Τι λέει ο Μίκης Θεοδωράκης για τη συμμετοχή του Ρουβά στο “Άξιον Εστί”

Τη συμ­με­τοχή του Σάκη Ρουβά στο «Άξιον Εστί» και στη συναυ­λία που διορ­γα­νώ­νει ο Δήμος Νέας Σμύρνης, για τα 90 χρόνια του Μίκη Θεο­δω­ράκη, σχο­λί­ασε ο Έλληνας μου­σι­κο­συν­θέ­της, με ανα­κοί­νωση που εξέδωσε στην προ­σω­πική του ιστο­σε­λίδα. Ανα­λυ­τικά η ανα­κοί­νωση του Μίκη Θεο­δω­ράκη:

“Επειδή τελευ­ταία γρά­φτη­καν πολλές ανα­κρί­βειες με αφορμή τη συμ­με­τοχή του κ. Ρουβά στην συναυ­λία που διορ­γα­νώ­νει ο Δήμος Νέας Σμύρνης με το «Άξιον Εστί», ανα­γκά­ζο­μαι να διευ­κρι­νίσω τα εξής:

1) Είναι γνωστές οι απόψεις μου για το θέμα των «απα­γο­ρεύ­σεων», τις οποίες απόψεις υπο­στη­ρίζω εδώ και δεκα­ε­τίες και συνο­ψί­ζο­νται στα εξής: Πιστεύω ότι το έργο από τη στιγμή που θα δημιουρ­γη­θεί, ξεφεύ­γει ακόμα και από τον ίδιο τον δημιουργό, που δεν έχει δικαί­ωμα να κρίνει δικτα­το­ρικά ποιος είναι «άξιος» να το ερμη­νεύ­σει και ποιος όχι. Μόνος κριτής είναι το κοινό και ο χρόνος. Αυτοί τελικά κρίνουν τι θα πάει στα σκου­πί­δια και τι θα μείνει για πάντα. Θα πρέπει επίσης να πω ότι θεωρώ την χει­ρό­τερη εκτέ­λεση πολύ καλύ­τερη από μια απα­γό­ρευση.

2) Όχι, δεν ήταν δική μου απόφαση η επιλογή του κ. Ρουβά, όπως ανα­λη­θώς βλέπω να ανα­γρά­φε­ται σε διά­φο­ρες ιστο­σε­λί­δες. Την πλη­ρο­φο­ρή­θηκα εκ των υστέρων, ως τετε­λε­σμένο γεγονός, από τον μαέστρο κ. Ορφα­νίδη, που μίλησε εδώ και αρκετές μέρες με την γραμ­μα­τέα μου, στην οποία και ανα­κοί­νωσε την απόφαση του Δήμου Νέας Σμύρνης να οργα­νώ­σει τιμη­τική για τα 90 μου χρόνια συναυ­λία με το «Άξιον Εστί», καθώς και τα ονόματα των συντε­λε­στών, στην επιλογή των οποίων δεν είχα την παρα­μι­κρή ανάμιξη.

3) Η όλη ιστορία με προ­κα­λεί να τελειώσω την δήλωσή μου αυτή με τις εξής σκέψεις:

Η Μουσική μου και φυσικά και το «Άξιον Εστί» γνώρισε κατά καιρούς απα­γο­ρεύ­σεις από πολλές και δια­φο­ρε­τι­κές πλευρές. Χούντες, κόμματα, πολι­τι­κές νεο­λαίες, εφη­με­ρί­δες, τηλε­ο­ρά­σεις… Πώς να ξεχάσω την επι­στολή ακόμα και των δικη­γό­ρων του ίδιου του Ελύτη, την εποχή που ήμουν Γεν. Δ/ντής Μου­σι­κών Συνόλων της ΕΡΤ, στην οποία όπως έγραφαν, «δεν ήταν σίγου­ροι για την ποιό­τητα της εκτέ­λε­σης» (κι ας ήμουν εγώ στο πόντιουμ του μαέ­στρου και ο Μπι­θι­κώ­τσης στον ρόλο του λαϊκού τρα­γου­δι­στή…). Για την ιστορία να πω ότι η συναυ­λία εκείνη δόθηκε συνο­λικά 3 φορές στο Ηρώδειο λόγω της πρω­το­φα­νούς αντα­πό­κρι­σης του κοινού.

Ελλη­νι­κές Δισκο­γρα­φι­κές Εται­ρίες που πλού­τι­σαν από το έργο μου, απέ­συ­ραν συχνά τους δίσκους μου από το εμπόριο, ενώ πολλοί τρα­γου­δι­στές μου, για πολι­τι­κούς ή άλλους λόγους, διέ­γρα­φαν τα έργα μου από το ρεπερ­τό­ριό τους.

Και διε­ρω­τώ­μαι: Ποια ήταν η αντί­δραση των «φίλων της μου­σι­κής μου» σε όλες αυτές τις περι­πτώ­σεις; Απο­λύ­τως καμμία! Ούτε ένας Έλληνας δεν θεώρησε χρέος του να υπε­ρα­σπί­σει το έργο μου σε όλες αυτές τις απα­γο­ρεύ­σεις και απο­κλει­σμούς! Ούτε ένας! Και ξαφνικά βλέπω τώρα να γεμίζει το Ιντερ­νετ και ο τύπος από δεκάδες δημο­σιεύ­ματα «υπε­ρα­σπι­στών του έργου μου», που ζητούν να προ­στεθώ κι εγώ ο ίδιος στον μακρύ κατά­λογο αυτών που κατά καιρούς το απα­γό­ρευ­σαν. Και γιατί; Διότι, λένε, ο συγκε­κρι­μέ­νος ερμη­νευ­τής ανήκει στην «υπο­κουλ­τούρα». Όμως τι σημαί­νει άραγε ο όρος αυτός; Το θέμα είναι μεγάλο και πολύ­πλοκο και εξαρ­τά­ται από την οπτική γωνία του καθενός.

Σε ό,τι με αφορά, τι θέλετε να σκεφτώ, όταν βλέπω το έργο μου (που το θεωρούν υπο­τί­θε­ται ποιο­τικό) να μην υπάρχει στη χώρα μου; Και πώς να υπάρχει όταν βρί­σκε­ται επί δεκα­ε­τίες ολό­κλη­ρες αντι­μέ­τωπο με κατα­στά­σεις σαν αυτές που ανέφερα πιο πάνω, με την ανοχή (στην καλύ­τερη περί­πτωση) και τη σιωπή του θεω­ρού­με­νου προ­ο­δευ­τι­κού χώρου, δηλαδή του­λά­χι­στον του 60% του λαού μας;

Τι θα πρέπει άραγε να σκεφτώ εγώ που αφιέ­ρωσα τη ζωή μου στην πραγ­μα­τική Ελλη­νική Αρι­στερά και χάρισα στον Λαό μας έργα σαν το «Άξιον Εστί» που από τη μια τα θεωρούν, όπως λένε, υπο­δείγ­ματα της «καλής κουλ­τού­ρας», κι από την άλλη ανέ­χο­νται τις κατά καιρούς απα­γο­ρεύ­σεις και το μπο­ϋ­κο­τάζ τους, ακόμα κι από τις ίδιες τις παρα­τά­ξεις στις οποίες ανήκουν; Τι να σκεφτώ βλέ­πο­ντας όλους αυτούς τους ανέ­κα­θεν απόντες να ξυπνούν μόνο στην περί­πτωση Ρουβά και να ξεσπα­θώ­νουν λαύροι απαι­τώ­ντας από μένα να απα­γο­ρεύσω τη συμ­με­τοχή του;

Από όλα αυτά προ­κύ­πτει ότι η έννοια της υπο­κουλ­τού­ρας για μένα είναι δια­φο­ρε­τική απ’ ό,τι είναι για κείνους. Είναι, πιστεύω, φυσικό να θεωρώ την γενι­κευ­μένη ηθική υπο­κουλ­τούρα, μέσα στην οποία κατα­δι­κά­στηκα να ζω, ως απείρως χει­ρό­τερη από εκείνη που σχε­τί­ζε­ται με την Τέχνη και τα δυσ­διά­κριτα σύνορα ανάμεσα στις πολλές και ποι­κί­λες της εκφάν­σεις.

Αθήνα, 21η Απρι­λίου 2015

(Κατάλ­ληλη ημε­ρο­μη­νία να μιλάμε για «απα­γο­ρεύ­σεις»…).