Στα σκαριά υπερ-επαγγελματικό ταμείο για 2 εκατ. μισθωτούς

Βάσει του τελευ­ταίο σχεδίου που επε­ξερ­γά­ζο­νται οι κοι­νω­νι­κοί φορείς, προ­κει­μέ­νου να εντα­χθεί ως βασικός όρος στη νέα Εθνική Γενική Συλ­λο­γική Σύμβαση Εργα­σίας, η ασφά­λιση στον Β’ Πυλώνα θα είναι υπο­χρε­ω­τική και συμπλη­ρω­μα­τική των παροχών που χορη­γού­νται από τους φορείς υπο­χρε­ω­τι­κής κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης (Α’ Πυλώνας).

Θα λει­τουρ­γεί με κεφα­λαιο­ποι­η­τικό σύστημα καθο­ρι­σμέ­νων εισφο­ρών και η τελική παροχή θα εξαρ­τά­ται από τις απο­δό­σεις που θα επι­τυγ­χά­νο­νται. Θα χορη­γεί­ται δε, κατ’ επιλογή του εργα­ζό­με­νου, είτε εφάπαξ, είτε μηνιαία, με τη μορφή σύντα­ξης. Σύμφωνα με τους κοι­νω­νι­κούς εταί­ρους, ακόμη και με μια εισφορά της τάξης του 2% (1%+1% για κάθε μέρος) θα συγκε­ντρω­θούν κατά την φάση ωρί­μαν­σης του ταμείου ιδιαί­τερα σημα­ντικά κεφά­λαια, που θα ενι­σχύ­σουν τις παρα­γω­γι­κές επεν­δύ­σεις και την ανα­πτυ­ξιακή δυνα­μική.

Βέβαια, το εγχεί­ρημα δεν είναι εύκολο. Το κεντρικό, αλλά ουσιώ­δες εμπόδιο που δεν έχει ακόμη ξεπε­ρα­στεί, είναι η χρη­μα­το­δό­τηση από τους εργο­δό­τες και τους εργα­ζό­με­νους. Ήδη, οι εργο­δο­τι­κοί φορείς ζητούν ρεα­λι­στι­κές ελα­φρύν­σεις στο ύψος των ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών της κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης, με στόχο τη μείωση του μη μισθο­λο­γι­κού κόστους. Αλλά και οι εργα­ζό­με­νοι του ιδιω­τι­κού τομέα, σε ποσοστά δρα­μα­τικά υψηλά αμεί­βο­νται με έως 500 ευρώ το μήνα, υπο­α­πα­σχο­λού­νται ή και εργά­ζο­νται ως “φαντά­σματα” για το σύστημα κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης, με μαύρη – ανα­σφά­λι­στη απα­σχό­ληση. Συνεπώς, ακόμη και μια συμ­με­τοχή της τάξης του 1% με 2% επι­πλέον, για την επαγ­γελ­μα­τική ασφά­λιση, ανα­μέ­νε­ται να απο­τε­λέ­σει σημα­ντική επι­βά­ρυνση.

Είναι μάλιστα ενδει­κτικό ότι, οι εκπρό­σω­ποι των εργο­δο­τών κατά τις συζη­τή­σεις με τους εκπρο­σώ­πους της ΓΣΕΕ, έχουν θέσει ξεκά­θαρα το πρό­βλημα, επι­ση­μαί­νο­ντας ότι απαι­τεί­ται σημα­ντική κυβερ­νη­τική παρέμ­βαση, καθόσον δεν εκτι­μά­ται ότι υπάρχει σήμερα χώρος για πρό­σθετη επι­βά­ρυνση του μη μισθο­λο­γι­κού κόστους.

Παθο­γέ­νειες δεκα­ε­τιών αλλά και οι κοι­νω­νι­κο­α­σφα­λι­στι­κές παρεμ­βά­σεις των τριών μνη­μο­νίων που οδηγούν στην συρ­ρί­κνωση των συντά­ξεων, σε συν­δυα­σμό με τη δρα­μα­τική διεύ­ρυνση της δημο­γρα­φι­κής γήραν­σης, δημιουρ­γούν εύλογα την ανάγκη ανα­ζή­τη­σης διε­ξό­δων με απο­τέ­λε­σμα, να επα­νέρ­χε­ται στο προ­σκή­νιο η συζή­τηση για την λει­τουρ­γία των Ταμείων Επαγ­γελ­μα­τι­κής Ασφά­λι­σης (ΤΕΑ) και στη χώρα μας. Το θεσμικό πλαίσιο υπάρχει από το 2002, όμως μέσα σε 17 χρόνια υπάρ­χουν μόλις 18 εν λει­τουρ­γία ΤΕΑ, με συνο­λικά υπό δια­χεί­ριση κεφά­λαια μόλις 1,4 δισ. ευρώ και 121.000 μέλη.

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Ελλη­νι­κής Ένωσης Ταμείων Επαγ­γελ­μα­τι­κής Ασφά­λι­σης Δρ. Χρήστο Νούνη διεθνώς υπάρχει μεγάλη διείσ­δυση των Ταμείων Επαγ­γελ­μα­τι­κής Ασφά­λι­σης, με συνο­λικά κεφά­λαια 43,4 τρισ. δολάρια το 2017. Στην Ευρώπη υπάρ­χουν συνο­λικά 155.441 Επαγ­γελ­μα­τικά Ταμεία με κεφά­λαια 3,8 τρισ. ευρώ (στοι­χεία του 2016).

Στόχος που μάλιστα, κρί­νε­ται εφικτός από το σύνολο των εργο­δο­τι­κών οργα­νώ­σεων και της ΓΣΕΕ, είναι το ταμείο που θα απο­τε­λέ­σει αντι­κεί­μενο ειδικής Εθνικής Γενικής Συλ­λο­γι­κής Σύμ­βα­σης Εργα­σίας (ώστε και η δια­δι­κα­σία δια­πραγ­μα­τεύ­σεων μεταξύ των εταίρων να απο­κτή­σει περιε­χό­μενο αλλά και οι συν­δι­κα­λι­στι­κοί φορείς λόγο… ύπαρξης στο νέο μετα­μνη­μο­νιακή περι­βάλ­λον) να είναι έτοιμο στο τέλος του 2019 και να λει­τουρ­γή­σει από τις αρχές του 2020.

Εισφο­ρές – παροχές και οφέλη

Αν και οι εργο­δο­τι­κοί φορείς επι­μέ­νουν πως οι τακτι­κές εισφο­ρές θα πρέπει να κατα­βάλ­λο­νται ισόποσα από τον εργο­δότη και τον εργα­ζό­μενο (πχ 1% του μισθού για κάθε πλευρά), από την πλευρά της ΓΣΕΕ εκτι­μά­ται ότι αρχικά, θα μπο­ρούσε το σχήμα να λει­τουρ­γή­σει με ένα προς δύο, ήτοι για παρά­δειγμα με 0,5% για τους εργα­ζό­με­νους και 1% για τους εργο­δό­τες. Στο ταμείο θα λει­τουρ­γούν ατο­μι­κές μερίδες, μέσω των οποίων θα κάθε εργα­ζό­με­νος θα μπορεί να παρα­κο­λου­θεί την πορεία του συντα­ξιο­δο­τι­κού του λογα­ρια­σμού. Οι τακτι­κές εισφο­ρές θα υπο­λο­γί­ζο­νται ως ποσοστό επί των μικτών τακτι­κών απο­δο­χών. Εισφο­ρές θα κατα­βάλ­λο­νται και στα Δώρα Χρι­στου­γέν­νων και Πάσχα και στο επίδομα άδειας, ενώ οι συντά­ξεις θα κατα­βάλ­λο­νται σε 12μηνη βάση (αν δεν επι­λε­γεί η λύση της εφάπαξ παροχής).

Δυνη­τικά, θα προ­βλέ­πο­νται και έκτα­κτες εισφο­ρές τόσο από τους εργο­δό­τες όσο και από τους εργα­ζό­με­νους, ενώ εάν κάποια εται­ρεία επι­θυ­μεί, θα μπορεί να κατα­βάλ­λει και υψη­λό­τερα ποσοστά ασφά­λι­σης για τους εργα­ζό­με­νούς της κατά τα ορι­ζό­μενα στο κατα­στα­τικό. Η ασφά­λιση θα αρχίζει από την πρώτη ημέρα έναρξης της εργα­σια­κής σχέσης. Στην περί­πτωση δε, απο­χώ­ρη­σης για οποιον­δή­ποτε λόγο από την εργασία, οι ασφα­λι­σμέ­νοι θα έχουν τη δυνα­τό­τητα να συνε­χί­σουν προ­αι­ρε­τικά την ασφά­λισή τους (σαν μιας μορφής αυτα­σφά­λιση). Θα προ­βλέ­πε­ται εξαί­ρεση υπα­γω­γής για εργα­ζό­με­νους που ήδη υπά­γο­νται σε ένα από τα 18 εν λει­τουρ­γία επαγ­γελ­μα­τικά ταμεία, ενώ σε ισχύ θα είναι και τα φορο­λο­γικά κίνητρα που ήδη προ­βλέ­πο­νται (αφο­ρο­λό­γη­τες εισφο­ρές και παροχές).

Το δικαί­ωμα για λήψη παροχής θα θεμε­λιώ­νε­ται με ενιαίες προ­ϋ­πο­θέ­σεις, που, όμως, δεν θα συσχε­τί­ζο­νται με τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις του συστή­μα­τος κοι­νω­νι­κής ασφά­λι­σης του Α’ πυλώνα. Εδώ, οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κιν­δύ­νου, καθώς επι­ση­μαί­νουν πως στην περί­πτωση που δεν ισχύουν ασφα­λι­στι­κές προ­ϋ­πο­θέ­σεις, ελλο­χεύει ο κίν­δυ­νος μετα­τρο­πής του Ταμείου (όπως και τον άλλων ΤΕΑ) σε φορέα νομι­μο­ποί­η­σης της φορο­δια­φυ­γής.

Βάσει του σχε­δια­σμού, ΓΣΕΕ και εργο­δό­τες εκτι­μούν ότι μεταξύ των προ­ϋ­πο­θέ­σεων θα πρέπει να είναι η συμπλή­ρωση συγκε­κρι­μέ­νου ορίου ηλικίας (π.χ. το 55ο έτος) με ενη­μέ­ρωση Του ταμείου δύο έτη νωρί­τερα. Το δικαί­ωμα θα κλη­ρο­νο­μεί­ται.

Οι προ­τά­σεις της Ένωσης

Σύμφωνα με τον Πρόεδρο της Ένωσης των ΤΕΑ, κ. Νούνη, βέβαια, παρά τις βελ­τιώ­σεις της αρχικής νομο­θε­σίας του 2002, κυρίως ως προς το φορο­λο­γικό πλαίσιο και την πρό­βλεψη για αφο­ρο­λό­γη­τες εισφο­ρές και εφάπαξ παροχές αλλά και τις θεσμι­κές βελ­τιώ­σεις του 2014 και 2015 που αφο­ρού­σαν τη λει­τουρ­γία των ΤΕΑ και την οριο­θέ­τηση του επεν­δυ­τι­κού τους πλαι­σίου, υπάρ­χουν ακόμη σημα­ντικά θέματα που πρέπει να βελ­τιω­θούν, ενόψει και της υιο­θέ­τη­σης της κοι­νο­τι­κής νομο­θε­σίας από τη χώρα μας.

Ειδι­κό­τερα, η Ένωση προ­τεί­νει:

Α. Δια­τή­ρηση της βασικής φιλο­σο­φίας του Ν.3029/2002 για τα ΤΕΑ

Β. Ενιαία Επο­πτεία για ταχύ­τερη αδειο­δό­τηση νέων ΤΕΑ αλλά και ανα­γκαίες μετα­βο­λές προς την κατεύ­θυνση απλο­ποί­η­σης των κατα­στα­τι­κών των υφι­στά­με­νων ΤΕΑ

Γ. Η δια­χεί­ριση των ΤΕΑ να γίνεται από «οχήματα» που πληρούν συγκε­κρι­μέ­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις λει­τουρ­γίας και είναι μη κερ­δο­σκο­πι­κού χαρα­κτήρα

Δ. Νομο­θε­τική Ρύθμιση για ευνοϊκή φορο­λο­γική μετα­χεί­ριση μετα­φο­ράς απο­θε­μά­των από ομοει­δείς δρα­στη­ριό­τη­τες

Ε. Κατάρ­γηση του ελά­χι­στου ορίου των 100 ατόμων καθώς αυτό περιο­ρί­ζει την ίδρυση ΤΕΑ από μικρές επι­χει­ρή­σεις

ΣΤ. Δυνα­τό­τητα δημιουρ­γίας «Ανοι­κτών Ταμείων» (πολυ­ερ­γο­δο­τι­κών και πολυ­κλα­δι­κών) για ένταξη μεγάλου αριθμού μελών και μείωση του λει­τουρ­γι­κού κόστους

Ζ. Εκλο­γί­κευση εξόδων επο­πτείας που σήμερα κρί­νο­νται ιδιαί­τερα υψηλά για φορείς μη κερ­δο­σκο­πι­κού χαρα­κτήρα όπως είναι τα ΤΕΑ.

πηγή euro2day.gr