Τουρισμός: Οι τέσσερις τομείς της οικονομίας που απογείωσε το 2023

Την έντονη σφρα­γίδα του έβαλε ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός στην ανά­πτυξη της χώρας το 2023, δικαιώ­νο­ντας τον χαρα­κτη­ρι­σμό «βαριά βιο­μη­χα­νία της χώρας» καθώς πρω­τα­γω­νί­στησε σε τέσ­σε­ρις στρα­τη­γι­κούς για την οικο­νο­μία μας τομείς, σύμφωνα με την Ενδιά­μεση Έκθεση της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος για τη Νομι­σμα­τική Πολι­τική 2023.

Ειδι­κό­τερα το 2023 η συμβολή του του­ρι­σμού, ήταν απο­φα­σι­στική στη μείωση του ελλείμ­μα­τος του ισο­ζυ­γίου τρε­χου­σών συναλ­λα­γών (ΙΤΣ), στην αύξηση της απα­σχό­λη­σης και της ακα­θά­ρι­στης προ­στι­θέ­με­νης αξίας και τέλος στην αγορά ακι­νή­των.

Το ισο­ζύ­γιο τρε­χου­σών συναλ­λα­γών

Την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2023 το έλλειμμα του ΙΤΣ μειώ­θηκε κατά 4,6 δισεκ. ευρώ σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2022 και δια­μορ­φώ­θηκε σε 7,3 δισεκ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή ήταν απο­τέ­λε­σμα της βελ­τί­ω­σης, πρω­τί­στως, του ισο­ζυ­γίου αγαθών και, δευ­τε­ρευό­ντως, των ισο­ζυ­γίων υπη­ρε­σιών και δευ­τε­ρο­γε­νών εισο­δη­μά­των, ανα­φέ­ρει η έκθεση του διοι­κητή της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρ­νάρα.

Η βελ­τί­ωση του ισο­ζυ­γίου υπη­ρε­σιών αντα­να­κλά κυρίως την αύξηση των εισπρά­ξεων από ταξι­διω­τι­κές υπη­ρε­σίες και δευ­τε­ρευό­ντως από λοιπές υπη­ρε­σίες προ­στί­θε­ται στην έκθεση.

Ειδι­κό­τερα, το ισο­ζύ­γιο υπη­ρε­σιών συνέ­χισε να βελ­τιώ­νε­ται, ως απο­τέ­λε­σμα της βελ­τί­ω­σης των ταξι­διω­τι­κών υπη­ρε­σιών και των λοιπών υπη­ρε­σιών, ενώ το ισο­ζύ­γιο υπη­ρε­σιών μετα­φο­ρών επι­δει­νώ­θηκε. Οι ταξι­διω­τι­κές αφίξεις και εισπρά­ξεις συνέ­χι­σαν να αυξά­νο­νται, αν και με χαμη­λό­τερο ρυθμό σε σχέση με το 2022, κατα­γρά­φο­ντας αύξηση κατά 17,3% και 15,2% και υπε­ρέ­βη­σαν τα αντί­στοιχα μεγέθη του 2019. Η μέση δαπάνη ανά ταξίδι την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου μειώ­θηκε συνο­λικά κατά 2,5%, παρά την τάση αύξησης που κατα­γρά­φε­ται από τους ταξι­διώ­τες εκτός ΕΕ-27, με τη μεγα­λύ­τερη αύξηση να προ­έρ­χε­ται κυρίως από τις ΗΠΑ. Παρ’ όλα αυτά, οι κύριες αγορές προ­έ­λευ­σης ταξι­διω­τών, όπως η Γερ­μα­νία και η Γαλλία, συνε­χί­ζουν να εισφέ­ρουν το μεγα­λύ­τερο μέρος των συνο­λι­κών εισπρά­ξεων.

Επίσης ο παγκό­σμιος του­ρι­σμός το πρώτο εννε­ά­μηνο του 2023 έφθασε στο 86,6% των αντί­στοι­χων αφίξεων του 2019, ενώ οι εισερ­χό­με­νοι ταξι­διώ­τες στην περιοχή της Μεσο­γείου επα­νήλ­θαν στο επίπεδο του 2019. Στην πρώτη θέση από πλευράς προ­σέλ­κυ­σης ταξι­διω­τών, με μείωση όμως του μερι­δίου της κατά το εννε­ά­μηνο του 2023, παρα­μέ­νει η Ισπανία (26,2% έναντι 26,8%), ενώ η Ελλάδα δια­τη­ρεί την τέταρτη θέση (μετά την Ιταλία και την Τουρκία), κατα­γρά­φο­ντας αύξηση μερι­δίου (10,9% έναντι 10,1%) σε σχέση με το 2019.

Αγορά εργα­σίας

Ο δεύ­τε­ρος τομέας που η συμβολή του του­ρι­σμού είναι σημα­ντική είναι η αγορά εργα­σίας. Όπως ανα­φέ­ρει η ΤτΕ η αγορά εργα­σίας συνέ­χισε να ανα­πτύσ­σε­ται την περίοδο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2023, αλλά με πιο ήπιους ρυθμούς. Η συνο­λική απα­σχό­ληση αυξή­θηκε κατά 1,3% και το ποσοστό ανερ­γίας υπο­χώ­ρησε περαι­τέρω και δια­μορ­φώ­θηκε 1,3 ποσο­στιαία μονάδα χαμη­λό­τερα σε σχέση με την αντί­στοιχη περίοδο του 2022.

Ως προς τους επι­μέ­ρους κλάδους οικο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, η μεγα­λύ­τερη αύξηση προ­σλή­ψεων κατα­γρά­φηκε στις σχε­τι­κές με τον του­ρι­σμό δρα­στη­ριό­τη­τες, καθώς οι επι­δό­σεις της του­ρι­στι­κής περιό­δου παρου­σιά­στη­καν βελ­τιω­μέ­νες έναντι του αντί­στοι­χου οκτα­μή­νου του 2022. Ωστόσο η ΤτΕ δια­πι­στώ­νει ότι η αγορά εργα­σίας συνε­χί­ζει να χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από μεγα­λύ­τερη στε­νό­τητα σε σύγκριση με το πρό­σφατο παρελ­θόν, ενώ οι επι­χει­ρή­σεις, ιδιαί­τερα στους κλάδους των κατα­σκευών και του του­ρι­σμού, δυσκο­λεύ­ο­νται να προ­σλά­βουν προ­σω­πικό σύμφωνα με τις ανάγκες τους, παρά τη σημα­ντική αύξηση των μισθών το 2023.

Η ακα­θά­ρι­στη προ­στι­θέ­μενη αξία

Απο­φα­σι­στική είναι η συμβολή του του­ρι­σμού και στην αύξηση της ακα­θά­ρι­στης προ­στι­θέ­με­νης αξίας. Κατά το εννε­ά­μηνο Ιανουαρίου-Σεπτεμβρίου 2023 η ακα­θά­ρι­στη προ­στι­θέ­μενη αξία του τομέα των υπη­ρε­σιών αυξή­θηκε με ετήσιο ρυθμό 1,8% και συνέ­βαλε κατά 1,4 ποσ. μον. στη μετα­βολή της συνο­λι­κής ακα­θά­ρι­στης προ­στι­θέ­με­νης αξίας. Τα έως τώρα δια­θέ­σιμα στοι­χεία για τον κύκλο εργα­σιών στις υπη­ρε­σίες σε τρέ­χου­σες τιμές για το 2023 επι­βε­βαιώ­νουν τις θετικές επι­δό­σεις του τρι­το­γε­νούς τομέα.

Ο Δείκτης Οικο­νο­μι­κής Αβε­βαιό­τη­τας στον τομέα των υπη­ρε­σιών βρί­σκε­ται σε αρνη­τικό έδαφος, παρά τις συγκυ­ρια­κές δια­κυ­μάν­σεις του. Επι­πλέον ο δείκτης του ΙΟΒΕ που κατα­γρά­φει τις επι­χει­ρη­μα­τι­κές προσ­δο­κίες του τομέα των υπη­ρε­σιών εμφα­νί­ζε­ται ενι­σχυ­μέ­νος το Νοέμ­βριο στις 117,3 μονάδες, από 102,2 το Μάρτιο. Με βάση τις επι­μέ­ρους συνι­στώ­σες του δείκτη (π.χ. δείκτης προσ­δο­κιών σε ξενοδοχεία-εστιατόρια και σε του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις), βελ­τιώ­νο­νται οι εκτι­μή­σεις για την τρέ­χουσα κατά­σταση και την τρέ­χουσα ζήτηση των επι­χει­ρή­σεων, αλλά υπο­χω­ρούν οι προ­βλέ­ψεις για τη βρα­χυ­πρό­θε­σμη εξέλιξη της ζήτησης.

Η αγορά κατοι­κιών

Τέλος η αυξη­μένη του­ρι­στική ζήτηση ενί­σχυσε και την αγορά κατοι­κιών όπως ανα­φέ­ρει η Ενδιά­μεση Έκθεση της ΤτΕ. Η αγορά κατοι­κιών, παρά τις τρέ­χου­σες αβε­βαιό­τη­τες, δια­τη­ρεί τη δυνα­μική της και χαρα­κτη­ρί­ζε­ται από ισχυρή, κυρίως επεν­δυ­τική, ζήτηση και χαμηλή προ­σφορά. Η θετική πορεία του του­ρι­σμού και της βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης, τα επι­χο­ρη­γού­μενα στε­γα­στικά προ­γράμ­ματα για νέους και το αυξη­μένο επεν­δυ­τικό ενδια­φέ­ρον από το εξω­τε­ρικό για αγορά ακι­νή­των, 6 συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του προ­γράμ­μα­τος “Χρυσή Βίζα”, συνε­χί­ζουν να ενι­σχύ­ουν τη δυνα­μική της αγοράς, όπως αυτή κατα­γρά­φε­ται και από άλλους σχε­τι­κούς δείκτες.

Πηγή ΟΤ