Στυγνός εκβιαστής η ΔΕΗ έναντι των καταναλωτών – Δράματα πίσω από τα σφραγισμένα ρολόγια

Γράφει ο

Νεκτά­ριος Καλο­γή­ρου

«…κι ο γερο-Λαδάς μασου­λί­ζει κι αυτός σκορ­δάκι, ταπεινά και νοι­κο­κυ­ρε­μένα και βου­λιά­ζει ο νους του στο δώσε πάρε: πόσο λάδι, πόσο κρασί, πόσο καρπό λογα­ριά­ζει εφέτο, και πόσοι του χρω­στούν, και πόσα και πώς να τα πάρει… εμένα η μάνα μου πέθανε της πείνας την εποχή που το χωριό κολυ­μπούσε στο λάδι και στο κρασί κι όλοι οι φούρνοι της γει­το­νιάς ξερο­φούρ­νι­ζαν ψωμί κι η μάνα μου λιγο­θυ­μούσε από τη μυρου­διά…» Νίκος Καζαν­τζά­κης, «Ο Χριστός ξανα­σταυ­ρώ­νε­ται».

Η ανθρώ­πινη αξιο­πρέ­πεια χάνεται ενώπιον της ΔΕΗ, που ως εται­ρεία σήμερα έχει αναχθεί ως τον χει­ρό­τερο εκβια­στή της ελλη­νι­κής κοι­νω­νίας και επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας. Ο χαρα­κτη­ρι­σμός δεν είναι υπερ­βο­λι­κός, καθώς οι πρα­κτι­κές που ακο­λου­θεί για την είσπραξη των οφει­λο­μέ­νων μπορούν να συγκρι­θούν με εκείνες των τοκο­γλύ­φων του περα­σμέ­νου αιώνα.

Παλιοί επαγ­γελ­μα­τίες, απλοί πολίτες, ακόμα και συντα­ξιού­χοι εκβιά­ζο­νται ωμά από την, άλλοτε, δημόσια επι­χεί­ρηση κοινής ωφέ­λειας: Χωρίς διά­κριση τούς γίνεται άμεση διακοπή ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος. Για τη συντρι­πτική πλειο­ψη­φία των συν­δρο­μη­τών δεν υπάρχει ούτε μία προει­δο­ποί­ηση. Το συνερ­γείο που κόβει το ρεύμα αδια­φο­ρεί αν μέσα στο σπίτι υπάρχει κάποιος άρρω­στος, μια ξεχα­σμένη γιαγιά, μια εγκυ­μο­νούσα γυναίκα, αν η διακοπή σημαί­νει ένα παγω­μένο σπίτι στην καρδιά του χειμώνα ή μια σειρά από κατε­στραμ­μέ­νες ψηφια­κές συσκευές. Το συνερ­γείο έχει λάβει οδηγίες να αδια­φο­ρεί: «Ο δια­κό­πτης κατε­βαί­νει, τα καλώδια πρέπει να απο­συν­δε­θούν, να διπλο­σφρα­γι­στούν εσω­τε­ρικά και εξω­τε­ρικά με αριθ­μη­μέ­νες μολυ­βδο­σφρα­γί­δες».

Μύθος οι ρυθ­μί­σεις

Το μεγα­λύ­τερο ποσοστό της δου­λειάς που έχουν οι υπάλ­λη­λοι γρα­φείου της ΔΕΗ είναι η υποδοχή αιτή­σεων για ρύθμιση και επα­ναρ­ρύθ­μιση οφειλών. Εχει απο­δει­χθεί ότι η συντρι­πτική πλειο­ψη­φία των οφει­λε­τών χάνει τις ρυθ­μί­σεις και εκβιά­ζε­ται με διακοπή ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος για έναν και μονα­δικό λόγο: Μαζί με τις ρυθ­μι­σμέ­νες υπο­χρε­ώ­σεις πρέπει να πλη­ρώ­νουν και τις τρέ­χου­σες. Εάν μία από αυτές τις πλη­ρω­μές δεν κατα­βλη­θεί κανο­νικά, τότε η ρύθμιση χάνεται και το ρεύμα κόβεται.

Το ειδικό συνερ­γείο στην κυριο­λε­ξία δεν προ­λα­βαί­νει να υλο­ποιεί δια­κο­πές ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος από όλους εκεί­νους που είναι συνε­πείς στις τρέ­χου­σες υπο­χρε­ώ­σεις, αλλά έχουν στα­μα­τή­σει να πλη­ρώ­νουν τις ρυθ­μι­σμέ­νες παλιές.

Βέβαια, από τον περα­σμένο Μάιο παρέ­χε­ται η δυνα­τό­τητα, κατά περί­πτωση, ενσω­μά­τω­σης παλαιών οφειλών και τρέ­χου­σας κατα­νά­λω­σης σε ένα λογα­ρια­σμό. Το μέτρο είναι καλό μόνο στο σκέλος του νοι­κο­κυ­ρέ­μα­τος της υπο­χρέ­ω­σης, ωστόσο υπάρ­χουν δύο βασικά μειο­νε­κτή­ματα:

1. Είναι μικρός ο αριθμός των δόσεων για την απο­πλη­ρωμή των παλαιών οφειλών

2. Είναι τερά­στιος ο αριθμός των οφει­λε­τών και θα περά­σουν αρκετοί μήνες μέχρις ότου όλοι να υπα­χθούν στο μέτρο. Στο μεταξύ όλοι θα ανα­γκά­ζο­νται να προ­βαί­νουν σε παρά­νο­μες συν­δέ­σεις, γεγονός που επι­βα­ρύ­νει το ιστο­ρικό τους ως κατα­να­λω­τές.

Εξάλλου, η ΔΕΗ επαί­ρε­ται ότι λαμ­βά­νει μέριμνα για τις ειδικές ομάδες κατα­να­λω­τών. Αυτό απο­τε­λεί ένα τερά­στιο ψέμα, μιας και για να υπάρξει απόφαση για την υπο­στή­ριξη κάποιου κατα­να­λωτή, θα πρέπει αυτή να υπο­γρα­φεί από τον ίδιο τον διευ­θύ­νο­ντα σύμ­βουλο της επι­χεί­ρη­σης.

Θηλιά

στους επαγ­γελ­μα­τίες

Το παρά­δειγμα γνωστού εμπόρου στη Ρόδο είναι χαρα­κτη­ρι­στικό: «Λει­τουρ­γούσα την επι­χεί­ρησή μου από το έτος 1974 μέχρι και πριν από πέντε χρόνια» περιέ­γραψε ο ίδιος προς τη “δημο­κρα­τική” και συμπλή­ρωσε: «Στα 40 χρόνια λει­τουρ­γίας, έχω πλη­ρώ­σει προς τη ΔΕΗ περισ­σό­τερα από 500.000 ευρώ. Βλέπετε ως επι­χεί­ρηση έπρεπε να έχω τρι­φα­σικό ρεύμα και μεγάλο μετρητή. Στα χρόνια της οικο­νο­μι­κής κρίσης τα φέσια πλή­θυ­ναν και εγώ ήμουν ανα­γκα­σμέ­νος να πληρώνω τους προ­μη­θευ­τές για τους πελάτες που πήραν εμπό­ρευμα και εξα­φα­νί­στη­καν. Πλήρωσα ακόμα και τον ΦΠΑ για τα τιμο­λό­για που έκοψα και δεν πλη­ρώ­θη­καν ποτέ. Δεν κατη­γορώ τους πελάτες μου. Υπήρξαν κι εκείνοι συνε­πείς μέχρι εκεί που μπο­ρού­σαν, αλλά δεν άντεξαν. Από ένα σημείο και μετά ούτε κι εγώ μπο­ρούσα να καλύψω τις υπο­χρε­ώ­σεις μου. Δεν στα­μά­τησα τη δρα­στη­ριό­τητά μου, όμως πριν από τέσσερα χρόνια το κτήριο έκλεισε. Γι’ αυτό το κλειστό κτήριο εγώ τώρα οφείλω στη ΔΕΗ 20.000 ευρώ που προ­έ­κυ­ψαν από το πάγιο του μεγάλου μετρητή, τον ειδικό φόρο κατα­νά­λω­σης και τα δημο­τικά τέλη. Για να ξεκι­νήσω ξανά τη δρα­στη­ριό­τητά μου, η ΔΕΗ μου ζητά προ­κα­τα­βολή 8000 ευρώ για να μου επα­να­συν­δέ­σουν το ρεύμα, χώρια οι λίγες δόσεις. Πού θα βρεθούν αυτά τα λεφτά;».

Ανάλογα παρα­δείγ­ματα υπάρ­χουν χιλιά­δες στα νησιά και σε ολό­κληρη τη χώρα. Σε χει­ρό­τερη μοίρα βρί­σκο­νται εκείνοι που έχουν ως έδρα της επι­χεί­ρη­σης το σπίτι τους ή τμήμα του σπιτιού τους. Ολοι τους απει­λού­νται με αφαί­ρεση του μετρητή.

Κοι­νω­νική πολι­τική

με ψίχουλα

Η κυβέρ­νηση έχει δια­θέ­σει 10 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ προς τη ΔΕΗ (εγγρά­φη­καν στον λογα­ρια­σμό της ΔΕΔΔΗΕ) για την υπο­στή­ριξη των κοι­νω­νικά ευπαθών ομάδων. Αυτά τα χρήματα έχει υπο­λο­γι­στεί ότι θα εξυ­πη­ρε­τή­σουν λιγό­τερα από 3000 νοι­κο­κυ­ριά σε ολό­κληρη την Ελλάδα.

Για να γίνει αντι­λη­πτό το πόσο μικρό είναι το συγκε­κρι­μένο χρη­μα­τικό ποσό, αρκεί να γίνει σύγκριση με το σκάν­δαλο Energa – Hellas Power, όπου η υπε­ξαί­ρεση του δημό­σιου χρή­μα­τος έφτασε τα 250 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ και η απώλεια της ΔΕΗ ανήλθε στα 130 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ.

Κι όμως η ΔΕΔΔΗΕ

έχει κέρδη

και ο πιο μεγάλος

της οφει­λέ­της είναι το

Ελλη­νικό Δημόσιο

Η παλιά ΔΕΗ μπορεί να έχει δια­σπα­στεί σε τρία κομ­μά­τια, ωστόσο η μητρική εται­ρεία δεν παύει να απο­τε­λεί τον βασικό μέτοχο των θυγα­τρι­κών εται­ρειών που προ­έ­κυ­ψαν από τη διά­σπασή της. Η πιο ισχυρή από τις θυγα­τρι­κές της εται­ρείες είναι η ΔΕΔΔΗΕ, που δια­χει­ρί­ζε­ται όλο το δίκτυο ηλε­κτρο­δρό­τη­σης. Στον ετήσιο απο­λο­γι­σμό του Δια­χει­ρι­στή Ελλη­νι­κού Δικτύου Δια­νο­μής Ηλε­κτρι­κής Ενέρ­γειας για το έτος 2017 εγγρά­φε­ται ότι η επι­χεί­ρηση έχει μηδε­νικό τρα­πε­ζικό δανει­σμό, είχε ετήσιο τζίρο 895 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ και παρου­σί­ασε κέρδη ύψους 26,9 εκα­τομ­μυ­ρίων ευρώ. Η ΔΕΔΔΗΕ δια­τη­ρεί 130 απο­θή­κες, όπως περι­γρά­φε­ται στην έκθεση των ορκωτών λογι­στών, από τις οποίες μόνο μία έχει μέσα υλικά μεγάλης αξίας. Μια απλή ανά­γνωση των 74 σελίδων της έκθεσης δείχνει ότι ολό­κληρη η επι­χεί­ρηση έχει σοβαρά περι­θώ­ρια εξοι­κο­νό­μη­σης χρη­μά­των και περιο­ρι­σμού του βαρέως λει­τουρ­γι­κού κόστους. Αντί της οικο­νο­μίας, τα στελέχη της ΔΕΔΔΗΕ απο­φά­σι­σαν να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν ένδικα μέσα για να πιέσουν τους εξα­θλιω­μέ­νους κατα­να­λω­τές ώστε να αδειά­σουν ακόμα και τις φλέβες τους στα ταμεία της ΔΕΗ.

Πρέπει να σημειω­θεί ότι η έκθεση οικο­νο­μι­κού απο­λο­γι­σμού 2017 της ΔΕΔΔΗΕ δείχνει ότι οι Δημό­σιες Υπη­ρε­σίες Κοινής Ωφε­λείας είναι σήμερα οι μεγα­λύ­τε­ροι οφει­λέ­τες στο δίκτυο ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος. Το κράτος είναι αφε­ρέγ­γυο στις υπο­χρε­ώ­σεις του, παρότι ξεζου­μί­ζει τους πολίτες. Εδώ η αδικία και η κακο­δια­χεί­ριση εμφα­νί­ζο­νται σε όλο τους το μεγα­λείο.

Η κατη­γο­ριο­ποί­ηση

της ντροπής

Η ΔΕΗ πρό­σφατα έσπευσε να ανα­κοι­νώ­σει, μετά βαΐων και κλάδων, την έλευση ειδικών ρυθ­μί­σεων για τους οφει­λέ­τες. Μάλιστα, χωρίς ίχνος αιδούς, προ­χώ­ρησε στο να κατη­γο­ριο­ποι­ή­σει τους πολίτες σε «συνε­πείς», «μισο­συ­νε­πείς», «ασυ­νε­πείς», «ασυ­νε­πείς κατά συρροή» και διά­φο­ρες άλλες κατη­γο­ρίες, σαν να επρό­κειτο για ινδικές κάστες. Ανάλογα με την «κάστα» δίδο­νται και διευ­κο­λύν­σεις απο­πλη­ρω­μής των υπο­χρε­ώ­σεων, λες και οι πολίτες είναι από πεποί­θηση οφει­λέ­τες και κακο­πλη­ρω­τές.

Όλα αυτά γίνο­νται υπό την ομπρέλα μιας «Αρι­στε­ρής» κυβέρ­νη­σης και από μια εται­ρεία που έχασε το Δημόσιό της χαρα­κτήρα. Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι σήμερα το Δημόσιο ελέγχει το 51% των μετοχών της ΔΕΗ, η Ελλη­νική Εται­ρεία Συμ­με­το­χών και Περιου­σίας το 34% και το ΤΑΙΠΕΔ το 17%. Το ποσοστό που κατέχει το ΤΑΙΠΕΔ προ­ω­θεί­ται κι αυτό προς άμεση ιδιω­τι­κο­ποί­ηση, γεγονός που θα οδη­γή­σει σε ακόμα πιο σκληρή στάση της επι­χεί­ρη­σης ηλε­κτρι­σμού προς τους κατα­να­λω­τές.

Φαί­νε­ται πως οι εντολές των δανει­στών έχουν επι­φέ­ρει τόσο μεγάλη σήψη στη σκέψη του πολι­τι­κού συστή­μα­τος, ώστε η κατη­γο­ριο­ποί­ηση των πολιτών, η πίεση μέχρι τελικής πτώσεως είναι τόσο λογικά, όσο λογική ήταν η ατάκα του ηθο­ποιού Δήμου Στα­ρέ­νιου «…δεν είναι εχθροί, είναι φίλοι μας, θέλουν το καλό μας», που έπαιζε τον κατα­δότη στην ταινία «Η χαραυγή της νίκης».