί όπως και οι υπό­λοι­πες, στα εργα­στή­ρια του μου­σείου.

Τον Μάιο του ’12 σχε­διά­ζε­ται μέσα από μια επι­στη­μο­νική έρευνα το προφίλ των επι­σκε­πτών του μου­σείου που δείχνει ότι η φήμη του αυξά­νε­ται γιατί ακού­γε­ται από στόμα σε στόμα. Το 80% κάνει θετική ως πολύ θετική αξιο­λό­γηση και μόνο το 2% αρνη­τική. Τέλος, ένας στους τέσ­σε­ρις έχει πάει πάνω από τρεις φορές. Τον Ιούλιο του ’12 παρου­σιά­ζο­νται εκμα­γεία με χρώμα στην αίθουσα των αρχαϊ­κών αγαλ­μά­των και εντεί­νε­ται η έρευνα για τα αρχαϊκά χρώματα.

Η Πεπλο­φό­ρος και άλλα αγάλ­ματα παρου­σιά­ζο­νται όπως θα ήταν στην αρχαιό­τητα αυτά ή κάποια τμήματά τους. Τον Ιούνιο του ’13 ήδη 5,5 εκα­τομ­μύ­ρια επι­σκέ­πτες το έχουν θαυ­μά­σει. Ο Δημή­τρης Παντερ­μα­λής δια­βε­βαιώ­νει ότι είναι αυτο­χρη­μα­το­δο­τού­μενο και προ­σπα­θεί να προ­σθέ­τει και­νούρ­για στοι­χεία στις εκθέ­σεις του ώστε να προ­σελ­κύει διαρκώς επι­σκέ­πτες.

Το νεότερο στο μουσείο είναι οι ψηφια­κές ανα­πα­ρα­στά­σεις που βλέπει το κοινό στην αίθουσα των γλυπτών του Παρ­θε­νώνα. Εκεί μπορεί κάποιος να δει τις γοη­τευ­τι­κές, μικρές, επί­χρυ­σες λεπτο­μέ­ρειες, όπως τα χάλκινα χαλι­νά­ρια του «ατί­θα­σου» αλόγου στη ζωφόρο. Αλλά και το ανα­τρι­χια­στικό στη «ζωντά­νια» του ξήλωμα με λοστάρι μιας ολό­κλη­ρης πλάκας της ανα­το­λι­κής ζωφόρου από τα συνερ­γεία του Ελγιν.

Στα πέμπτα γενέ­θλια, τον Ιούνιο του 2014, έχει συγκε­ντρώ­σει 6,5 εκα­τομ­μύ­ρια επι­σκέ­πτες, κατά μέσο όρο καθη­με­ρινά 3.000, στην πλειο­νό­τητά τους Ελληνες (45%). Εχει ετήσια μέση αύξηση επι­σκε­πτών 12%. Τα γενέ­θλια γιορ­τά­στη­καν με προ­βε­βλη­μένο έκθεμα τους Ιππείς του Παρ­θε­νώνα, που ως στή­ριγμα της αθη­ναϊ­κής δημο­κρα­τίας κυριαρ­χού­σαν στη ζωφόρο. Ειδικό ψηφιακό πρό­γραμμα τους δείχνει με τους γαλά­ζιους χιτώνες τους, το σκούρο μπλε του βάθους και τα χαλι­νά­ρια των αλόγων τους από χαλκό. Δου­λεύ­ο­ντας επί καιρό σε αυτό το πρό­γραμμα, ο κ. Παντερ­μα­λής κατα­λή­γει στο συμπέ­ρα­σμα ότι η ζωφόρος ήταν «σαν ζωγρα­φική σε 3D» και επι­ση­μαί­νει πως οι νέες τεχνο­λο­γίες έχουν πλήρως ενσω­μα­τω­θεί στο μουσείο.

Το μουσείο βρί­σκε­ται τώρα στον έκτο χρόνο της λει­τουρ­γίας του, με συνο­λικά 8,2 εκα­τομ­μύ­ρια επι­σκέ­πτες και τρια­κό­σιες χιλιά­δες περισ­σό­τε­ρους από το 2014 (συνο­λικά 1,45 εκατ.). Κάνει το μεγάλο του άνοιγμα στην περι­φέ­ρεια με μια σπου­δαία έκθεση από τη Σαμο­θράκη, με τη βοήθεια του Δημήτρη Μάτσα. Το Μουσείο Ακρό­πο­λης τιμά και εκτιμά τους ανθρώ­πους του. Πίσω από τα οράματα και τους αριθ­μούς βρί­σκε­ται μια επι­τυ­χη­μένη και δεμένη ομάδα που, με επι­κε­φα­λής τον Δημήτρη Παντερ­μαλή, αφιε­ρώ­νει σκέψη, χρόνο και αγάπη ώστε να υπάρχει αυτό το εξαι­ρε­τικό απο­τέ­λε­σμα.

Περι­πέ­τειες και διεθνής ανα­γνώ­ριση

Παρά τις σφο­δρό­τα­τες επι­θέ­σεις που δέχθηκε, το Μουσείο Ακρό­πο­λης προ­βλή­θηκε αμέσως στο στε­ρέ­ωμα των μεγάλων Μου­σείων. Εν μέσω δικα­στι­κών δια­μα­χών, με νικητή πάντοτε το μουσείο, τα έργα προ­χω­ρού­σαν. Η εται­ρεία «Ακτωρ», που είχε ανα­λά­βει την κατα­σκευή, το παρέ­δωσε εγκαί­ρως και βοήθησε απο­τε­λε­σμα­τικά και στη μετα­φορά των εκθε­μά­των από τον Ιερό Βράχο με γερανό («Ο χορός των αγαλ­μά­των»). Εκ των υστέρων μπο­ρούμε όλοι να κατα­νο­ή­σουμε ποια θα ήταν η δυνα­μική αν δεν υπήρχαν οι σκό­πι­μες καθυ­στε­ρή­σεις. Αν είχε λει­τουρ­γή­σει μέσα στους Ολυ­μπια­κούς του 2004, τους Αγώνες της Αθήνας. «Η νομο­θε­σία δεν μας βοηθά να δεί­ξουμε πως δεν βρι­σκό­μα­στε στον 19ο αιώνα, αλλά στον 21ο» είχε πει ο Δημή­τρης Παντερ­μα­λής στα δεύτερα γενέ­θλια.

Η τρο­πο­λο­γία

Ακόμη ανα­μέ­νε­ται η τρο­πο­λο­γία που συνέ­ταξε, αλλά δεν ψήφισε η προη­γού­μενη κυβέρ­νηση, για το πέρασμα της διοί­κη­σης από τον Οργα­νι­σμό Ανε­γέρ­σεως Νέου Μου­σείου Ακρο­πό­λεως στο Διοι­κη­τικό Συμ­βού­λιο. Επίσης, παρά τα όσα λέγο­νται κατά καιρούς από υπουρ­γικά χείλη, η θέση του διευ­θυ­ντή θα προ­κη­ρυ­χθεί όταν θα απο­φα­σί­σουν για το ύψος της αμοιβής του οι αρμό­διοι υπουρ­γοί. Το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα είναι πως το κούρεμα της «προίκας» του Μου­σείου κατά 3 εκατ. ευρώ, με το PSI, παρα­πέ­μπει στο επόμενο χρη­μα­το­δο­τικό πρω­τό­κολλο τη λει­τουρ­γία της ανα­σκα­φής στα υπόγεια του Μου­σείου. Περίπου 6,5-7 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ κατ’ έτος μπαί­νουν στα ταμεία και ξοδεύ­ο­νται για τη λει­τουρ­γία. «Ισα βάρκα ίσα νερά» λέει ο κ. Παντερ­μα­λής. Οπως τονίζει, «το Μουσείο είναι δημόσιο, αλλά το δημόσιο που θέλουμε. Ο δημό­σιος χαρα­κτή­ρας του είναι σαφής, και τον δεί­χνουμε».

Εθνος