“Aλέξη σε είχα προειδοποιήσει”-Επιστολή – βόμβα Χρυσόγονου κατά Τσίπρα

Επι­στολή – βόμβα έδωσε στη δημο­σιό­τητα σήμερα ο ευρω­βου­λευ­τής του ΣΥΡΙΖΑ, Κώστας Χρυ­σό­γο­νος, σύμφωνα με την οποία ο κ. Χρυ­σό­γο­νος ενη­με­ρώ­νει πως είχε ήδη προει­δο­ποι­ή­σει με επι­στολή του στις 19 Μαρτίου του 2015 τον πρω­θυ­πουργό Αλέξη Τσίπρα «για τις ολέ­θριες συνέ­πειες», τονί­ζο­ντας πως «έχει ήδη δια­φα­νεί ότι η προ­ε­κλο­γική μας ρητο­ρική, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νου και του “προ­γράμ­μα­τος της Θεσ­σα­λο­νί­κης”, βρι­σκό­ταν σε μεγάλη από­σταση από τη δυσά­ρε­στη πραγ­μα­τι­κό­τητα, την οποία υπο­χρε­ω­νό­μα­στε τώρα να αντι­με­τω­πί­σουμε». Ο ευρω­βου­λευ­τής του ΣΥΡΙΖΑ επι­ση­μαί­νει μεταξύ άλλων ότι δεν έλαβε ποτέ κάποια απά­ντηση από τον Ελληνα πρω­θυ­πουργό.

Συγκε­ρι­μένα ο κ. Χρυ­σό­γο­νος σημειώ­νει σε ανάρ­τησή του στο προ­σω­πικό του μπλοκ πως με μεγάλη του λύπη υπο­χρε­ώ­νε­ται να δώσει σήμερα στη δημο­σιό­τητα την από 19 Μαρτίου 2015 επι­στολή του προς τον πρω­θυ­πουργό, «στην οποία δεν έχω λάβει καμία απά­ντηση παρά την πάροδο τριών και πλέον μηνών. Στην επι­στολή εκείνη προ­έ­βλεπα τις σημε­ρι­νές ολέ­θριες εξε­λί­ξεις, ότι “η “λύση” της παύσης πλη­ρω­μών και ενδε­χο­μέ­νως της εξόδου από την ευρω­ζώνη, για την οποία έχει γίνει τόσος λόγος μέσα και έξω από τον ΣΥΡΙΖΑ, κατ΄ου­σία δεν υφί­στα­ται…”, ότι “…νομι­σμα­τικό “έμφραγμα” θα μας επι­βά­λει αναμ­φί­βολα η ΕΚΤ αν κάνουμε παύση πλη­ρω­μών προς την ίδια και/ή το ΔΝΤ”, ότι “η ρήξη με τους δανει­στές είναι μια ανέ­φι­κτη επιλογή και αν επι­χει­ρη­θεί η κατά­ληξη θα είναι η χώρα να επι­στρέ­ψει στον μνη­μο­νιακό εγκλω­βι­σμό υπό χει­ρό­τε­ρους όρους (σαν τον κρα­τού­μενο που επι­χει­ρεί από­δραση και αφού απο­τύ­χει κατα­λή­γει στην απο­μό­νωση της φυλακής). Οφεί­λουμε να αγω­νι­σθούμε μέσα στα υπάρ­χο­ντα ευρω­παϊκά και διεθνή (=ΔΝΤ) πλαίσια, όπως άλλωστε έχουμε υπο­σχε­θεί στον ελλη­νικό λαό. Η λαϊκή εντολή προς την κυβέρ­νηση είναι εντολή για σκληρή δια­πραγ­μά­τευση και όχι για χρε­ο­κο­πία και έξοδο από την ευρω­ζώνη και ενδε­χο­μέ­νως και την Ένωση” και ότι “Η λεκτική κλι­μά­κωση είναι μια παγίδα της άλλης πλευράς στην οποία δεν πρέπει να εγκλω­βι­ζό­μα­στε”».

Ολό­κληρο το κείμενο της επι­στο­λής:

«Κώστας Χρυ­σό­γο­νος

Ευρωβουλευτής-Μέλος Κ.Ε.

Βρυ­ξέλ­λες, 19.3.2015

Προς

-τον Πρω­θυ­πουργό και Πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ σ. Α. Τσίπρα

-τον Αντι­πρό­ε­δρο της Κυβέρ­νη­σης σ. Ι. Δρα­γα­σάκη

-τον Υπουργό Οικο­νο­μι­κών κ. Γ. Βαρου­φάκη

-τον Γραμ­μα­τέα Κ.Ε. ΣΥΡΙΖΑ σ. Τ. Κορω­νάκη

-τον Υπουργό Παρα­γω­γι­κής Ανα­συ­γκρό­τη­σης, Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας σ. Π. Λαφα­ζάνη

-τον Υπουργό Υγείας σ. Π. Κου­ρου­μπλή

Σύντρο­φοι,

η πάροδος σχεδόν δύο μηνών από τη μεγάλη εκλο­γική νίκη του κόμ­μα­τος και το σχη­μα­τι­σμό της κυβέρ­νη­σης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ επι­τρέ­πει μια πρώτη απο­τί­μηση των πολι­τι­κών εξε­λί­ξεων και των προ­ο­πτι­κών για τη χώρα, στο κρίσιμο θέμα της σχέσης της με τους δανει­στές της. Θα ήθελα να θέσω υπόψη σας τις παρα­κάτω σκέψεις μου ανα­φο­ρικά με τα ζητή­ματα αυτά:

1. Έχει ήδη δια­φα­νεί ότι η προ­ε­κλο­γική μας ρητο­ρική, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νου και του “προ­γράμ­μα­τος της Θεσ­σα­λο­νί­κης”, βρι­σκό­ταν σε μεγάλη από­σταση από τη δυσά­ρε­στη πραγ­μα­τι­κό­τητα, την οποία υπο­χρε­ω­νό­μα­στε τώρα να αντι­με­τω­πί­σουμε. Μέσα στο δίμηνο αυτό υπεν­θυ­μίζω ότι βρε­θή­καμε ανα­γκα­σμέ­νοι να αφή­σουμε κατά μέρος τις εξαγ­γε­λίες για δια­γραφή του μεγα­λύ­τε­ρου μέρους του ελλη­νι­κού δημό­σιου χρέους, για “σκίσιμο” των μνη­μο­νίων και/ή κατάρ­γησή “με ένα άρθρο” του συνόλου της μνη­μο­νια­κής νομο­θε­σίας κλπ. Αντί για αυτά, στα πλαίσια της “συμ­φω­νίας” της 20ης Φεβρουα­ρίου, γίνεται λόγος για βιω­σι­μό­τητα του υφι­στά­με­νου χρέους και για αποφυγή μονο­με­ρών ελλη­νι­κών ενερ­γειών, του­λά­χι­στον εφόσον δεν παρου­σιά­ζο­νται δημο­σιο­νο­μικά ισο­δύ­ναμα. Από την πλευρά των δανει­στών η μόνη ουσια­στική παρα­χώ­ρηση ήταν η έμμεση και κάπως ασαφής υπό­σχεσή τους για μείωση του ύψους του απαι­τού­με­νου πρω­το­γε­νούς δημο­σιο­νο­μι­κού πλε­ο­νά­σμα­τος για το 2015, αν και στην πραγ­μα­τι­κό­τητα το προ­βλε­πό­μενο πλε­ό­να­σμα του 3% (του ΑΕΠ) ήταν εξαρχής εμφανές ότι δεν μπο­ρούσε να επι­τευ­χθεί κάτω από οποιεσ­δή­ποτε συν­θή­κες (ακόμη δηλαδή κι αν δεν είχαν μεσο­λα­βή­σει οι εκλογές του Ιανουα­ρίου και υλο­ποιού­νταν το mail Χαρ­δού­βελη). Το χει­ρό­τερο όμως είναι ότι δεχό­μα­στε ήδη, τόσο από την πλευρά των δανει­στών όσο και από εκείνη των αγορών, μια πολυ­ε­πί­πεδη πίεση (πολι­τική, οικο­νο­μική, επι­κοι­νω­νιακή) για να οδη­γη­θούμε σε μια, επί της ουσίας, άνευ όρων παρά­δοση και νέα πρόσ­δεση για σειρά ετών στο μνη­μο­νιακό άρμα.

2. Είναι σαφές ότι το ελλη­νικό μνη­μο­νιακό πρό­γραμμα, αν υπο­θέ­σουμε ότι (θεω­ρη­τι­κός) στόχος του ήταν η επά­νο­δος της Ελλάδας στις κεφα­λαια­γο­ρές για να ανα­χρη­μα­το­δο­τή­σει από εκεί το χρέος προς τους δημό­σιους πιστω­τές, έχει απο­τύ­χει. Στα επόμενα τρία ή τέσσερα χρόνια το ελλη­νικό δημόσιο πρέπει να κατα­βά­λει ως χρε­ο­λύ­σια στο ΔΝΤ και στην ΕΚΤ ένα ποσό της τάξης των περίπου 60 δις ευρώ. Τα χρήματα αυτά δεν μπορούν σε καμία περί­πτωση να βρεθούν από τα φορο­λο­γικά και άλλα εκτός δανείων έσοδα. Τα τελευ­ταία μάλιστα δεν μπορούν να καλύ­ψουν ούτε τους τόκους του δημό­σιου χρέους, αφού εκείνοι ανέρ­χο­νται σε ένα ποσό περίπου 6 δις ετησίως, δηλαδή η κατα­βολή τους από ίδιους πόρους προ­ϋ­πο­θέ­τει ετήσια πρω­το­γενή δημο­σιο­νο­μικά πλε­ο­νά­σματα άνω του 3% του ελλη­νι­κού ΑΕΠ, πράγμα μάλλον ανέ­φι­κτο όχι μόνο για το 2015 αλλά και για τα επόμενα χρόνια. Όσο για τις κεφα­λαια­γο­ρές, τα επι­τό­κια των ομο­λό­γων του ελλη­νι­κού δημο­σίου έχουν ήδη ανέλθει σε απα­γο­ρευ­τικά (διψήφια) ποσοστά μετά τις εκλογές, ενώ ακόμα και στην καλύ­τερο περίοδο, την άνοιξη του 2014, τα ποσά που κατα­φέ­ραμε να αντλή­σουμε με την έκδοση των νέων ομο­λό­γων ήταν μικρά (3 δις περίπου), για περιο­ρι­σμένα χρονικά δια­στή­ματα (3ετίας-5ετίας) και με υψηλά επι­τό­κια.

3. Η “λύση” της παύσης πλη­ρω­μών και ενδε­χο­μέ­νως της εξόδου από την ευρω­ζώνη, για την οποία έχει γίνει τόσος λόγος μέσα και έξω από τον ΣΥΡΙΖΑ, κατ΄ου­σία δεν υφί­στα­ται. Πρέπει πρώτα από όλα να επι­ση­μαν­θεί ότι το μεγα­λύ­τερο μέρος του χρέους που οφεί­λουμε να απο­πλη­ρώ­σουμε, όπως εκτέ­θηκε, στα αμέσως επόμενα χρόνια είναι προς το ΔΝΤ. Σ’αυτό συμ­με­τέ­χουν πρα­κτικά όλα τα κράτη του κόσμου και η άρνηση κατα­βο­λής θα μας έφερνε de facto αντι­μέ­τω­πους όχι με τη Γερ­μα­νία, αλλά με τον πλανήτη ολό­κληρο. Σημειω­τέον ότι, σε αντί­θεση με την ευρω­ζώνη όπου νομικά δεν προ­βλέ­πε­ται δια­δι­κα­σία (ακού­σιας) απο­βο­λής κράτους, τέτοια προ­βλέ­πε­ται στο άρθρο 24 του κατα­στα­τι­κού του ΔΝΤ. Το χει­ρό­τερο είναι όμως ότι σε τέτοια περί­πτωση θα μπο­ρού­σαν να μας επι­βλη­θούν από τα κράτη κάθε είδους οικο­νο­μικά και άλλα αντί­ποινα, μετα­τρέ­πο­ντας την Ελλάδα σε κάτι ελαφρώς χει­ρό­τερο από τη Ζιμπά­μπουε.

4. Μία έξοδος από την ευρω­ζώνη θα προ­ϋ­πέ­θετε, για να μπορεί ρεα­λι­στικά να επι­τευ­χθεί (εντελώς δια­φο­ρε­τικό το ζήτημα αν θα απο­δει­κνυό­ταν μακρο­πρό­θε­σμα επω­φε­λής ή όχι για την εθνική οικο­νο­μία), να βρεθεί εξω­τε­ρι­κός χρη­μα­το­δό­της για να δια­θέ­σει περίπου 20 δις ευρώ για την απο­πλη­ρωμή του ΔΝΤ και του­λά­χι­στον άλλα τόσα για να απο­κτή­σει η Ελλάδα συναλ­λαγ­μα­τικά δια­θέ­σιμα, ώστε να υπο­στη­ρι­χθεί η ισο­τι­μία της νέας δραχμής. Δεν νοείται και δεν υπάρχει εθνικό νόμισμα χωρίς συναλ­λαγ­μα­τικά δια­θέ­σιμα σε “σκληρό” ξένο νόμισμα (σημειω­τέον ότι στα τέλη της δεκα­ε­τίας του 1990, πριν από την είσοδό μας στην ευρω­ζώνη, τα ελλη­νικά δια­θέ­σιμα σε ξένα νομί­σματα ανέρ­χο­νταν σε ένα ποσό της τάξης των 25 δις δολ­λα­ρίων περίπου). Αυτό ισχύει κατά μείζονα λόγο σε περί­πτωση κράτους με “νέο” εθνικό νόμισμα, όπου οι αγορές εύλογα δε θα το απο­δέ­χο­νται για μια περίοδο πολλών μηνών, εωσότου φανεί πού θα ισορ­ρο­πή­σει η ισο­τι­μία του νομί­σμα­τος αυτού με τα υπό­λοιπα. Ποσό της τάξης των 40 (20+20) δις ευρώ και μάλιστα υπό μορφή “χορη­γίας” και όχι δανείου (αφού η Ελλάδα θα έχει και επι­σή­μως χρε­ο­κο­πή­σει στις εξω­τε­ρι­κές της πλη­ρω­μές) δεν είναι σε θέση, ούτε καν θεω­ρη­τικά, να δια­θέ­σει κανένα κράτος της υφηλίου εκτός από την Κίνα, τις ΗΠΑ, τη Νορ­βη­γία, την Ελβετία και τη…Γερ­μα­νία (και πάντως όχι η Ρωσία, η οποία πιέ­ζε­ται κατά δεινό τρόπο τον τελευ­ταίο ενάμιση περίπου χρόνο και τα συναλ­λαγ­μα­τικά της δια­θέ­σιμα ήδη έπεσαν από τα 530 στα περίπου 380 δις δολ­λά­ρια, με περαι­τέρω πτω­τι­κές τάσεις λόγω των τιμών του πετρε­λαίου).

5. Εφόσον θεω­ρη­θεί δεδο­μένο ότι δεν πρό­κει­ται να βρεθεί κράτος-χρηματοδότης, η εκτύ­πωση δραχμών (η ίδια η εκτύ­πωση σε πολύ σύντομο χρονικό διά­στημα χαρ­το­νο­μι­σμά­των θα απο­τε­λούσε βέβαια τερά­στιο τεχνικό πρό­βλημα, αλλά αυτό ας το υπερ­βούμε) δεν θα μας ωφε­λούσε σε τίποτα προς το εξω­τε­ρικό. Το νέο νόμισμα δε θα γινόταν απο­δε­κτό στις διε­θνείς συναλ­λα­γές και συνεπώς θα μέναμε για μεγάλο χρονικό διά­στημα χωρίς τη δυνα­τό­τητα εισα­γω­γών, πράγμα που θα παρέλυε την οικο­νο­μική ζωή στη χώρα μας. Ακόμη χει­ρό­τερα, το νέο νόμισμα, δε θα γινόταν απο­δε­κτό ούτε στο εσω­τε­ρικό της χώρας, επειδή παρά πολλοί Έλληνες έχουν απο­θη­σαυ­ρι­σμένα χαρ­το­νο­μί­σματα ευρώ σε φυσική μορφή (η νομι­σμα­τική κυκλο­φο­ρία από περίπου 20 δις ευρώ στη μορφή αυτή προ κρίσης τώρα πρέπει να πλη­σιά­ζει περίπου τα 50). Έτσι οι συναλ­λα­γές μεταξύ ιδιωτών θα συνέ­χι­ζαν να γίνο­νται κατά μεγάλο μέρος με τα (απα­γο­ρευ­μένα πια) ευρώ στη “μαύρη αγορά”, δηλαδή στην παρα­οι­κο­νο­μία η οποία θα έπαιρνε εφιαλ­τι­κές δια­στά­σεις, προ­κα­λώ­ντας και κατάρ­ρευση των δημό­σιων εσόδων. Η νέα δραχμή θα απέμενε ουσια­στικά να χρη­σι­μο­ποιεί­ται μόνο στις συναλ­λα­γές με το κράτος. Κατά συνέ­πεια δεν έχει νόημα να επι­χει­ρη­θεί καν η εκτύ­πωση δραχμών. Πιο λογικό, και λει­τουρ­γικά ισο­δύ­ναμο από πρα­κτική άποψη, θα ήταν να επι­χει­ρή­σουμε ένα by-pass στο νομι­σμα­τικό “έμφραγμα” (το οποίο θα μας επι­βά­λει αναμ­φί­βολα η ΕΚΤ αν κάνουμε παύση πλη­ρω­μών προς την ίδια και/ή το ΔΝΤ) εκδί­δο­ντας κάποιας μορφής ανα­γκα­στικό άτοκο ομόλογο ειδικού σκοπού και πλη­ρώ­νο­ντας με αυτό μισθούς και συντά­ξεις (πχ μισθός 1500 ευρώ να κατα­βάλ­λε­ται κατά τα 2/3 σε μετρητά και κατά το 1/3 με ένα τέτοιο ομόλογο, που θα γινόταν απο­δε­κτό από το κράτος μετά τη λήξη του, δηλαδή μετά πχ από 1 ή 2 χρόνια, για την πληρωμή φορο­λο­γι­κών, ασφα­λι­στι­κών κλπ υπο­χρε­ώ­σεων). Παρα­δό­ξως, κάτι παρό­μοιο φέρο­νται να πρό­τει­ναν και οι εκπρό­σω­ποι των “θεσμών” στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις των τεχνι­κών κλι­μα­κίων στις Βρυ­ξέλ­λες! Είναι όμως φανερό ότι όποια κυβέρ­νηση επι­χει­ρή­σει τέτοιες ευρε­σι­τε­χνίες θα προ­κα­λέ­σει τέτοιες αντι­δρά­σεις στο εσω­τε­ρικό της χώρας ώστε η πτώση της να είναι θέμα (λίγου) χρόνου.

6. Από νομική άποψη έξοδος από την ευρω­ζώνη δεν προ­βλέ­πε­ται ούτε με πρω­το­βου­λία του ενδια­φε­ρό­με­νου κράτους ούτε με απόφαση της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης. Εάν κάποιο κράτος-μέλος της ευρω­ζώ­νης επι­χει­ρή­σει να εκτυ­πώ­σει εθνικό νόμισμα, σε αντι­κα­τά­σταση του ευρώ ή παράλ­ληλα προς αυτό, τούτο θα συνι­στούσε παρα­βί­αση του άρθρου 128 της Συν­θή­κης για τη Λει­τουρ­γία της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης και θα οδη­γούσε σε επιβολή σε βάρος του προ­στί­μου κατά το άρθρο 260 της ίδιας. Κατά τα άλλα όμως, από την οπτική γωνία της Ένωσης, η σχετική εθνική νομο­θε­σία δε θα ίσχυε και συνεπώς το κράτος θα παρέ­μενε θεω­ρη­τικά μέλος της ευρω­ζώ­νης. Εφόσον στη συνέ­χεια κατέρ­ρεε η κυβέρ­νηση του κράτους-μέλους, η οποία επι­χεί­ρησε την επάνοδο στο εθνικό νόμισμα, το κράτος θα επέ­στρεφε ανα­γκα­στικά και πρα­κτικά στην ευρω­ζώνη. Με βάση τα υπάρ­χο­ντα σήμερα νομικά δεδο­μένα η απο­χώ­ρηση από την ευρω­ζώνη θα προ­ϋ­πέ­θετε είτε απο­χώ­ρηση από την Ευρω­παϊκή Ένωση, με συμ­φω­νία όλων των υπό­λοι­πων κρατών-μελών (άρθρο 50 της Συν­θή­κης της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης) είτε τρο­πο­ποί­ηση της Συν­θή­κης για τη Λει­τουρ­γία της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης ώστε να προ­βλε­φθεί τέτοιο ενδε­χό­μενο, και πάλι με ομο­φω­νία των κρατών μελών (άρθρο 48 της Συν­θή­κης της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης). Εφόσον όμως η πρόθεση απο­χώ­ρη­σης συνο­δευ­θεί από στάση πλη­ρω­μών στο χρέος του συγκε­κρι­μέ­νου κράτους προς τα υπό­λοιπα μέλη της ευρω­ζώ­νης, είναι μάλλον απίθανο αυτά να κατα­λή­ξουν σε συμ­φω­νία. Έτσι η απο­χώ­ρηση θα απο­κτούσε νομικό κύρος μόνο αν επρό­κειτο για απο­χώ­ρηση συνο­λικά από την Ευρω­παϊκή Ένωση και παρερ­χό­ταν και μια ολό­κληρη διετία από την υποβολή της αίτησης για απο­χώ­ρηση (άρθρο 50 παρ. 3 της Συν­θή­κης της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης). Σε όσο βαθμό ισχύει η δια­πί­στωση του συντρό­φου Λαφα­ζάνη ότι η ευρω­ζώνη είναι “γερ­μα­νική φυλακή”, όποιος επι­χει­ρή­σει να απο­δρά­σει θα αντι­λη­φθεί ότι οι γερ­μα­νι­κές φυλακές είναι σχε­δια­σμέ­νες και οργα­νω­μέ­νες έτσι ώστε οι απο­δρά­σεις από αυτές να είναι σχεδόν αδύ­να­τες (του­λά­χι­στον όταν δεν υπάρχει βοήθεια από έξω).

7. Για τους λόγους που επι­ση­μάν­θη­καν παρα­πάνω, η ρήξη με τους δανει­στές είναι μια ανέ­φι­κτη επιλογή και αν επι­χει­ρη­θεί η κατά­ληξη θα είναι η χώρα να επι­στρέ­ψει στον μνη­μο­νιακό εγκλω­βι­σμό υπό χει­ρό­τε­ρους όρους (σαν τον κρα­τού­μενο που επι­χει­ρεί από­δραση και αφού απο­τύ­χει κατα­λή­γει στην απο­μό­νωση της φυλακής). Οφεί­λουμε να αγω­νι­σθούμε μέσα στα υπάρ­χο­ντα ευρω­παϊκά και διεθνή (=ΔΝΤ) πλαίσια, όπως άλλωστε έχουμε υπο­σχε­θεί στον ελλη­νικό λαό. Η λαϊκή εντολή προς την κυβέρ­νηση είναι εντολή για σκληρή δια­πραγ­μά­τευση και όχι για χρε­ο­κο­πία και έξοδο από την ευρω­ζώνη και ενδε­χο­μέ­νως και την Ένωση.

8. Στη δια­πραγ­μά­τευση αυτή η κυβέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ οφείλει να εξα­ντλή­σει όλα τα, πιθανά και μη, εργα­λεία. Στο πλαίσιο αυτό θα μπο­ρούσε να δοθεί βάρος και στη νομική πλευρά των ζητη­μά­των που θέτουν οι δανει­στές και ειδι­κό­τερα στις ενδε­χό­με­νες παρα­βιά­σεις του ευρω­παϊ­κού και διε­θνούς δικαίου (οι παρα­βιά­σεις του ελλη­νι­κού Συντάγ­μα­τος ουδόλως τους ενδια­φέ­ρουν, αφού το θεωρούν δικό μας πρό­βλημα και όχι δικό τους). Τούτο σημαί­νει ότι στα τεχνικά κλι­μά­κια πρέπει από ελλη­νι­κής πλευράς να συμ­με­τέ­χουν, εκτός από τους οικο­νο­μο­λό­γους, και νομικοί εγνω­σμέ­νου κύρους με εξει­δί­κευση στο ευρω­παϊκό και διεθνές δίκαιο, ώστε να προ­βά­λουν τις σχε­τι­κές “ενστά­σεις”. Π.χ. η Ελλάδα θεω­ρη­τικά και πρα­κτικά η τρόικα έχει “κατα­δι­κα­σθεί” από την Επι­τροπή του Ευρω­παϊ­κού Κοι­νω­νι­κού Χάρτη για σειρά παρα­βιά­σεων της διε­θνούς αυτής σύμ­βα­σης, που έχει συνα­φθεί στα πλαίσια του Συμ­βου­λίου της Ευρώπης, μέσω μνη­μο­νια­κών μέτρων όπως η μείωση του κατώ­τα­του μισθού και άλλα. Πρέπει να επι­κα­λε­σθούμε με έμφαση τις σχε­τι­κές απο­φά­σεις προ­κει­μέ­νου να άρουμε τα μέτρα αυτά και γενι­κό­τερα να αντι­τάσ­σουμε σε κάθε ευκαι­ρία την προ­στα­σία των κοι­νω­νι­κών ιδίως δικαιω­μά­των των Ελλήνων, τόσο στον Ευρω­παϊκό Κοι­νω­νικό Χάρτη όσο και στο Χάρτη Θεμε­λιω­δών Δικαιω­μά­των της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης, απέ­να­ντι στις παρά­λο­γες απαι­τή­σεις των δανει­στών.

9. Η ακύρωση της υφι­στά­με­νης μνη­μο­νια­κής νομο­θε­σίας ή έστω ουσιώ­δους μέρους της είναι προ­φα­νές ότι προ­σκρούει και θα συνε­χί­σει να προ­σκρούει στη στείρα άρνηση των δανει­στών. Εφόσον απο­δει­κνύ­ε­ται αδύνατο να τους πεί­σουμε ότι πολλά από τα μέτρα που έχουν ληφθεί δεν ωφελούν την ελλη­νική οικο­νο­μία, θα έπρεπε του­λά­χι­στον να απαι­τή­σουμε την καθιέ­ρωση ενός ανε­ξάρ­τη­του μηχα­νι­σμού εκτί­μη­σης επι­πτώ­σεων (impact assessment mechanism) όλου αυτού του μνη­μο­νια­κού οικο­δο­μή­μα­τος και των επι­μέ­ρους στοι­χείων του. Αυτός θα μπο­ρούσε να είναι είτε ένας υφι­στά­με­νος διεθνής οργα­νι­σμός (ΟΟΣΑ ή Συμ­βού­λιο της Ευρώπης ή ίσως ΟΗΕ) είτε ένας συν­δυα­σμός προ­σώ­πων διε­θνούς κύρους (πχ νομπε­λί­στες οικο­νο­μο­λό­γοι) κοινής απο­δο­χής (Ελλάδας και δανει­στών) μαζί με εκπρο­σώ­πους κάποιων τέτοιων, κατά τεκ­μή­ριο “ουδέ­τε­ρων”, οργα­νι­σμών. Εάν από την αξιο­λό­γηση προ­έ­κυ­πτε ότι συγκε­κρι­μένα μέτρα απο­δεί­χθη­καν αντι­πα­ρα­γω­γικά, θα ήταν πολύ δύσκολο για τους δανει­στές να εμμεί­νουν στη δια­τή­ρησή τους.

10. Επί της ουσίας, το ποσό που πρέπει να κατα­βλη­θεί, όπως εκτέ­θηκε στην παρά­γραφο 2, για χρε­ο­λύ­σια στο ΔΝΤ και την ΕΚΤ στα επόμενα χρόνια θα μπο­ρούσε να καλυ­φθεί χωρίς νέα, τρίτη κατά σειρά, δανειακή σύμβαση (η οποία θα συνο­δευό­ταν αναμ­φί­βολα από επα­χθείς όρους και προ­ϋ­πο­θέ­σεις) από έναν συν­δυα­σμό πηγών. Η πρώτη θα μπο­ρού­σαν να είναι τα 10,9 δις ευρώ που έμειναν υπό­λοιπο στο ΤΧΣ από τα προ­βλε­πό­μενα για την ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση των ελλη­νι­κών τρα­πε­ζών κον­δύ­λια. Το ποσό αυτό επι­στρά­φηκε δυστυ­χώς με τη συμ­φω­νία της 20ης Φεβρουα­ρίου στον ESM και προ­βλέ­φθηκε ότι θα χρη­σι­μο­ποι­η­θεί μόνο για ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση τρα­πε­ζών, εφόσον αυτή απαι­τη­θεί στο μέλλον. Κεντρι­κός στόχος της δια­πραγ­μα­τευ­τι­κής προ­σπά­θειας της ελλη­νι­κής πλευράς πρέπει να είναι να κατα­στούν τα χρήματα αυτά δια­θέ­σιμα για την απο­πλη­ρωμή οφειλών του δημο­σίου στο ΔΝΤ και/ή την ΕΚΤ και μάλιστα στο αμέσως προ­σε­χές χρονικό διά­στημα, παράλ­ληλα με την τελευ­ταία δόση της δεύ­τε­ρης δανεια­κής σύμ­βα­σης (περίπου 7 δις, περι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των επι­στρο­φών κερδών των κεντρι­κών τρα­πε­ζών από τα ελλη­νικά ομόλογα) και με κάποια αύξηση του ορίου των εντόκων γραμ­μα­τίων. Ακόμη και έτσι βέβαια θα συνε­χί­σει να υπάρχει μέσα στην επόμενη τετρα­ε­τία (δηλ. την πρώτη βου­λευ­τική περίοδο) ένα χρη­μα­το­δο­τικό κενό περίπου 30 ως 40 δις ευρώ. Η κάλυψή του χωρίς νέο καθαρό δανει­σμό από δημό­σιους πιστω­τές είναι εφικτή μόνο αν υπάρξει αξιο­ποί­ηση της ελλη­νι­κής δημό­σιας περιου­σίας.

11. Το ελλη­νικό δημόσιο πιέ­ζε­ται από τους δανει­στές του να προ­χω­ρή­σει σε άμεση εκποί­ηση περιου­σια­κών του στοι­χείων, η οποία λόγω του δυσμε­νούς μακρο­οι­κο­νο­μι­κού περι­βάλ­λο­ντος και του περιο­ρι­σμέ­νου αγο­ρα­στι­κού ενδια­φέ­ρο­ντος θα κατα­λή­ξει σε λεη­λα­σία του δημό­σιου πλούτου. Για να απο­φευ­χθεί αυτό, η ελλη­νική πλευρά θα μπο­ρούσε να αντι­προ­τεί­νει ένα σύνθετο σχήμα, με άξονα το ΤΑΙΠΕΔ, ως εξής: το Δημόσιο να εισφέ­ρει στο ΤΑΙΠΕΔ ακίνητα αντι­κει­με­νι­κής αξίας και/ή μετοχές δημο­σίων επι­χει­ρή­σεων λογι­στι­κής αξίας συνο­λι­κού ύψους κατά προ­σέγ­γιση 50 δισ. ευρώ. Το μετο­χικό κεφά­λαιο του ΤΑΙΠΕΔ να διαι­ρε­θεί σε 250 εκατ. προ­νο­μιού­χες μετοχές άνευ ψήφου, αξίας 100 ευρώ η καθεμιά, και μία κοινή μετοχή. Η μονα­δική κοινή μετοχή παρα­μέ­νει στην κατοχή του Δημο­σίου, ενώ οι προ­νο­μιού­χες δια­τί­θε­νται σε δημόσια εγγραφή με εισα­γωγή κεφα­λαίων από το εξω­τε­ρικό (για να μη θιγεί η ρευ­στό­τητα του εγχώ­ριου τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος). Το προϊόν της εγγρα­φής (25 δισ. ευρώ) θα χρη­σι­μο­ποι­η­θεί απο­κλει­στικά για την αγορά ελλη­νι­κών ομο­λό­γων στη δευ­τε­ρο­γενή αγορά με σκοπό να περιο­ρι­σθεί η προ­σφορά σε τόσο χαμηλά επίπεδα ώστε να γίνει εφικτή η δρα­στική μείωση των επι­το­κίων και έτσι και η έκδοση στα­διακά νέων ομο­λό­γων. Τα περιου­σιακά στοι­χεία που θα έχουν εισφερ­θεί από το Δημόσιο στο ΤΑΙΠΕΔ θα εκποιού­νται στα­διακά, όταν επι­τυγ­χά­νε­ται για το καθένα δίκαιη τιμή (κατ’ εκτί­μηση της ελεγ­χό­με­νης από το ίδιο το Δημόσιο διοί­κη­σης) και δεδο­μέ­νου ότι στο μεταξύ θα έχει βελ­τιω­θεί το μακρο­οι­κο­νο­μικό περι­βάλ­λον. Με το τίμημα της εκποί­η­σης θα γίνεται τμη­μα­τική επι­στροφή κεφα­λαίου στους προ­νο­μιού­χους μετό­χους, έως ότου εξο­φλη­θούν για το σύνολο της ονο­μα­στι­κής αξίας των μετοχών τους, οι οποίες τότε θα ακυ­ρω­θούν. Τα υπό­λοιπα περιου­σιακά στοι­χεία (όσα δεν εκποι­η­θούν) επι­στρέ­φο­νται στο ελλη­νικό Δημόσιο. Εναλ­λα­κτικά, αν το ελλη­νικό Δημόσιο προτιμά, θα μπο­ρούσε να εξοφλεί στα­διακά τους μετό­χους του ΤΑΙΠΕΔ μέσα από τα φορο­λο­γικά ή άλλα έσοδά του σε βάθος χρόνου, χωρίς εκποί­ηση περιου­σια­κών στοι­χείων. Με ένα παρό­μοιο σχήμα θα μπο­ρούσε να επι­τευ­χθεί η γρήγορη βελ­τί­ωση της δημο­σιο­νο­μι­κής εικόνας της χώρας χωρίς λεη­λα­σία της δημό­σιας περιου­σίας και να απο­φευ­χθεί η αιχ­μα­λω­σία μιας τρίτης δανεια­κής σύμ­βα­σης.

12. Για τους προ­σε­χείς δύο ή τρεις μήνες και έως τη σύναψη κάποιας συμ­φω­νίας με τους δανει­στές θα ήταν σκόπιμο να κρα­τη­θούν από την πλευρά μας χαμηλοί τόνοι, μεταξύ άλλων και στο θέμα των γερ­μα­νι­κών οφειλών προς την Ελλάδα από τον δεύτερο παγκό­σμιο πόλεμο. Η λεκτική κλι­μά­κωση είναι μια παγίδα της άλλης πλευράς στην οποία δεν πρέπει να εγκλω­βι­ζό­μα­στε. Από το καλο­καίρι και μετά θα έχουμε κάθε δυνα­τό­τητα για επα­να­φορά όλων των ζητη­μά­των προς κάθε κατεύ­θυνση.

Με συντρο­φι­κούς χαι­ρε­τι­σμούς,

Κώστας Χρυ­σό­γο­νος»