Νέο μπλόκο του Ελεγκτικού Συνεδρίου στη ναυαγοσωστική κάλυψη της Ρόδου!

Απόφαση «κόλαφος» για τον Δήμο Ρόδου • Το Ζ΄ Κλιμάκιο έκρινε παράνομη τη σύντμηση της προθεσμίας του διαγωνισμού και διαπίστωσε σοβαρά υπολογιστικά σφάλματα στο εργατικό κόστος και αδικαιολόγητη επιβάρυνση του προϋπολογισμού, κωλύοντας την υπογραφή της τριετούς σύμβασης, ένα χρόνο μετά το αντίστοιχο ναυάγιο του 2025

Σε νέο θεσμικό τοίχο προσέκρουσε ο Δήμος Ρόδου στην προσπάθειά του να εξασφαλίσει ναυαγοσωστική κάλυψη στις πολυσύχναστες ακτές του νησιού, καθώς το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης με την εταιρεία που είχε αναδειχθεί ανάδοχος στον διαγωνισμό για την τριετία 2026 έως 2028. Πρόκειται για τη δεύτερη συνεχόμενη χρονιά κατά την οποία η διαδικασία για τη φύλαξη των παραλιών σκοντάφτει στον προσυμβατικό έλεγχο, με τις διαπιστώσεις του ανώτατου δημοσιονομικού δικαστηρίου να είναι αυτή τη φορά ακόμη πιο βαριές.
Οπως αποκαλύπτει σήμερα η «δημοκρατική», η Πράξη 347/2026 του Ζ’ Κλιμακίου, που εκδόθηκε έπειτα από συνεδρίαση της 14ης Ιουλίου 2026, εντοπίζει 3 διακριτές και ουσιώδεις πλημμέλειες, οι οποίες αγγίζουν τον πυρήνα της νομιμότητας του διαγωνισμού και θέτουν εκ νέου σε αβεβαιότητα την ασφάλεια χιλιάδων λουομένων στο μεγαλύτερο τουριστικό νησί των Δωδεκανήσων.

Ένας διαγωνισμός 3.862.360,73 ευρώ με μία μόνο προσφορά
Η ελεγχθείσα διαδικασία αφορούσε στην παροχή υπηρεσιών ναυαγοσωστικής κάλυψης σε 14 πολυσύχναστες ακτές του νησιού για τη θερινή περίοδο, από την 1η Ιουνίου έως τις 30 Σεπτεμβρίου, για 3 έτη, με δικαίωμα προαίρεσης για τον μήνα Οκτώβριο κάθε έτους. Η συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη ανερχόταν σε 3.862.360,73 ευρώ πλέον ΦΠΑ, ενώ η συμβατική αξία διαμορφώθηκε σε 2.846.854,71 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Το αντικείμενο περιελάμβανε την επιτήρηση των λουομένων από ειδικά εκπαιδευμένους ναυαγοσώστες, εφοδιασμένους με τον προβλεπόμενο ατομικό και μηχανοκίνητο εξοπλισμό, με κριτήριο κατακύρωσης την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά αποκλειστικά βάσει τιμής.
Η σχετική μελέτη και οι όροι της διακήρυξης εγκρίθηκαν στις 13 Μαΐου 2026, η προκήρυξη απεστάλη στην Υπηρεσία Εκδόσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 18 Μαΐου 2026 και ως καταληκτική ημερομηνία υποβολής προσφορών ορίστηκε η 2α Ιουνίου 2026. Στον διαγωνισμό υποβλήθηκε τελικά μια και μόνη προσφορά, από ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρεία, η οποία μάλιστα ταυτιζόταν απολύτως με την προϋπολογιζόμενη ετήσια δαπάνη του 1.035.219,64 ευρώ.
Η εταιρεία ανακηρύχθηκε προσωρινή ανάδοχος και στις 22 Ιουνίου 2026 το αποτέλεσμα κατακυρώθηκε, με τον φάκελο να διαβιβάζεται στο Ελεγκτικό Συνέδριο για τον υποχρεωτικό προσυμβατικό έλεγχο, αφού η δαπάνη υπερέβαινε το όριο του 1.700.000 ευρώ.

Το πρώτο αγκάθι: η παράνομη σύντμηση της προθεσμίας
Η πρώτη και ίσως πιο χαρακτηριστική πλημμέλεια που διαπίστωσε το Κλιμάκιο αφορά στη συντετμημένη προθεσμία υποβολής προσφορών.
Ο Δήμος, επικαλούμενος επείγουσα ανάγκη, περιόρισε την προθεσμία από τις 35 ημέρες που προβλέπει ο νόμος για την ανοικτή διαδικασία σε μόλις 15 ημέρες. Στη διακήρυξη γινόταν λόγος για προστασία της δημόσιας υγείας και της ανθρώπινης ζωής ενόψει της έναρξης της κολυμβητικής περιόδου, για υποχρέωση συμμόρφωσης με το θεσμικό πλαίσιο περί ναυαγοσωστικής κάλυψης, αλλά και για καθυστερημένη έγκριση της χρηματοδότησης από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους.
Το Κλιμάκιο απέρριψε την αιτιολογία αυτή στο σύνολό της. Όπως επισημαίνεται στην Πράξη, οι ανάγκες ναυαγοσωστικής κάλυψης είναι διαρκείς και επαναλαμβανόμενες, συνδέονται με τον εκ των προτέρων γνωστό χρόνο έναρξης της κολυμβητικής περιόδου και, ως εκ τούτου, επέβαλλαν έγκαιρο προγραμματισμό και όχι προσφυγή σε εξαιρετικές διαδικασίες.
Ούτε η επίκληση της καθυστερημένης χρηματοδότησης κρίθηκε επαρκής, πολλώ μάλλον όταν, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, ο ίδιος ο Δήμος παραδεχόταν ότι η χρηματοδότηση δεν είχε εξασφαλιστεί ούτε κατά τον χρόνο έναρξης της διαδικασίας. Η πλημμέλεια χαρακτηρίστηκε ουσιώδης, καθώς πλήττει τους κανόνες δημοσιότητας, την ίση μεταχείριση και τον υγιή ανταγωνισμό, με το Κλιμάκιο να συνεκτιμά ως ενδεικτικό στοιχείο και το γεγονός ότι στον διαγωνισμό συμμετείχε τελικά ένας μόνο οικονομικός φορέας.

Λάθη επί λαθών στο εργατικό κόστος
Το δεύτερο σκέλος των διαπιστώσεων είναι ίσως και το πιο εκτεθειμένο για τις υπηρεσίες του Δήμου, καθώς αφορά σειρά υπολογιστικών σφαλμάτων και αντιφάσεων στον προσδιορισμό του κόστους των 40 εργαζομένων που απαιτούνται για την εκτέλεση της σύμβασης. Όπως αναλυτικά καταγράφεται στην Πράξη, το ημερομίσθιο που αποτέλεσε τη βάση όλων των υπολογισμών προσδιορίστηκε με εσφαλμένη αποτίμηση της υπερεργασίας, ενώ σε επόμενα στάδια της μελέτης εμφανίζονται ποσά που δεν προκύπτουν από κανέναν προηγούμενο υπολογισμό. Χαρακτηριστικό είναι ότι μια απλή διαίρεση αποδίδει στη μελέτη αποτέλεσμα 1.401,02 ευρώ, τη στιγμή που το ορθό πηλίκο ανέρχεται σε 2.091,80 ευρώ, ενώ εσφαλμένη βάση χρησιμοποιήθηκε και για τον υπολογισμό της αναλογίας του δώρου Χριστουγέννων.
Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν πρόκειται για επουσιώδεις αριθμητικές αποκλίσεις, αλλά για πλημμέλεια που πλήττει συνολικά τον υπολογισμό ενός βασικού στοιχείου του κόστους της σύμβασης και οδηγεί σε σημαντική υποεκτίμηση του εργατικού κόστους.
Όπως σημειώνεται, τα σφάλματα που εμφιλοχώρησαν σε αρχικό στάδιο μεταφέρθηκαν και επηρέασαν όλους τους μεταγενέστερους υπολογισμούς, καθιστώντας αδύνατη την ασφαλή εξακρίβωση του πραγματικού εργατικού κόστους. Η διαπίστωση αυτή, μάλιστα, κλονίζει κατά το δικαστήριο και την ορθότητα της οικονομικής προσφοράς της αναδόχου, η οποία όφειλε να έχει επαληθεύσει τα στοιχεία, γεγονός που καθιστά αμφίβολη τη δυνατότητα προσήκουσας εκτέλεσης της σύμβασης.

Εξοπλισμός που πληρώνεται ως καινούργιος κάθε χρόνο
Η τρίτη πλημμέλεια αφορά στον τρόπο κοστολόγησης του εξοπλισμού των 26 ναυαγοσωστικών βάθρων.
Η μελέτη υπολόγισε ως ετήσια δαπάνη την πλήρη αξία κτήσης του συνόλου του εξοπλισμού, ύψους 202.562,90 ευρώ, την οποία μετέφερε αυτούσια και στα 3 έτη της σύμβασης. Στον εξοπλισμό αυτό, ωστόσο, περιλαμβάνονται είδη με πολυετή ωφέλιμη διάρκεια ζωής, όπως σκάφη, κιάλια, σανίδες διάσωσης, σημαντήρες, κινητά τηλέφωνα και συσκευές ασυρμάτου, τα οποία προφανώς δεν χρειάζεται να αγοράζονται εκ νέου κάθε συμβατικό έτος.
Το Κλιμάκιο επισήμανε επιπλέον την αντίφαση ότι στις τιμές είχαν ήδη ενσωματωθεί δαπάνες συντήρησης, αντικατάστασης λόγω φθορών και ασφαλιστικής κάλυψης, με αποτέλεσμα ο προϋπολογισμός να επιβαρύνεται διπλά.
Η επιλογή αυτή κρίθηκε αντίθετη στην αρχή της οικονομικότητας και ουσιώδης πλημμέλεια που επηρεάζει την οικονομική βάση της σύμβασης, πολλώ μάλλον όταν ο εξοπλισμός δεν περιέρχεται καν στην κυριότητα του Δήμου μετά τη λήξη της.

Το προηγούμενο του 2025 και τα  παθήματα που δεν έγιναν μαθήματα
Η νέα απόφαση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν συνυπολογιστεί ότι μόλις πέρσι το νησί είχε ζήσει μια ιδιαίτερα δυσάρεστη εμπειρία με το ίδιο ακριβώς αντικείμενο.
Τον Σεπτέμβριο του 2025 το Ελεγκτικό Συνέδριο είχε απορρίψει την τροποποίηση της τότε σύμβασης ναυαγοσωστικής κάλυψης, κρίνοντας ότι η παράταση δεν είχε νόμιμο έρεισμα, με αποτέλεσμα οι πολυσύχναστες παραλίες της Ρόδου να μείνουν χωρίς ναυαγοσώστες από τις 8 Σεπτεμβρίου, εν μέσω τουριστικής περιόδου.
Και τότε είχε επισημανθεί αρμοδίως ότι οι ανάγκες ναυαγοσωστικής εποπτείας είναι γνωστές από την αρχή κάθε έτους και δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται με πρόχειρες παρατάσεις, αλλά απαιτούν έγκαιρη προετοιμασία.
Η δημοτική αρχή είχε αποδώσει τότε την περιορισμένη διάρκεια της αρχικής σύμβασης στην έλλειψη επαρκών κονδυλίων, καθώς πόροι που προορίζονταν για τη ναυαγοσωστική κάλυψη είχαν διατεθεί σε εργασίες αποκατάστασης από θεομηνία, ενώ είχε δοθεί δημόσια η διαβεβαίωση ότι το επόμενο έτος η διαδικασία θα ξεκινούσε πολύ νωρίτερα και θα διατίθεντο τα προβλεπόμενα κονδύλια.
Όπως προκύπτει ωστόσο από την νέα Πράξη, η μελέτη για τον φετινό διαγωνισμό εγκρίθηκε στα μέσα Μαΐου, λίγες μόλις ημέρες πριν από την έναρξη της κολυμβητικής περιόδου, με τον Δήμο να καταφεύγει εκ νέου σε διαδικασίες της τελευταίας στιγμής και, τελικά, σε παράνομη σύντμηση προθεσμιών.

Η επόμενη ημέρα
Με την έκδοση της Πράξης, η υπογραφή της σύμβασης κωλύεται και ο Δήμος καλείται να αναζητήσει άμεσα λύση εν μέσω θέρους, με τις παραλίες του νησιού να δέχονται καθημερινά χιλιάδες λουόμενους. Σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο, ο Δήμος διατηρεί το δικαίωμα να ασκήσει προσφυγή ανάκλησης ενώπιον του Έβδομου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου εντός προθεσμίας 15 ημερών από την κοινοποίηση της Πράξης, η οποία πρέπει να γνωστοποιηθεί αμελλητί και σε όλους τους συμμετέχοντες στη διαδικασία.
Μέχρι τότε, το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι με ποιον τρόπο θα διασφαλιστεί η ναυαγοσωστική προστασία των ακτών για το υπόλοιπο της φετινής περιόδου, αλλά και αν, επιτέλους, τα διαδοχικά προσκόμματα των 2 τελευταίων ετών θα οδηγήσουν σε ουσιαστική αλλαγή στον προγραμματισμό μιας υπηρεσίας που συνδέεται ευθέως με την ανθρώπινη ζωή και με το τουριστικό προϊόν του νησιού.