Κοινή συνεδρίαση ΚΕΔΕ-ΕΝΠΕ – Λ.Κυρίζογλου: Σημαντικό βήμα θεσμικού εκσυγχρονισμού ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης

Την ικα­νο­ποί­ηση της Αυτο­διοί­κη­σης Α’ Βαθμού για την κατάρ­τιση του νέου Κώδικα της Αυτο­διοί­κη­σης, μέσα από μια δια­δι­κα­σία δια­λό­γου που βρί­σκε­ται σε εξέλιξη μετά από πρω­το­βου­λία του υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών, εξέ­φρασε σήμερα ο πρό­ε­δρος της ΚΕΔΕ και δήμαρ­χος Αμπε­λο­κή­πων Μενε­μέ­νης Λ. Κυρί­ζο­γλου, κατά την τοπο­θέ­τησή του στην κοινή συνε­δρί­αση των Διοι­κη­τι­κών Συμ­βου­λίων της Κεντρι­κής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) και της Ένωσης Περι­φε­ρειών Ελλάδος (ΕΝΠΕ), που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε σήμερα, παρου­σία της πολι­τι­κής ηγεσίας του υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών , με επι­κε­φα­λής τον Υπουργό Θ. Λιβάνιο, την υφυ­πουργό Β. Χαρα­λα­μπο­γιαννη, τον υφυ­πουργό Β. Σπανάκη και τον γενικό γραμ­μα­τέα Σ. Χιονίδη μεταξύ άλλων.

Ο νέος Κώδικας, δια­χρο­νικό αίτημα της ΚΕΔΕ, επι­τέ­λους ικα­νο­ποιεί­ται

Στην τοπο­θέ­τησή του ο κ. Κυρί­ζο­γλου επι­σή­μανε πως «η ΚΕΔΕ, μέσα από απο­φά­σεις και ψηφί­σματα τόσο των Συνε­δρίων της, όσο και του Διοι­κη­τι­κού της Συμ­βου­λίου, είχε ζητήσει να προ­χω­ρή­σει η κωδι­κο­ποί­ηση σε ενιαίο νόμο των 500 περίπου νομο­θε­τι­κών ρυθ­μί­σεων (υπό τη μορφή Νόμων, Β.Δ. , Ν.Δ., Π.Δ., Υ.Α., ΚΥΑ, κ.λπ.) που αφορούν ζητή­ματα της Αυτο­διοί­κη­σης. Για αυτόν ακριβώς το λόγο αντα­πο­κρί­θηκε άμεσα στο κάλεσμα του Υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών και έθεσε σε λει­τουρ­γία της επι­τρο­πές της, οι οποίες με τη συν­δρομή υπη­ρε­σια­κών στε­λε­χών και συμ­βού­λων, απέ­στει­λαν όλο το διά­στημα που προη­γή­θηκε προς τις αντί­στοι­χες επι­τρο­πές του ΥΠΕΣ, τις απόψεις της ΚΕΔΕ πάνω στα σχέδια άρθρων και δια­τά­ξεων που θα περι­λαμ­βά­νο­νται στον νέο κώδικα».

Σημα­ντική η συμβολή του Θ. Λιβά­νιου στην ολο­κλή­ρωση του εγχει­ρή­μα­τος

Η ΚΕΔΕ μέσω του προ­έ­δρου της εξέ­φρασε την ικα­νο­ποί­ηση της Αυτο­διοί­κη­σης Α’ Βαθμού για το γεγονός ότι μέσα σε σύντομο σχετικά χρόνο, μια δέσμευση της Κυβέρ­νη­σης απέ­να­ντι στην αυτο­διοί­κηση γίνεται πράξη. Η παρου­σία του Θ. Λιβά­νιου στη θέση του υπουρ­γού των Εσω­τε­ρι­κών ήταν αυτή που φαί­νε­ται ότι κάνει τη διαφορά.

Ο νέος Κώδικας είναι το πρώτο βήμα. Πρέπει να ακο­λου­θή­σουν κι άλλα

Για την ΚΕΔΕ ο νέος Κώδικας Αυτο­διοί­κη­σης απο­τε­λεί ένα πρώτο, ανα­γκαίο βήμα που αφορά τον εκσυγ­χρο­νι­σμό του πλαι­σίου λει­τουρ­γίας των δήμων, αλλά από μόνο του αυτό το βήμα δεν αρκεί. Πρέπει ακόμη να γίνουν πολλά, με άξονα ένα νέο σύστημα διοι­κη­τι­κής οργά­νω­σης της χώρας.

• Ο νέος Κώδικας δεν αντι­με­τω­πί­ζει τα αδιέ­ξοδα που δημιουρ­γεί στην ομαλή λει­τουρ­γία των Δήμων η συστη­μα­τική υπο-χρηματοδότηση από το Κεντρικό Κράτος. Γι’ αυτό ζητά η ΚΕΔΕ να απο­δο­θούν οι ανα­γκαίοι οικο­νο­μι­κοί πόροι, για να μπορούν να ασκούν τις αρμο­διό­τη­τες που τους έχουν δοθεί.

• Ο νέος Κώδικας δεν αντι­με­τω­πί­σει το ζήτημα της αλλη­λο­ε­πι­κά­λυ­ψης αρμο­διο­τή­των τους μεταξύ των φορέων του Κράτους, που ευθύ­νε­ται για μια σειρά από προ­βλή­ματα, που καθι­στούν δύσκολη τη δια­χεί­ριση των προ­βλη­μά­των της καθη­με­ρι­νό­τη­τας των πολιτών. Όπως επι­σή­μανε ο Λ. Κυρί­ζο­γλου, «οι δήμαρ­χοι πως δεν φοβό­μα­στε να ανα­λά­βουμε ευθύνες και να λογο­δο­τούμε στους πολίτες για τις πράξεις μας. Αλλά αρνού­μα­στε να λογο­δο­τούμε για ευθύνες και λάθη άλλων».

• Επι­πλέον, ο νέος κώδικας, δεν επιλύει το πρό­βλημα της υπο­στε­λέ­χω­σης των δημο­τι­κών υπη­ρε­σιών. Δεν μπορούν να λει­τουρ­γούν οι Δήμοι χωρίς να δια­θέ­τουν το απα­ραί­τητο προ­σω­πικό. Χρειά­ζο­νται άμεσα νέο προ­σω­πικό, αφού τα τελευ­ταία χρόνια έχουν φύγει από τους δήμους σχεδόν το 25% του προ­σω­πι­κού που διέ­θε­ταν.

Η ΚΕΔΕ έχει ξεκά­θα­ρες προ­τε­ραιό­τη­τες για την επόμενη ημέρα

Η ΚΕΔΕ μετά την ολο­κλή­ρωση της δια­δι­κα­σίας κατάρ­τι­σης και ψήφισης του νέου κώδικα αυτο­διοί­κη­σης, θέτει ξεκά­θαρα τις νέες προ­τε­ραιό­τη­τες της, όπου θα δώσει βάρος το επόμενο διά­στημα. Προ­τε­ραιό­τη­τες όπως

• το ξεκα­θά­ρι­σμα των ευθυνών κι αρμο­διο­τή­των,

• το προ­σω­πικό,

• η αύξηση και ο σαφής προσ­διο­ρι­σμός των οικο­νο­μι­κών πόρων,

• η ανα­βάθ­μιση της κατα­στα­τι­κής θέσης του πολι­τι­κού προ­σω­πι­κού της αυτο­διοί­κη­σης Α’ Βαθμού,

• η επίλυση των προ­βλη­μά­των των μικρών ορεινών και νησιω­τι­κών δήμων,

• η υλο­ποί­ηση των προ­τά­σεων για νομο­θε­τική ρύθμιση που έγιναν τα τελευ­ταία πέντε έτη και εκκρε­μούν,

• η Μητρο­πο­λι­τική Διοί­κηση Αθήνας-Θεσσαλονίκης στον Α’ βαθμό,

• το ξεκα­θά­ρι­σμα αρμο­διο­τή­των λόγω της συνύ­παρ­ξης ΔΚΚ, Καλ­λι­κράτη και Κλει­σθένη,

• η επα­νε­ξέ­ταση των αρμο­διο­τή­των των Απο­κε­ντρω­μέ­νων Διοι­κή­σεων και η μετα­φορά αρμο­διο­τή­των τους στις Περι­φέ­ρειες και τους Δήμους,

• η απλού­στευση δια­δι­κα­σιών για να χτυ­πη­θεί η γρα­φειο­κρα­τία.

Δεν είναι προ­τε­ραιό­τητα ο εκλο­γι­κός νόμος

Όσον αφορά το ζήτημα της αλλαγής του εκλο­γι­κού νόμου, που τέθηκε από πλευράς Υπουρ­γείου Εσω­τε­ρι­κών , ο Πρό­ε­δρος της ΚΕΔΕ επι­σή­μανε ότι αυτό θα συζη­τη­θεί πρώτα στο εσω­τε­ρικό της αυτο­διοί­κη­σης . Αυτή τη στιγμή προέχει η προ­ώ­θηση πολι­τι­κών λύσεων πάνω στις βασικες προ­τε­ραιό­τη­τες που έχουμε θέσει.

Εμπι­στο­σύνη στη σημε­ρινή πολι­τική ηγεσία του ΥΠΕΣ

Όπως τόνισε ο πρό­ε­δρος της ΚΕΔΕ «η Αυτο­διοί­κηση Α’ Βαθμού εμπι­στεύ­ε­ται τη σημε­ρινή πολι­τική ηγεσία του Υπουρ­γείου, που δείχνει ότι έχει τη διάθεση να συμ­βάλ­λει πραγ­μα­τικά στο θεσμικό και λει­τουρ­γικό εκσυγ­χρο­νι­σμό της αυτο­διοί­κη­σης. Αντι­λαμ­βα­νό­μα­στε όμως ότι για το εγχεί­ρημα της μεταρ­ρύθ­μι­σης δεν αρκεί μόνον η βούληση του Υπουρ­γού, όσο ειλι­κρι­νής κι αν είναι. Δια­χρο­νικά το πολι­τικό σύστημα δεν αντι­με­τώ­πισε την αυτο­διοί­κηση με το σεβασμό που το ίδιο το Σύνταγμα προ­βλέ­πει».

Οι βασικοί στόχοι των προ­τά­σεων της ΚΕΔΕ

Οι βασικοί στόχοι των προ­τά­σεων της ΚΕΔΕ για την επόμενη μέρα είναι

• η ποσο­τική και ποιο­τική βελ­τί­ωση των υπη­ρε­σιών προς τους πολίτες και τις επι­χει­ρή­σεις,

• η διεύ­ρυνση της οικο­νο­μι­κής και της διοι­κη­τι­κής αυτο­τέ­λειας και η βελ­τί­ωση της απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τας και της απο­δο­τι­κό­τη­τας των Οργα­νι­σμών Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης(ΟΤΑ),

• η προ­ώ­θηση της περι­φε­ρεια­κής και της τοπικής ανά­πτυ­ξης με σκοπό την χωρική και κοι­νω­νική συνοχή και, γενι­κό­τερα,

• η ανα­βάθ­μιση του ρόλου της Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης στο Πολι­τειακό σύστημα της χώρας.

Στο πλαίσιο αυτό, υπέβαλε μια σειρά από θέσεις και προ­τά­σεις κατά τη δια­βού­λευση και τις εργα­σίες σύντα­ξης του νέου Κώδικα, κατά πεδίο πολι­τι­κής, με σημα­ντι­κό­τε­ρες τις παρα­κάτω:

Ρυθ­μί­σεις ορι­ζό­ντιας εφαρ­μο­γής στη Δημόσια Διοί­κηση

Α. Η κατη­γο­ριο­ποί­ηση των ΟΤΑ

• Η ΚΕΔΕ συμ­φω­νεί να εκπο­νη­θεί ξεχω­ρι­στό “Βιβλίο” στο νέο Κώδικα, που θα αφορά τις δια­φο­ρε­τι­κές ρυθ­μί­σεις ως προς τις αρμο­διό­τη­τες, το προ­σω­πικό και την οργά­νωση των Μικρών Ορεινών και Νησιω­τι­κών Δήμων σε σχέση με τους μεσαί­ους ηπει­ρω­τι­κούς και νησιω­τι­κούς Δήμους.

Β. Διεύ­ρυνση και κοστο­λό­γηση των αρμο­διο­τή­των των ΟΤΑ

• Η ΚΕΔΕ προ­τεί­νει να εκσυγ­χρο­νι­στεί το άρθρο 270 του Ν. 3852/2010 «Κόστος Μετα­φο­ράς αρμο­διο­τή­των στην Πρω­το­βάθ­μια και Δευ­τε­ρο­βάθ­μια Αυτο­διοί­κηση».

Σημειώ­νουμε με ιδιαί­τερη ικα­νο­ποί­ηση ότι η αρμόδια Υπο­ε­πι­τροπή του ΥΠΕΣ έχει υιο­θε­τή­σει τις 2 σημα­ντι­κό­τε­ρες μεθό­δους: 1ον την κατάρ­γηση της έγκρι­ση­ςαπό το Υπουρ­γείο ή την Απο­κε­ντρω­μένη Διοί­κηση απο­φά­σεων που λαμ­βά­νο­νται από το δήμο ή την περι­φέ­ρεια και 2ον τη αλλαγή της διοι­κη­τι­κής υπα­γω­γής υπαρ­χου­σών συγκρο­τη­μέ­νων δομών ήδη χωρο­θε­τη­μέ­νων σε περι­φε­ρειακό ή τοπικό επίπεδο στις αντί­στοι­χες περι­φέ­ρειες ή δήμους.

Σημειώ­νουμε με ιδιαί­τερη ικα­νο­ποί­ηση ότι η αρμόδια Υπο­ε­πι­τροπή του ΥΠΕΣ έχει υιο­θε­τή­σει τη δια­τύ­πωση: «Το νομο­θε­τικό πλαίσιο πρέπει να δια­σφα­λί­ζει τους αντί­στοι­χους οικο­νο­μι­κούς πόρους, το ανθρώ­πινο δυνα­μικό, την ανα­γκαία υποδομή και εξο­πλι­σμό, καθώς και τα απαι­τού­μενα ψηφιακά εργα­λεία με την οικεία τεχνο­γνω­σία».

Γ. Κεντρι­κοί Αυτο­τε­λείς Πόροι (ΚΑΠ)

• Σύμφωνα με τις προ­τά­σεις των Συνε­δρίων της ΚΕΔΕ και του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου της και δεδο­μέ­νου ότι έχει λήξει η μνη­μο­νιακή περί­ο­δος, πρέπει η νομο­θέ­τηση των Κεντρι­κών Αυτο­τε­λών Πόρων (ΚΑΠ) να επι­στρέ­ψει στις σχε­τι­κές δια­τά­ξεις του Ν.3852/2010.

• Πρέπει να καταρ­γη­θεί ο “κόφτης” (παρ. 4, άρθρο 38 του Ν.3986/2011 όπως ισχύει) και να επα­νέλ­θουμε στη φιλο­σο­φία και τη νομο­τε­χνική συγκρό­τηση των σχε­τι­κών δια­τά­ξεων του Ν.1828/1989, του Ν.2672/1998 και του Ν.3852/2010. Δηλαδή οι ΚΑΠ να απο­τε­λούν ποσοστό δυνα­μι­κών κρα­τι­κών πόρων (όπως είναι ο Φόρος εισο­δή­μα­τος, ο ΦΠΑ, ο ΕΝΦΙΑ και τα τέλη κυκλο­φο­ρίας οχη­μά­των) που εξε­λίσ­σο­νται με την οικο­νο­μική ανά­πτυξη.

• Είναι απα­ραί­τητο να “επα­να­πα­τρι­στούν” οι πόροι που αφαι­ρέ­θη­καν από τους ΟΤΑ (φόρος επί του ζύθου, δικαί­ωμα βοσκής, τέλος δια­μο­νής παρε­πι­δη­μού­ντων, τέλη καθα­ριό­τη­τας των παρα­χω­ρη­σιού­χων, τέλη επί των αυθαι­ρέ­των, τέλη διέ­λευ­σης του φυσικού αερίου, έσοδα από τους αιγια­λούς κ.ά.).

• Τα τελευ­ταία χρόνια απο­νε­μή­θη­καν στους Δήμους σημα­ντι­κές αρμο­διό­τη­τες, χωρίς επαρ­κείς πόρους, στους τομείς της προ­στα­σίας των αδέ­σπο­των ζώων συντρο­φιάς, της ναυα­γο­σω­στι­κής κάλυψης και της πολι­τι­κής προ­στα­σίας (καθα­ριό­τητα υπερ­το­πι­κών οδών, καθα­ρι­σμός χει­μάρ­ρων, καθα­ρι­σμός οικο­πέ­δων ενόψει αντι­πυ­ρι­κής περιό­δου).

Δ. Κατα­στα­τική θέση των αιρετών

Την ΚΕΔΕ δεσμεύ­ουν οι προ­τά­σεις του Κει­μέ­νου Κοινών Θέσεων του κοινού Συνε­δρίου ΕΝΠΕ – ΚΕΔΕ του 2018. Στο πλαίσιο αυτό ζητά :

Κωδι­κο­ποί­ηση και ορι­στική επίλυση όλων των προ­βλη­μά­των της κατα­στα­τι­κής θέσης των αιρετών (μισθο­λο­γικό καθε­στώς, ειδικές άδειες για την άσκηση των αρμο­διο­τή­των τους, θωρά­κιση έναντι υπη­ρε­σια­κών μετα­βο­λών για πολι­τι­κούς λόγους, ασφα­λι­στικά, συντα­ξιο­δο­τικά και χορη­γίες).

Άμεση επα­να­φορά της καταρ­γη­θεί­σας με το νόμο 4093/2012 χορη­γίας των νέων αιρετών.

Τρο­πο­ποί­ηση του άρθρου 236Α του νόμου 3852/2010, ώστε να τίθε­νται σε αργία οι αιρετοί που παρα­πέ­μπο­νται αμε­τα­κλή­τως για κακούρ­γημα μόνο στην περί­πτωση που τους έχει επι­βλη­θεί ο περιο­ρι­στι­κός όρος της προ­σω­ρι­νής κρά­τη­σης. Κατάρ­γηση των άρθρων 233, 234 και 237 του Ν. 3852/2010 (Καλ­λι­κράτη). Να ισχύει δηλαδή μόνο το 236 και το 236Α τρο­πο­ποι­η­μένο.

Επα­νε­ξέ­ταση των ισχυου­σών δια­τά­ξεων για τα κωλύ­ματα και ασυμ­βί­βα­στα στη βάση της ισο­τι­μίας για όλους τους αιρε­τούς της Αυτο­διοί­κη­σης και του Κοι­νο­βου­λίου σε συν­δυα­σμό με την απο­σα­φή­νιση της ειδικής άδειας των αιρετών, που θα πρέπει να ισχύουν για όλους ανε­ξαρ­τή­τως επαγ­γέλ­μα­τος.

Νομο­θε­τική ρύθμιση ώστε να μην επι­στρα­φεί το απο­νε­μη­θέν μηνιαίο βοήθημα και το εφάπαξ που έλαβαν οι αιρετοί από το τέως ΤΑΔΚΥ, δεδο­μέ­νου ότι η απο­κλει­στική ευθύνη για τη δημιουρ­γία του προ­βλή­μα­τος βαρύνει τη Διοί­κηση.

Παράλ­ληλα, προ­τεί­νο­νται τα ακό­λουθα :

– Η σύσταση ενός μόνιμου Μηχα­νι­σμού Παρα­κο­λού­θη­σης της Κατα­στα­τι­κής Θέσης των Αιρετών υπό τη μορφή του Παρα­τη­ρη­τη­ρίου.

– Η κατάρ­τιση Κώδικα Δεο­ντο­λο­γίας Αιρετών Πρω­το­βάθ­μιας και Δευ­τε­ρο­βάθ­μιας Τοπικής Αυτο­διοί­κη­σης με πρόταση της ΚΕΔΕ και της ΕΝΠΕ.

– Επαρ­κείς υπο­στη­ρι­κτι­κοί μηχα­νι­σμοί για την άσκηση των καθη­κό­ντων τους.

Παρα­μέ­νουν μια σειρά από εκκρε­μό­τη­τες στη δια­δι­κα­σία του δια­λό­γου

Όπως επι­σή­μανε ο πρό­ε­δρος της ΚΕΔΕ , η Αυτο­διοί­κηση Α’ Βαθμού ανα­μέ­νει από το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών τις προ­τά­σεις για τα παρα­κάτω κρίσιμα ζητή­ματα:

• Τους Κεντρι­κούς Αυτο­τε­λείς Πόρους των ΟΤΑ, τον “επα­να­πα­τρι­σμό” των πόρων που αφαι­ρέ­θη­καν και τους νέους πόρους που έχουν κατε­ξο­χήν τοπικό χαρα­κτήρα (όπως είναι το τέλος ανθε­κτι­κό­τη­τας στην κλι­μα­τική κρίση).

• Την κατα­στα­τική θέση των αιρετών.

• Την επο­πτεία των ΟΤΑ.

• Ένα μεσο­χρό­νιο (π.χ. τετρα­ε­τές) Πρό­γραμμα στε­λέ­χω­σης των ΟΤΑ για την κάλυψη των κενών που δημιουρ­γή­θη­καν με τα μνη­μό­νια, τις συντα­ξιο­δο­τή­σεις και την κινη­τι­κό­τητα και για τη συγκρό­τηση των νέων υπη­ρε­σιών που επι­βάλ­λε­ται με διάφορα νομο­θε­τή­ματα να συγκρο­τή­σουν οι ΟΤΑ (Μονάδες Εσω­τε­ρι­κού Ελέγχου, Τμήματα Πολι­τι­κής Προ­στα­σίας κ.λπ.).

Ώρα ευθύνης για όλους

Κλεί­νο­ντας την τοπο­θέ­τησή του ο πρό­ε­δρος της ΚΕΔΕ τόνισε πως «Σήμερα γίνεται ένα απο­φα­σι­στικό βήμα μπροστά, το οποίο όλοι μας οφεί­λουμε να ανα­γνω­ρί­σουμε. Όπως όλοι οφεί­λουμε να ανα­γνω­ρί­σουμε πως έχουν γίνει βήματα από τη σημε­ρινή Κυβέρ­νηση, για να είμαστε σήμερα ως Δήμοι πιο δυνατοί, όπως η αλλαγή του εκλο­γι­κού συστή­μα­τος, ο νέος τρόπος κατα­νο­μής των ΚΑΠ από 1.1.2024 κ.λπ. Αλλά δεν πρέπει να αρκε­στούμε σε αυτά. Τα μεγα­λύ­τερα και σημα­ντι­κό­τερα είναι μπροστά μας. Έχουμε την ιστο­ρική ευθύνη να βάλουμε τα δυνατά μας για να γίνει πράξη μια πραγ­μα­τική μεταρ­ρύθ­μιση, που θα λει­τουρ­γή­σει ως ένα νέο συμ­βό­λαιο εμπι­στο­σύ­νης, μεταξύ Κράτους, Αυτο­διοί­κη­σης Α’ και Β’ Βαθμού και κοι­νω­νίας των πολιτών.

Για ένα Κράτος και μια Αυτο­διοί­κηση που θα λει­τουρ­γούμε με Δια­φά­νεια, Ευε­λι­ξία και Απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τητα, τις τρεις έννοιες που απο­τε­λούν και το πολι­τικό μήνυμα της σημε­ρι­νής μας κοινής συνε­δρί­α­σης».