“Ο αφελληνισμός του ξενοδοχειακού κλάδου, θα βλάψει τον ελληνικό τουρισμό”

Ανα­φερ­θή­κα­με πριν με­ρι­κές ημέ­ρες, σε μια πολύ εδια­φέ­ρου­σα εκ­δή­λω­ση του ULI, που έγινε σε κε­ντρι­κό ξε­νο­δο­χείο της Αθή­νας, με την ευ­και­ρία της πα­ρου­σί­ας της εφε­τι­νής έρευ­νας του Ιν­στι­τού­το για τις επεν­δυ­τι­κές ευ­και­ρί­ες στα ακί­νη­τα.

Όσον αφορά στην έκ­θε­ση, όπως γρά­ψα­με «Ακόμη μία θλι­βε­ρή κα­τρα­κύ­λα για την Ελ­λά­δα και την Αθήνα, αφού στην πα­νευ­ρω­παϊ­κή έρευ­να του ULI (Urban Land Institute) «Emerging Trends in Real Estate», που εκ­πό­νη­σε η PWC, η Αθήνα κα­τρα­κύ­λι­σε στην 27η θέση από την 5η στην οποία βρι­σκό­ταν ένα χρόνο πριν».

Ωστό­σο στην εκ­δή­λω­ση ακού­στη­καν πολύ εν­δια­φέ­ρου­σες από­ψεις, από τον Αντώ­νη Κα­μπου­ρά­κη, πρό­ε­δρο της Ένω­σης Ξε­νο­δό­χων Ρόδου και τον διευ­θύ­νο­ντα σύμ­βου­λο της ΠΑΝ­ΓΑΙΑ Άρη Κα­ρυ­τι­νό, για το επεν­δυ­τι­κό ενα­δια­φέ­ρον στον Του­ρι­σμό, τις όχι επι­τυ­χη­μέ­νες προ­σπά­θειες των distress funds, να απο­κτή­σουν ελ­λη­νι­κά ξε­νο­δο­χεία, αλλά και τον ρόλο των τρα­πε­ζών.

Εξα­σφα­λί­σα­με την ομι­λία του Αντώ­νη Κα­μπου­ρά­κη:

Τα βα­σι­κά συ­μπε­ρά­σμα­τα, συ­νο­ψί­ζο­νται στα εξής:

– Σε έναν κλάδο που σε μια κα­ταρ­ρέ­ου­σα οι­κο­νο­μία κι­νεί­ται έντο­να ανο­δι­κά, όπως ο ελ­λη­νι­κός Του­ρι­σμός, η επι­δί­ω­ξη να εξα­γο­ρα­στούν ξε­νο­δο­χεία σε τιμές distress funds, δεν πρό­κει­ται σε καμία πε­ρί­πτω­ση να ευο­δω­θεί.

– Υπάρ­χει ση­μα­ντι­κή δια­φο­ρά αξίας, στην προ­σφο­ρά και την ζή­τη­ση για εξα­γο­ρά ξε­νο­δο­χεια­κών μο­νά­δων.

– Οι τρά­πε­ζες δεν επι­τε­λούν το ρόλο τους.

– Ο αφελ­λη­νι­σμός του ξε­νο­δο­χεια­κού κλά­δου, θα βλά­ψει τον ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό.

Το ξε­νο­δο­χείο για να πάει καλά, θέλει δέ­σμευ­ση και αφο­σί­ω­ση, θέλει προ­σω­πι­κή σφρα­γί­δα, θέλει πε­λά­τες & ιδιο­κτή­τες να μι­λά­νε με­τα­ξύ τους, με τα μικρά τους ονό­μα­τα. Γιατί αυτή είναι η πα­γκό­σμια τάση, ανα­ζή­τη­σης στοι­χεί­ων μο­να­δι­κό­τη­τας, και προ­σω­πο­ποι­η­μέ­νης πα­ρο­χής υπη­ρε­σιών, ώστε ο επι­σκέ­πτης να πάρει αυτό το οποίο έχει ονει­ρευ­τεί, έχει σχε­διά­σει και έχει πλη­ρώ­σει: μια εμπει­ρία που δεν μπο­ρεί να τη ζήσει αλλού.

Δεν είναι ούτε τσι­μέ­ντα, ούτε μπε­τό­βερ­γες.

Είναι συ­ναί­σθη­μα κι αν­θρώ­πι­νη σχέση.

Δείτε το video και δια­βά­στε την ομι­λία του Αντώ­νη Κα­μπου­ρά­κη:

«A. Το πρώτο πράγ­μα που πρέ­πει να ανα­γνω­ρί­σου­με είναι, πως ο του­ρι­σμός κα­τα­φέρ­νει να βρί­σκε­ται στην κο­ρυ­φή των οι­κο­νο­μι­κών δρα­στη­ριο­τή­των στη χώρα μας, πως πε­τυ­χαί­νει θε­τι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα, πως επι­δει­κνύ­ει σο­βα­ρά ανα­πτυ­ξια­κά απο­θέ­μα­τα.

Επί­σης είναι ση­μα­ντι­κό το γε­γο­νός, πως το ελ­λη­νι­κό ξε­νο­δο­χεια­κό προ­ϊ­όν είναι ώριμο. Έχου­με πολλά & καλά ξε­νο­δο­χεία, είτε και­νούρ­για είτε πλή­ρως ανα­και­νι­σμέ­να, τα οποία μπο­ρούν να κα­λύ­ψουν ανά­γκες για όλα τα βα­λά­ντια, της πα­γκό­σμιας του­ρι­στι­κής αγο­ράς.

Το επεν­δυ­τι­κό εν­δια­φέ­ρον λοι­πόν είναι εύ­λο­γο, δεν συ­νι­στά έκ­πλη­ξη. Κυ­ρί­ως εμ­φα­νί­ζε­ται υπό μορφή εν­δια­φέ­ρο­ντος, για υφι­στά­με­νες ξε­νο­δο­χεια­κές μο­νά­δες ή/και για την ανά­πτυ­ξη νέων, κυ­ρί­ως αξιο­ποιώ­ντας τις πρό­σφα­τες νο­μο­θε­τι­κές ρυθ­μί­σεις, που επι­τρέ­πουν ολο­κλη­ρω­μέ­νες μορ­φές του­ρι­στι­κής ανά­πτυ­ξης (ΠΟΤΑ, Mixed-Used Resorts κλπ).

Παρ’ όλα αυτά, οι τε­λι­κές πρά­ξεις συμ­φω­νί­ας επεν­δύ­σε­ων είναι ελά­χι­στες. Προ­σπα­θώ­ντας να αι­τιο­λο­γή­σει κα­νείς αυτή την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, βρί­σκε­ται κατά τη γνώμη μου μπρο­στά σε δύο (2) κυ­ρί­ως ανα­σταλ­τι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά:

Το πρώτο ανα­σταλ­τι­κό στοι­χείο, που πρέ­πει να επι­ση­μαν­θεί, είναι το γε­γο­νός πως στην Ελ­λά­δα δεν υπάρ­χουν με­γά­λες ξε­νο­δο­χεια­κές αλυ­σί­δες, που θα πρό­σφε­ραν την κλί­μα­κα των απο­δό­σε­ων, που επι­ζη­τεί κά­ποιο με­γά­λο επεν­δυ­τι­κό Fund.

H βα­σι­κή δομή της ελ­λη­νι­κής ξε­νο­δο­χί­ας, συ­γκρο­τεί­ται πάνω σε πολ­λούς με­μο­νω­μέ­νους ιδιο­κτή­τες, ανά γε­ω­γρα­φι­κή πε­ριο­χή. Συ­νε­πώς για να επι­τευ­χθούν οι ζη­τού­με­νες απο­δό­σεις, θα πρέ­πει στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα να «πα­κε­τα­ρι­στούν», πολ­λές ιδιο­κτη­σί­ες ξε­νο­δο­χεί­ων μαζί, πράγ­μα που ση­μαί­νει πως θα πρέ­πει γί­νουν όλες οι επι­μέ­ρους συμ­φω­νί­ες, για να επι­τευ­χθεί κάτι τέ­τοιο, κι αυτό ασφα­λώς δυ­σκο­λεύ­ει τα πράγ­μα­τα, καθώς απαι­τεί μα­κρο­χρό­νιες δια­δι­κα­σί­ες δια­πραγ­μά­τευ­σης.

Το δεύ­τε­ρο στοι­χείο, που συν­δυά­ζε­ται και με το πρώτο, είναι το γε­γο­νός πως, –του­λά­χι­στον κατά την ει­κό­να που έχω εγώ προ­σω­πι­κά–, υπάρ­χει μέχρι και σή­με­ρα μια με­γά­λη από­στα­ση ανά­με­σα στις επεν­δυ­τι­κές προ­σφο­ρές, που κα­τα­τί­θε­νται και στο τί­μη­μα που ζη­τεί­ται, από την πλευ­ρά των ση­με­ρι­νών ιδιο­κτη­τών. Μια μικρή δια­φο­ρά μπο­ρεί, με καλή θέ­λη­ση, να κα­λυ­φθεί σχε­τι­κά εύ­κο­λα. Όταν όμως μι­λά­με για πραγ­μα­τι­κό χάσμα, με­τα­ξύ τι­μή­μα­τος πώ­λη­σης και επεν­δυ­τι­κής προ­σφο­ράς, είναι πολύ δύ­σκο­λο να βρε­θεί ο χρυ­σός μέσος όρος, που θα οδη­γού­σε σε συμ­φω­νί­ες, και σε τε­λι­κές πρά­ξεις επέν­δυ­σης.

Ο συν­δυα­σμός αυτών των δύο στοι­χεί­ων, πολ­λές & με­μο­νω­μέ­νες ιδιο­κτη­σί­ες ξε­νο­δο­χεί­ων, και με­γά­λη από­στα­ση ανά­με­σα στις δυο πλευ­ρές, στη δια­δι­κα­σία της όποιας δια­πραγ­μά­τευ­σης, έχουν κα­τα­γρα­φεί ως οι μεί­ζο­νες ανα­σταλ­τι­κοί πα­ρά­γο­ντες, για την ευό­δω­ση του εκ­δη­λω­μέ­νου επεν­δυ­τι­κού εν­δια­φέ­ρο­ντος.

B. Οι ιδιω­τι­κές επεν­δύ­σεις, Ελ­λη­νι­κές και ξένες, είναι το οξυ­γό­νο του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού. Δεν μπο­ρεί να υπάρ­ξει του­ρι­σμός χωρίς ιδιω­τι­κές επεν­δύ­σεις, κι εδώ οφεί­λω να ση­μειώ­σω πως, παρά το γε­γο­νός πως συ­νο­λι­κά στην ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία, ο κρα­τι­κός πα­ρεμ­βα­τι­σμός υπήρ­ξε διαρ­κής και έντο­νος, ο του­ρι­σμός απο­τέ­λε­σε μια φω­τει­νή εξαί­ρε­ση, και δεν είναι άσχε­το αυτό, με τις επι­τυ­χί­ες του ελ­λη­νι­κού του­ρι­σμού.

Η ιδιω­τι­κή οι­κο­νο­μία είναι αυτή που μπο­ρεί να πα­ρά­γει πλού­το, τζί­ρους, ει­σο­δή­μα­τα, θέ­σεις ερ­γα­σί­ας, δη­μό­σια έσοδα, κλπ. Ευ­τυ­χώς συ­νει­δη­το­ποι­ή­θη­κε πολύ νωρίς, πως το κρά­τος δεν μπο­ρεί να κάνει τον ξε­νο­δό­χο, κι έτσι δεν εί­χα­με τις πα­θο­γέ­νειες, που συ­να­ντά­με σε άλ­λους το­μείς και κλά­δους, της οι­κο­νο­μί­ας.

Για μένα λοι­πόν, το στρα­τη­γι­κό ερώ­τη­μα ανα­φο­ρι­κά με τις επεν­δύ­σεις στον του­ρι­σμό, είναι πολύ συ­γκε­κρι­μέ­νο:

Θέ­λου­με επεν­δύ­σεις για τις επεν­δύ­σεις, δη­λα­δή να μπουν απλά κά­ποια λεφτά, ή θέ­λου­με επεν­δύ­σεις που θα ενι­σχύ­ουν τον ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό, και θα ανα­βαθ­μί­ζουν ακόμη πε­ρισ­σό­τε­ρο τη μο­να­δι­κό­τη­τα του ελ­λη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, αλλά και θα δια­σφα­λί­ζουν θέ­σεις ερ­γα­σί­ας, και κοι­νω­νι­κή συ­νο­χή;

Θα σας πω τη γνώμη μου, κα­θα­ρά & ξά­στε­ρα:

Οι επεν­δύ­σεις δεν μπο­ρεί να είναι αυ­το­σκο­πός.

Να γί­νουν, για να πούμε πως έγι­ναν.

Επι­πλέ­ον, το ίδιο κα­θα­ρά θέλω να δη­λώ­σω, πως είμαι αντί­θε­τος στον αφελ­λη­νι­σμό του ξε­νο­δο­χεια­κού κλά­δου, όχι από κά­ποια ιδε­ο­λη­πτι­κή εμ­μο­νή, αλλά γιατί πι­στεύω πως μα­κρο­πρό­θε­σμα αυτό θα βλά­ψει τον ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό.

Το ξε­νο­δο­χείο για να πάει καλά, θέλει δέ­σμευ­ση και αφο­σί­ω­ση, θέλει προ­σω­πι­κή σφρα­γί­δα, θέλει πε­λά­τες & ιδιο­κτή­τες να μι­λά­νε με­τα­ξύ τους, με τα μικρά τους ονό­μα­τα. Γιατί αυτή είναι η πα­γκό­σμια τάση, ανα­ζή­τη­σης στοι­χεί­ων μο­να­δι­κό­τη­τας, και προ­σω­πο­ποι­η­μέ­νης πα­ρο­χής υπη­ρε­σιών, ώστε ο επι­σκέ­πτης να πάρει αυτό το οποίο έχει ονει­ρευ­τεί, έχει σχε­διά­σει και έχει πλη­ρώ­σει: μια εμπει­ρία που δεν μπο­ρεί να τη ζήσει αλλού. Ο του­ρι­σμός είναι, στο κέ­ντρο της οι­κο­νο­μί­ας των εμπει­ριών, κι αυτό δεν πρέ­πει να δια­φεύ­γει της προ­σο­χής κα­νε­νός.

Δεν είναι ούτε τσι­μέ­ντα, ούτε μπε­τό­βερ­γες.

Είναι συ­ναί­σθη­μα κι αν­θρώ­πι­νη σχέση.

Άρα, πρέ­πει να δούμε, το σωστό πλαί­σιο των όρων, και των προ­ϋ­πο­θέ­σε­ων, που θα δώ­σουν μια πραγ­μα­τι­κή δυ­να­μι­κή στις επεν­δύ­σεις, ελ­λη­νι­κές & ξένες, στον του­ρι­σμό. Και το πλαί­σιο αυτό, κατά τη γνώμη μου πρέ­πει να έχει, πολύ συ­γκε­κρι­μέ­να χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά:

01. Πρώ­τον, να υπάρ­ξει νέος ανα­πτυ­ξια­κός νόμος, που να δίνει κί­νη­τρα για επεν­δύ­σεις στον του­ρι­σμό, που σή­με­ρα δεν υπάρ­χει.

02. Δεύ­τε­ρον, να γίνει μια ορ­γα­νω­μέ­νη προ­σπά­θεια, για την επι­μή­κυν­ση της του­ρι­στι­κής πε­ριό­δου, διότι η από­δο­ση μιας επέν­δυ­σης, δεν μπο­ρεί να είναι υπό­θε­ση δύο (2) ή τριών (3) μηνών. Κι εδώ τε­ρά­στιο ρόλο παί­ζει η προ­βο­λή του ελ­λη­νι­κού του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος στις αγο­ρές, είτε πα­ρα­δο­σια­κές είτε ανα­δυό­με­νες.

03. Τρί­τον, να υπάρ­ξει ανα­βάθ­μι­ση των υπο­δο­μών, που σχε­τί­ζο­νται άμεσα ή έμ­με­σα, με τον του­ρι­σμό. Η συμ­φω­νία, για πα­ρά­δειγ­μα, που επι­τεύ­χθη­κε για τα πε­ρι­φε­ρεια­κά αε­ρο­δρό­μια είναι πολύ ση­μα­ντι­κή, καθώς ανα­μέ­νου­με απο­τε­λέ­σμα­τα προς αυτήν ακρι­βώς την κα­τεύ­θυν­ση, της ανα­βάθ­μι­σης. Είναι πολύ ση­μα­ντι­κό για έναν του­ρι­στι­κό προ­ο­ρι­σμό, η πρώτη εντύ­πω­ση μετά την προ­σγεί­ω­ση, να είναι ένα υπερ­σύγ­χρο­νο, και όχι ένα πα­ρα­με­λη­μέ­νο, και πα­ρακ­μα­σμέ­νο αε­ρο­δρό­μιο. Όλα με­τρά­νε στην του­ρι­στι­κή εμπει­ρία.

04. Τέ­ταρ­τον και πολύ ση­μα­ντι­κό. Πρέ­πει να λη­φθούν υπόψη οι ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της ελ­λη­νι­κής του­ρι­στι­κής αγο­ράς: Ένα ξε­νο­δο­χείο, δεν είναι κάτι που στέ­κε­ται στο κενό. Υπάρ­χουν προ­μη­θευ­τές, υπάρ­χει μια το­πι­κή κοι­νω­νία, με την οποία το κάθε ξε­νο­δο­χείο, βρί­σκε­ται σε μια σχέση.

Όσοι έχουν ζήσει την ξε­νο­δο­χεια­κή κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα, γνω­ρί­ζουν σε τι ανα­φέ­ρο­μαι: Από τις με­τα­χρο­νο­λο­γη­μέ­νες επι­τα­γές, για τη διευ­κό­λυν­ση των συ­ναλ­λα­γών, μέχρι την καλή σχέση με τον παπά της ενο­ρί­ας, για να μη χτυ­πά­ει δυ­να­τά την κα­μπά­να, τα κυ­ρια­κά­τι­κα πρω­ι­νά, και ξυ­πνά­ει από τα χα­ρά­μα­τα τους του­ρί­στες, που έχουν ξε­νυ­χτή­σει δια­σκε­δά­ζο­ντας. Όλα αυτά έχουν με­γά­λη ση­μα­σία, κι ας μην φαί­νο­νται προ­τε­ραιό­τη­τες, με μια πρώτη ματιά. Ο διά­βο­λος όμως κρύ­βε­ται πάντα στις λε­πτο­μέ­ρειες, και είναι εκεί που κερ­δί­ζο­νται και χά­νο­νται τα επεν­δυ­τι­κά στοι­χή­μα­τα.

Υπ’ αυτή την έν­νοια θα έλεγα πως οι ξένες επεν­δύ­σεις είναι χρή­σι­μο, κατά πε­ρί­πτω­ση, να ανα­ζη­τούν & το­πι­κό συ­νερ­γά­τη, καθώς μέσα από τέ­τοιες συ­νέρ­γειες, μόνον θε­τι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα μπο­ρούν να προ­κύ­ψουν.

C. Έρ­χο­μαι τώρα στο θέμα των τρα­πε­ζών. Πρώτα απ’ όλα, πρέ­πει να το­νι­στεί πως οι τρά­πε­ζες, όλο αυτό το διά­στη­μα έχουν πάψει να επι­τε­λούν το ρόλο τους και την απο­στο­λή τους.

Οι τρά­πε­ζες δεν είναι χρη­μα­το­κι­βώ­τια.

Ο ρόλος τους είναι να χρη­μα­το­δο­τούν την οι­κο­νο­μι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα, κι αυτό δυ­στυ­χώς δεν το κά­νουν. Συμ­βάλ­λο­ντας κατ’ αυτό τον τρόπο στη στα­σι­μό­τη­τα και την ύφεση. Θέλω να πι­στεύω πως, οι προ­σφά­τως ανα­κε­φα­λαιο­ποι­η­μέ­νες, για μια ακόμη φορά, τρά­πε­ζες, θα είναι σε θέση να αντα­πο­κρι­θούν στον πραγ­μα­τι­κό ρόλο τους, εκεί­νον του Πι­στω­τι­κού Ιδρύ­μα­τος.

Από κει και πέρα, στο θέμα των «κόκ­κι­νων δα­νεί­ων» ξε­νο­δο­χεί­ων, απαι­τεί­ται μια ολο­κλη­ρω­μέ­νη δια­χεί­ρι­ση.

Πι­στεύω, πως πρώτα θα πρέ­πει να γί­νε­ται μια προ­σπά­θεια συμ­φω­νί­ας δια­κα­νο­νι­σμού, με τους ση­με­ρι­νούς ιδιο­κτή­τες, κάθε υπερ­χρε­ω­μέ­νου ξε­νο­δο­χεί­ου.

Στο βαθμό που βρί­σκε­ται κοι­νός τόπος, αυτό θα έχει αμοι­βαίο όφε­λος, και για την τρά­πε­ζα και για το ξε­νο­δό­χο.

Η λύση της εκ­ποί­η­σης των δα­νεί­ων όσο–όσο, κατά τη γνώμη μου δεν μπο­ρεί να είναι επι­λο­γή.

Σας ευ­χα­ρι­στώ για την προ­σο­χή σας.

money-tourism.gr