Οι ειδικές δυνάμεις αλλάζουν σελίδα: Το σχέδιο της νέας δομής

Σύγ­χρονη Διοί­κηση Ειδικού Πολέμου, που οδηγεί τις ειδικές δυνά­μεις στον 21ο αιώνα, αποκτά πλέον η Ελλάδα έπειτα και από τις τελευ­ταίες απο­φά­σεις που ελή­φθη­σαν χθες από το Κυβερ­νη­τικό Συμ­βού­λιο Εξω­τε­ρι­κών και Αμυνας (ΚΥΣΕΑ). Μετά και τη χθεσινή έγκριση της ανα­διορ­γά­νω­σης των ειδικών δυνά­μεων από το ΚΥΣΕΑ, προ­χω­ράει και επι­σή­μως η συγκρό­τηση της Διοί­κη­σης Ειδικού Πολέμου (ΔΕΠ). Σήμερα η «Κ» παρου­σιά­ζει κατ’ απο­κλει­στι­κό­τητα τη νέα δομή των ειδικών δυνά­μεων στο πλαίσιο της ΔΕΠ, η οποία σχε­διά­στηκε και υλο­ποιεί­ται από το ΓΕΕΘΑ. Εν συντο­μία, οι ειδικές δυνά­μεις απο­κτούν δια­κλα­δικό ρόλο.

Η ΔΕΠ υπά­γε­ται απευ­θείας στον αρχηγό ΓΕΕΘΑ Κων­στα­ντίνο Φλώρο και περι­λαμ­βά­νει το σύνολο των ειδικών δυνά­μεων και της Διοί­κη­σης Ειδικού Πολέμου. Θα διοι­κεί­ται από αντι­στρά­τηγο, υπεύ­θυνο για τον επι­χει­ρη­σιακό έλεγχο των ειδικών δυνά­μεων σε καιρό ειρήνης, αλλά και ο οποίος θα λει­τουρ­γεί ως σύμ­βου­λος του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ για τα συγκε­κρι­μένα ζητή­ματα. Στη ΔΕΠ υπά­γο­νται δύο σχη­μα­τι­σμοί επι­πέ­δου μεραρ­χίας, τα επι­τε­λεία διοί­κη­σης των οποίων θα είναι οργα­νω­μένα κατά τα συμ­μα­χικά πρότυπα. Αν και είναι προ­φα­νείς οι επιρ­ροές από τον τρόπο οργά­νω­σης των ειδικών δυνά­μεων των αμε­ρι­κα­νι­κών ενόπλων δυνά­μεων, είναι σαφές ότι η ΔΕΠ είναι υβρι­δική και περισ­σό­τερο προ­σαρ­μο­σμένη στα ελλη­νικά δεδο­μένα.

Παλαιό­τερη άσκηση των ειδικών δυνά­μεων στο Κέντρο Εκπαί­δευ­σης Ειδικών Δυνά­μεων (ΚΕΕΔ). Φωτ. INTIME NEWS.

Οι σχη­μα­τι­σμοί είναι οι εξής:

Πρώτον, μια μεραρ­χία των ειδικών δυνά­μεων με το σύνολο των δυνά­μεων κατα­δρο­μών – αλε­ξι­πτω­τι­στών και πεζο­ναυ­τών (Ι ΜΠ).

Δεύ­τε­ρον, συγκρο­τεί­ται η Δια­κλα­δική Διοί­κηση Ειδικών Επι­χει­ρή­σεων (ΔΔΕΕ), στην οποία θα ενσω­μα­τω­θεί η 13η Διοί­κηση Ειδικών Επι­χει­ρή­σεων (που παύει να υφί­στα­ται), καθώς επίσης το Τμήμα Ναυ­τι­κών Ειδικών Επι­χει­ρή­σεων (ΤΝΕΕ) και η Μονάδα Υπο­στή­ρι­ξης Ειδικών Επι­χει­ρή­σεων (ΜΥΕΕ). Επι­πλέον, συγκρο­τεί­ται Μονάδα Αερο­πο­ρι­κών Ειδικών Επι­χει­ρή­σεων (ΜΑΕΕ). Σε αυτήν θα υπά­γο­νται τα παλαιό­τερα ελι­κό­πτερα του Στρατού Ξηράς τύπου Σινούκ (CH-47D) αλλά και τα γαλλικά NH-90, τα οποία μετά και τις τελευ­ταίες απο­φά­σεις αυξά­νο­νται σε αριθμό και δια­θε­σι­μό­τη­τες. Ο αερο­πο­ρι­κός πυλώνας της ΔΕΠ δίνει τη δυνα­τό­τητα για απο­τε­λε­σμα­τική σχε­δί­αση και διε­ξα­γωγή ειδικών απο­στο­λών και οι χει­ρι­στές των ελι­κο­πτέ­ρων θα λαμ­βά­νουν ειδική εκπαί­δευση. Η έδρα της ΜΑΕΕ θα βρί­σκε­ται στο αερο­δρό­μιο των Μεγάρων, όπου οι εργα­σίες για τις νέες εγκα­τα­στά­σεις βρί­σκο­νται ήδη σε εξέλιξη.

Ο κ. Φλώρος, στον οποίο ανήκει και η ευρύ­τερη σύλληψη για τη νέα ΔΕΠ, έχει ζητήσει να εφαρ­μο­στεί ένα αρκετά αυστηρό χρο­νο­διά­γραμμα, προ­κει­μέ­νου το νέο σχήμα να είναι λει­τουρ­γικό το ταχύ­τερο δυνατόν. Σε αυτό το πλαίσιο έχει ξεκι­νή­σει εδώ και μήνες η εκπαί­δευση και η επι­μόρ­φωση του προ­σω­πι­κού. Επι­πλέον, γίνεται προ­σπά­θεια για προ­μή­θεια σύγ­χρο­νων υλικών και μέσων που ανα­βαθ­μί­ζουν την επι­χει­ρη­σιακή ετοι­μό­τητα. Επί τούτω έχουν γίνει ήδη κάποιες κινή­σεις, με τη βοήθεια του Γρα­φείου Αμυ­ντι­κής Συνερ­γα­σίας (ODC) της πρε­σβείας των ΗΠΑ στην Αθήνα, μέσω του οποίου παρα­λή­φθηκε δωρεάν υλικό για τις επι­κοι­νω­νίες ανάμεσα στα στελέχη της ΔΕΠ. Επι­προ­σθέ­τως, έχουν δια­τε­θεί κον­δύ­λια για την αγορά νέων υλικών (κράνη, διό­πτρες νυχτε­ρι­νής παρα­τή­ρη­σης, εξαρ­τύ­σεις μάχης, τυφέκια). Παράλ­ληλα, εν εξε­λί­ξει βρί­σκο­νται οι δια­δι­κα­σίες για την αγορά σκαφών και οχη­μά­των ειδικών επι­χει­ρή­σεων. Πριν από λίγες ημέρες ο κ. Φλώρος βρέθηκε στο Ανατ. Αιγαίο, όπου και μαζί με στελέχη των ειδικών δυνά­μεων περι­η­γή­θηκε στην περιοχή πάνω σε λέμβους Viking Norsafe Munin S1200, η από­κτηση των οποίων βρί­σκε­ται σε εξέλιξη.

Παράλ­ληλα, το στρα­τό­πεδο «Υπο­στρα­τή­γου Ανδρέα Καλ­λίν­σκη» στη Νέα Πέραμο (Μεγάλο Πεύκο) αλλάζει χαρα­κτήρα και δια­μορ­φώ­νε­ται σε πρότυπο κέντρο εκπαί­δευ­σης ειδικών επι­χει­ρή­σεων – ειδικών δυνά­μεων. Σε αυτό θα εκπαι­δεύ­ε­ται και προ­σω­πικό από άλλες χώρες. Πρό­σφατα, ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ βρέθηκε στην τελετή παρα­λα­βής του νέου στε­γά­στρου του κολυμ­βη­τη­ρίου μάχης του στρα­το­πέ­δου, το οποίο απο­τε­λεί και­νο­τόμο σχε­δί­αση και κατα­σκευή της μονάδας μελετών και κατα­σκευών του ΓΕΕΘΑ (ΓΕΕΘΑ/ΜΟΜΚΑ). Επι­πλέον, έχει ήδη δρο­μο­λο­γη­θεί η μετε­γκα­τά­σταση των υπο­δο­μών του 13ου Λόχου Τεχνι­κού (13 ΛΤΧ) με τη δημιουρ­γία υπο­δο­μών για ελλι­με­νι­σμό, απο­θή­κευση και συντή­ρηση του συνόλου των πλωτών μέσων της νέας ΔΔΕΕ και ειδι­κό­τερα των νέων σκαφών ειδικών επι­χει­ρή­σεων (Viking), των οποίων η από­κτηση εγκρί­θηκε πρό­σφατα από τη Βουλή. Στο πλαίσιο βελ­τί­ω­σης των υπο­δο­μών εντάσ­σε­ται και η ολο­κλή­ρωση των εργα­σιών στο πεδίο βολής Καν­δη­λίου, το οποίο περι­λαμ­βά­νει πεδίο βολής ελατ­τω­μέ­νης από­στα­σης, πεδίο κατα­στρο­φών σε αστικό περι­βάλ­λον, πεδίο εκκα­θά­ρι­σης οικο­δο­μι­κού συγκρο­τή­μα­τος και πεδίο συμπλέγ­μα­τος σηράγ­γων ανοι­κτού τύπου. Ουσια­στικά πρό­κει­ται για ένα πεδίο βολής στα σύγ­χρονα νατοϊκά πρότυπα.

Στιγ­μιό­τυπο από επι­χει­ρη­σιακή εκπαί­δευση μικρής κλί­μα­κας της Διοί­κη­σης Υπο­βρυ­χίων Κατα­στρο­φών (φωτ. INTIME NEWS).

Στρα­τιω­τι­κές πηγές επι­ση­μαί­νουν ότι τα βασικά πλε­ο­νε­κτή­ματα τα οποία παρέχει η νέα ΔΕΠ είναι η ενότητα διοι­κή­σεως, η ταχύ­τητα στη λήψη απο­φά­σεων, η αμε­σό­τητα στην έκδοση και εκτέ­λεση δια­τα­γών, η βέλ­τι­στη αξιο­ποί­ηση του έμψυχου δυνα­μι­κού και των δια­τι­θέ­με­νων μέσων, η δια­κλα­δι­κό­τητα, η επί­τευξη οικο­νο­μίας κλί­μα­κας στην προ­μή­θεια υλικών, η τυπο­ποί­ηση της εκπαί­δευ­σης και των τακτι­κών/τεχνι­κών δια­δι­κα­σιών και η κοινή αντί­ληψη.

Σίριαλ με τους πεζο­ναύ­τες και τα αρμα­τα­γωγά

Η ανα­διορ­γά­νωση των Ενόπλων Δυνά­μεων (Ε.Δ.) έχει τα τελευ­ταία χρόνια απα­σχο­λή­σει κατά κύριο λόγο τον Στρατό Ξηράς (Σ.Ξ.), ο οποίος απο­τε­λεί και τον μεγα­λύ­τερο από τους τρεις κλάδους. Το δημο­γρα­φικό πρό­βλημα και η μείωση της θητείας τα προη­γού­μενα χρόνια οδή­γη­σαν σε μονάδες-φαντάσματα που εξυ­πη­ρε­τού­σαν απλά τα τοπικά μικρο­συμ­φέ­ρο­ντα. Εκ των πραγ­μά­των πολλά από αυτά τα στρα­τό­πεδα συγ­χω­νεύ­θη­καν, ιδιαί­τερα σε περι­φέ­ρειες που έχουν πάψει να απει­λού­νται από τον εξω­τε­ρικό εχθρό ήδη από τον… 19ο αιώνα. Από τον ερχό­μενο μήνα Μάιο, η αύξηση της θητείας στον Σ.Ξ. στους 12 μήνες και η παροχή κινή­τρων για μειω­μένη θητεία υπό την προ­ϋ­πό­θεση ολο­κλή­ρω­σής της σε παρα­με­θό­ριες μονάδες στον Εβρο και στα νησιά του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου, ανα­μέ­νε­ται να αυξή­σουν σημα­ντικά την επάν­δρωσή τους. Χθες, μάλιστα, ανα­κοι­νώ­θηκε από το Γενικό Επι­τε­λείο Στρατού (ΓΕΣ) ότι η επερ­χό­μενη Γ΄ ΕΣΣΟ θα είναι και η πρώτη από την οποία θα αρχίσει να ισχύει θητεία 12μηνης διάρ­κειας για τους οπλίτες –πρό­τα­κτους οπλίτες πλήρους στρα­τεύ­σι­μης στρα­τιω­τι­κής υπο­χρέ­ω­σης– και 17μηνης διάρ­κειας για τους δόκι­μους έφε­δρους αξιω­μα­τι­κούς – έφε­δρους ανθυ­πο­λο­χα­γούς, κατ’ εφαρ­μο­γήν της σχε­τι­κής Κοινής Υπουρ­γι­κής Από­φα­σης που εκδό­θηκε τον περα­σμένο Μάρτιο.

Υπάρ­χουν βέβαια και προ­βλή­ματα τα οποία εξα­κο­λου­θούν να επι­μέ­νουν, κατά κύριο λόγο διότι οι τοπι­κι­στι­κές δυνά­μεις υπε­ρι­σχύ­ουν του σχε­δια­σμού. Πλέον χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα είναι η 32 Ταξιαρ­χία Πεζο­ναυ­τών (32 ΤΑΞ Π.Ζ.) με έδρα το στρα­τό­πεδο Γεωρ­γούλα στον Βόλο. Η ιστορία της τύχης που θα έχει η 32 ΤΑΞ Π.Ζ. είναι τρα­γε­λα­φική, ενώ κάνει αντι­λη­πτή τη δύναμη που εξα­κο­λου­θεί να δια­τη­ρεί ο τοπι­κι­σμός έναντι των επι­χει­ρη­σια­κών αναγκών. Το 2018 και 2019 έγιναν προ­σπά­θειες μετα­φο­ράς στην Αττική, ώστε οι πεζο­ναύ­τες να είναι πιο κοντά στα αρμα­τα­γωγά. Η από­πειρα ναυά­γησε τον Απρίλιο του 2019 καθώς η κυβέρ­νηση ΣΥΡΙΖΑ δεν μπο­ρούσε να αντέξει στις πιέσεις, μάλιστα ευρι­σκό­μενη σε απο­δρομή. Μετά τις εκλογές, έπειτα από πίεση των τοπικών παρα­γό­ντων απο­φα­σί­στηκε να πάνε στον Βόλο τα… αρμα­τα­γωγά. Τελικά και αυτή η λύση φαί­νε­ται να έχει δυσκο­λίες, καθώς απαι­τού­νται επεν­δύ­σεις και κυρίως χρόνια, προ­κει­μέ­νου αυτή η μετα­κί­νηση να γίνει σωστά και ολο­κλη­ρω­μένα.

Τα παλαιό­τερα σκάφη των ειδικών δυνά­μεων θα αντι­κα­τα­στα­θούν από νέα, μεγα­λύ­τε­ρων δυνα­το­τή­των (φωτ. ΑΠΕ ΜΠΕ/Γραφείο Τύπου ΥΠΕΘΑ/STR).

Σχέδια ενερ­γο­ποί­η­σης του Ναυ­στάθ­μου Κρήτης

Μία από τις βασικές μέρι­μνες της νέας σχε­δια­ζό­με­νης δομής δυνά­μεων (αν και στο χθεσινό ΚΥΣΕΑ δεν ετέθη παρά ακρο­θι­γώς) αφορά τον Ναύ­σταθμο Κρήτης (Ν.Κ.). Η «Κ» έχει απο­κα­λύ­ψει ήδη από τον Φεβρουά­ριο του 2020 τον σχε­δια­σμό για τη δημιουρ­γία μιας διοί­κη­σης Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου που τελικά έλαβε τη μορφή ενός στρα­τη­γείου (ΣΔΑΜ). Πρα­κτικά σχε­διά­ζε­ται η δημιουρ­γία ενός δεύ­τε­ρου ναυ­στάθ­μου, ο οποίος θα λει­τουρ­γεί συμπλη­ρω­μα­τικά προς τον Ναύ­σταθμο της Σαλα­μί­νας. Οι συζη­τή­σεις για εκ νέου ενερ­γο­ποί­ηση του Ν.Κ. έπειτα από σχεδόν μισό αιώνα, εδρά­ζο­νται στην ανάγκη η Ελλάδα να απο­κτή­σει μια εξω­στρεφή επι­χει­ρη­σιακή παρου­σία στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, υπό το φως των ραγδαίων εξε­λί­ξεων τα τελευ­ταία χρόνια.

Παρά τις επι­μέ­ρους προ­σεγ­γί­σεις για τη μορφή που θα έχει ο νέος Ναύ­σταθ­μος Κρήτης, είναι απο­λύ­τως σαφές ότι σε αυτόν σε αρχικό στάδιο θα μπορεί να σταθ­μεύει μια μοίρα για μεγάλα χρονικά δια­στή­ματα. Εν καιρώ, η στάθ­μευση θα γίνει μόνιμη. Για τον σκοπό αυτό απαι­τεί­ται ανα­βάθ­μιση των υφι­στά­με­νων λιμε­νι­κών υπο­δο­μών στον Ν.Κ., του Ναυ­τι­κού Νοσο­κο­μείου Κρήτης (ΝΝΚ) αλλά και η δημιουρ­γία επαρκών κτι­ρια­κών υπο­δο­μών για τη φιλο­ξε­νία των στε­λε­χών του Πολε­μι­κού Ναυ­τι­κού (Π.Ν.). Ο πλέον δύσκο­λος παρά­γο­ντας στην εξίσωση είναι να δημιουρ­γη­θούν και στον Ν.Κ. εξει­δι­κευ­μένα συνερ­γεία για όλους τους τύπους των πλοίων. Για αυτόν τον λόγο εξε­τά­ζε­ται η πρώτη μοίρα του Π.Ν. που θα σταθ­μεύ­σει στον Ν.Κ. να απο­τε­λεί­ται από πλοία ενός τύπου, ώστε μαζί με τα πολε­μικά να μετα­φερ­θεί στην Κρήτη και το σύνολο των υπη­ρε­σιών επι­σκευής και υπο­στή­ρι­ξής τους. Αν στον Ν.Κ. μετα­φερ­θούν οι (όποιες) νέες τέσ­σε­ρις φρε­γά­τες προ­μη­θευ­τεί το Π.Ν., κάποιες από τις ήδη υφι­στά­με­νες ΜΕΚΟ, ή «S», ή αν επι­λε­γεί μια «μεικτή» λύση με τη μόνιμη στάθ­μευση υπο­βρυ­χίων ή πυραυ­λα­κά­των, αυτό είναι ακόμα άγνωστο. Αξίζει, πάντως, να σημειω­θεί πως στη συντρι­πτική τους πλειο­νό­τητα οι βελ­τιώ­σεις που έγιναν στον Ν.Κ. την τελευ­ταία δεκα­ε­τία, πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν χάρις στο πλε­ο­νά­ζον υλικό που χρη­σι­μο­ποι­ή­θηκε από τους Αμε­ρι­κα­νούς για την ανα­βάθ­μιση των δυνα­το­τή­των των νατοϊ­κών εγκα­τα­στά­σεων της Σούδας.

Σε γενικές γραμμές, τα επόμενα χρόνια η Κρήτη θα μετα­τρα­πεί σε κομβικό σημείο για την προβολή ισχύος των Ενόπλων Δυνά­μεων (Ε.Δ.). Πέρα από την αερο­πο­ρική βάση Σούδας και τον Ν.Κ., η Κρήτη δια­θέ­τει νατοϊ­κές εγκα­τα­στά­σεις υψηλού κύρους (NMIOTC, Πεδίο Βολής Κρήτης) και προ­σφέ­ρε­ται για την υψηλή συγκέ­ντρωση δυνά­μεων με πολ­λα­πλές δυνα­τό­τη­τες. Επίσης, στην πρό­σφατη κρίση του Αυγού­στου – Νοεμ­βρίου 2020 ανα­δεί­χθη­καν και μονάδες που μέχρι πρό­τι­νος ήταν περιο­ρι­σμέ­νης σημα­σίας, όπως η Προ­κε­χω­ρη­μένη Βάση Κυρια­μα­δίου, το μάχιμο προ­σω­πικό της οποίας δια­δρα­μά­τισε ενεργό ρόλο στην υπο­στή­ριξη της παρα­τε­τα­μέ­νης προ­σπά­θειας που έλαβε χώρα μεταξύ Κρήτης και Καστελ­λό­ρι­ζου.

Πηγή: kathimerini.gr

Βασίλης Νέδος