Επιδοτούμενο πρόγραμμα που περιλαμβάνει τα νησιά και εξαιρεί τους νησιώτες

Υπάρχει σήμερα στο Νότιο Αιγαίο αγρότης ή αγρό­τισσα με παρα­γωγή τέτοιου μεγέ­θους ώστε να μπορεί να υλο­ποι­ή­σει επέν­δυση 500.000 ευρώ (στο ελά­χι­στο) και να διεκ­δι­κή­σει το 50% της χρη­μα­το­δό­τη­σης που υπό­σχε­ται το Υπουρ­γείο Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων; Παρότι το επι­δο­τού­μενο πρό­γραμμα «και­νο­το­μία και πράσινη μετά­βαση στη μετα­ποί­ηση αγρο­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων» εμφα­νί­ζει εξαι­ρε­τικά μεγάλο ενδια­φέ­ρον για όλους τους ανθρώ­πους της γης, στην πραγ­μα­τι­κό­τητα είναι σχε­δια­σμένο με γνώμονα τις παρα­γω­γές της ηπει­ρω­τι­κής Ελλάδας και απο­κλείει τους παρα­γω­γούς των μικροϊ­διο­κτη­σιών των νησιών του Αιγαίου.

Ανα­λυ­τικά, η υποβολή των φακέλων – αιτή­σεων υπα­γω­γής στο πρό­γραμμα του ΥΠ.Α.Α.Τ θα ξεκι­νή­σει στις 16 Μαΐου 2022 και θα ολο­κλη­ρω­θεί στις 30 Σεπτεμ­βρίου 2022. Ο συντά­κτης του προ­γράμ­μα­τος έχει προ­βλέ­ψει ότι οι επι­χει­ρή­σεις που ανήκουν στην κατη­γο­ρία «Μικρές» έχουν τη δυνα­τό­τητα να υπο­βά­λουν επεν­δυ­τικά σχέδια για μια σειρά δράσεων μετα­ποί­η­σης προ­ϊ­ό­ντων ή εφαρ­μο­γής τεχνο­λο­γι­κών μέσων και να τους επι­στρα­φεί το 50% της επέν­δυ­σης. Η κύρια προ­ϋ­πό­θεση θέλει την επέν­δυση να είναι ελά­χι­στου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού 500.000 ευρώ και μέγι­στου 7.500.000 ευρώ και μάλιστα το έργο να ολο­κλη­ρω­θεί σε χρονικό διά­στημα 18 μηνών με έξι μήνες παρά­ταση για λόγους ανω­τέ­ρας βίας.

Το πρό­γραμμα προ­βλέ­πει χαμη­λό­τερα ποσοστά επι­δό­τη­σης για τις κατη­γο­ρίες των Μεσαίων (40%) και Μεγάλων (30%) επι­χει­ρή­σεων.

Θα μπο­ρούσε

Στα νησιά του Νοτίου και του Βορείου Αιγαίου υπάρ­χουν μεμο­νω­μέ­νοι γεωργοί – κτη­νο­τρό­φοι – αλιείς, ομάδες οργα­νω­μέ­νες σε τυπι­κούς και άτυπους συνε­ται­ρι­σμούς, παρά­γο­ντας προ­ϊ­ό­ντα υψηλής ποιό­τη­τας και μονα­δι­κό­τη­τας που χάνεται στους αιώνες της παρά­δο­σης. Όλοι τους θέλουν να οργα­νώ­σουν καλύ­τερα την παρα­γωγή τους, να στε­γά­σουν καλύ­τερα τη δρα­στη­ριό­τητά τους, να υιο­θε­τή­σουν μέσα τυπο­ποί­η­σης, να βελ­τιώ­σουν τη δια­δι­κα­σία μετα­ποί­η­σης ώστε το εισό­δημά τους να είναι σταθερό, χωρίς τις δια­κυ­μάν­σεις που προ­κα­λούν τα ενδιά­μεσα προ­βλή­ματα.

Η φιλο­σο­φία του συγκε­κρι­μέ­νου προ­γράμ­μα­τος κινεί­ται προς τη σωστή κατεύ­θυνση, όμως είναι ανε­φάρ­μο­στο στα νησιά. Οι νησιώ­τες κατα­λα­βαί­νουν τους λόγους αμέσως. Οι ιδιο­κτη­σίες της γης είναι μικρές, ο όγκος της παρα­γω­γής παρα­μέ­νει χαμηλής κλί­μα­κας (πλην εξαι­ρέ­σεων) και ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός στο ελά­χι­στό του αφορά οικο­νο­μικό μέγεθος που οι νησιώ­τες πρέπει να δου­λέ­ψουν για μια ζωή ώστε να τον προ­σεγ­γί­σουν (χωρίς αυτό να είναι σίγουρο) ως τζίρο.

Αν το Υπουρ­γείο Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων επι­διώ­κει την πραγ­μα­τική στήριξη στροφής προς την και­νο­το­μία και την πράσινη μετά­βαση στη μετα­ποί­ηση αγρο­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων θα πρέπει να ανα­προ­σαρ­μό­σει τους ελά­χι­στους προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς της πρό­σκλη­σης σε πολύ χαμη­λό­τερα επίπεδα. Ακόμα και σε μια τέτοια περί­πτωση η συμ­με­τοχή των παρα­γω­γών θα παρα­μεί­νει μικρή, καθώς το 50% της ίδιας συμ­με­το­χής, συν το ΦΠΑ, αυτή την περίοδο (μετά δύο ετών υγειο­νο­μι­κής κρίσης και σοβαρών περι­βαλ­λο­ντι­κών προ­βλη­μά­των) δύσκολα θα καλυ­φθεί· ωστόσο θα υπήρχε κάποιο ενδια­φέ­ρον.

Οι στόχοι του πρό­γραμ­μα­τος και τι επι­δο­τεί­ται

Με το πρό­γραμμα αυτό, το Υπουρ­γείο Αγρο­τι­κής Ανά­πτυ­ξης και Τρο­φί­μων επι­διώ­κει την:

«Αύξηση του βαθμού συνερ­γα­σίας στον πρω­το­γενή τομέα μέσω συλ­λο­γι­κών σχη­μά­των ή/και της υιο­θέ­τη­σης της συμ­βο­λαια­κής γεωρ­γίας. Τη Βελ­τί­ωση της θέσης του αγροτών στην αλυσίδα αξίας, την ενί­σχυση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας των προ­ϊ­ό­ντων στις αγορές μέσα από την αξιο­ποί­ηση της έρευνας, της σύγ­χρο­νης τεχνο­λο­γίας και των ψηφια­κών εργα­λείων, καθώς και την ενσω­μά­τωση δια­δι­κα­σιών και­νο­το­μίας και χρήσης νέων τεχνο­λο­γιών, αλλά και δια­δι­κα­σιών φιλικών προς το περι­βάλ­λον, που περιο­ρί­ζουν το φαι­νό­μενο της κλι­μα­τι­κής αλλαγής».

Στις επι­λέ­ξι­μες δαπάνες περι­λαμ­βά­νε­ται μεταξύ των άλλων η κατα­σκευή και ο εκσυγ­χρο­νι­σμός ακι­νή­των και η δια­μόρ­φωση του περι­βάλ­λο­ντος χώρου προ­κει­μέ­νου να εξυ­πη­ρε­τού­νται οι ανάγκες της μονάδας. Η αγορά οχη­μά­των μετα­φο­ράς των πρώτων υλών και των προ­ϊ­ό­ντων, αγορά εξο­πλι­σμού, εξαγορά των στοι­χείων ενερ­γη­τι­κού άλλης επι­χεί­ρη­σης (για πρώτη φορά), δαπάνες μηχα­νορ­γά­νω­σης, προ­σβα­σι­μό­τη­τας για άτομα με ανα­πη­ρίες, βελ­τί­ωση των δικτύων δια­νο­μής, σημάν­σεις, λογι­σμικά και γενικά όλα όσα χρειά­ζε­ται σήμερα μια σύγ­χρονη επι­χεί­ρηση.

Σε γενικές γραμμές το πρό­γραμμα αυτό είναι αξιό­λογο, όμως λείπει από τις δια­τά­ξεις του η πρό­βλεψη της νησιω­τι­κό­τη­τας και αυτό είναι ολέθριο σφάλμα για ένα σύγ­χρονο υπουρ­γείο.