Μήνυμα του Οικουμενικού Πατριάρχου επί τη εορτή της Ινδίκτου

Τιμιώ­τα­τοι αδελφοί Ιεράρ­χαι και προ­σφι­λέ­στατα τέκνα εν Κυρίω,

Ευδοκία του Αρχηγού και Τελειω­τού της πίστεως ημών, εισερ­χό­μεθα σήμερον εις το νέον εκκλη­σια­στι­κόν έτος και εορ­τά­ζο­μεν εν ψαλμοίς και ύμνοις, δια τρια­κο­στήν πέμπτην φοράν, την Ημέραν προ­στα­σίας του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος.

Χαι­ρό­μεθα δια την απή­χη­σιν των οικο­λο­γι­κών πρω­το­βου­λιών του Οικου­με­νι­κού Πατριαρ­χείου όχι μόνον εις τον χρι­στια­νι­κόν κόσμον, αλλά και εις άλλας θρη­σκείας, εις κοι­νο­βού­λια και πολι­τι­κούς, εις τον χώρον της κοι­νω­νίας των πολιτών, της επι­στή­μης, των οικο­λο­γι­κών κινη­μά­των και της νεο­λαίας. Ούτως η άλλως, η οικο­λο­γική κρίσις, ως παγκό­σμιον πρό­βλημα, μόνον με παγκό­σμιον ευαι­σθη­το­ποί­η­σιν και κινη­το­ποί­η­σιν δύναται να αντι­με­τω­πι­σθή.

Εκφρά­ζο­μεν επίσης την ικα­νο­ποί­η­σιν μας, επειδή έχει ορι­στι­κώς κατα­νοηθή η άμεσος συνά­φεια οικο­λο­γι­κών και κοι­νω­νι­κών προ­βλη­μά­των, και δη το γεγονός ότι η κατα­στροφή του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος θίγει πρω­τί­στως τους πτωχούς της γης. Ο συν­δυα­σμός περι­βαλ­λο­ντι­κών και κοι­νω­νι­κών δράσεων απο­τε­λεί ελπίδα δια το μέλλον, εφ όσον μόνον τότε υπάρχει βιώ­σι­μος ανά­πτυ­ξις και πρόοδος, όταν μερι­μνώ­μεν συγ­χρό­νως δια την ακε­ραιό­τητα της δημιουρ­γίας και την προ­στα­σίαν της αξιο­πρε­πείας και των δικαιω­μά­των του ανθρώ­που.

Είναι χαρα­κτη­ρι­στι­κόν, ότι τονί­ζε­ται σήμερον η ανα­γκαιό­της μιας «οικο­λο­γι­κής διευ­ρύν­σεως» των δικαιω­μά­των του ανθρώ­που. Γίνεται μάλιστα λόγος περί «τετάρ­της γενεάς» δικαιω­μά­των, ομού μετά των ατο­μι­κών και πολι­τι­κών, κοι­νω­νι­κών και πολι­τι­σμι­κών και των δικαιω­μά­των αλλη­λεγ­γύης, η οποία ανα­φέ­ρε­ται εις την εξα­σφά­λι­σιν των περι­βαλ­λο­ντι­κών προ­ϋ­πο­θέ­σεών των. Ο αγών δια τα δικαιώ­ματα του ανθρώ­που δεν είναι δυνατόν να αγνοήση το γεγονός ότι αυτά απει­λού­νται υπό της κλι­μα­τι­κής αλλαγής, υπό της ελλεί­ψεως ποσίμου ύδατος, ευφόρου εδάφους και καθαράς ατμο­σφαί­ρας, και γενι­κώ­τε­ρον υπό της «περι­βαλ­λο­ντι­κής υπο­βαθ­μί­σεως». Αι επι­πτώ­σεις της οικο­λο­γι­κής κρίσεως οφεί­λουν να αντι­με­τω­πί­ζω­νται εξόχως εις το επί­πε­δον των δικαιω­μά­των του ανθρώ­που. Είναι αυτο­νό­η­τον ότι αυτά, εις όλας των τας πτυχάς και δια­στά­σεις, απο­τε­λούν αδιά­σπα­στον ενότητα και ότι η προ­στα­σία των είναι αδιαί­ρε­τος.

Εις αυτήν την συνά­φειαν ανήκει και η αντι­με­τώ­πι­σις των δεινών, τα οποία προ­ε­κά­λε­σεν η επί­θε­σις της Ρωσσίας κατά της Ουκρα­νίας και συν­δέ­ο­νται με φοβεράς οικο­λο­γι­κάς κατα­στρο­φάς. Κάθε πολε­μική ενέρ­γεια είναι και πόλεμος κατά της κτίσεως, είναι μία σοβα­ρω­τάτη απειλή κατά του φυσικού περι­βάλ­λο­ντος. Η ρύπαν­σις της ατμο­σφαί­ρας, των υδάτων και του εδάφους από τους

βομ­βαρ­δι­σμούς, ο κίν­δυ­νος πυρη­νι­κού ολο­καυ­τώ­μα­τος, απε­λευ­θε­ρώ­σεως επι­κιν­δύ­νου ακτι­νο­βο­λίας από τους πυρη­νι­κούς σταθ­μούς παρα­γω­γής ηλε­κτρι­κής ενερ­γείας, η καρ­κι­νο­γό­νος σκόνη των βομ­βαρ­δι­σμέ­νων κτιρίων, η κατα­στροφή των δασών και η αχρή­στευ­σις καλ­λιερ­γη­σί­μων αγρο­τι­κών εκτά­σεων, όλα αυτά μαρ­τυ­ρούν ότι ο λαός και το οικο­σύ­στημα της Ουκρα­νίας υπέ­στη­σαν και συνε­χί­ζουν να υφί­στα­νται ανυ­πο­λο­γί­στους απω­λείας. Επα­να­λαμ­βά­νο­μεν γεγο­νυία τη φωνή: Να τερ­μα­τι­σθή αμέσως ο πόλεμος και να αρχίση ο ειλι­κρι­νής διά­λο­γος.

Ενώπιον όλων αυτών των προ­κλή­σεων, η Αγία του Χριστού Μεγάλη Εκκλη­σία συνε­χί­ζει τον αγώνα της υπέρ της ακε­ραιό­τη­τος της δημιουρ­γίας, εν επι­γνώ­σει ότι η μέριμνά της δια το φυσικόν περι­βάλ­λον δεν είναι μία πρό­σθε­τος δράσις εις την ζωήν της, αλλά ουσια­στική έκφρα­σις και πραγ­μά­τω­σίς αυτής, ως προ­έ­κτα­σις της Θείας Ευχα­ρι­στίας εις όλας τας μορφάς και δια­στά­σεις της καλής μαρ­τυ­ρίας της εν τω κόσμω. Αυτή υπήρξε και η τιμαλ­φε­στάτη παρα­κα­τα­θήκη του ειση­γη­τού της οικο­λο­γι­κής θεο­λο­γίας μακα­ρι­στού Μητρο­πο­λί­του Περ­γά­μου Ιωάννου. Τιμώ­ντες την μεγάλην προ­σφο­ράν του, κατα­κλεί­ο­μεν το παρόν Πατριαρ­χι­κόν Μήνυμα επί τη εορτή της Ινδί­κτου με όσα έγραψε περί της Θείας Ευχα­ρι­στίας ως ολι­στι­κής απα­ντή­σεως εις τα σύγ­χρονα περι­βαλ­λο­ντικά προ­βλή­ματα: «Στη Θεία Λει­τουρ­γία ο φυσικός και υλικός κόσμος και όλες οι αισθή­σεις μετέ­χουν σε μία ενότητα αδιά­σπα­στη. Δεν υπάρχει αντί­θεση μεταξύ υπο­κει­μέ­νου και αντι­κει­με­νι­κής πραγ­μα­τι­κό­τη­τος, δεν υπάρχει η κατα­κτη­τική στάση του ανθρώ­πι­νου λόγου απέ­να­ντι στον κόσμο που τον περι­βάλ­λει. Ο κόσμος δεν κείται έναντι, δεν (είναι) αντι­κεί­με­νον του ανθρώ­που, αλλά προ­σλαμ­βά­νε­ται και κοι­νω­νεί­ται. Η Θεία Κοι­νω­νία είναι όχι μόνο ένωσή μας με τον Θεό και τους άλλους, αλλά και πρό­σληψη τροφής, αποδοχή και κατα­ξί­ωση του φυσικού μας περι­βάλ­λο­ντος, ενσω­μά­τωση της ύλης και όχι χρήση της ύλης. Η ιερό­τητα που συνο­δεύει αυτή τη στάση, το θείο ρίγος που δια­περνά αυτή τη σχέση, είναι ο αντί­πο­δας της Τεχνο­λο­γίας και η απά­ντηση στο οικο­λο­γικό μας πρό­βλημα. Η Θεία Ευχα­ρι­στία είναι και γι αυτόν τον λόγο ό,τι καλύ­τερο έχει να προ­σφέρη η Ορθο­δο­ξία στον σύγ­χρονο κόσμο».

Ευλο­γη­μέ­νον εκκλη­σια­στι­κόν έτος, αδελφοί και τέκνα εν Κυρίω!

,βκγ’ Σεπτεμ­βρίου α’

Ο Κων­στα­ντι­νου­πό­λεως ΒΑΡΟΛΟΜΑΙΟΣ

διά­πυ­ρος προς Θεόν ευχέτης πάντων υμών