Κτηματολόγιο Ρόδου: Έκτακτα μέτρα μετά το σκάνδαλο των κομμένων σελίδων

Η Ρόδος στο επί­κε­ντρο μιας θεσμι­κής καται­γί­δας -Η Γενική Διευ­θύ­ντρια του Ελλη­νι­κού Κτη­μα­το­λο­γίου οργα­νώ­νει εκ νέου τη λει­τουρ­γία του γρα­φείου Ρόδου εν μέσω αστυ­νο­μι­κής έρευνας

-Με αυστη­ρές οδηγίες για περιο­ρι­σμένη πρό­σβαση, συνεχή επι­τή­ρηση, υπο­χρε­ω­τικά δελτία παρά­δο­σης φακέλων και φυσική παρου­σία της διοί­κη­σης, επι­χει­ρεί­ται η ανα­συ­γκρό­τηση του θεσμού που κλο­νί­στηκε από απο­κα­λύ­ψεις μεθο­δι­κών αλλοιώ­σεων σε αρχεία ιδιο­κτη­σιών μεγάλης αξίας

Η Ρόδος βρί­σκε­ται αντι­μέ­τωπη με μια πρω­το­φανή κρίση εμπι­στο­σύ­νης απέ­να­ντι στον ίδιο τον πυρήνα της ασφά­λειας δικαίου: το Κτη­μα­το­λό­γιο. Οι απο­κα­λύ­ψεις για απώλεια σελίδων και φακέλων από τους τόμους γαιών σε περιο­χές όπως τα Αφάντου, η Κρε­μα­στή, η Ψίνθος και η Μεσαιω­νική Πόλη, έχουν ανα­δεί­ξει ένα βαθύ πρό­βλημα ασφά­λειας και επο­πτείας που υπερ­βαί­νει τη γρα­φειο­κρα­τία.

Οι πρώτες έρευνες απο­κά­λυ­ψαν μεθο­δι­κές αφαι­ρέ­σεις φύλλων με κοπή ακρι­βείας, που υπο­δη­λώ­νουν γνώση υλικών και δια­δι­κα­σιών από τα άτομα που τις διέ­πρα­ξαν. Ταυ­τό­χρονα, εντο­πί­στη­καν χρονικά κενά και απουσία συστη­μά­των παρα­κο­λού­θη­σης, γεγονός που καθιστά δυσχερή την ιχνη­λά­τηση των κινή­σεων στους χώρους φύλαξης.

Η Εισαγ­γε­λία Πλημ­με­λειο­δι­κών Ρόδου έχει ήδη δια­τά­ξει προ­κα­ταρ­κτική ποινική εξέταση, ενώ αστυ­νο­μι­κοί της Υπη­ρε­σίας Εσω­τε­ρι­κών Υπο­θέ­σεων της ΕΛ.ΑΣ. που αφί­χθη­σαν από την Αθήνα έχουν απο­κλεί­σει εκ νέου τους χώρους του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φείου, πραγ­μα­το­ποιώ­ντας έλεγχο σε κάθε σελίδα των τόμων.

Οι αστυ­νο­μι­κοί εξε­τά­ζουν τόσο το ισόγειο αρχείο όσο και το υπόγειο του Δημο­τι­κού Μεγάρου όπου φυλάσ­σο­νται ιστο­ρι­κοί ιτα­λι­κοί τόμοι, ανα­ζη­τώ­ντας ίχνη αλλοιώ­σεων και χρο­νι­κές συμ­πτώ­σεις.

Τα πρώτα μέτρα απο­κα­τά­στα­σης: επι­στολή της Διευ­θύ­ντριας του Ελλη­νι­κού Κτη­μα­το­λο­γίου

Σε αυτό το πλαίσιο, η Γενική Διευ­θύ­ντρια του φορέα «Ελλη­νικό Κτη­μα­το­λό­γιο», κ. Ολυμπία Μαρ­κέλ­λου, απέ­στειλε στις 26 Οκτω­βρίου 2025 επεί­γουσα επι­στολή προς τον Προϊ­στά­μενο του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φείου Δωδε­κα­νή­σου κ. Νικόλαο Ματσάκη, με θέμα: «Έκτακτα μέτρα λει­τουρ­γίας του κατα­στή­μα­τος της έδρας του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φείου Δωδε­κα­νή­σου».

Η επι­στολή, που κοι­νο­ποι­ή­θηκε σε όλους τους εμπλε­κό­με­νους θεσμούς, το Υπουρ­γείο Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης, την Εισαγ­γε­λία Πρω­το­δι­κών Ρόδου, τον Δικη­γο­ρικό και τον Συμ­βο­λαιο­γρα­φικό Σύλλογο, σημα­το­δο­τεί την έναρξη μιας νέας φάσης αυστη­ρού ελέγχου.

Θέμα: «Έκτακτα μέτρα λει­τουρ­γίας του κατα­στή­μα­τος της έδρας του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φείου Δωδε­κα­νή­σου»

Σχετ.

1.Το υπ΄αρ. πρωτ. 5680/22.10.2025 Έγγραφο της Προϊ­στα­μέ­νης της Εισαγ­γε­λίας Πρω­το­δι­κών Ρόδου με θέμα: «Κατε­πεί­γουσα διε­νέρ­γεια ελέγχων στην έδρα της υπη­ρε­σίας του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φείου Δωδε­κα­νή­σου (Ρόδος) και στο τηρού­μενο σε αυτήν αρχειακό υλικό»

2.Η υπ΄αρ. ΑΠ ΓΔ 2547273/22.10.2025 Απόφαση της Γενικής Διευ­θύ­ντριας του Φορέα Ελλη­νικό Κτη­μα­το­λό­γιο

3.Το υπ΄ αρ. πρωτ. 2547706/24.10.2025 Έγγραφο της Γενικής Διευ­θύ­ντριας του Φορέα Ελλη­νικό Κτη­μα­το­λό­γιο προς την Αστυ­νο­μική Διεύ­θυνση Δωδε­κα­νή­σου & το Αστυ­νο­μικό Τμήμα Ρόδου

Κύριε Ματσάκη,

Λαμ­βά­νο­ντας υπόψη τα προ­α­να­φε­ρό­μενα εν θέματι σχετικά έγγραφα και την ανάγκη για την απρό­σκο­πτη διε­νέρ­γεια και ολο­κλή­ρωση των ελέγχων στην έδρα της υπη­ρε­σίας του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φείου Δωδε­κα­νή­σου (Ρόδος) και στο τηρού­μενο σε αυτήν αρχειακό υλικό από την Ομάδα Εργα­σίας που συγκρο­τή­θηκε με την εν θέματι υπό τον αριθμό (2) Απόφαση ΓΔ και σύμφωνα με το υπό τον αριθμό (1) σχετικό έγγραφο της Προϊ­στα­μέ­νης της Εισαγ­γε­λίας Πρω­το­δι­κών Ρόδο, για το διά­στημα από τη Δευτέρα 27.10.2025 έως και την Παρα­σκευή 31.10.2025, θα πρέπει να μερι­μνή­σετε για την εφαρ­μογή μέτρων: α) οργά­νω­σης της προ­σέ­λευ­σης και πρό­σβα­σης τρίτων (Δικη­γό­ρων,

Συμ­βο­λαιο­γρά­φων και Δικα­στι­κών Επι­με­λη­τών) και εν συναλ­λασ­σο­μέ­νων πολιτών στο χώρο τήρησης του αρχεια­κού υλικού, καθώς και β) δια­χεί­ρι­σης των εργα­σιών που

εκτε­λούν οι υπάλ­λη­λοι της υπη­ρε­σίας σας στα τηρού­μενα σε αυτό εν γένει βιβλία και

ειδι­κό­τερα:

1. Κατά τις εργά­σι­μες ημέρες και τις ώρες έρευνας (8.30 πμ-13.30 μμ) στο χώρο που φυλάσ­σε­ται και τηρεί­ται το αρχειακό υλικό στο ισόγειο της υπη­ρε­σίας, επι­τρέ­πε­ται η ταυ­τό­χρονη παρα­μονή έως και (15) ατόμων, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των Μελών της Ομάδας Εργα­σίας και των υπαλ­λή­λων που απα­σχο­λού­νται στο αρχείο (βλ. κατω­τέρω).

2. Για την είσοδο των τρίτων και δικαιού­με­νων προς έρευνα προ­σώ­πων, προη­γεί­ται επί­δειξη ταυ­τό­τη­τας ή άλλου εγγρά­φου για την προ­βλε­πό­μενη επαγ­γελ­μα­τική ιδιό­τητα (Συμ­βο­λαιο­γρά­φος, Δικη­γό­ρος, Δικα­στι­κός Επι­με­λη­τής) σε υπάλ­ληλο που ευρί­σκε­ται επί της υπο­δο­χής και διε­νερ­γεί κατα­γραφή σε τηρού­μενο ημε­ρο­λό­γιο επι­σκε­πτών.

3. Ο χώρος επι­τη­ρεί­ται από (2) υπαλ­λή­λους καθόλο το ωράριο έρευνας.

4. Οι τρίτοι διε­νερ­γούν την έρευνά τους μόνο εντός του χώρου που τηρεί­ται το αρχείο. Οι τρίτοι δεν επι­τρέ­πε­ται να περι­η­γού­νται στους υπό­λοι­πους ορόφους και χώρους της υπη­ρε­σίας, για να ανα­ζη­τή­σουν βιβλίο ή στοι­χείο που δεν ανευ­ρί­σκε­ται εντός του χώρου του αρχείου. Σε όσες περι­πτώ­σεις δια­πι­στώ­νουν κατά την έρευνά τους, ότι δεν ευρί­σκε­ται εντός του χώρου βιβλίο και εν γένει στοι­χείο που ανα­ζη­τούν, ενη­με­ρώ­νουν δια­θέ­σιμο υπάλ­ληλο που απα­σχο­λεί­ται με την επι­τή­ρηση του χώρου (βλ. υπό τον αρ. 3) και αυτός ανα­λαμ­βά­νει να το κατα­γρά­ψει και να το εξεύρει.

5. Οι υπάλ­λη­λοι της υπη­ρε­σίας που εκτε­λούν καθή­κο­ντα τήρησης και ενη­μέ­ρω­σης των βιβλίων, διε­νερ­γούν τις σχε­τι­κές εργα­σίες εντός του χώρου του αρχείου κατά το ωράριο της έρευνας (8.30 πμ-13.30 μμ). Σε όσες περι­πτώ­σεις απαι­τη­θεί η σχετική εργασία να ολο­κλη­ρω­θεί σε άλλο χώρο ή γραφείο, είτε εντός του ωραρίου έρευνας ή μετά τη λήξη του, για την απο­μά­κρυνση του βιβλίου ο υπάλ­λη­λος ενη­με­ρώ­νει τον παρι­στά­μενο για την επι­τή­ρηση έτερο υπάλ­ληλο και υπο­γρά­φε­ται Δελτίο Παράδοσης-Παραλαβής. Μετά την ολο­κλή­ρωση της εργα­σίας, το βιβλίο ή στοι­χείο επι­στρέ­φε­ται στο χώρο του αρχείου.

6. Από τη Δευτέρα 27.10.2025 βιβλία και στοι­χεία που ευρί­σκο­νται σε γραφεία υπαλ­λή­λων θα πρέπει να επι­στρα­φούν και τοπο­θε­τη­θούν στο αρχείο και σε περί­πτωση αιτιο­λο­γη­μέ­νης ανάγκης για την παρα­μονή τους στα γραφεία, τηρού­νται ανάλογα τα ανα­φε­ρό­μενα υπό τον αριθμό (5).

Τα προ­α­να­φε­ρό­μενα έκτακτα μέτρα είναι απα­ραί­τητο να τηρη­θούν απα­ρέ­γκλιτα, ως πρό­σφορα για τη διευ­κό­λυνση του έργου του έκτα­κτου ελέγχου και την απρό­σκο­πτη ολο­κλή­ρωσή του.

Παρα­καλώ την εκ μέρους σας συνερ­γα­σία με την ιδιό­τητά σας ως Προϊ­στα­μέ­νου για την επο­πτεία και τήρησή τους.

Μετά τιμής

Η Γενική Διευ­θύ­ντρια

Ολυμπία Μαρ­κέλ­λου

Το νέο “Δελτίο Παράδοσης-Παραλαβής”: αλυσίδα φύλαξης και ευθύνης

Μαζί με την επι­στολή, απο­στέλ­λε­ται και το Δελτίο Παράδοσης-Παραλαβής Βιβλίων/Φακέλων, ένα έντυπο που θεσπί­ζει για πρώτη φορά αλυσίδα φύλαξης (chain of custody) στο ελλη­νικό Κτη­μα­το­λό­γιο.

Το έντυπο περι­λαμ­βά­νει πεδία για ημε­ρο­μη­νία, ώρα, αριθμό φακέλου, ονόματα και υπο­γρα­φές του παρα­δί­δο­ντος και του παρα­λαμ­βά­νο­ντος υπαλ­λή­λου, καθώς και κατα­γραφή της κατά­στα­σης του φακέλου πριν και μετά την παρά­δοση.

Πρό­κει­ται για ένα σημα­ντικό διοι­κη­τικό εργα­λείο που επι­τρέ­πει για πρώτη φορά τη δια­σταύ­ρωση κινή­σεων αρχείων και την ανα­δρο­μική τεκ­μη­ρί­ωση ευθυνών. Αντί να λει­τουρ­γεί απλώς ως έντυπο γρα­φειο­κρα­τίας, μετα­τρέ­πε­ται σε σύστημα δια­φά­νειας και ιχνη­λα­σι­μό­τη­τας.

Αίτημα για σύστημα μαγνη­το­σκό­πη­σης στους χώρους του Κτη­μα­το­λο­γίου

Μέσα στο πλαίσιο αυστη­ρο­ποί­η­σης των μέτρων ασφα­λείας, το Ελλη­νικό Κτη­μα­το­λό­γιο αιτή­θηκε επι­σή­μως προς τον Δήμο Ρόδου την τοπο­θέ­τηση και λει­τουρ­γία συστή­μα­τος μαγνη­το­σκό­πη­σης των χώρων του, τόσο εσω­τε­ρικά όσο και εξω­τε­ρικά, με στόχο την ενί­σχυση της προ­στα­σίας του αρχεια­κού υλικού και της καθη­με­ρι­νής λει­τουρ­γίας του γρα­φείου. Το αίτημα συνο­δεύ­ε­ται από τεχνική περι­γραφή των σημείων τοπο­θέ­τη­σης και από πρό­βλεψη για τη συνεχή επο­πτεία των κατα­γρα­φών από εξου­σιο­δο­τη­μένα στελέχη της υπη­ρε­σίας. Η πρω­το­βου­λία αυτή εντάσ­σε­ται στο πλαίσιο των νέων μέτρων δια­φά­νειας και ελέγχου που έχει δρο­μο­λο­γή­σει η Διοί­κηση του Κτη­μα­το­λο­γίου, επι­διώ­κο­ντας να απο­κα­τα­στή­σει την ασφά­λεια και την εμπι­στο­σύνη των πολιτών.

Η κυβερ­νη­τική εκπρο­σώ­πηση στις εκδη­λώ­σεις της 28ης Οκτω­βρίου

Στο μεταξύ, η κυβέρ­νηση θα εκπρο­σω­πη­θεί στις εκδη­λώ­σεις για τον εορ­τα­σμό της εθνικής επε­τείου της 28ης Οκτω­βρίου στη Ρόδο από τον υφυ­πουργό Ψηφια­κής Δια­κυ­βέρ­νη­σης Χρήστο Δερ­μεν­τζό­πουλο, ο οποίος είναι και ο πολι­τι­κός προϊ­στά­με­νος της λει­τουρ­γίας του Ελλη­νι­κού Κτη­μα­το­λο­γίου. Ο κ. Δερ­μεν­τζό­που­λος θα αφιχθεί στο νησί συνο­δευό­με­νος από τη σύζυγό του και θα ανα­χω­ρή­σει την 29η Οκτω­βρίου 2025, στο πλαίσιο σύντο­μης επί­ση­μης επί­σκε­ψης που συν­δυά­ζει την παρου­σία του στις εορ­τα­στι­κές εκδη­λώ­σεις με θεσμι­κές επαφές για τα ζητή­ματα λει­τουρ­γίας του Κτη­μα­το­λο­γι­κού Γρα­φείου Ρόδου.

Οι έρευνες των Εσω­τε­ρι­κών Υπο­θέ­σεων και οι πρώτες ενδεί­ξεις

Την ίδια στιγμή που εφαρ­μό­ζο­νται τα νέα μέτρα, η αστυ­νο­μική διά­σταση της υπό­θε­σης παρα­μέ­νει κρίσιμη. Η Υπη­ρε­σία Εσω­τε­ρι­κών Υπο­θέ­σεων της ΕΛ.ΑΣ. έχει ανα­λά­βει το σκέλος της ποι­νι­κής διε­ρεύ­νη­σης, πραγ­μα­το­ποιώ­ντας ελέγ­χους στις αίθου­σες φύλαξης τόμων και στους χώρους του υπο­γείου όπου δια­τη­ρού­νται ιστο­ρικά αρχεία από την ιταλική περίοδο.

Τα πρώτα ευρή­ματα δεί­χνουν του­λά­χι­στον έξι περι­πτώ­σεις αφαί­ρε­σης σελίδων σε περιο­χές με έντονη εμπο­ρική αξία, όπως τα Αφάντου και η Κρε­μα­στή. Στον τόμο 26 των γαιών Αφάντου, εντο­πί­στηκε κοπή σελίδας με εργα­λείο τύπου ξυρα­φιού — ένδειξη προ­με­λε­τη­μέ­νης ενέρ­γειας από πρόσωπα που γνώ­ρι­ζαν τη λει­τουρ­γία του αρχείου. Αντί­στοιχα, στην Ψίνθο κατα­γρά­φηκε περί­πτωση όπου σελίδα που είχε φωτο­γρα­φη­θεί από δικη­γόρο στις 14 Οκτω­βρίου 2025, εντο­πί­στηκε σκι­σμένη μόλις τρεις ημέρες αργό­τερα.

Η απουσία καμερών ασφα­λείας, παρότι είχε επι­ση­μαν­θεί ήδη από το 2023, καθιστά την ιχνη­λά­τηση δύσκολη. Οι αστυ­νο­μι­κοί ανα­γκά­ζο­νται να βασι­στούν σε χει­ρό­γραφα βιβλία κινή­σεων και ψηφιακά ίχνη πρό­σβα­σης, γεγονός που καθυ­στε­ρεί την απο­τύ­πωση των δια­δρο­μών των φακέλων.

Το πει­θαρ­χικό σκέλος και η παρου­σία της διοί­κη­σης στη Ρόδο

Παράλ­ληλα με την ποινική έρευνα, η Γενική Διευ­θύ­ντρια έχει δια­τά­ξει πει­θαρ­χική προ­κα­ταρ­κτική εξέταση, η οποία θα διε­ξα­χθεί με φυσική παρου­σία του ειδικού κλι­μα­κίου στη Ρόδο στις 30 και 31 Οκτω­βρίου. Η παρου­σία της ίδιας της κ. Μαρ­κέλ­λου στο νησί απο­τε­λεί σαφή πολι­τική δήλωση θεσμι­κής απο­φα­σι­στι­κό­τη­τας.

Το κλι­μά­κιο θα εξε­τά­σει υπαλ­λή­λους, θα ελέγξει τόμους με αντι­πα­ρα­βολή στα ψηφιο­ποι­η­μένα αρχεία και θα ερευ­νή­σει ενδε­χό­με­νες παρα­λεί­ψεις επο­πτείας ή συγκά­λυ­ψης. Παράλ­ληλα, θα επα­να­ξιο­λο­γή­σει το σύστημα ασφα­λείας του κτηρίου, το οποίο στε­ρεί­ται καμερών και ηλε­κτρο­νι­κού ελέγχου εισόδου.

Το βάθος της ζημίας και οι κοι­νω­νι­κές επι­πτώ­σεις

Η απώλεια σελίδων δεν είναι ένα στεγνό υπη­ρε­σιακό ζήτημα. Κάθε αλλοί­ωση εγγρά­φου μετα­φρά­ζε­ται σε καθυ­στέ­ρηση συναλ­λα­γών, αδυ­να­μία μετα­γρα­φής και απώλεια εμπι­στο­σύ­νης στις δημό­σιες πράξεις. Δικη­γό­ροι και συμ­βο­λαιο­γρά­φοι στη Ρόδο ανα­φέ­ρουν ότι οι καθυ­στε­ρή­σεις έχουν ήδη παγώσει υπο­θέ­σεις μετα­βι­βά­σεων, ενώ ορι­σμέ­νοι πολίτες υφί­στα­νται οικο­νο­μική ζημία.

Χαρα­κτη­ρι­στική είναι η περί­πτωση τριών αδελφών από τη Ρόδο, οι οποίοι από το 2022 ανα­ζη­τούν πιστο­ποι­η­τικά ιδιο­κτη­σίας για οικό­πεδα στα Αφάντου. Μετά από πολ­λα­πλές ανα­βο­λές, ενη­με­ρώ­θη­καν ότι ένας από τους φακέ­λους τους έχει χαθεί. Το γεγονός έχει οδη­γή­σει σε οικο­νο­μική βλάβη, καθώς το ακίνητο δεν μπορεί να αξιο­ποι­η­θεί επαγ­γελ­μα­τικά.

Η κρίση αυτή αποκτά διά­σταση εμπι­στο­σύ­νης προς το ίδιο το κράτος. Η δημόσια πίστη που στη­ρί­ζει τις συναλ­λα­γές στην αγορά ακι­νή­των κλο­νί­ζε­ται, δημιουρ­γώ­ντας αβε­βαιό­τητα και επι­φυ­λα­κτι­κό­τητα.

Η νέα θεσμική αρχι­τε­κτο­νική του Κτη­μα­το­λο­γίου

Η επι­στολή της Ολυ­μπίας Μαρ­κέλ­λου και τα συνο­δευ­τικά μέτρα σημα­το­δο­τούν το πρώτο στάδιο μιας ευρύ­τε­ρης θεσμι­κής ανα­δό­μη­σης. Η Ρόδος λει­τουρ­γεί πλέον ως πιλότος για ένα νέο μοντέλο λει­τουρ­γίας του Κτη­μα­το­λο­γίου, που βασί­ζε­ται σε:

Αυστηρό έλεγχο πρό­σβα­σης και ταυ­το­ποί­η­σης

Υπο­χρε­ω­τική κατα­γραφή κινή­σεων εγγρά­φων

Ανα­συ­γκρό­τηση του αρχείου με ψηφιακή δια­σταύ­ρωση

Συνεχή παρου­σία επο­πτι­κών οργάνων

Η επι­τυ­χία των ερευνών δεν θα μετρη­θεί μόνο από την απόδοση ευθυνών αλλά από την ικα­νό­τητα της υπη­ρε­σίας να ανα­κτή­σει τη λει­τουρ­γική της αξιο­πι­στία. Η εγκα­τά­σταση καμερών, η πλήρης ψηφιο­ποί­ηση των αρχείων και η εφαρ­μογή δια­δι­κα­σιών ιχνη­λα­σι­μό­τη­τας θα καθο­ρί­σουν αν η κρίση αυτή θα απο­τε­λέ­σει σημείο τομής ή ένα ακόμη επει­σό­διο αδυ­να­μίας.