Τα επτά προαπαιτούμενα για να αρθούν πλήρως τα capital controls στην Ελλάδα

Είναι πραγ­μα­τικά δύσκολο να χαρα­χτεί απο­τε­λε­σμα­τικά η οικο­νο­μική στρα­τη­γική για την ανόρ­θωση της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας και την στα­θε­ρο­ποί­ηση του τρα­πε­ζι­κού μας συστή­μα­τος με τους υπάρ­χο­ντες περιο­ρι­σμούς στην δια­κί­νηση κεφα­λαίων στην Ελλάδα.

Από την άλλη μεριά, αν δεν είχαν επι­βλη­θεί οι περιο­ρι­σμοί αυτοί τον Ιούνιο του τρέ­χο­ντος έτους και λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τον ρυθμό «φυγής» των κατα­θέ­σεων από τις ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες, πιθανόν σήμερα να μιλού­σαμε για κατάρ­ρευση του χρη­μα­το­πι­στω­τι­κού μας συστή­μα­τος και σχεδόν σίγουρη συμ­με­τοχή των ελλήνων κατα­θε­τών στην δια­δι­κα­σία ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­σης των τρα­πε­ζών.

Για του λόγου το αληθές, στο παρα­κάτω διά­γραμμα μπο­ρείτε να δείτε την δια­χρο­νική πορεία των κατα­θέ­σεων στις ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες από το Δεκέμ­βριο του 2010 έως και σήμερα.

Αναμ­φί­βολα, το «ανα­γκαίο κακό» των περιο­ρι­σμών στην κίνηση κεφα­λαίων είναι σοβαρό πλήγμα για την πραγ­μα­τική οικο­νο­μία και επι­δει­νώ­νει περαι­τέρω το πρό­βλημα ρευ­στό­τη­τας που αντι­με­τω­πί­ζουν κυρίως οι μικρο­με­σαίες επι­χει­ρή­σεις στην Ελλάδα. Συνεπώς, τα capital controls πρέπει να απο­συρ­θούν πλήρως το ταχύ­τερο δυνατό. Ας είμαστε όμως ρεα­λι­στές και ας δούμε την πραγ­μα­τική διά­σταση του προ­βλή­μα­τος.

Μόνο έτσι θα γίνει κατα­νοητό, ότι η πλήρη άρση των περιο­ρι­σμών προ­ϋ­πο­θέ­τει τις εξής επτά δράσεις:

1. Η Ανα­κε­φα­λαιο­ποι­ήση των τρα­πε­ζών – κάτι που είναι πλέον στην τελική ευθεία.

2. Να αντι­με­τω­πι­στεί άμεσα το μείζον πρό­βλημα των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων και να δοθεί άμεσα μια ορι­στική βιώσιμη λύση και για τις δυο πλευρές (τρά­πε­ζες & δανειο­λή­πτες). Οι τρά­πε­ζες σε συνερ­γα­σία με το Κράτος θα πρέπει να επι­κε­ντρω­θούν στο πρό­βλημα των κόκ­κι­νων δανείων, έτσι μόνο θα μπο­ρέ­σει το τρα­πε­ζικό σύστημα να εφο­δια­σθεί με ρευ­στό­τητα και να την διο­χε­τεύ­σει στην πραγ­μα­τική οικο­νο­μία.

3. Οι θετικές αξιο­λο­γή­σεις του οικο­νο­μι­κού προ­γράμ­μα­τος που συμ­φω­νή­θηκε με τους δανει­στές μας, αλλά και η εφαρ­μογή των «βασικών» διαρ­θρω­τι­κών αλλαγών που ορί­ζο­νται στο υπάρχον «μνη­μό­νιο» κρί­νο­νται απα­ραί­τη­τες το επόμενο διά­στημα.

4. Η εμπι­στο­σύνη των πολιτών προς το Κράτος και το πολιτικό-οικονομικό σύστημα οφείλει να απο­κα­τα­στα­θεί άμεσα. Όσο υπάρχει αβε­βαιό­τητα στο κοι­νω­νικό και οικο­νο­μικό περι­βάλ­λον και δεν εμπι­στευ­τούν οι Έλληνες την οικο­νο­μική στρα­τη­γική που προ­τεί­νε­ται, δεν θα έχουν ουσια­στικό απο­τέ­λε­σμα οι ανα­κε­φα­λαιο­ποι­ή­σεις των τρα­πε­ζών και όποια προ­σπά­θεια γίνεται για ανα­σύ­σταση της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας.

5. Η εδραί­ωση της εμπι­στο­σύ­νης των ελλήνων κατα­θε­τών προς το ελλη­νικό τρα­πε­ζικό σύστημα. Αυτό μετα­φρά­ζε­ται στην επι­στροφή (αύξηση) των κατα­θέ­σεων κατά περίπου 25 δις ευρώ. Δεν δύναται να υπάρξει πλήρη άρση των capital controls αν δεν επι­στρέ­ψουν του­λά­χι­στον τα 2/3 των κατα­θέ­σεων που απο­σύρ­θη­καν από το τρα­πε­ζικό σύστημα το διά­στημα μεταξύ του Δεκέμ­βριου του 2014 και λίγο πριν την επιβολή των περιο­ρι­σμών. Μόνο με αυτό τον τρόπο, θα μπο­ρέ­σουν οι τρά­πε­ζες να μειώ­σουν δρα­στικά τον έκτακτο μηχα­νι­σμό παροχής ρευ­στό­τη­τας (ELA) που ήταν €82,786 δις τον Οκτώ­βριο 2015 και να αντι­κα­τα­στή­σουν (το μεγα­λύ­τερο μέρος αυτού) με απευ­θείας δανει­σμό από την ΕΚΤ (δείτε το σχετικό γράφημα).

6. Η ορι­στική διευ­θέ­τηση του δημο­σίου χρέους μας. Το χρέος πρέπει να ανα­διαρ­θρω­θεί αμέσως μετά την ολο­κλή­ρωση των επι­κεί­με­νων αυξή­σεων μετο­χι­κού κεφα­λαίου των τρα­πε­ζών ώστε να γίνει πραγ­μα­τικά βιώσιμο. Επι­πλέον, η όποια (ελλη­νική) ομάδα δια­πραγ­μά­τευ­σης ανα­λά­βει να φέρει εις πέρας αυτό το έργο, θα πρέπει να έχει την μέγιστη πολι­τική υπο­στή­ριξη από το ελλη­νικό πολι­τικό κατε­στη­μένο.

7. Η Αποφυγή κατα­στά­σεων που θα οδη­γή­σουν σε πολι­τική αστά­θεια στην Ελλάδα.

Τα παρα­πάνω επτά προ­α­παι­τού­μενα, για να ξεφύ­γουμε από τα «δεσμά» των capital controls, είναι ανα­γκαίες συν­θή­κες, ωστόσο, για να απο­δει­χτούν και ικανές (δηλαδή να αρκούν μόνο αυτά τα μέτρα) πρέπει να εφαρ­μο­στούν στην πράξη. Κάτι τέτοιο όμως δεν φαί­νε­ται να είναι εφικτό πριν παρέλ­θει το πρώτο εξάμηνο του 2016.

Καθη­με­ρινή

ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΓΕΩΡΓΙΚΟΠΟΥΛΟΣεπισκέπτης Καθη­γη­τής έρευνας χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κών στο Stern School of Business του Πανε­πι­στη­μίου της Νέας Υόρκης (NYU).